Βιβλική Κοσμολογία (Ιω.Καρδάση)

 Εισαγωγικά

Από τις περί δημιουργίας βιβλικές διηγήσεις ανιχνεύονται απλώς μυθικά κίνητρα, τα οποία όχι μόνο δεν παραβλάπτουν τον ηθικό μονοθεϊσμό, αλλ’ απεναντίας συντελούν στην ανάδειξη των αποκεκαλυμένων αληθειών του. Δεν πρόκειται επ’ ουδενί για οικειοποίηση ή υιοθέτηση της μυθολογικής σκέψης και πολύ περισσότερο για αποδοχή ή χρήση αυτούσιων και πλήρως αναπτυγμένων μύθων. Εδώ, όπως και σε άλλα σημεία της Βίβλου, η βιβλική ιστορική διήγηση μοιάζει με μύθο και η γλώσσα που την φιλοξενεί, δείχνει μυθοπλαστική. Αυτό συμβαίνει, γιατί αντανακλά μια μη επιστημονική ή προεπιστημονική γνώση περί του κόσμου και της ζωής. Ο μύθος όμως αυτός στη θεολογική γλώσσα της Π. Διαθήκης δεν είναι κάποιο παιγνίδι της ανθρώπινης φαντασίας, όπως κακώς εκλαμβάνεται, αλλ’ η έκφραση της ιστορικής πραγματικότητας. Είναι η δια μέσου εικόνων και συμβολισμών έκθεση των θρησκευτικών αληθειών.

Συνεπώς, οι βιβλικές διηγήσεις, που φαίνονται ότι περιέχουν μυθολογικά και κοσμογονικά στοιχεία ειλημμένα από τον εξωβιβλικό κόσμο, μαρτυρούν για την προσπάθεια που καταβάλλουν οι βιβλικοί συγγραφείς τους να εκφράσουν πνευματικές αλήθειες με παραδοσιακές εικόνες. Διότι εκείνο, που τους ενδιαφέρει, είναι οι αλήθειες καθ’ εαυτές και όχι οι φορείς τους, δηλ. οι μύθοι, οι οποίοι ούτως ή άλλως με την πρόσληψή τους αποκαθαίρονται από κάθε ξένο προς την ηθική μονοθεΐα της Π. Διαθήκης στοιχείο. Έτσι μετασχηματίζονται απολύτως και αποβάλλουν εντελώς το χονδροειδές και οχληρό πολυθεϊστικό περιεχόμενό τους, για να καταστούν όχημα υψηλής θρησκευτικής διδασκαλίας.

Ο σύγχρονος αναγνώστης της Γένεσης, για να προσεγγίσει ευχερώς και να κατανοήσει ορθώς τις σχετικές με τη δημιουργία διηγήσεις της πρέπει να τις απομυθοποιήσει. Ν’ αποβάλει δηλ. το μυθικό τους περίβλημα, για ν’ αποκαλύψει το βαθύτερο θεολογικό τους πυρήνα. Έτσι μόνο θα εκτιμήσει σωστά τη θεολογική, ανθρωπολογική και κοσμολογική αλήθεια του θείου λόγου τους και θα αναγνωρίσει την υπεροχή τους έναντι των αναλόγου φύσεως εξωβιβλικών διηγήσεων. Αυτή η προσέγγιση θα τον βοηθήσει περαιτέρω να δει τη Δημιουργία μέσα από τις διηγήσεις της όχι ως έργο του Θεού, που επιχειρεί να ικανοποιήσει την ανθρώπινη περιέργεια, λύνοντας το πρόβλημα της αρχής του κόσμου και το υπαρξιακό του ανθρώπου, αλλ’ ως αφετηρία της θείας Οικονομίας.

ΙΚ

ΒΙΒΛΙΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ

EPSON scanner image

 

                                                ΣΤΕΡΕΩΜΑ

 

«Και είπεν ο Θεός. γενηθήτω στερέωμα εν μέσω του ύδατος και έστω διαχωρίζον ανά μέσον ύδατος και ύδατος. Και εγένετο ούτως» (Γέν. 1. 6).

«Γενηθήτω στερέωμα εν μέσω του ύδατος». Μετά τη διάκριση του φωτός από το σκότος και την εμφάνιση της ημέρας και της νύκτας, ακολουθεί, με δεύτερη δημιουργική εντολή του Θεού, ο χωρισμός της μάζας των υδάτων του χάους. Αυτός συντελείται με τη δημιουργία του στερεώματος, το οποίο, όπως και το φως ενωρίτερα, λαμβάνει αυτομάτως ύπαρξη με το θείο πρόσταγμα «γενηθήτω». Πρόκειται άλλως, για τη δημιουργία της ατμόσφαιρας.

