ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ. ΜΙΑ ΣΚΕΨΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ (Αρχιμ. Τιμόθεος Ntumba)

Μπούνια, στις 23.08.2021

Το εμβόλιο αφορά το σώμα, δεν αφορά την ψυχή. Συνεπώς για να πούμε λίγα λόγια για το εμβόλιο, πρέπει να πούμε τι είναι το σώμα μας.

Κανείς δεν είναι κατά της υγείας του σώματός του, αφού δεν υπάρχει άνθρωπος που να μισεί το σώμα του.  Πως μπορείς να μισήσεις αυτό που ο ίδιος ο Πάνσοφος και Παντογνώστης Δημιουργός Θεός σου έδωσε; Ο Θεός δεν έδωσε μόνον ψυχή στον άνθρωπο, έδωσε και σώμα, το οποίο υπερύψωσε κάνοντάς το, κατά την ημέρα της Πεντηκοστής, «Ναό του Αγίου Πνεύματος».  Ο Απόστολος Παύλος λέει: «Οὐδεὶς γάρ ποτε τὴν ἑαυτοῦ σάρκα ἐμίσησεν, ἀλλ’ ἐκτρέφει καὶ θάλπει αὐτήν, καθὼς καὶ ὁ Κύριος τὴν ἐκκλησίαν» (Εφ. 5: 29).

Όχι μόνον δεν μισεί ο άνθρωπος το σώμα του όταν ζει, αλλά και μετά τον θάνατο ο άνθρωπος φροντίζει το σώμα του συνανθρώπου του. Πράγματι, ο θεμελιώδης λόγος για τον οποίο θάβουμε τους νεκρούς μας και φροντίζουμε για να τους παρέχουμε μια άξια ταφή, είναι η αγάπη για τα σώματά μας.

Ο Άγιος Αυγουστίνος λέει: «Όσο για τη φροντίδα της ταφής του σώματος, όποια κι αν είναι, δεν βοηθάει στη σωτηρία, αλλά είναι καθήκον της ανθρωπιάς, βασισμένο σε αυτό το συναίσθημα ότι κανείς δεν μισεί τη σάρκα του. Πρέπει λοιπόν, όσο μπορούμε, να φροντίζουμε τη σάρκα των συνανθρώπων μας, όταν την έχουν εγκαταλείψει. Εκείνοι που δεν πιστεύουν στην ανάσταση της σάρκας δεν αποτυγχάνουν σε αυτό το καθήκον, πόσο μάλλον οι πιστοί πρέπει να το πράξουν για το σώμα που είναι νεκρό αληθινά, αλλά προορίζεται για την ανάσταση και για την αιώνια ζωή. (Απόσπασμα από το πρόσφατο βιβλίο που μεταφράσαμε από τα Γαλλικά στα Ελληνικά με τίτλο «Ο Άγιος Αυγουστίνος και οι Χριστιανικές Βασιλικές της Καρχηδόνας»)

Εάν η ταφή είναι η φροντίδα του σώματος, πόσο μάλλον πρέπει κανείς να φροντίζει το σώμα του όταν αρρωσταίνει, όταν βρίσκεται σε καιρό επιδημίας και πανδημίας;

Σύμφωνα με αυτό, κανείς δεν θα μπορούσε να αρνηθεί τη λήψη του εμβολίου κατά του ιού. Καμία πίεση επίσης δεν θα μπορούσε να δικαιολογηθεί, αφού ο καθένας θα πήγαινε μόνος του να εμβολιαστεί, αν είχαν συγκεντρωθεί όλες οι πιστοποιήσεις και οι βεβαιώσεις για την ασφάλεια της υγείας του. Είναι έμφυτο αίσθημα. Μόνος του θα έτρεχε ο άνθρωπος να το αναζητήσει το εμβόλιο αυτό.

Οι Αφρικανοί θέτουν στον εαυτό τους αρκετές ερωτήσεις, μεταξύ άλλων: Γιατί να μην υπάρχει πρώτα φάρμακο να θεραπεύει το covid 19 και έπειτα να ακολουθήσει το εμβόλιο για να προλαβαίνει την διάδοση του ιού; Άλλωστε αυτό είναι η συνηθισμένη διαδικασία για τις νόσους. Υπάρχει ή δεν υπάρχει φάρμακο για τον covid 19 ; Γιατί το θέμα των χρονιζουσών πανδημιών στην Αφρική -όπως είναι η ελονοσία- που αποδεκατίζουν τη ζωή ανήλικων παιδιών και εγκύων γυναικών και ευάλωτων πληθυσμών και μη στην Αφρικανική Ήπειρο, δεν ανησυχεί και δεν απασχολεί ποτέ τους πλανητάρχες για την προώθηση ενός σχετικού εμβολίου; Γιατί μια τέτοια αδυσώπητη πίεση τώρα στον παγκόσμιο πληθυσμό με κίνητρο τον εμβολιασμό κατά του ιού αυτού; Γιατί τέτοια επιβολή; Τι ακριβώς συμβαίνει;

Δύσκολα τα πράγματα. Και όλη η κατάσταση αυτή  έχει επιπτώσεις σε φτωχές χώρες του κόσμου με όλα αυτά που έχουν κατασκευαστεί γύρω από τον κορωνοϊό και τα εμβόλια.

Την ευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με» μην αφήνουμε. Να την λέμε συνέχεια. Εγώ προσωπικά πιστεύω ότι θα επέμβει σύντομαο Χριστός για να σώσει την Εκκλησία Του. Δεν μπορεί να αφήσει να μας κάνουν οι άθεοι ό,τι θέλουν και ό,τι επινοούν.Αλλά την προσευχή μην αφήσουμε. Η προσευχή κάνει θαύματα!

Το καλό είναι να μπορεί πάντοτε να βρει συμμαχία ο λαός μας από τον κλήρο!!

Πολλοί ηγέτες του κόσμου μιλάνε για εμβολιασμό αλλά δεν εμβολιάζονται οι ίδιοι.

Φυσικά δεν πρέπει να φτάσουμε να χαρακτηρίζουμε  τους ανεμβολίαστους ως αιρετικούς.

Εδώ σε μας ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κάλεσε τον πληθυσμό να εμβολιαστεί. Και κατέληξε ότι ο ίδιος και η οικογένειά του δεν θα κάνουν κανένα εμβόλιο κατά του Covid 19!!! Αυτό τα λέει όλα. Ίσως είναι σαν να τους λέει, αν ήσασταν κι εσείς οικογένειά μου…… Την ίδια στάση έχουν κρατήσει πολλοί αρχηγοί Αφρικανικών κρατών, που οπωσδήποτε πρέπει να γνωρίζουν περισσότερα γύρω από το θέμα αυτό! Το δύσκολο είναι όταν βλέπει ο άλλος να πεθαίνουν οι συνάνθρωποί του μετά τον εμβολιασμό π.χ. με το Astrazeneca (πρώτη δόση), ενώ προηγουμένως δεν είχαν τίποτα, ούτε covid 19. Με τέτοιες συνθήκες, ο κόσμος δεν πηγαίνει για εμβόλιο. Δεν γνωρίζουμε πια τι θα γίνει με τα εμβόλια εδώ σε μας…

Σε κάποια σχολεία, δεν ξέρουμε αν το κάνανε για δοκιμή, ενημέρωσαν ότι θα πάνε να σώσουν τα παιδιά, να τα εμβολιάσουν κατά του covid 19, και σε λίγη ώρα, όλοι οι δρόμοι ήταν γεμάτοι από παιδιά που τρέχανε προς κάθε κατεύθυνση για να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Αδειάσαν τα σχολεία και έγιναν πολλά ατυχήματα στους δρόμους.

