«Των θυρών κεκλεισμένων»

 

Ο αββάς Ματθίας, ένας από τούς αγίους πατέρες της σιναϊτικής ερήμου, διηγήθηκε τα εξής:

Όταν κατοικούσα στον Αρανδουλά, φύλαγα την αγία Κοινωνία στο σκευοφόριο της εκκλησίας ασφαλισμένη και κλειδωμένη. Συνήθιζα κάθε Κυριακή να μεταδίδω το δεσποτικό Σώμα στους αιχμαλώτους εκείνης της ερήμου.
«Πολλές φορές όμως πήγαινα την Κυριακή στην εκκλησία κι έβρισκα το σκευοφόριο ανοιχτό.

Λυπόμουν γι’ αυτό το γεγονός, και αποφάσισα κάποτε να ασφαλίσω με κερί και σφραγίδα αφού πρώτα είχα μετρήσει τις άγιες μερίδες.
Την επόμενη Κυριακή λοιπόν, βρήκα ανέπαφη τη σφραγίδα.
Αλλ’ ανοίγοντας το ντουλάπι, διαπίστωσα πως έλειπαν τρεις μερίδες.
Άρχισαν να με βασανίζουν οι λογισμοί. Την άλλη Κυριακή παρουσιάστηκαν στον ύπνο μου τρεις μοναχοί, κι αφού με ξύπνησαν μου είπαν:
Σήκω, είναι ώρα για προσευχή!

Ποιοί είστε, πατέρες, κι από που έρχεστε; τους ρώτησα.
Εμείς, μου αποκρίθηκαν, είμαστε οι αμαρτωλοί, που ερχόμαστε πολλές φορές και κοινωνάμε.

Από δω και πέρα να μην ασχοληθείς μ’ αυτό το θέμα.

Τότε κατάλαβα πως ήταν αναχωρητές, και ευχαρίστησα το Θεό που χάρισε στη γενιά μας τέτοιες μαρτυρίες.

 

(Τσάμη Δ. Γ. «Το Γεροντικό του Σινά»)

 

Άλλο η συμφιλίωση των ανθρώπων, και άλλο η συμφιλίωση των θρησκειών.


Μου γράφετε, ότι είδατε ένα ασυνήθιστο δράμα μέσα στην Εκκλησία σε ώρα προσευχής. Είδατε τον Χριστό να βγαίνει από το Ιερό, και να στέκεται στην Ωραία Πύλη. Μετά να βγαίνει κάποιος ραβίνος και να στέκεται στα αριστερά Του. Και μετά να βγαίνει κάποιος χότζας με σαρίκι και να στέκεται στα δεξιά του Χριστού! Και μετά είδατε τον Χριστό να τους κρατάει και τους δύο από το χέρι! Και το δράμα αυτό το εξηγήσατε, ότι ο Χριστός θέλει να ενωθούν όλες οι θρησκείες! Και να γίνουν μία Θρησκεία!

Όταν κάποιος νομίζει, ότι οραματίζεται τα μυστήρια της Βασιλείας του Θεού, τότε και το δράμα είναι ΑΠΑ­ΤΗ, και η ερμηνεία του ΛΑΘΟΣ. Ένα τέτοιο δράμα δεν προέρχεται από τον Χριστό, αλλά από τον εχθρό και πολέμιο της πίστεως μας. Τί λέμε στο τέλος του «Πάτερ ημών»; «…αλλά ρύσαι ημάς από του πονηρού».

    Άνθρωπε του Θεού, ποιός μπορεί να σταθεί δίπλα στον Θεό; Δεν είπε ο Χριστός στο Ευαγγέλιο για τους Εβραίους: «Ιδού αφίεται ο οίκος υμών έρημος»; Η προφητεία επαληθεύτηκε. Οι Εβραίοι δεν έχουν πια ούτε θυσίες, ούτε ιεροσύνη. Έπαυσε από τότε, που κατά την ώρα της Σταυρικής θυσίας, το καταπέτασμα του Ναού εσχίσθη από άνωθεν  ως κάτω.

Αλλά ούτε και οι μουσουλμάνοι έχουν θυσίες και ιεροσύνη.