«Στερέωμα». Η λέξη στερέωμα  σημαίνει στερεό σώμα, έρεισμα. Στη μετάφραση των Ο΄ εννοείται μια στερεά υλική επιφάνεια, που διέρχεται από το κέντρο της μάζας των χαωτικών υδάτων και τη σχίζει οριζοντίως σε δυο επίπεδα, τα οποία κείνται το ένα πάνω στο άλλο και χωρίζουν τα ύδατα σε ουράνια και επίγεια.

Σύμφωνα με τις επικρατούσες τότε κοσμολογικές αντιλήψεις των Εβραίων και άλλων αρχαίων λαών, το σύμπαν θεωρούνταν γεωκεντρικό και επίπεδο (δισδιάστατο). Το στερέωμα ήταν μια υλική κατασκευή με τοξοειδή θόλο, στερεά, συμπαγής και στεγανή για να συγκρατεί δίκην δεξαμενής τα ουράνια ύδατα, τα ύδατα του ανώτερου κοσμικού ωκεανού. Ήταν κάτι σαν «υπερώον», το οποίον έφερε πόρτες και παράθυρα –«θύρας» ή «πύλας»- και -«θυρίδας ή καταρράκτας», όπως τις αποκαλεί η Π. Διαθήκη- που άνοιγαν και έκλειναν κατά βούληση του Θεού και προς αγαλλίασή του, για να πέσει η βροχή ή το χιόνι στη γη και να πνεύσει ο άνεμος στη φύση. Σχετικές παραπομπές: «αύτη η πύλη του ουρανού» (Γέν. 28. 17), «θύρας ουρανού ανέωξεν» (Ψ. 77. 23), «ότι θυρίδες εκ του ουρανού ηνεώχθησαν» (Ησ. 24. 18), «οι καταρράκται του ουρανού ηνεώχθησαν» (Γέν. 7. 11), «ιδού ποιήσει Κύριος καταρράκτας εν ουρανώ» (Βασ. Δ΄  7. 2), «ποτίζων όρη εκ των υπερώων αυτού» (Ψ. 103. 3).

Η θολωτή αυτή κατασκευή, που ήταν ευρέως γνωστή στους πρωτόγονους λαούς, ως σταθερός θόλος του ουρανού, είχε κίονες («στύλους» Ιώβ 26. 11), οι οποίοι ήταν θεμελιωμένοι στα άκρα της γης, ενώ άλλοι κίονες στερέωναν τη γη πάνω στα ύδατα της αβύσσου, του κατωτέρου κοσμικού ουρανού: «τω στερεώσαντι την γην επί των υδάτων» (Ψ. 135. 6). Σχετικές παραπομπές: «εγώ εστερέωσα τους στύλους αυτής (της γης)» (Ψ. 74. 4). «αυτός επί θαλασσών εθεμελίωσεν αυτήν (την γην) και επί ποταμών ητοίμασεν αυτήν» (Ψ. 23. 2). «ο στεγάζων εν ύδασιν τα υπερώα αυτού» (Ψ. 103. 3).

Αυτή η αντίληψη της στερέωσης της γης πάνω σε ύδατα, υπό μία έποψη, αντανακλά σύγχρονες επιστημονικές απόψεις της Γεωφυσικής και της Γεωλογίας, των επιστημών δηλ. που ασχολούνται με τη φυσική διαμόρφωση της γης και γενικά με τη νομοτέλεια του φυσικού περιβάλλοντος. Σύμφωνα μ’ αυτές, κατά τα πρώτα στάδια της δημιουργίας της γης (του εδάφους δηλ.), η διάπυρη ρευστοποιημένη μάζα (το μάγμα), από την οποίαν συνίστατο, ψύχεται προοδευτικά και σχηματίζει τον αρχικό στερεό φλοιό της. Αυτός ο φλοιός εδράζεται ή ακριβέστερα επιπλέει επί του ρευστού εσωτερικού της γης, δηλ. επί του υγρού στοιχείου, αφού και το νερό είναι ρευστό. Υπ’ αυτή την έννοια η γη στερεώνεται όντως επί των υδάτων κατά τη βιβλική αντίληψη, όπως την εκφράζει και το αντίφωνον: «σήμερον κρεμάται επί ξύλου ο εν ύδασιν την γην κρεμάσας», στην ακολουθία της Μ. Πέμπτης. Και εδώ, η θεία αποκάλυψη επαληθεύεται από τα επιστημονικά δεδομένα.