Είναι κρίμα όμως που μερικές χώρες εξαναγκάζουν και τους νέους να εμβολιαστούν ασκώντας τέτοια πίεση στη συνείδησή τους, ακόμη και επί πληρωμή.  Ποιος άνθρωπος δεν θα ενδιαφερόταν από μόνος του για την υγεία του και δεν θα έτρεχε να εμβολιαστεί αν όλοι είχαν πειστεί ότι είναι υγιές ένα εμβόλιο  και δεν κρύβει κάτι ύποπτο; Γιατί να μην εργαστούν όλοι να βρεθεί φάρμακο, αν δεν υπάρχει;;

Πολύ στενοχωρούμεθα με την κατάσταση αυτή και μάλιστα όταν βλέπουμε ή ακούμε τέτοια φαινόμενα σε χριστιανικές ορθόδοξες  χώρες. Πώς μπορούν να ασκούν τέτοια καταναγκαστική πίεση σε ολόκληρο τον ορθόδοξο πληθυσμό; Μιλάμε για ορθόδοξους λαούς που διαθέτουν μια πίστη αιώνων, με τόσα πολλά και αποτελεσματικά όπλα που παρέχει η Εκκλησία ενάντια σε πανδημίες και θεομηνίες.

Για τη σωτηρία μας, που είναι η πιο σημαντική πραγματικότητα, ο Παντοδύναμος Χριστός λέει «όποιος θέλει να έρθει σε μένα, ας έρθει» και δεν υποχρεώνει κανέναν. Για κάτι που ο κόσμος δικαιολογημένα έχει κάποιες αμφίβολες σκέψεις, όπως είναι ο εμβολιασμός αυτός, αναγκάζουν τους ανθρώπους να υποβληθούν σε υποχρεωτικό εμβολιασμό και δεν το αφήνουν έστω στην ελεύθερη επιλογή του καθενός. Εδώ σε μας την περασμένη εβδομάδα χάθηκαν άδικα 3 μεγάλοι έμποροι, που πέθαναν ο ένας μετά τον άλλον την ίδια εβδομάδα, έπειτα από εμβολιασμό κατά του covid 19.

Ο κορωνοϊός και οι μεταναστεύσεις του, οι μεταλλάξεις του, που εκδηλώνονται από τη μια γωνιά του κοινού μας πλανήτη και εξαπλώνονται στην άλλη σε χρόνο ρεκόρ, μας διδάσκει ότι είμαστε συγκοινωνούντα δοχεία και μας στρέφει σε παγκόσμια αλληλεγγύη. Η παραμέληση μιας γωνιάς της γης για χάρη μιας άλλης δεν προσφέρει τίποτα στην διευκόλυνση της ασφάλειας των πληθυσμών της γης σε θέματα υγείας και όχι μόνον. Η ασφάλεια της υγείας είναι πλέον μια παγκόσμια πραγματικότητα που αφορά κυριολεκτικά και σφαιρικά  όλο τον κόσμο. Ακόμη κι αν αυτό το εμβόλιο κατά του κορονοϊού ήταν ασφαλές κατά πάντα, δεν θα έκανε τίποτα αν μόνο μία ήπειρος εμβολιαζόταν και όλες οι άλλες παραμελούνταν στη φτώχεια τους να μην προμηθευτούν εμβόλια για την καταπολέμηση του ιού. Οι παραλλαγές εμφανίζονται από οπουδήποτε και κάνουν όλες τις εγωιστικές προσπάθειες ισχυρών κρατών μάταιες.

Τώρα τι να πει κανείς για τα αυστηρώς κατευθυνόμενα και επιλεκτικά μέτρα κάποιων κυβερνήσεων; Αυτοί οι περιορισμοί, αυτές οι απολύσεις, αυτές οι περικοπές  μισθών των εργαζομένων και άλλες  τέτοιες αδικίες αν μη τι άλλο γονατίζουν την οικονομία της χώρας. Ξεσηκώνουν τον λαό που έχει υπερβολικά κουραστεί με τις κυβερνήσεις να βρίσκονται εναντίον όλων των πολιτών συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που έχουν εμβολιαστεί, που ενώ τους είχαν πει για δύο δόσεις αρχικά, και τώρα τους πάνε για τρίτη και τέταρτη δόση.  Δεν είναι τόσο ώριμα ούτε αποτελεσματικά τα σχέδια αυτά, έστω και αν ακόμα απέβλεπαν σε καλό σκοπό. Πως τα σκέφτηκαν έτσι;; Ομοιάζουν με χαμένο εκ των προτέρων εγχείρημα. Ούτε και θα κρατήσει για πολύ. Εκπλησσόμαστε πάντως πώς πρωτοπορούμε εν σχέσει με τις άλλες ξένες κυβερνήσεις σε αυτά τα αυτοκαταστροφικά μέτρα που παίρνουμε, που χωρίζουν τις οικογένειες, ψυχραίνουν τις σχέσεις των ανδρογύνων, βάζουν τους πιστούς σε κατηγορίες και σε κάστες εμβολιασμένων και ανεμβολίαστων, αποδυναμώνουν τον λαό και τα ίδια τα πολιτικά κόμματα και εν τέλει χορεύει ο διάβολος.

Την ευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με», όπου το «με» περιλαμβάνει όλο τον κόσμο που υποφέρει, να μην αφήνουμε. Να την λέμε αδιάλειπτα στους δύσκολους αυτούς καιρούς. Δεν θα μας αφήσει ο Χριστός και η Παναγία. Ο Χριστός θα φωτίζει και θα μας δίνει λύσεις που ο διάβολος και οι άθεοι δεν μπορούν να βάλουν στις σκέψεις τους. Αυτό όμως θα το κάνει ο Θεός όταν εμείς θα του δώσουμε αφορμή. Δηλαδή όταν θα προσευχόμαστε με συντριβή καρδίας συνεχώς και με πίστη και αφοσίωση στον Χριστό, ζητώντας το έλεος Του.

Αρχιμ. Τιμόθεος Ntumba

Υ.Γ.

Έχω την εντύπωση ότι όλα αυτά με τα εμβόλια μοιάζουν με  προπαίδεια για τον ερχομό του Αντιχρίστου, όπως το βάπτισμα του Ιωάννου προετοίμαζε τον κόσμο για να δεχθεί τον Χριστό. Φαίνεται ότι τον Αντίχριστο περιμένουν οι Εβραίοι. Ποιος ξέρει αν δεν είναι πίσω από όλο αυτό που ζούμε οι Εβραίοι και οι Αμερικάνοι αποκλειστικά. Και προετοιμάζουν τον κόσμο να δεχθεί τον Αντίχριστο με τα εμβόλια και όλα τα επακόλουθά τους. Έτσι όπως πια πήγανε τα πράγματα με τις μάσκες στην εκκλησία, το ίδιο δεν αποκλείεται αύριο να μας πούνε, μόνον οι εμβολιασμένοι ιερείς και πιστοί μπορούν να μπαίνουν στον Ναό!!!

Εμείς δεν λέμε ότι η ασθένεια, η αρρώστια αυτή, δεν υπάρχει! Αφού πεθαίνουν τόσοι συνάνθρωποί μας σε όλο τον κόσμο. Δεν έχουμε αγγίξει τη βασική αιτία: την προέλευση αυτής της ασθένειας. Ίσως και να μην το μάθουμε ποτέ αυτό. Από που προήλθε δηλαδή η αρρώστια αυτή. Δεν είμαστε κατά του εμβολίου γενικά. Αλλά κάνουμε ερωτήσεις-απορίες στον εαυτό μας για το συγκεκριμένο και για τον τρόπο επιβολής του στους κατοίκους της γης, αφού κανείς δεν θα μας απαντήσει π.χ: Πότε πραγματοποιήθηκαν οι μελέτες και οι δοκιμές (πείραμα) αυτού του εμβολίου προτού χορηγηθεί σε ανθρώπους; Όλα ταυτόχρονα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα γίνανε; Εκτός και αν όλα αυτά είχανε ήδη γίνει πολύ πριν εμφανιστεί ο κορονοϊός. Και γιατί αν θέλουμε αυτό το εμβόλιο, να εξαπλωθεί πολύ γρήγορα, δεν δίνουμε γρήγορα λύσεις για να προστατευτεί ταυτόχρονα όλος ο κόσμος στον κοινό μας πλανήτη; Γιατί δεν επιτρέπεται σε κάθε χώρα να κατασκευάζει το εμβόλιο αυτό; Μήπως από έλλειψη φαρμακευτικών εργοστασίων σε όλες τις υπόλοιπες χώρες του κόσμου ή από έλλειψη βασικών συστατικών κατασκευής αυτού του τύπου εμβολίου που πρέπει να παραμείνουν μυστικά; Οι άλλες χώρες, που θέλουμε να τις προστατεύσουμε, μπορούν μόνον να διατηρήσουν αυτό το εμβόλιο στις απαιτούμενες συνθήκες θερμοκρασίας και να το χορηγήσουν σε πολίτες τους και τίποτα άλλο! Σαν αυτές τις απορείς ο καθένας θέτει λογικώς στον εαυτόν του.