Πώς λοιπόν αυτό πού πάλιωσε και πετάχτηκε και αντικαταστάθηκε με άλλο καινούργιο, δηλαδή η πίστη των Ιουδαίων, θα ξαναενωθεί με την νέα θρησκεία του Χριστού;

Αλλά και με τους μουσουλμάνους, πώς μπορούμε να ενωθούμε, αφού μας μισούν, και υπεράνω όλων θέτουν τον Μωάμεθ;

    Αλλά πότε το είδατε αυτό το δράμα; Ρίξε μια ματιά στην εποχή μας και θα το καταλάβεις!

Πολλοί άσχετοι με κάθε πίστη, λένε πως τάχα θέλουν την ένωση όλων των θρησκειών. Και σεις παρασυρθήκατε από αυτή την επιθυμία.

Όλοι θέλουμε να δώσει ο Θεός ενότητα πίστεως στον κόσμο. Μα εσείς τα μπερδεύετε τα πράγματα Άλλο η συμφιλίωση των ανθρώπων, και άλλο η συμφιλίωση των θρησκειών.

Η κάθε μια έχει τους δικούς της όρους και δικά της όρια. Άλλο η ένωση των λαών, και άλλο η ένωση των θρησκειών! Ο Χριστιανισμός επιβάλλει σε όλους να αγαπάμε με όλη μας την

 

καρδιά τους πάντες, όποια πίστη κι αν έχουν! Συγχρόνως όμως μας διατάζει να κρατάμε αλώβητη την πίστη μας και τα δόγματά της.

 

Σαν χριστιανός πρέπει να ελεείτε όλο τον κόσμο, όλους τους ανθρώπους!  Ακόμη και την ζωή σας να δώσετε γι’ αυτούς. Αλλά τις αλήθειες του Χριστού δεν έχετε το δικαίωμα να τις θίξετε. Γιατί δεν είναι δικές σας.

   Αυτό έγινε μέσα σας η πέτρα του σκανδάλου. Ξεχάσατε ότι η πίστη του Χριστού δεν είναι ιδιοκτησία μας, να την κάνουμε ό,τι θέλουμε. Και έτσι ήλθε αυτή η σύγχυση στη ψυχή σας. Και δεν βλέπατε πια ούτε τον Χριστό, ούτε τον Μωάμεθ.

Βλέπατε μόνο την σύγχυση αυτή της ψυχής σας!

Φροντίστε να απαλλαγείτε από την σύγχυση αυτή, όσο πιό γρήγορα μπορείτε.

 

(Αγ. Νικολάου Βελιμίροβιτς, «Επιστολές»)

ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΑ ΠΟΡΦΥΡΙΟΥ

 

 