Βέβαια, η ανωτέρω ταύτιση του ύδατος με τη διάπυρη ρευστοποιημένη μάζα θεωρείται ακραία και δύσκολα μπορεί να γίνει πιστευτή, αν ακολουθήσει κανείς τη σύγχρονη Κοσμολογία, που και αυτή μπορεί να εξηγήσει με σχετικά μεγάλη ακρίβεια τις έξη ημέρες της Δημιουργίας. Έτσι, την 1η δημιουργική ημέρα έχουμε την έκλυση φωτός, ενέργειας και μεγάλης διαστολής του δημιουργουμένου σύμπαντος με τρομακτικά υψηλές θερμοκρασίες. Δηλ. έχουμε τη μετατροπή του χωροχρόνου σε ενέργεια, χωρίς δημιουργία ύλης. Πότε όμως αρχίζει η ενέργεια να μετατρέπεται σε ύλη;

Τα πρώτα 300 εκ. χρόνια από τη μεγάλη Έκρηξη δεν υπάρχει ύλη. Στα 13.4 δις χρόνια πίσω αρχίζουν να σχηματίζονται τα πρώτα άτομα ύλης, όταν τα ελεύθερα ηλεκτρόνια άρχισαν να δεσμεύονται από τους πυρήνες πρωτονίων και νετρονίων, οπότε αυτά τα πρώτα άτομα με συντήξεις και συσσωματώσεις άρχισαν να δημιουργούν την ακατασκεύαστη ύλη μέσα σ’ ένα χάος συγκρούσεων, εξαερώσεων, ατμών, αερίων και συνεχών εκρήξεων και άρχισε να μορφοποιείται το στερέωμα και να διαχωρίζονται τα ουράνια σώματα με συσσωρεύσεις και απομακρύνσεις, με σκόνη και αέρια, οπότε και έχουμε τη δημιουργία των πρώτων ουρανίων σωμάτων, αστέρων, αστεροειδών, κομητών σε συσσωματώσεις Γαλαξιών και υποομάδων, όπως τα πλανητικά συστήματα, μέσα στα οποία υπάρχει και το δικό μας πλανητικό σύστημα. Έτσι, 3.7 δις χρόνια μετά την Έκρηξη έχουμε την δημιουργία των πρώτων αστέρων. 10 δις χρόνια πίσω λοιπόν αρχίζουν να εμφανίζονται οι πρώτοι αστέρες, 5 δις χρόνια πίσω το ηλιακό μας σύστημα, 4.6 δις χρόνια πίσω δημιουργείται η γη που πατάμε και 4.5 δις χρόνια πίσω η Σελήνη, που μας φωτίζει τη νύκτα. Η Σελήνη δημιουργείται από πρόσκρουση τεραστίου ουρανίου σώματος επί της Γης, κομμάτι δε από αυτήν αποσπάται και δημιουργεί ιδιαίτερο σώμα, τη Σελήνη. Η πρόσκρουση αυτή ήταν ευεργετική για τη Γη, γιατί παρέσυρε και μεγάλο τμήμα της ατμόσφαιράς της, το οποίον εάν διατηρείτο, τότε η Γη θα είχε την τύχη του Άρη, που είναι ένας νεκρός πλανήτης με εχθρική ατμόσφαιρα για τη ζωή. Αυτή είναι η 2η ημέρα της Δημιουργίας, που κράτησε (μαζί με την επόμενη 3η) περίπου 8.9 δις χρόνια, με τη δημιουργία της ύλης, αλλά χωρίς την εμφάνιση κάποιας ζωής.

Την 2η λοιπόν δημιουργική ημέρα έχουμε την έναρξη σχηματοποίησης της ύλης και διαχωρισμού των ρευστών καταστάσεων (είτε νερών, είτε υγρών, είτε αερίων), οπότε αυτός ο διαχωρισμός συνεχίζεται πιο ξεκάθαρα την 3η ημέρα, όπου διαχωρίζονται σαφώς τα στερεά από τα υγρά και αποκαλύπτεται πλέον και η ξηρά και προκειμένου για τη γη, αυτός ο διαχωρισμός εμφάνισε αφ’ ενός το στέρεο έδαφος και αφ’ ετέρου τη θάλασσα, τους ωκεανούς και τα ποτάμια. Ο Θεός τα είδε όλα αυτά και διαπίστωσε, ότι ήταν καλά (όχι βέβαια πολύ καλά).

Στην Π. Διαθήκη το στερέωμα περιγράφεται, με βάση την οπτική παρατήρηση, ως λαμπερό ζαφείρι (Έξ. 24. 10), ως χυτό χάλκινο στιλπνό κάτοπτρο (Δευτ. 28. 23, Ιώβ 37. 18), ως δερμάτινο κάλυμμα (τέντα) και ως καμάρα: «Ο εκτείνας τον ουρανόν ωσεί δέρριν» (Ψ. 103. 2) και «ο στήσας ως καμάραν τον ουρανόν» (Ησ. 40. 22). Πρόκειται όμως περί απλών ποιητικών εκφράσεων και εικόνων, οι οποίες δεν απέχουν πολύ από την αντίληψη των αρχαίων Ελλήνων, οι οποίοι ομοίως εξελάμβανον ποιητικώς τον ουρανό ως στερεό σώμα («στερέμνιον»), ως συμπαγή μεταλλική μάζα, σιδηρά («σιδήρεον»), χάλκινη («χάλκεον») ή ορειχάλκινη («πολύχαλκον»), που έφερε στους ώμους του ο μυθικός γίγαντας Άτλας (Ομήρου Ιλιάδα, ε΄ 504, ρ΄ 425, Οδύσσεια, Α 54, Γ 2, Ο 329).