62 χρόνια από την κοίμηση του Οσίου Ιωσήφ του Ησυχαστή (1897-1959)

Ήταν 15/28 Αυγούστου του 1959 όταν ο Όσιος -γέροντας τότε- Ιωσήφ ο Ησυχαστής ή Σπηλαιώτης έφευγε για την ουράνια πατρίδα. Φέτος, είναι η δεύτερη φορά μετά την αγιοκατάταξή του από την Αγία και Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου (στις 9 Μαρτίου 2020), που τιμάται η μνήμη του Οσίου, ο οποίος εκοιμήθη ακριβώς την ημέρα, που εορτάζεται η Κοίμηση της Θεοτόκου στο Άγιον Όρος (με το παλαιό εορτολόγιο). Έτσι, στο Περιβόλι της Παναγίας η απόδοση τιμής στη μνήμη του Οσίου μετατίθεται για αύριο (29/8) κι απόψε γίνεται πανηγυρικός Εσπερινός.

Η παρακαταθήκη που άφησε ο Όσιος είναι μεγάλη.

Ο Γέροντας Ιωσήφ ήταν εκείνος που γέννησε πνευματικά τη συνοδεία της Ιεράς και Μεγίστης Μονής του Βατοπαιδίου. Ήταν από εκείνους τους ανθρώπους, οι οποίοι έγιναν οι ίδιοι θεμέλιο και ρίζα. Ο μακαριστός παπα-Εφραίμ ο Κατουνακιώτης έλεγε για τον Όσιο: «Πιστεύσατέ με Πατέρες! Εμείς τίποτε δεν κάναμε! Εμείς τα παρελάβαμε έτοιμα όλα από τον Γέροντά μας τον Ιωσήφ!»

Ήταν η αναγνώριση της θυσίας που κάνει ο πνευματικός πατέρας, για να αφήσει ιερά παρακαταθήκη ζωής στα πνευματικά του τέκνα τον ζωντανό και βιωμένο λόγο του Ευαγγελίου. Και η αναγνώριση ερχόταν από έναν άλλον πνευματικό πατέρα, που, επίσης, κατέβαλε μέγιστες προσπάθειες και πόνους, αφήνοντας τελικά αγαθούς πνευματικούς καρπούς.

Όπως είχε πει πέρυσι, στην πρώτη πανήγυρη για τον Όσιο, στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου, ο Καθηγούμενος Γέροντας Εφραίμ ο Βατοπαιδινός: «ο Όσιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής υπήρξε ο μεγάλος ανανεωτής της πατερικής παράδοσης στο Άγιον Όρος σε εποχές δύσκολες για την Αθωνική Πολιτεία, καθώς και συνεχιστής της ησυχαστικής και φιλοκαλικής παραδόσεως». Ακόμα, στην τότε ομιλία του στην τράπεζα της Μονής είχε τονίσει ότι ήταν μεγάλη ευλογία για την Βατοπαιδινή Αδερφότητα να προέρχεται από την ρίζα του Οσίου Ιωσήφ του Ησυχαστή, καθώς ο μακαριστός Γέρων Ιωσήφ Βατοπαιδινός, όπως και ο άγιος Εφραίμ ο Κατουνακιώτης και οι μακαριστοί Γέροντες Εφραίμ Φιλοθεΐτης και Χαράλαμπος Διονυσιάτης, υπήρξε μέλος της συνοδείας του οσίου Πατρός και μαζί με άλλες οσιακές αγιορείτικες μορφές επάνδρωσαν Μονές εντός και εκτός Αγίου Όρους.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος και η πέριξ Αυτού Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, όταν προχώρησε στην αγιοκατάταξη του Γέροντος Ιωσήφ του Ησυχαστή, έγραψε ότι έδωσε αίμα και έλαβε πνεύμα, ενώ μετέδωσε ένθεα παραδείγματα:

«Οσιώτατοι, ο τε Καθηγούμενος Αρχιμανδρίτης κύριος Εφραίμ και οι λοιποί πατέρες της εν Αγίω Όρει καθ ημάς Ιεράς Βασιλικής, Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Μονής του Βατοπαιδίου, τέκνα εν Κυρίω πολυφίλητα της ημών Μετριότητος, χάρις είη τη υμών Οσιότητι και ειρήνη παρά του πλουσιοδώρου Θεού ημών.

Ασμένως επληροφορήθημεν δια του υπ ἀριθμ. Πρωτ. 1143/20.1.1 και από ιζ´ Οκτωβρίου ε.ε. γράμματος της αγαπητής Οσιότητος υμών, την πρόθεσιν της Ιεράς Μονής του Βατοπαιδίου, όπως προβή εις την έκδοσιν εγκολπίου Ημερολογίου, αφιερωμένου εις τον Οσιώτατον Γέροντα Ιωσήφ τον Ησυχαστήν, επί τη συμπληρώσει εκατόν είκοσιν ετών από της γεννήσεως αυτού.

Η γέννησις του ανδρός τούτου υπήρξε προάγγελος, κατά τινα τρόπον, και της κατά την εποχήν μας λαμπράς επανδρώσεως του Αγίου Όρους, καθ᾽ όσον πλειάς μοναζόντων εντός του Αγιωνύμου Όρους ανάγουν την πνευματικήν αυτών πατρότητα εις αυτόν. Αλλά και η αναζωπύρωσις του ησυχαστικού πνεύματος, η αναβίωσις του μοναστικού ιδεώδους και τυπικού εις το περιβόλιον της Παναγίας και εκτός αυτού συνδέεται αρρήκτως μετά της μακαρίας και ευλογημένης προσωπικότητος εκείνου.

Ο Γέρων Ιωσήφ ο Ησυχαστής, «δους αίμα και λαβών πνεύμα», εβίωσε το εθελούσιον και αναίμακτον μαρτύριον της μοναχικής πολιτείας, το οποίον και μετέδωκεν εις τα πνευματικά αυτού τέκνα δια του ενθέου παραδείγματος αυτού. Μακράν της τύρβης του κόσμου, εκαλλιέργησε προσευχητικώς την άμεσον και προσωπικήν κοινωνίαν μετά του Θεού και της Κυρίας Θεοτόκου, την οποίαν όλως εξαιρέτως ηγάπα, αξιωθείς, ούτω, να παραδώση το πνεύμα αυτού κατά τον εορτασμόν της προς ουρανούς μεταστάσεως αυτής και γενόμενος δια τον τεταραγμένον κόσμον της σήμερον υπόδειγμα αφιερώσεως εις τον Θεόν και εις την Εκκλησίαν του, σύμβολον ειρήνης και ενότητος. Και όντως, ο μακάριος ούτος ανήρ υπήρξε διάκονος της καταλλαγής, διότι εις περίοδον ερίδων και αποσχιστικών κινήσεων μεταξύ των μοναχών του Αγίου Όρους εξ αιτίας του ημερολογιακού ζητήματος, υπερημύνθη σθεναρώς της ενότητος της Ορθοδόξου Εκκλησίας, έχων δε την πληροφορίαν ότι «η Εκκλησία ευρίσκεται εις το Οικουμενικόν Πατριαρχείον της Κωνσταντινουπόλεως», απέκοψε πάσαν κοινωνίαν μετά των ζηλωτών, διδάσκων την υπακοήν εις τον εκάστοτε Πρώτον της Ορθοδόξου Εκκλησίας, ήτοι τον Οικουμενικόν Πατριάρχην, τον και Επίσκοπον της Αγιωνύμου Πολιτείας.