 Μεσημέρι, δύο η ώρα, βρίσκομαι στην Πλατεία Αγίων Αναργύρων Αθηνών. Είμαι σταματημένη στο φανάρι προς Αθήνα. Με πλησιάζει ένας κύριος. -Μενίδι, σας παρακαλώ, πάμε; -Όχι! του απάντησα, δεν προλαβαίνω. Όντως δεν προλάβαινα, γιατί τρεις η ώρα έπρεπε να παραδώσω το ταξί στον Πειραιά.
Ο κύριος στεκόταν μπροστά μου περιμένοντας να περάσει άλλο ταξί. Κάτι μέσα μου μου έλεγε να τον εξυπηρετήσω. Του έκανα νόημα να έρθει. Μόλις μπήκε στο ταξί αναφώνησε: «-Δεν είναι δυνατόν!» Και παίρνει τη φωτογραφία του Γέροντα Πορφυρίου στα χέρια του και τη φιλάει. Την στιγμή εκείνη έχει ανάψει το φανάρι και έστριβα το τιμόνι προς Μενίδι. Ήθελα να του πάρω από τα χέρια τη φωτογραφία, μα όταν τον είδα με τι λαχτάρα τον κοιτούσε, ντράπηκα για τη σκέψη μου.
-Τον γνωρίσατε, με ρώτησε.
-Όχι, από τα βιβλία του τον γνώρισα και τον αγαπώ πάρα πολύ.
-Θέλεις, κοπέλα μου, να σου πω πώς τον γνώρισα εγώ;
-Και βέβαια θέλω, του είπα με χαρά.
-Άκου η γυναίκα μου ήταν άρρωστη βαριά, είχε καρκίνο- οι γιατροί μάς έδωσαν τρεις μήνες το πολύ ζωή. Εκείνη τη χρονιά ο γιος μου ο μεγάλος τελείωνε το Λύκειο. Και μας ανακοίνωσε πως έχει κανονίσει με άλλα δέκα παιδιά, συμμαθητές του, να πάνε στο Άγιο Όρος για μια εβδομάδα. Είπαμε εντάξει. Τα παιδιά έφυγαν.
Στο μεταξύ η γυναίκα μου χειροτέρεψε. Ο γιατρός που την παρακολουθούσε μας είπε πως το τέλος ήταν κοντά. Τον ρωτήσαμε με αγωνία: «-Γιατρέ, τι μπορούμε να κάνουμε, να της δώσουμε λίγη ζωή ακόμη;» «-Θα κάνουμε ένα χειρουργείο ακόμη και ο Θεός βοηθός!» μας απάντησε. Εγώ συμφώνησα, η γυναίκα μου όμως αντέδρασε, γιατί ήθελε να περιμένουμε να γυρίσει το παιδί.
Ο γιος μου γύρισε τόσο ευτυχισμένος, τόσο χαρούμενος, που έτσι δεν τον είχαμε δει ποτέ. Μας διηγιόταν πόσο όμορφα ήταν εκεί, πόσο εγκάρδια τους υποδέχθηκαν οι μοναχοί, πόση γαλήνη ένιωσαν μεσ’ στην ψυχή τους. Τόσο πολύ ένιωσε την παρουσία του Θεού, που είχε ξεχάσει πως η μητέρα του ήταν άρρωστη. Τη θυμήθηκε, όταν παρουσιάστηκε μπροστά τους ο Γέρων Πορφύριος. Μας είπε για τον Γέροντα Πορφύριο θαυμαστά πράγματα, που μας φαίνονταν απίστευτα.
-Συγγνώμη, αυτά που λέτε πότε γίνανε; τον διέκοψα.
-Πριν δυο χρόνια.
-Α, πρόσφατα! Λοιπόν, για πέστε μου.
-Όλα τα παιδιά καθόντουσαν κάτω από ένα δένδρο, μιλούσανε και γελούσανε, όταν ξαφνικά είδανε έναν καλόγερο να τα πλησιάζει. Σηκώθηκαν, του φίλησαν το χέρι και ο Γέροντας άρχισε να τους μιλάει προσφωνώντας κάθε παιδί με το όνομά του. Όπως καταλαβαίνεις, τα παιδιά απόρησαν, πού ήξερε τα ονόματά τους και τα οικογενειακά τους. Στο γιος μου είπε: «-Πες της μαμάς σου να μην κάνει χειρουργείο, είναι καλά!» «-Την ξέρετε;» «-Την ξέρω, όλους σας ξέρω!» «-Ποιος είστε;» τον ρώτησε. «-Είμαι ο Γέροντας Πορφύριος», είπε και έφυγε.
Στο γυρισμό από το Άγιο Όρος, σταμάτησαν στην Ουρανούπολη, σε ένα φαρμακείο να πάρουν ασπιρίνες, γιατί τους πείραξε η θάλασσα και ζαλίστηκαν. Μπαίνοντας στο φαρμακείο είδαν την εικόνα του Γέροντα Πορφυρίου και είπαν: «-Να ο Γέροντας Πορφύριος που είδαμε στο Άγιο Όρος!» Μόλις το άκουσε η φαρμακοποιός, σάστισε. «-Συγγνώμη, παιδιά, είδατε αυτόν τον Γέροντα στο Άγιο Όρος;» «-Ναι, τώρα από εκεί ερχόμαστε.» «-Είστε σίγουροι;» «-Βέβαια είμαστε σίγουροι, αφού μιλήσαμε μαζί του.