Είναι φανερό, ότι εδώ ο βιβλικός συγγραφέας δεν χρησιμοποιεί το στερέωμα με μια κοσμολογική προοπτική, για να περιγράψει ένα κύριο συστατικό του υπό διαμόρφωση σύμπαντος. Ούτε αναφέρεται ασφαλώς σε μια νοητή επιφάνεια, πέραν της οποίας δεν υπάρχει η έλξη της γης και η οποία, καθώς εκτείνεται σφαιρικά γύρω από τη γη και στηρίζεται κυκλικά στην περιφέρειά της, προσδιορίζει το θόλο του ουρανού ή γενικότερα την ατμόσφαιρα ως συμπυκνωμένο σώμα (στιβάδα) αερίων και ατμών, που περιβάλλει τη γη. Με το στερέωμα απλώς περιγράφεται αυτό που ήταν τότε κοινώς γνωστό στον άνθρωπο από την καθημερινή εμπειρία του φυσικού κόσμου και συνδέονταν με τη θέση των αστέρων, το πέταγμα των πουλιών και τη βροχή. Είναι σαφές λοιπόν, ότι εκφράζεται κατά τον τρόπο του σκέπετεσθαι της εποχής του, χωρίς να έχει την πρόθεση να απαιτήσει πίστη σ’ αυτά (αν και κάποιοι Προτεστάντες, αλλά και Ορθόδοξοι το θεωρούν δόγμα Πίστεως). Σκοπός του δεν είναι να κάνει μάθημα αστρονομίας στον άνθρωπο, αλλά να τον διαβεβαιώσει ότι αυτό, που θεωρούσε τότε ως στερέωμα, δημιουργήθηκε από το Θεό. Αν έγραφε σήμερα, θα χρησιμοποιούσε ασφαλώς τη σύγχρονη επιστημονική ορολογία, αλλ’ η σωτηριώδης αλήθεια που θα μετέδιδε δεν θα άλλαζε ουσιαστικά. Φυσικά, ο Θεός μπορούσε να του αποκαλύψει πως ακριβώς δημιουργήθηκε το σύμπαν, ακόμη και με τη σύγχρονη ορολογία, κάνοντας λόγο για άτομα, άστρα, πλανήτες, έτη φωτός κ.τ.ό. κανείς όμως δεν θα ήταν σε θέση να καταλάβει έστω και μια συλλαβή απ’ αυτά.

ΓΕΩΚΕΝΤΡΙΚΟΤΗΤΑ

            Η γεωκεντρικότητα, δηλ. η αντίληψη, ότι η γη αποτελεί το κέντρο του Σύμπαντος αναφέρεται από τον βιβλικό συγγραφέα, αποτελούσε δε επί αιώνες (17 αιώνες μετά Χριστόν) θέση της Εκκλησίας. Αυτή η θέση άρχιζε να αλλάζει κυρίως, μετά την ψευδή ομολογία του Γαλιλαίου (για να σώσει τη ζωή του), το 1633, μπροστά στην Ι. Εξέταση, ότι αποκηρύσσει μετά βδελυγμίας την αιρετική θέση, ότι η γη κινείται!

                              ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

  ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ, ΤΗΝ ΑΚΙΝΗΣΙΑ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΗΣ

      ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

  

Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεχόταν την άποψη, ότι ο ουράνιος θόλος περιστρέφεται, ενώ

η Γη ως το κέντρο του σύμπαντος μένει ακίνητη. Τούτο μαρτυρούν, η Π. Διαθήκη και έξη (6) τουλάχιστον Μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας.

Π. Διαθήκη

 

            Περιφορά του ήλιου γύρω απ’ τη γη:

1/ «Πράγματι, ο ήλιος στάθηκε καταμεσής του ουρανού και δεν πήγαινε να δύσει, κι’ αυτό κράτησε σχεδόν μια μέρα» (Ιησ. Ναυή 10. 13).

2/ «κι ο ήλιος γρήγορος στην τροχιά του, κάνει τον κύκλο του ουρανού και ξαναγυρίζει στη θέση του σε μια μέρα» (Α΄ Έσδρας 34).

Μ. Αθανάσιος (4ος αιώνας)

 

«γη δε ουκ αφ εαυτής ερήρεισται, αλλ’ επί μεν την των υδάτων ουσίαν συνέστηκεν, εμπεριέχεται δε και αύτη κατά το μέσον συνδεθείσα του παντός»

(Λόγος κατά ειδώλων)

Μ. Βασίλειος (4ος αιώνας)

 

«Κυκλόσε περιτρέχει τα κατ’ ουρανόν κινούμενα»

 

(Β.Ε.Π. τ. 51, σελ. 187)

Αγ. Γρηγόριος Νύσσης (4ος αιώνας)

 

«….. Της τε κυκλοφορουμένης ουσίας δια της οξείας κινήσεως το νάστον της γης εν κύκλω περισφιγγούσης, του τε στερρού και ανενδότου δια της αμεταθέτου παγιότητος αδιαλείπτως επιτείνοντος των περί αυτήν κυκλουμένων την δίνησιν, ίση δε καθ’ εκάτερον των ταις ενεργείαις διεστηκότων η υπερβολή εναπειργάσθη, τη τε στασίμω φύσει και τη αστάτω περιφορά. Ούτε γαρ η γη της βάσεως μετατίθεται, ούτε ο ουρανός ποτε το σφοδρόν ενδίδωσι και υποχαλά της κινήσεως».