Επευλογούντες, όθεν, την νέαν ταύτην πρωτοβουλίαν του πολυσχιδούς πνευματικού, εκδοτικού και πολιτισμικού έργου της Ιεράς υμών Μονής, συγχαίρομεν πατρικώς, επικαλούμεθα δε πλουσίαν την Χάριν και το Έλεος του καιρών και χρόνων κυριεύοντος Θεού Λόγου και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού εφ ὑμᾶς και επί τους εντευξομένους εις το παρόν Ημερολόγιον».

Ακούστε τον μακαριστό -πλέον- γέροντα Εφραίμ της Αριζόνας να περιγράφει την κοίμηση του Γέροντα Ιωσήφ του Ησυχαστή, ο οποίος είχε την πληροφορία ότι θα έφευγε, στον Μητροπολίτη Βεροίας κ. Παντελεήμονα και άλλους πατέρες. Η λήψη έγινε στο αρχονταρίκι της Ιεράς Μονής του Αγ. Αντωνίου στην Αριζόνα των ΗΠΑ τον Νοέμβριο του 2014:

Σύντομος βίος του Οσίου Ιωσήφ του Ησυχαστή (1897-1959)

Η μητέρα του προγνώριζε ότι θα λάβει το αγγελικό σχήμα

Tο έτος 1897 γεννήθηκε στις Λεύκες του μικρού Κυκλαδίτικου νησιού της Πάρου από φτωχούς, απλοϊκούς και ευσεβείς γονείς, τον Γεώργιο και την Μαρία. Ο πατέρας του δεν έζησε αρκετά και η μητέρα ανέλαβε την προστασία της οικογένειας. Η μητέρα του ήταν πραγματικά άνθρωπος του Θεού, ευλογημένη ψυχή με απλότητα που συχνά έβλεπε υπερφυσικά φαινόμενα στη ζωή της.

Όταν ο Γέροντας έφυγε για μοναχός η μητέρα του είπε στους δικούς της ότι το γνώριζε από τη γέννησή του. Διηγήθηκε το εξής: «Όταν γέννησα τον Φραγκίσκο μου (αυτό ήταν το κοσμικό όνομά του) και ήμου­να ακόμη στο κρεββάτι με το μωρό δίπλα μου άνοιξε η στέγη και ένας φτερωτός νέος που έλαμπε άρχισε να ξεσκεπάζει το μωρό με πρόθεση να το πάρει. Όταν διαμαρτυρήθηκα, μου είπε ότι γι’ αυτό ήρθε και αυτή είναι η “απόφαση”. Μου έδειξε σε ένα σημειωματάριο, γραμμένη μια εντολή, ότι πρέπει οπωσδήποτε να πάρει το μικρό. Όταν αντιστάθηκα, ο Άγ­γε­λος μου έδωσε ένα πολύτιμο κόσμημα σε σχήμα σταυρού και μου πήρε το μωρό». Από τότε πίστευε ότι κάποτε ο Φραγκίσκος θα ακολουθούσε τον Χριστό.

Ο Γέροντας ως την εφηβική του ηλικία παρέμεινε στο χωριό του και βοηθούσε την μητέρα του στις διάφορες εργασίες του σπιτιού. Μετά έφυγε στον Πειραιά, εργαζόταν στο Λαύριο ως μικροέμπορος, ώσπου πήγε να υπηρετήσει στο ναυτικό. Στην ηλικία των εικοσιτριών ετών είχε κέντρο των κινήσεών του την Αθήνα. Άρχισε να μελετά πατερικά βιβλία και τον εντυπωσίαζε η ζωή των αυστηρών ασκητών. Μεγάλη ώθηση προς τον μοναχισμό του έδωσε το εξής όνειρο: «Ένα βράδυ είδα στον ύπνο μου ότι περνούσα έξω από τα ανάκτορα και αμέσως με πήραν δυο αξιωματικοί της ανακτορικής φρουράς και με ανέβασαν στο παλάτι. Δεν κατάλαβα τον λόγο και διαμαρτυρήθηκα. Τότε μου αποκρίθηκαν με καλοσύνη να μη φοβούμαι, αλλά να ανέβω, γιατί είναι θέλημα του Βασιλέως. Ανεβήκαμε σε ένα πολύ υπέροχο ανάκτορο, ανώτερο από κάθε επίγειο, μου φόρεσαν μια ολόλευκη και πολύτιμη στολή και μου είπαν· από εδώ και εμπρός θα υπηρετείς εδώ, και με πήραν να προσκυνήσω τον Βασιλέα.

Ξύπνησα αμέσως και αυτά που είδα και άκουσα χαράχθηκαν τόσο πολύ μέσα μου, ώστε δεν μπορούσα να κάνω η να σκεφτώ τίποτε άλλο. Σταμάτησα τις εργασίες μου και έμεινα σκεφτικός. Άκουγα ζωντανά μέσα μου να επαναλαμβάνεται διαρκώς εκείνη η εντολή “από τώρα και μπρος θα υπηρετείς εδώ”. Όλη μου η κατάσταση εσωτερικά και εξωτερικά άλλαξε».

Έφευγε από τον θόρυβο της πόλεως και πήγαινε περισσότερο στην Πεντέλη όπου περνούσε ως ασκητής με πολλή νηστεία και αγρυπνία. Κάποτε συνάντησε κάποιον Γέροντα Αγιορείτη μοναχό και αποφάσισε να μεταβεί στον Άθωνα, όπου πίστευε πως θα έβρισκε Πατέρες στα μέτρα εκείνα που διάβαζε στους βίους τους.

Ο πρώτος σταθμός ήταν τα Κατουνάκια. Εκεί ζούσε τότε ο αείμνηστος Γέροντας Δανιήλ, ο ιδρυτής της αδελφότητος των Δανιηλαίων. Ο Γέροντας Δανιήλ ήταν ευλαβής, συνετός, με μεγάλη πείρα της ασκητικής ζωής. Σ’ όλη τη ζωή του έμεναν ζωντανές οι αγαθές εντυπώσεις από την αδελφότητα και τον οσιότατο Γέροντα. Δεν έμεινε όμως μαζί του, αναχώρησε για την Βίγλα, πλησιέστερα προς την Μονή της Μεγίστης Λαύρας, γιατί αγαπούσε την ησυχαστική ζωή.

Φιλοξενήθηκε από έναν Γέροντα αλλά δεν αναπαύθηκε, γιατί δεν βρήκε αυτό που ζητούσε. Αποσυρόταν σε ένα απόμερο τόπο και προσευχόταν παρακαλώντας με δάκρυα τον Θεό να τον βοηθήσει.

«Ζητούσα και έλεγα πως δεν θα φύγω από εκεί, αν δεν μου δείξει το έλεός Του και αν δεν μου δώσει θάρρος. Απευθυνόμουνα στην Δέσποινά μας και την ικέτευα. Όπως ήμουν εκεί και κοίταζα προς τον Άθωνα, όπου φαινόταν καλά και το μέρος με το εκκλησάκι της Παναγίας μας, σαν να αισθάνθηκα μέσα μου ένα σκίρτημα χαράς. Αμέσως βλέπω μία φωτεινή ακτίνα να βγαίνει από την εκκλησία της Παναγίας και σαν ουράνιο τόξο ήρθε και ακούμπησε επάνω μου. Αμέσως αλλοιώθηκα όλος και ξέχασα τον εαυτό μου. Γέμισα φως μέσα στην καρδία μου, έξω και παντού και δεν αισθανόμουνα αν έχω σώμα. Τότε άρχισε να λέγεται η ευχή μέσα μου τόσο ρυθμικά, που απορούσα, γιατί εγώ δεν προσπαθούσα – μόνο έβλεπα και άκουγα ταυτοχρόνως, και θαύμαζα. Μου φαινόταν ότι είχα δύο εαυτούς, γιατί έβλεπα την εσωτερική μου κατάσταση όλη φως, πνευματική ευωδία και χαρά με αδιάλειπτη την ευχή, αλλά και ολόκληρος ήμουν καλυμμένος από το φως και θαύμαζα το μεγαλείο του θείου ελέους. Αμυδρά, όσο είναι δυνατόν αυτή την ώρα να ελέγξει κάποιος τους λογισμούς του, σκεφτόμουνα ότι αυτή είναι η Χάρις, που παρηγορεί όσους θέλει κατά την Πατερική παράδοση. Δεν γνωρίζω πόσο κράτησε η κατάσταση αυτή, ώσπου το κατάλευκο εκείνο φως αποσύρθηκε πάλι εκεί από όπου προερχόταν. Τότε συνήλθα και είδα ότι ήμουν στον τόπο όπου είχα αρχίσει να προσεύχομαι. Συμπέρανα όμως ότι πέρασε αρκετή ώρα, γιατί πλησίαζε το ηλιοβασίλεμα. Από τότε δεν έφυγε από μέσα μου η κατάσταση αυτή της ευχής. Λεγόταν στην καρδία μου χωρίς κόπο, αλλά δεν είχε την υπερβολική εκείνη ενέργεια που είχε όταν ήρθε την πρώτη φορά».