Και μάλιστα απορήσαμε πού ήξερε τα ονόματά μας και τα οικογενειακά μας. Όταν τον ρωτήσαμε ποιος είναι, μας είπε πως ήταν ο Γέροντας Πορφύριος». «-Παιδιά, είμαι σίγουρη ότι τον είδατε, όμως… Μην τρομάξετε μ’ αυτό που θα σας πω… Ο Γέροντας πέθανε πριν πέντε χρόνια!» Τα παιδιά έπαθαν σοκ! «-Αδύνατον!» της είπαν, «αφού μιλήσαμε!»
Και εγώ και η γυναίκα μου πιστέψαμε πως κάποιον άλλον είδαν, που τον έλεγαν κι αυτόν Πορφύριο και του έμοιαζε. Άλλωστε όλοι οι καλόγεροι μοιάζουν μεταξύ τους. «-Δεν με πιστεύετε, ε; Τέλος πάντων, εμένα μου είπε να μη πας για χειρουργείο, είσαι καλά», είπε το παιδί στη μητέρα του.
Σε δύο μέρες μπήκαμε στο νοσοκομείο. Την επομένη το πρωί θα γινόταν το χειρουργείο. Η ώρα του χειρουργείου έφτασε και, ενώ εγώ περίμενα απ’ έξω με αγωνία, ξαφνικά, βλέπω τη γυναίκα μου να βγαίνει. Έτρεξα κοντά της: «-Τι έγινε;» «-Δεν κάνω χειρουργείο, είμαι καλά!» Από πίσω της βγήκε και ο γιατρός. «-Τι έγινε, γιατρέ;» «-Δεν ξέρω, δεν θέλει να χειρουργηθεί!» «-Σας είπα, είμαι καλά!» «-Κορίτσι μου, τρελάθηκες;» Την πήρα αγκαλιά και προσπαθούσα να την πείσω, πως πρέπει να γίνει η εγχείρηση. «-Σου είπα νιώθω καλά, κάντε μου εξετάσεις και θα δείτε ότι είμαι καλά, το νιώθω!» «-Ωραία!» είπε ο γιατρός, «ας μην την πιέσουμε, αφού νοιώθει καλά.» «- Δεν με πιστεύετε; Ωραία! Κάντε μου εξετάσεις για να πειστείτε.»
Πράγματι έγιναν οι εξετάσεις. Την επομένη μέρα μας ήρθαν και οι απαντήσεις.
Εδώ ο κύριος πήρε μια βαθιά ανάσα.
-Τι έδειξαν οι απαντήσεις;
-Πως ποτέ δεν την άγγιξε η αρρώστια! Οι γιατροί να βλέπουν τις παλιές εξετάσεις και τις καινούργιες και να έχουν τρελαθεί! Δεν μπορεί, θα πρέπει να μπερδεύτηκαν με άλλες, θα ξανακάνουμε αύριο, έλεγαν απορημένοι.
Ωστόσο ήρθε ο γιος μου, που βλέποντας τους γιατρούς μπερδεμένους με τις εξετάσεις, μου λέει.
-Γιατί δεν πιστεύεις αυτά που μου είπε ο Γέροντας Πορφύριος στο Άγιο Όρος;
Τότε πετιέται ένας γιατρός:
-Τι είπες; Ο Γέροντας Πορφύριος τι σου είπε;
-Πως η μαμάς μου είναι καλά και να μην κάνει χειρουργείο!
Ο γιατρός έβγαλε από την τσέπη του τη φωτογραφία του Γέροντα Πορφυρίου.
-Αυτόν είδες, αγόρι μου, στο Άγιο Όρος;
-Ναι, Αυτόν!
-Οι εξετάσεις είναι σωστές! Η γυναίκα σας είναι καλά, μπορείτε να φύγετε και τώρα μάλιστα! Ετοιμαστείτε!
Στη γυναίκα μου οι γιατροί είχαν δώσει τρεις μήνες το πολύ ζωή. Έχουν περάσει δυο χρόνια και είναι μια χαρά, πιο καλά από ότι ήταν πριν την αρρώστια. Γι’ αυτό αγαπούμε πάρα πολύ τον Γέροντα Πορφύριο. Έχουμε πάει και στο Μοναστήρι του πολλές φορές. Και όποτε έχουμε δυσκολίες, εκείνος μας στηρίζει.
Η αφήγηση του κυρίου για ένα ακόμη θαύμα του Γεροντάκου μου, μου έδωσε μεγάλη χαρά. Το μόνο που ψέλλισα, καθώς κατέβαινε ο κύριος, ήταν «ευχαριστώ!»
ΠΟΡΦΥΡΙΑΣ ΜΟΝΑΧΗΣ: «ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ  ΣΤΑ ΤΕΙΧΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ».