 

            (Περί κατασκευής ανθρώπου. Κεφ. α΄, παρ. 1).

Αγ. Ιωάννης Δαμασκηνός (8ος αιώνας)

«Ημέρα εστίν ηλίου υπέρ γης φορά ή χρόνος, εν ω ο ήλιος υπέρ γης φέρεται. νυξ εστί σώματος της γης σκιά ή χρόνος, εν ω ο ήλιος υπό γην φέρεται. Νυχθήμερόν εστι  κόσμου περιστροφή»

 

(Διαλεκτικά, κεφ. 68. Όροι διάφοροι).

 

           

Αγ. Γρηγόριος Παλαμάς (14ος αιώνας)

 

«Και τη μεν ακινήτω γη καθάπερ τινί κέντρω περιτιθείς ανωτάτω κύκλω, και συνδών πανσόφως δια των μέσων του αεικινήτου ουρανού, ίνα ο αυτός διαμένη κόσμος εστώς ομού και κινούμενος».

 

            (P. G. 151, 80)

 

Αγ. Συμεών Θεσσαλονίκης (15ος αιώνας)

 

«Ποιητήν ουρανού και γης, ορατών τε πάντων και αοράτων. Με αυτή τη φράση – η Εκκλησία – αποβάλλει κάθε επινόηση της αθεΐας. Καταργεί τη θρασύτητα εκείνων που πρεσβεύουν ότι ο ουρανός είναι προαιώνιος και ακόμη, ότι η ύλη είναι χωρίς αρχή, και ότι υπάρχουν στο Θεό κάποιες ιδέες, όπως έλεγε ο Πλάτωνας. Καταργεί δε και την πλάνη εκείνων που θεοποιούν τα άστρα και όσα βρίσκονται γύρω από τη γη, οι οποίοι αυτή τη γη και τα άλλα στοιχεία τα θεωρούν θεούς καταντώντας έτσι στην πολυθεΐα και πλανώντας και γύρω από τα υπόλοιπα κτίσματα»

(Ερμηνεία εις το Σύμβολον της Πίστεως, P.G. 155, 757B).

  1. 4.15

 

Ι. ΚΑΡΔΑΣΗΣ

Advertisements

Η πορεία στους Εμμαούς. “μείνον μεθ’ ημών…” (Λουκ. 24, 29)

εμμαους-πορεια

Η ΠΟΡΕΙΑ ΣΤΟΥΣ ΕΜΜΑΟΥΣ

“μείνον μεθ’ ημών…” (Λουκ. 24, 29)

Γράφει ο Κων. Χαρ. Κορλός, θεολόγος

Έγερνε ο ήλιος στη δύση του, όταν το φιδωτό δρομάκι που οδηγεί απ’ τα Ιεροσόλυμα στην πολίχνη Εμμαούς περπάταγαν δύο οδοιπόροι.

Η φύση ολόγυρα πανηγυρίζει τη δική της ανάσταση, λουσμένη μέσα αρώματα και χρώματα. Λόφοι και πεδιάδες καταπράσινες και ολοπλούμιστες από χίλιων λογιών αγριολούλουδα χαρίζουν μια ιδιαίτερη τέρψη στις ανθρώπινες αισθήσεις, διαλαλώντας με χίλια στόματα, με μύριους τρόπους του δημιουργού την πανσοφία και αγάπη, τη θεία δόξα και μεγαλοσύνη. Χελιδόνια σχίζουν τον αέρα και σπίνοι κι αηδόνια κρυμμένα στις φυλλωσιές των δένδρων συμμετέχουν με τη συναυλία τους στο πανηγύρι της φύσης.

Κι όμως, η εξαίσια αυτή ανοιξιάτικη ομορφιά αφήνει ανέγγιχτους και αδιάφορους τους δύο οδοιπόρους. Αυτοί βαδίζουν πλάι-πλάι σκυφτοί και σκυθρωποί, καθώς κουβέντιαζαν για το δάσκαλο τους τον Ιησού, για όσα συνέβησαν στα Ιεροσόλυμα. Οι καρδιές τους είναι πολύ βαριές και η θλίψη ζωγραφισμένη στα πρόσωπα τους. Καθώς οι δύο αυτοί μαθητές του Χριστού (ο Λουκάς και ο Κλεόπας) βάδιζαν συζητώντας όλα αυτά, τους πλησίασε ο ίδιος ο Ιησούς και βάδιζε μαζί τους. Τα μάτια τους όμως εμποδίζονταν, έτσι που να μην τον αναγνωρίσουν. Ο Κύριος παρουσιάσθηκε «εν ετέρα μορφή».