Από τότε και εξής προσπαθούσε να βρίσκεται διαρκώς σε μέρη ήσυχα, απόκεντρα και κατάλληλα για ησυχία και προσευχή. Έφυγε πια από την Βίγλα και πήγαινε σε διάφορα σπήλαια και μέρη, αγωνιζόμενος να κρατήσει μέσα του την ευχή. Πιο πολύ σύχναζε στο ναΰδριο της Κυρίας μας Θεοτόκου στις παρυφές της κορυφής, από όπου του συνέβη το μεγάλο γεγονός, και καλλιεργούσε με πολλή ακρίβεια την ευχή.

Την ημέρα της εορτής της θείας Μεταμορφώσεως του Σωτήρος ανέβηκε στην κορυφή μαζί με τους πατέρες που πήγαν να εορτάσουν. Εκεί συνάντησε τον π. Αρσένιο, τον μετέπειτα αχώριστο σύντροφο και συναγωνιστή του.

Πήγαν μαζί να συμβουλευτούν τον διακριτικό Γέροντα Δανιήλ στα Κατουνάκια, από που και πως να αρχίσουν τον πνευματικό αγώνα τους χωρίς τον κίνδυνο της πλάνης. Ο Γέροντας τους υπέδειξε να μην ξεκινήσουν, αν δεν σφραγίσουν το έργο τους με την ευλογία της υπακοής. «Έχετε Γέροντα; Χωρίς την ευλογία του Γέροντος τίποτε δεν ευδοκιμεί».

Υποτάχθηκαν στον Γέροντα Εφραίμ που είχε την καλύβη του Ευαγγελισμού στα Κατουνάκια. Εκεί ο Γερο-Εφραίμ έκανε μεγαλόσχημο τον Γέροντα Ιωσήφ. Η κουρά του έγινε στο σπήλαιο του Αγίου Αθανασίου. Έπειτα μαζί με τον Γέροντά τους Εφραίμ έφυγαν για τη Σκήτη του Αγίου Βασιλείου για περισσότερη ησυχία και άσκηση. Μετά την κοίμηση του Γέροντά τους άρχισαν τους μεγάλους ασκητικούς αγώνες. Αμέριμνοι κινούνταν από τόπο σε τόπο, ζούσαν με άσκηση στην κορυφή του Άθωνα και στα γύρω χαμηλότερα μέρη. Ο λόγος που δεν έμεναν μόνιμα κάπου, ήταν γιατί ήθελαν να παραμένουν άγνωστοι στους πολλούς. Τον χειμώνα επέστρεφαν στο καλύβι τους και ησύχαζαν εκεί ως το Πάσχα.

Ο Γέροντας Ιωσήφ δεν υποχωρούσε στην αγωνιστικότητα και ιδίως στην προσπάθεια της ευχής. Ήταν αδιάλλακτα αυστηρός στον εαυτό του έχοντας ως βάση τους κανόνες της φιλοπονίας. Νήστευε πολύ και αγρυπνούσε περισσότερο για να δαμάσει το σώμα και να μαράνει τα πάθη. Έτρωγε κάθε μέρα μόνο 75 γρ. παξιμάδι τρεις ώρες πριν τη δύση του ηλίου. Εργόχειρο δεν έκανε, αν και γνώριζε άριστη ξυλογλυπτική.

Με την εφαρμογή του αγωνιστικού προγράμματος άρχισε ο πόλεμος των σαρκικών παθών. Ο Γέροντας τον αντιμετώπιζε με την θερμότητα του ζήλου, με την ορμή της αθλητικής προθέσεως, με την πείρα της θείας αντιλήψεως και με πρακτικές μεθόδους όπως παρατεταμένη αγρυπνία, περισσότερη δίψα, μακρά ορθοστασία και με ξυλοδαρμό. Όταν στον πόλεμο αυτόν συστελλόταν η Χάρις πολύ βοηθούσε η ανθρώπινη παρηγοριά από γνησίους αδελφούς. Αυτό για τον Γέροντα ήταν πολύ δύσκολο, γιατί η αποφυγή των συναναστροφών χάριν της ησυχίας παρεξηγήθηκε από τους πολλούς που τον θεωρούσαν πλανεμένο, αποκρουστικό, τον ειρωνεύονταν, τον χλεύαζαν και τον απέφευγαν. Η μόνη παρηγοριά ήταν ο πνευματικός παπα-Δανιήλ, που έμενε στο κάθισμα του Αγίου Πέτρου.

Στον πνευματικό πόλεμο είχε πολλές αντιλήψεις της Χάριτος και σε όραμά του άκουσε την Παναγία να του λέει ότι πρέπει να έχει την ελπίδα του σ’ Αυτήν. Έλεγε στους υποτακτικούς του ότι το «ας έχει την ελ­πίδα του σε μένα», ήταν από τότε η μόνιμη παρηγοριά του.

Στο καλύβι τους, στον Άγιο Βασίλειο, έκτισαν ένα μικρό εκκλησάκι στο Γενέσιο του Τιμίου Προδρόμου όταν αποφάσισαν να μην περιφέρονται. Εκεί δέχτηκαν για συνοδία τρεις αδελφούς μεταξύ των οποίων και τον π. Αθανάσιο, τον κατά σάρκα αδελφό του. Έγινε γνωστός πλέον ο Γέροντας και πολλοί πατέρες πήγαιναν να τον συμβουλευτούν.

Η μείωση της αμεριμνίας και ησυχίας τον ανάγκασε τον Ιανουάριο του 1938 να μετακομίσει με τον π. Αρσένιο στις απόκρημνες σπηλιές της Μικράς Αγίας Άννας. Σ’ ένα από τα σπήλαια αυτά υπήρχε και εκκλησία του Τιμίου Προδρόμου. Διαμόρφωσαν εκεί τον χώρο, έκτισαν και μερικά κελλιά και παρέμειναν στο σπήλαιο αυτό έως και το 1947. Στη συνοδία προστέθηκαν νέα μέλη. Ο μακαριστός Γέροντας Ιωσήφ (Βατοπαιδινός), ο παπα-Χαράλαμπος μετέπειτα ηγούμενος της Μονής Διονυσίου και ο παπα-Εφραίμ ηγούμενος της Μονής Φιλοθέου.

Ούτε η αυστηρότητα του προγράμματος, ούτε οι στερήσεις των απαραίτητων αναγκών, ούτε το απότομο και απαρηγόρητο του τόπου, ούτε οι αναγκαίες αχθοφορίες για την συντήρηση έξι έως επτά ατόμων λύγιζαν την πρόθεση γιατί η θεία Χάρις και το έλεος του Θεού ήταν με τη συνοδία. Όταν όμως τα προβλήματα υγείας έγιναν εμφανέστερα, μια μέρα του Ιουνίου του 1953 λέει ο Γέροντας στον π. Αρσένιο: «Αρσένιε, η παραμονή μας εδώ μου φαίνεται τελείωσε. Τα παιδιά αρρώστησαν. Ποιός θα κοιτάξει τον άλλον; Αυτοί εμάς η εμείς αυτούς;». Αποφάσισε τότε η συνοδία να μετακινηθεί πλησιέστερα προς τη θάλασσα, για λόγους οικονομίας. Ο Γέροντας θυσίασε την προσωπική του ησυχία και γαλήνη για να «οικονομήσει» την αδυναμία των υποτακτικών του. Προτιμήθηκε η Νέα Σκήτη μετά από παρακίνηση του π. Θεοφύλακτου που ήθελε να μείνει με τη συνοδία. Στην αρχή έμειναν οι πατέρες στην καλύβη των Αγίων Αναργύρων. Την προσοχή του Γέροντος τράβηξαν τα εκτός της Σκήτης ερημικά καλύβια, που τότε ήταν ακατοίκητα. Μετά από συνεννόηση με την κυρίαρχη Μονή του Αγίου Παύλου πήρε όλες τις μεμονωμένες καλύβες γύρω από τον πύργο της Σκήτης. Στο κάθε καλύβι έμενε ένας η δύο και μόνο σε ορισμένες ώρες της ημέρας ή στη Λειτουργία μαζεύονταν όλοι μαζί στην καλύβη του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου.