Η επιτυχία

Η επιτυχία στη ζωή είναι σταθερά αίτημα του ανθρώπου, σ’ οποιαδήποτε βαθμίδα της κοινωνίας κι αν στέκεται. Το πρώτο όνειρο που φροντίζουν να ξυπνήσουν μέσα στην ψυχή του παιδιού οι γονείς, είναι το όνειρο της επιτυχίας. Και είναι νόμιμο το όνειρο και δίκαιο το πάθος, που αυλακώνει την ύπαρξή μας αδιάκοπα.
Χρειάζεται να πετύχεις στη ζωή γιατί μονάχα τότε αισθάνεσαι βαθιά και ουσιαστικά εναρμονισμένος με τον κόσμο. Όταν πετυχαίνεις, τότε δε φοβάσαι. Νιώθεις να πηγάζει από τα βάθη σου σταθερά μια πολύμορφη δύναμη που σου παρέχει το δικαίωμα να πατάς σίγουρα στον τόπο σου, ν’ αντικρίζεις κατάματα τους ανθρώπους, να ζεις μ’ έναν αέρα γαλήνης τις μέρες σου.
Όταν αισθάνεσαι αποτυχημένος, θαρρείς πως η ζωή σε απωθεί, πώς ο κόσμος σ’ εχθρεύεται. Σπάζουν οι ιστοί εκείνοι, οι μυστηριώδεις και σπουδαιότατοι, που κάνουν βέβαιη και μόνιμη τη σχέση σου με τους άλλους. Η δυσπιστία και η ηττοπάθεια, η απαισιοδοξία και ο φθόνος σου θερίζουν την καρδιά και της κατατρώγουν κάθε γενναιοφροσύνη και κάθε πάθος αγάπης.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν πρέπει ο άνθρωπος να φροντίζει να πετύχει στη ζωή του. Στο ενδεχόμενο αυτό δώσαμε απόκριση καταφατική. Το πρόβλημα όμως που αντιμετωπίζει η γρηγορούσα συνείδηση είναι ποιό νόημα έχει γι’ αυτήν η επιτυχία. Γιατί καθημερινά έχουμε να κάνουμε στους καιρούς μας μ’ ανθρώπους μανιακούς της επιτυχίας, αλλά η επιτυχία αυτή σπάνια βλέπουμε να έχει ηθικό βάρος και πνευματική σημασία. Μας καταπλήσσει αλλά δεν μας φωτίζει.
Μας αναγκάζει να τη λογαριάζουμε αλλά δεν ελκύει την εκτίμησή μας. Γιατί πρόκειται για επιτυχία που ο θάνατος αφανίζει και που πριν απ’ αυτόν, αλλεπάλληλες συμφορές επιβουλεύονται και ταράζουν.
Κι όμως, στους καιρούς αυτούς που τα φαινόμενα λογαριάζονται περισσότερο από την ουσία των πραγμάτων, η επιτυχία πρέπει αναμφισβήτητα να φαίνεται. Κι όχι μονάχα αυτό, πρέπει να έχει την κοινωνική αναγνώριση κι επισφράγιση. Η κοινωνία πρέπει να εκδηλώσει την ευαρέσκειά της, να προσφέρει αξιώματα και τίτλους, ν’ ανοίξει η άρχουσα τάξη τα σαλόνια της για να τον επιβραβεύσει μ’ επαίνους και κολακείες. Και πίσω απ όλα αυτά, να ρεύσει το χρήμα άφθονο και να στεφανώσει με άνεση υλική τον πετυχημένο. Αυτό το απλό, το αισθητό, το βάρβαρο γεγονός, το ζωώδες, αυτό πια λέγεται για τους ανθρώπους της εποχής μας «επιτυχία».