– «Τίνες οι λόγοι ούτοι ους αντιβάλλετε προς αλλήλους περιπατούντες και εστέ σκυθρωποί;»

– «Εσύ μονάχος ζεις στην Ιερουσαλήμ και δεν έμαθες τα όσα έγιναν εκεί αυτές τις μέρες;»

 – «Ποια είναι αυτά;»

– Αυτά με τον Ιησού από τη Ναζαρέτ, που ήταν προφήτης δυνατός και σε έργα και σε λόγια… και πώς τον παρέδωσαν οι αρχιερείς και οι άρχοντες μας να καταδικαστεί σε θάνατο και τον σταύρωσαν».

Μας είπε ότι την τρίτη ημέρα θα αναστηθεί, αλλά εμείς δεν τον είδαμε. Επιπλέον κάποιες γυναίκες από τον κύκλο μας πήγαν στον τάφο και τον βρήκαν άδειο και μας είπαν ότι είδαν οπτασία αγγέλων, οι οποίοι είπαν ότι ο Χριστός αναστήθηκε. Τότε μερικοί από τους δικούς μας πήγαν στο μνήμα και διαπίστωσαν τα ίδια που είπαν και οι γυναίκες, αυτόν όμως δεν τον είδαν.

Ο Χριστός τους επέπληξε: «Ανόητοι, που η καρδιά σας αργεί να πιστέψει σε όλα όσα είπαν οι προφήτες. Αυτά δεν έπρεπε να πάθει ο Μεσσίας και να δοξασθεί. Κι αρχίζοντας από τα βιβλία του Μωυσή και όλων των προφητών, τους εξηγεί όσα αναφέρονται σ’ όλες τις Γραφές για τον εαυτό του. Πόσο γλυκά έφταναν στ’ αυτιά τους τα λόγια του! Και τι φλόγα άναβε στην καρδιά τους η διδαχή του! Το τοπίο μέσα τους ξεκαθάρισε, η κατήφεια μεταβλήθηκε σε χαρά, η αμφιβολία σε πίστη και βεβαιότητα στην ανάσταση του διδασκάλου τους, η απαισιοδοξία σε αισιοδοξία και ενθουσιασμό.

Κόντευε να νυχτώσει καθώς πλησίαζαν στο χωριό. Ο άγνωστος συνοδοιπόρος προσποιήθηκε ότι θέλει να πάει πιο μακριά. Εκείνοι όμως τον παρακαλούσαν φιλόξενα: «Μείνον μεθ’ ημών, ότι προς εσπέραν εστί και κέκλικεν η ημέρα». Εκείνος δέχθηκε. Έστρωσαν τραπέζι να τον φιλοξενήσουν. Τότε πήρε το ψωμί το ευλόγησε, το έκοψε σε κομμάτια, τους το έδωσε. Τότε ανοίχθηκαν τα μάτια τους και κατάλαβαν ποιος είναι. Αυτός όμως έγινε άφαντος.

Πόσοι οδοιπόροι της ζωής δια μέσου των αιώνων δεν θα ζήλευαν και δεν θα αποζητούσαν τη συντροφιά του άγνωστου συνοδοιπόρου!!

Πόσοι μέχρι σήμερα δεν βρήκαν χαρά, αγάπη, ειρήνη και γαλήνη κοντά στο Χριστό! Πόσοι δεν χάρηκαν τη θεία συντροφιά του! Πόσοι δεν γοητεύθηκαν από τη θεία του αγάπη και δεν τράφηκαν από τη ζωηφόρο διδασκαλία του.

Τι άλλο, αλήθεια, θα είχαμε να παρακαλέσουμε παρά να μείνει ο Κύριος πάντοτε μαζί μας; Να μείνει στην καρδιά μας, στην οικογένειά μας, να μείνει στους νέους και στους γέρους, στον καθένα και να του χαρίζει ό,τι έχει ανάγκη. “Μείνον μεθ’ ημών ότι προς εσπέραν εστί και κέκλικεν η ημέρα”.

—————————————————————————————————————————–

Γιορτάσαμε ένα ακόμη Πάσχα. Κι όμως πολλοί έμειναν μόνο στην επιφάνεια, στα υλικά και το αντιμετώπισαν σαν μια κοινή κοσμική γιορτή, σαν μια ευκαιρία ανάπαυσης και διασκέδασης, απόδρασης, εκδρομών και ικανοποίησης των αισθήσεων. Είτε από αμέλεια και αδιαφορία είτε από απιστία έμειναν μέσα στο σκοτάδι της άγνοιας μακριά από το ανέσπερο φως της Ανάστασης. Η μελέτη των Γραφών θα μπορούσε να τους είχε ανοίξει τα μάτια της ψυχής, για να αναγνωρίσουν τον αναστάντα εν δόξη Κύριο, όπως συνέβη με τους πορευομένους εις Εμμαούς μαθητές του Χριστού.