Η επιμονή του Γέροντος να μην υποχωρεί στις προσωπικές του τυπικές διατάξεις και οι κόποι των μετακινήσεων τον κατέβαλαν τελείως. Δύο σοβαρές ασθένειες, η μία μετά την άλλη, έφεραν το τέλος της επίγειας ζωής του. Οι τελευταίες ημέρες του ήταν πολύ οδυνηρές γιατί η προχωρημένη καρδιακή ανεπάρκεια εμπόδιζε την αναπνοή του. Τις τελευταίες σαράντα ημέρες δεν έτρωγε τίποτε· μόνο κοινωνούσε κάθε μέρα.

Κατά την 14η Αυγούστου του 1959 ετοιμαζόταν πολύ και αναλογιζόμενος την επόμενη μέρα, που ήταν η εορτή της Κοιμήσεως, ανυπομονούσε· κάτι περίμενε. Την ημέρα της μνήμης της Κυρίας Θεοτόκου μετέλαβε για τελευταία φορά λέγοντας «εις εφόδιον ζωής αιωνίου». Η Παναγία εκπλήρωσε την υπόσχεσή Της με την τελευταία δωρεά Της, να παραλάβει την ψυχή του την ημέρα της Κοιμήσεώς Της. Αφού έδωσε σε όλους την ευχή του, σήκωσε τα μάτια του ψηλά και έβλεπε επίμονα επί δύο λεπτά περίπου. Κατόπιν γύρισε και γαλήνιος είπε: «Όλα ετελείωσαν, φεύγω, αναχωρώ, ευλογείτε!». Και με τις τελευταίες λέξεις έγειρε το κεφάλι του δεξιά, ανοιγόκλεισε δυo-τρεις φορές ήρεμα το στόμα και τα μάτια, και αυτό ήταν. Παρέδωσε την ψυχήν του σε Εκείνον, τον Οποίον πόθησε και υπηρέτησε εκ νεότητος.

Όλη η ζωή του Γέροντος Ιωσήφ θυμίζει τους παλαιούς ασκητές της ερήμου. Ήταν ανδρείος πολεμιστής εναντίον των παθών και βίαζε τον εαυτό του σε αφάνταστο βαθμό. Απέκτησε πολλή καθαρότητα και αγνότητα ψυχής και σώματος και είχε ως παράδειγμα πάντα την Παναγία μας. Πέρασε όλα τα στάδια της πνευματικής ζωής και γνώρισε εμπειρικά όλα τα θεία χαρίσματα αυτών των καταστάσεων. Ήταν έμπειρος, διακριτικός, και απλανής πνευματικός οδηγός της πνευματικής ζωής. Η ζωή του και η διδασκαλία του είναι μια ορθόδοξη εμπειρική θεολογία. Είχε γνήσιο εκκλησιαστικό φρόνημα. Σε μία περίοδο που το λεγόμενο «ζηλωτικό» ζήτημα είχε ταράξει όλο το Άγιον Όρος, αυτός είχε λάβει την εκ Θεού πληροφορία ότι «η Εκκλησία βρίσκεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο στην Κωνσταντινούπολη». Υπολογίζεται ότι από την «ρίζα» του προέρχονται άμεσα η έμμεσα περισσότεροι από 1.000 μοναχοί και μοναχές.

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος — του Φώτη Κόντογλου

Σήμερα που γράφω, μέρα Tετάρτη, 29 Aυγούστου, είναι η μνήμη του αγίου Iωάννου του Προδρόμου. Xθες το βράδυ ψάλαμε τον Eσπερινό κατανυκτικά σ’ ένα παρεκκλήσι, κ’ ήτανε μοναχά λίγες γυναίκες και δυο-τρεις άνδρες. Σήμερα το πρωί ψάλαμε τη λειτουργία του πάλι με λίγους προσκυνητές. Tα μαγαζιά ήτανε ανοιχτά, όλοι δουλεύανε σαν να μην ήτανε η γιορτή του πιο μεγάλου αγίου της θρησκείας μας. Aληθινά λέγει το τροπάρι του «Mνήμη δικαίου μετ’ εγκωμίων, σοι δε αρκέσει η μαρτυρία του Kυρίου, Πρόδρομε». Mε εγκώμια και με ευλάβεια γιορτάζανε άλλη φορά οι ορθόδοξοι χριστιανοί τον Πρόδρομο, αλλά τώρα του φτάνει η μαρτυρία του Kυρίου. Aυτή η μαρτυρία θ’ απομείνει στον αιώνα, είτε τον γιορτάζουνε είτε δεν τον γιορτάζουνε οι άνθρωποι, είτε τον θυμούνται είτε τον ξεχάσουνε. K‘ η μαρτυρία είναι τούτη: πως ο άγιος Iωάννης ο Πρόδρομος είναι «ο εν γεννητοίς γυναικών μείζων» δηλ. «ο πιο μεγάλος απ’ όσους γεννηθήκανε από γυναίκα» κατά τα λόγια του ίδιου του Xριστού. Γι’ αυτό κ’ η Eκκλησία μας ώρισε να μπαίνει το εικόνισμά του πλάγι στην εικόνα του Xριστού στο εικονοστάσιο της κάθε ορθόδοξης εκκλησιάς.

    O ιερός Λουκάς αρχίζει το Eυαγγέλιό του με την ιστορία του Προδρόμου και λέγει «Eγένετο εν ταις ημέραις Hρώδου του βασιλέως της Iουδαίας ιερεύς τις ονόματι Zαχαρίας εξ εφημερίας Aβιά»: «Στις μέρες του Hρώδη του βασιλιά της Iουδαίας ήτανε ένας ιερέας Zαχαρίας από την εφημερία του Aβιά, κ’ η γυναίκα του ήτανε από τις θυγατέρες του Aαρών και τη λέγανε Eλισσάβετ· κ’ ήτανε δίκαιοι κ’ οι δυο ενώπιον του Θεού, γιατί πορευόντανε με όλες τις εντολές και με τα δικαιώματα του Kυρίου, αψεγάδιαστοι. Kαι δεν είχανε παιδί, γιατί η Eλισσάβετ ήτανε στείρα, κ’ ήτανε κ’ οι δυο περασμένοι στην ηλικία. Kαι κει που λειτουργούσε τη μέρα που ήτανε η σειρά του να λειτουργήσει ο Zαχαρίας, και μπήκε στο ιερό να θυμιάσει, κι’ ο κόσμος προσευχότανε έξω κατά την ώρα που θυμίαζε. Kαι φανερώθηκε στον Zαχαρία ένας άγγελος Kυρίου και στεκότανε δεξιά από το θυσιαστήριο. Kαι ταράχθηκε ο Zαχαρίας σαν τον είδε, κ’ έπεσε φόβος απάνω του. Kαι του είπε ο άγγελος: Mη φοβάσαι, Zαχαρία· γιατί ακούσθηκε η δέησή σου, κ’ η γυναίκα σου θα γεννήσει γυιο και θα βγάλεις τόνομά του Iωάννη· και θάναι για σένα χαρά κι’ αγαλλίαση, και πολλοί θα χαρούνε για τη γέννησή του· γιατί θάναι μέγας ενώπιον του Kυρίου, και να μην πιει κρασί κι’ άλλα πιοτά, και θα είναι γεμάτος από άγιο Πνεύμα από την κοιλιά της μητέρας του, και θα γυρίσει πολλούς από τους γυιους του Iσραήλ στην πίστη του Θεού τους. Kι’ αυτός θα έλθει μπροστά απ’ αυτόν με το πνεύμα και με τη δύναμη του Hλία, για να γυρίσει τις καρδιές των πατέρων στα παιδιά τους κι’ ανθρώπους ανυπάκουους στη φρονιμάδα, και για να ετοιμάσει για τον Kύριο λαό διαλεγμένον. K‘ είπε ο Zαχαρίας στον άγγελο: Aπό τι θα καταλάβω πως θα γίνουνε αυτά που λες; γιατί εγώ είμαι γέρος κ’ η γυναίκα μου περασμένη. Kαι του αποκρίθηκε ο άγγελος και του είπε: Eγώ είμαι ο Γαβριήλ που παραστέκουμαι μπροστά στο Θεό, και στάλθηκα να σου μιλήσω και να σου φέρω την καλή είδηση. Kαι να, θα πιασθεί η λαλιά σου και δεν θα μπορείς να μιλήσεις, ώς τη μέρα που θα γίνουν όλα αυτά, επειδή δεν πίστεψες στα λόγια μου που θα γίνουνε στον καιρό τους. Kι’ ο λαός περίμενε νάβγει από το ιερό. Kαι σαν εβγήκε, δεν μπορούσε να μιλήσει, και καταλάβανε πως είδε κάποια οπτασία μέσα στο ιερό. K‘ εκείνος τους έγνεφε κ’ ήτανε κουφός».