Η επιτυχία αυτή δεν έχει ηθικές προϋποθέσεις. Το αντίκρυσμά της είναι μονάχα κοινωνικό. Τόσο, που δίκαια θα μπορούσε κάποιος να υποστηρίξει ότι επιτυχία δεν μπορεί να υπάρξει για τον άνθρωπο αν δεν υπάρχει κοινωνία, αν ο άνθρωπος δεν ζει μέσα στην κοινωνία. Δεν ενδιαφέρει, και ουσιαστικά η κοινωνία μας σπανιότατα εξετάζει, αν η επιτυχία αυτή κατακτήθηκε με μέσα. επαίσχυντα, με τρόπους πονηρούς και ρυπαρούς, με κινηθείς ανήθικες. Για την κοινωνία και κυρίως για μια κοινωνία σαπισμένη, που δεν ξέρει και δεν θέλει ν’ αμυνθεί όπως γενόταν άλλοτε, η επιτυχία δημιουργεί δίκαιο. Ο πετυχημένος δικαιώνεται έστω κι αν πέρασε πάνω από πτώματα. Γιατί μια κοινωνία, όπως η σημερινή, σε κατάπτωση, δεν ερευνά ποτέ τις αφορμές, τα κίνητρα, τα μέσα. Την ενδιαφέρουν τ’ αποτελέσματα. Και η επιτυχία στη ζωή είναι ένα αποτέλεσμα.
Εντελώς διαφορετικά τοποθετείται το θέμα για την ηθική συνείδηση. Εκείνη εξετάζει όχι τόσο τ’ αποτελέσματα όσο τα κίνητρα. Όχι τα φαινόμενα αλλά τα υπάρχοντα εντός του ανθρώπου. Και η ηθική συνείδηση γνωρίζει καλά, -γιατί τα προβλήματά της τα ζει εμπειρικά κι όχι ουδέτερα, παρατηρώντας τα,- γνωρίζει, λοιπόν, πως επιτυχία στη ζωή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί αν ο άνθρωπος δεν ανεβεί ο ίδιος μέσα του, αν μπροστά στον ίδιο του τον εαυτό δεν πετύχει.
Μια τέτοιου είδους επιτυχία δημιουργεί στον καθένα άλλα, κολοσσιαία προβλήματα που πρέπει ζώντας να τα λύσει. Γιατί αυτή η ζωή είναι αληθινή ζωή, αυτός ο αγώνας είναι αγώνας καίριος για την ύπαρξη. Και ο αγώνας αυτός γίνεται για να μπορέσει ο άνθρωπος να ελευθερωθεί από το φόβο και την ανάγκη, να γίνει αληθινός, δηλαδή, άνθρωπος. Αν αυτός ο αγώνας δε φτάσει σε αίσιο τέρμα, ούτε τίτλοι, ούτε αξιώματα, ούτε δάφνινα στεφάνια μπορούν να κρύψουν και να ωραΐσουν την αποτυχία του ανθρώπου στο βίο του. Γιατί η επιτυχία ξεκινά από την ήρεμη συνείδηση πως πραγματοποίησες το χρέος σου όπου κι αν σου δόθηκε η ευκαιρία, πως δεν απίστησες στα ηθικά καλέσματα που τα πράγματα τα ίδια και τα γεγονότα σου απηύθυναν, πως δεν αδίκησες, αλλά πάλεψες ν’ αγαπήσεις όλους, και πάνω στην πάλη αυτή σ’ αγάπησε ο Θεός και σένα και τον αγώνα σου.
Αν ο Θεός δεν σφραγίσει -ο Θεός που είσαι πλάσμα Του- με την συγκατάνευσή Του την επιτυχία σου, επιτυχία δεν υπάρχει. Αυτή η επιτυχία σε υψώνει μέσα σου, σε ολοκληρώνει και σου εξασφαλίζει τη θέα των αιωνίων. Άνθρωποι που δέθηκαν χειροπόδαρα με επιτυχίες εγκόσμιες και που δεν μπόρεσαν να δουν τα αποτυπώματα του Αιώνιου Θεού στη ζωή, που δεν αποκάλυψαν πεθαίνοντας την ψυχή τους και τη συγκλονιστική της συγγένεια με τον Θεό, δεν μπορεί νάναι άνθρωποι επιτυχημένοι,
Η επιτυχία είναι δώρημα ουράνιο.

(Κ. Ε. Τσιρόπουλος, «Δοκίμια ευθύνης»)