Οι δύο συνοδοιπόροι

Είναι Κυριακή του Πάσχα απόγευμα. Ο Χριστός Ι έχει ήδη αναστηθεί. Οι μυροφόρες πρώτες αντίκρισαν τον κενό τάφο και πρώτες άκουσαν από το λευκοφορεμένο άγγελο το χαρμόσυνο μήνυμα ότι ο Χριστός αναστήθηκε και ότι θα συναντήσει τους μαθητές του στη Γαλιλαίο, όπως του είχε πει. Και ο Πέτρος με τον Ιωάννη που έσπευσαν στον τάφο τον βρήκαν άδειο και ήταν γεμάτοι απορία και · θαυμασμό.

Οι μαθητές δύσπιστησαν και θεώρησαν τις ευχάριστες πληροφορίες των μυροφόρων ως φλυαρίες και ως αποκυήματα γυναικείας φαντασίας.

Έτσι, δύο από τον ευθύτερο κύκλο των μαθητών, από τους οποίους ο ένας ονομαζόταν Κλεόπας, αναχωρούν περίλυποι για το χωριό τους, την Εμμαούς, που απέχει έντεκα χιλιόμετρα από την Ιερουσαλήμ.

Η διδασκαλία και η αναγνώριση

Ενώ βάδιζαν σκυθρωποί και απογοητευμένοι συζητώντας για τα γεγονότα των ημερών σχετικά με το Χριστό, ο Κύριος τους πλησίασε και βάδιζε μαζί τους. Δεν τον αναγνώρισαν όμως, είτε γιατί παρουσιάστηκε «εν ετέρα μορφή» είτε γιατί υπερφυσική δύναμη τους εμπόδιζε.

Έπρεπε ως άγνωστος συνοδοιπόρος να ακούσει τους προβληματισμούς τους και στη συνέχεια να τους επιπλήξει και να τους διδάξει. Να τους επιπλήξει γιατί δυσκολεύονταν να πιστέψουν στην Π. Διαθήκη που μιλούσε όχι μόνο για τη δόξα, αλλά και για το πάθος του Μεσσία.

Να τους επιπλήξει για την παχυλή άγνοια που είχαν σχετικά με το Μεσσία: ότι δηλαδή θα είναι ένας κοσμικός άρχοντας που θα αποκαταστήσει το Κράτος του Ισραήλ. Και να τους διδάξει ότι ο Χριστός έπρεπε, σύμφωνα με τη θεία βουλή και το προκαθορισμένο σχέδιο, να πάθει και μετά να εισέλθει στη δόξα του.

Το Πάθος θα οδηγήσει στην Ανάσταση. Δεν ήταν δυνατόν ο Ιησούς να γίνει Σωτήρας, αν δεν γινόταν πρώτα πάσχον θύμα. Το πάθος του Κυρίου είναι η απόδειξη ότι είναι ο Μεσσίας και ο Σταυρός δεν αποτελεί καταισχύνη και όνειδος, αλλά τη δόξα του.

Ο Χριστός και η Αγία Γραφή

Η Αγία Γραφή-Παλαιά και Καινή Διαθήκη-μιλούν για το Χριστό. Η πρώτη προαναγγέλλει τον ερχομό του, η δεύτερη μιλάει για το κοσμοσωτήριο έργο του. Η πρώτη προαναγγέλλει μέσω των προεικονίσεων, προτυπώσεων ή τύπων και κυρίως μέσω των προφητειών τον ερχόμενο Λυτρωτή.

Σύμπαντες οι προφήτες, από το θεόπτη Μωυσή μέχρι τον τίμιο Πρόδρομο, ζωγραφίζουν με θαυμαστή ενάργεια και παραστατικότητα το πρόσωπο του Χριστού. Ο Ιησούς παντού μέσα στις Γραφές εύρισκε τον εαυτό του να προαναγγέλλεται ή να προεικονίζεται. «Υπάρχουν πολλά εγκατεσπαρμένα καθ’ όλην την Αγίαν Γραφήν, αναφερόμενα εις τον Χριστόν, τα οποία ενδείκνυεται πας τις να περισυλλέγει εις εν και να μελετά. Είναι ο θησαυρός ο κεκρυμμένος εν τη Π. Διαθήκη. Χρυσούν τι νήμα ευαγγελικής Χάριτος διήκει δια μέσου όλης της υφής της Βίβλου. Εν τη σπουδή όμως και τη μελέτη της Γραφής ωφέλιμον είναι να χωρήσωμεν μεθοδικώς και μετά τάξεως. Διότι το εν τη Π. Διαθήκη φως ανέτειλε βαθμηδόν χωρήσαν από του λυκαυγούς εις την τελείαν ημέραν. Ο Θεός ωμίλησεν εις τους πατέρας περί του Υιού του, δι’ αυτού δε ήδη ωμίλησε προς ημάς. Μερικοί αρχίζουν να σπουδάζουν την Βίβλον αρχίζοντες από την Αποκάλυψιν. Ο Χριστός μας εδίδαξε τώρα να αρχίζουμε από το Μωυσή και από τας περί Χριστού προφητείας» (Π.Ν. Τρεμπέλας)