    Kι’ αληθινά γενήκανε όλα όπως τα είχε πει ο άγγελος στον Zαχαρία, κ’ ένοιωσε πως απόμεινε βαρεμένη η Eλισσάβετ, κ’ έκρυβε τον εαυτό της πέντε μήνες. Kαι σαν ήρθε ο καιρός να γεννήσει, γέννησε αρσενικό. Kαι σαν τ’ ακούσανε οι γειτόνοι κ’ οι συγγενείς της, πήγανε και τη συγχαρήκανε. K‘ ύστερα από οχτώ μέρες, πήγανε οι συγγενείς για να κάνουνε την περιτομή του παιδιού και το φωνάξανε με τόνομα του πατέρα του Zαχαρία. K‘ η μητέρα του είπε: Όχι, θα το βγάλουμε Iωάννη. K‘ οι άλλοι της είπανε πως κανένας στο σόγι σας δεν έχει αυτό τόνομα. Pωτούσανε και τον πατέρα του με νοήματα τι θέλει να το βγάλουνε το παιδί. Kαι κείνος ζήτησε πινακίδι κ’ έγραψε: Iωάννης είναι τόνομά του. Kι’ όλοι θαυμάσανε. Tότες άνοιξε μονομιάς το στόμα του κ’ η γλώσσα του σάλεψε και μιλούσε και φχαριστούσε το Θεό. Kι’ όσοι βρεθήκανε στο σπίτι φοβηθήκανε και διαλαληθήκανε όσα γινήκανε σ’ όλα τα βουνά της Iουδαίας. Kι’ ο Zαχαρίας φωτίσθηκε από το άγιον Πνεύμα και προφήτεψε κ’είπε: «Bλογημένος νάναι ο Kύριος ο Θεός του Iσραήλ, γιατί θυμήθηκε κ’ έστειλε λύτρωση στο λαό του, και σήκωσε απάνω κ’ έσωσε το σπίτι του Δαυΐδ του παιδιού του, και δεν ξέχασε τον όρκο που έδωσε στον Aβραάμ τον πατέρα μας. K‘ εσύ, παιδί μου, θα γίνεις προφήτης του Yψίστου, και θα περπατήξεις μπροστά από τον Kύριο για να ετοιμάσεις το δρόμο του και να δώσεις στο λαό του γνώση και σωτηρία, επειδή τον σπλαχνίσθηκε ο Θεός μας και συγχώρησε τις αμαρτίες του, κ’ ήρθε απάνω μας ανατολή από ψηλά, για να φωτίσει εκείνους που κάθουνται στο σκοτάδι και στον ίσκιο του θανάτου, και να οδηγήσει τα πόδια μας σε δρόμο ειρήνης». Kαι το παιδί μεγάλωνε και δυνάμωνε το πνεύμα του, και ζούσε στις ερημιές, ως τη μέρα που φανερώθηκε και κήρυχνε στους Iσραηλίτες (Λουκ. α΄, 5-80).

    Στα δεκαπέντε χρόνια από τη μέρα που βασίλεψε στη Pώμη ο Tιβέριος, τον καιρό που ήτανε ηγεμόνας της Iουδαίας ο Πόντιος Πιλάτος κ’ ήτανε τετράρχης της Γαλιλαίας ο Hρώδης, γίνηκε λόγος του Θεού στον Iωάννη το γυιο του Zαχαρία, που ζούσε στην έρημο, και πήγε στα περίχωρα του Iορδάνη κηρύχνοντας να μετανοούνε και να βαφτίζουνται για να συγχωρηθούνε οι αμαρτίες τους. K‘ έλεγε σε κείνους που πηγαίνανε να βαφτισθούνε: «Γεννήματα της οχιάς, ποιος σας έδειξε να φύγετε από την οργή που έρχεται καταπάνω σας; Kάνετε λοιπόν καρπούς άξιους της μετάνοιας, και μην πιάνετε και λέτε: εμείς έχουμε πατέρα τον Aβραάμ. Γιατί σας λέγω πως ο Θεός μπορεί από τούτα τα λιθάρια να αναστήσει παιδιά του Aβραάμ. Kαι το τσεκούρι είναι κιόλας κοντά στη ρίζα των δέντρων· κάθε δέντρο που δεν κάνει καρπό καλό κόβεται και ρίχνεται στη φωτιά». Mια μέρα καθότανε ο Iωάννης με τους μαθητάδες του Aνδρέα κ’ Iωάννη, κ’ είδανε τον Xριστό από μακριά. Tότε γύρισε ο Πρόδρομος και τους λέγει: «Nα το αρνί του Θεού που σηκώνει απάνω του τις αμαρτίες του κόσμου». K‘ οι δυο μαθητές του ακολουθήσανε τον Xριστό.

Mετά καιρό έστειλε ο Πρόδρομος δυο μαθητές του να ρωτήσουνε τον Xριστό: «Eσύ είσαι αυτός που θάρθει, ή άλλον περιμένουμε;» Kαι τόκανε αυτό για να φανεί πως ο Xριστός ήτανε ο Mεσσίας. Tην ώρα που πήγανε, ο Xριστός είχε γιατρέψει πολλούς αρρώστους. Kαι σαν τον ρωτήσανε αν είναι αυτός ο Mεσσίας ή περιμένουνε άλλον, τους αποκρίθηκε: «Πηγαίνετε και πέστε στον Iωάννη όσα είδατε κι’ όσα ακούσατε· τυφλοί βλέπουνε, κουτσοί περπατούνε, λεπροί καθαρίζονται, κουφοί ακούνε, νεκροί αναστήνουνται, φτωχοί παίρνουνε ελπίδα. K‘ είναι καλότυχος όποιος δεν θα σκανδαλισθεί για μένα και θα με πιστέψει». Σαν φύγανε οι μαθητές του Iωάννη, ο Xριστός γύρισε κ’ είπε στους Iουδαίους για τον Iωάννη: «Tι βγήκατε να δήτε στην έρημο; Kανένα καλάμι που να το σαλεύει ο άνεμος; Tι βγήκατε να δήτε; Kανέναν άνθρωπο ντυμένον με μαλακά ρούχα; Nα, όσοι είναι ντυμένοι μ’ ακριβά και μαλακά ρούχα κάθουνται στα παλάτια. Tι βγήκατε λοιπόν να δήτε; Kανέναν προφήτη; Nαι, σας λέγω, και περισσότερο από προφήτη. Γι’ αυτόν είναι γραμμένο: «Nα, εγώ στέλνω τον άγγελό μου πριν από το πρόσωπό σου που θα ετοιμάσει το δρόμο σου μπροστά σου». Λοιπόν σας λέγω, κανένας προφήτης απ’ όσους γεννήσανε γυναίκες δεν είναι μεγαλύτερος από τον Iωάννη τον βαπτιστή» (Λουκ. γ΄, 1-9 και ζ΄, 18-28).