«Ουχί η καρδία ημών καιομένη ην…«

Και καθώς ο Κύριος τους εξη- γούσε τις προφητείες άρχισε μέσα τους να ανάβει η πνευματική φλόγα του θείου ζήλου και της αγάπης προς το Χριστό από τη βεβαιότητα ότι πράγματι ο Χριστός αναστήθηκε και ότι αυτός είναι ο Μεσσίας. Τη θέση της κατήφειας παίρνει τώρα στην ψυχή τους η φαιδρότητα, της λύπης, η χαρά, της απαισιοδοξίας η ελπίδα και η βεβαιότητα, της δυσπιστίας η βεβαία και ασφαλής πίστη. Τα μάτια τους άνοιξαν με τη θεία επενέργεια και αναγνώρισαν τον Κύριο.

Έρχεται και σήμερα ο Κύριος προς όλους εκείνους, οι οποίοι κλυδωνίζονται από αμφιβόλους λογισμούς και τους συναντάει στην Εκκλησία, που αυτοί νομίζουν ότι είναι ανθρώπινο καθίδρυμα ή έρχεται προς αυτούς μέσω της Αγίας Γραφής, της οποίας αμφισβητούν τη θεία αυθεντία ή έρχεται ακόμη μέσω των μυστηρίων, τα οποία παρέχουν τη θεία χάρη.

Και έρχεται να τους απευθύνει ερωτήματα και να τους μιλήσει, όπως άλλοτε στους δυο μαθητές του, να τους διαφωτίσει για όλα τα προβλήματα και τις απορίες τους, να τους χαρίσει χαρά και αισιοδοξία, φώτιση και πίστη και άφεση των αμαρτιών.

ΠΗΓΗ.ΑΚΤΙΝΕΣ

Η δύναμη του Ψαλτηρίου, αληθινό περιστατικό…

Ο Κυρ-Παντελής ταξίδευε με το  τρένο προς Θεσσαλονίκη και  διάβαζε το Ψαλτήριο. Ένα παράξενο  γεγονός όμως σημάδεψε το ταξίδι  του. Καθώς διάβαζε, μία κοπέλα  που καθόταν τρία-τέσσερα  καθίσματα πιο μπροστά άρχισε να  διαμαρτύρεται και να φωνάζει. Στην  αρχή δεν έδωσε σημασία και  πίστεψε πώς κάποια παρεξήγηση έγινε με το διπλανό της. Όταν όμως  ο κυρ-Παντελής είδε πώς ο  ελεγκτής-εισπράκτορας  ερχόταν προς το μέρος του απόρησε.

– Αγαπητέ κύριε, μπορείτε να σταματήσετε να διαβάζετε αυτό το βιβλίο γιατί ενοχλείτε;
– Μα το διαβάζω από μέσα μου! απάντησε εκείνος φανερά απορημένος.
Πώς είναι δυνατόν να ενοχλείται η κοπέλα; Έκπληκτοι και απορημένοι μαζί με τον κυρ-Παντελή ήταν και οι άλλοι επιβάτες. Ένας μάλιστα έξ αυτών φώναξε. <<Αν ενοχλείται η κοπέλα, να αλλάξει βαγόνι…>>. Πράγματι, η άγνωστη κοπέλα μεταφέρθηκε στα πίσω βαγόνια μήν αντέχοντας το Ψαλτήριο. Και λέει ο κυρ-Παντελής στους συνεπιβάτες του.
– Μέχρι προχθές και εγώ μαζί με εσάς αγνοούσα τη δύναμη των Ψαλμών του προφήτη Δαυϊδ. Τώρα, και ιδιαίτερα μετά το περιστατικό τούτο, ένα σας λέγω: Το Ψαλτήρι λειτουργεί ως κόπανος που διώχνει τα κακούδια (δαιμόνια) από πάνω μας και από το περιβάλλον μας. Έτσι έλεγε ένας άγιος που έζησε στη γειτονιά μας (ο τρελο-Γιάννης).
απο το βιβλίο: Ο τρελο-Γιάννης (τόμος Β’)

ΠΗΓΗ.ΑΜΦΟΤΕΡΟΔΕΞΙΟΣ

Η οσιακή μορφή του Γέροντα Άνθιμου Αγιαννανίτη

Η οσιακή μορφή του Γέροντα Άνθιμου Αγιαννανίτη

Ο Πνευματικός της αδελφότητας των Θεοφιλαίων στην Αγία Άννα Αρχιμ. Χερουβείμ μιλάει για την οσιακή βιοτή του μακάριου Γέροντα Άνθιμου του Αγιαννανίτη του Πνευματικού.