    Έναν τέτοιον άγιο δεν έχουμε καιρό να γιορτάσουμε. Έχουμε όμως καιρό να γιορτάζουμε και να κάνουμε φαγοπότια όπως έκανε ο Hρώδης, σε καιρό που πεινάνε χιλιάδες αδέλφια μας. Aπάνω σ’ ένα τέτοιο φαγοπότι μαρτύρησε ο Πρόδρομος, κι’ αυτή την ιστορία την ξέρουνε όλοι. Aυτός ο τύραννος, για να γίνει τετράρχης της Iουδαίας, σκότωσε πολλούς εχθρούς του. Στον καιρό του ο κόσμος είχε γεμίσει από σκοτωμό και σκληροκάρδια. Oι λεγεώνες της Pώμης σφαζόντανε μεταξύ τους. O Kαίσαρας, ο Πομπήιος, ο Aντώνιος, ο Oκτάβιος, ο Bρούτος, ο Kάσσιος πολεμούσανε ο ένας καταπάνω στον άλλον για το ποιος θα εξουσιάζει την οικουμένη. Oι πιο μικροί σατράπες, σαν τον Hρώδη, τρωγόντανε κι’ αυτοί μεταξύ τους και κολλούσανε σ’ ένα δυνατόν ο καθένας. O Hρώδης ήτανε φίλος με τον Aντώνιο που πήρε στην εξουσία του την Aσία ύστερα από τη μάχη που έγινε στους Φιλίππους. Σαν σκότωσε όλους τους εχθρούς του, απόμεινε ένας μοναχός που τον λέγανε Yρκανό κ’ ήτανε αρχιερέας, μα έκρυβε πονηρά την έχθρητά του ώς να μπορέσει να τον ξαποστείλει κι’ αυτόν στον άλλον κόσμο. Στην πονηριά ήτανε τέτοιος, που ο Xριστός τον έλεγε πονηρή αλεπού. Mα η πεθερά του Hρώδη Aλεξάνδρα, που ήτανε κόρη του Yρκανού, κατάλαβε τον κακό σκοπό του, κ’ έγραψε στη βασίλισσα της Aιγύπτου την Kλεοπάτρα και την παρακαλούσε να μιλήσει στον Aντώνιο τον εραστή της για το γυιο της τον Aριστόβουλο. Kείνες τις μέρες πήγε στην Iερουσαλήμ ένας φίλος του Aντωνίου λεγόμενος Δήλιος. Kαι σαν είδε τον Aριστόβουλο και την αδελφή του Mαριάμη, απόμεινε σαστισμένος απ’ την εμορφιά τους, κ’ είπε στην Aλεξάνδρα να στείλει στο μασκαρά τον Aντώνιο τις ζωγραφιές τους. Σαν τις είδε ο Aντώνιος, πολύ ευχαριστήθηκε κ’ έγραψε να του στείλουνε τον Aριστόβουλο. Mα ο Hρώδης, που είχε μυρισθεί τα σχέδια της Aλεξάνδρας, έγραψε στον Aντώνιο πως αν έφευγε από την Iερουσαλήμ ο Aριστόβουλος, θα γινόντανε ταραχές κι’ ακαταστασίες. Tην Aλεξάνδρα την πρόσταξε να κάθεται στην Iερουσαλήμ, για να βλέπει τι κάνει, γι’ αυτό και κείνη έγραψε και παραπονιότανε στην Kλεοπάτρα, που της μήνυσε να πάρει τον Aριστόβουλο και να πάγει στην Aίγυπτο. Για να ξεφύγει λοιπόν από τα νύχια του Hρώδη, είπε και φτιάξανε δυο σεντούκια και στόνα μπήκε αυτή και στ’ άλλο ο Aριστόβουλος. Aλλά τους πρόδωσε στον τύραννο ένας υπηρέτης του, και τους πιάσανε και τους πήγανε στην Iερουσαλήμ. O Hρώδης έκανε πως τους συγχώρησε, μα σε λίγον καιρό βρήκε ευκαιρία να εκδικηθεί. Mια βραδιά η Aλεξάνδρα τον προσκάλεσε σ’ ένα συμπόσιο που έκανε στην Iεριχώ, κι’ αυτός προσκάλεσε τους φίλους του να κολυμπήσουνε στις θαυμαστές γούρνες που είχε κανωμένες για να διασκεδάζει, κι’ αυτοί εκεί που κολυμπούσανε και παίζανε μεταξύ τους, πνίξανε το δυστυχισμένο τον Aριστόβουλο. O Hρώδης έκανε πως πικράθηκε πολύ κ’ έθαψε τον Aριστόβουλο με μεγάλη πομπή, μα ο κόσμος ήξερε πως αυτός τον σκότωσε.

    Όλη η ζωή του στάθηκε γεμάτη από φονικά και ραδιουργίες. Στο τέλος αρρώστησε και σκουλήκιασε το κορμί του, και πέθανε ύστερα από μεγάλη αγωνία στο 2 μ.XAνάμεσα στα τερατουργήματα που έκανε ήτανε κ’ η σφαγή των 14.000 νηπίων κατά τη Γέννηση του Xριστού, κι’ ο αποκεφαλισμός του Προδρόμου, σ’ ένα συμπόσιο που έκανε, κ’ η γυναίκα του αδελφού του Φιλίππου, Hρωδιάδα, έβαλε την κόρη της Σαλώμη και χόρεψε μπροστά του γυμνή. Kαι τόσο ενθουσιάσθηκε ο τύραννος από το χορό, που έταξε στη Σαλώμη να της δώσει το μισό βασίλειό του. Mα εκείνη, δασκαλεμένη από τη μάνα της, που εχθρευότανε τον Iωάννη επειδή τη μάλωνε γιατί ζούσε με τον αδελφό του ανδρός της, του ζήτησε το κεφάλι του Προδρόμου. O Hρώδης στεναχωρήθηκε, γιατί κατά βάθος κι’ αυτό το θηρίο σεβότανε τον Iωάννη για άγιο, και μαζί μ’ αυτό φοβότανε και τον κόσμο που τιμούσε τον Iωάννη σαν προφήτη. Eπειδή όμως είχε πάρει όρκο, έστειλε ένα στρατιώτη και τον αποκεφάλισε μέσα στη φυλακή, κ’ η Σαλώμη έφερε το κεφάλι και τόβαλε απάνω στο τραπέζι, σ’ ένα ματωμένο δίσκο. Kαι τότε, εκείνη η φρενιασμένη τίγρη ευχαριστήθηκε και τρύπησε τη γλώσσα του με μια βελόνα για να την εκδικηθεί, επειδή ολοένα έλεγε: «Mετανοείτε!». Kαι, ω του θαύματος, μόλις τρύπησε τη γλώσσα του η πόρνη, μίλησε κ’ είπε πάλι: «Mετανοείτε!»

    Aυτά γινήκανε μέσα σ’ ένα ασβολερό φρούριο που το λέγανε Mαχαιρούντα, στα βουνά της Περαίας. Tο αγιασμένο λείψανο πρόσταξε ο Hρώδης να το θάψουνε μαζί με το κεφάλι, μα η Hρωδιάδα ζήτησε να θάψουνε την κεφαλή χωριστά, από το φόβο της μην κολλήσει με το κορμί και ζωντανέψει και σηκωθεί απάνω. Oι μαθητές του Iωάννου πήγανε νύχτα και κλέψανε το σώμα του και το θάψανε σ’ άλλο μέρος. Aυτό το μακάριο τέλος έλαβε για την αλήθεια ο άγιος Iωάννης ο Πρόδρομος, το χελιδόνι που έφερε την άνοιξη στον αμαρτωλό τον κόσμο οπού τον έδερνε χειμώνας βαρύς.

    Aπό τους μαθητάδες του, δυο πήγανε με τον Xριστό, κι’ άλλοι απομείνανε χωρισμένοι από τον Xριστό και κάνανε μίαν αίρεση που λεγότανε Προδρομίτες, κι’ από τον Iορδάνη έφταξε ως το Xουσιστάν της Περσίας, και βρίσκονται ακόμα. Oι ίδιοι λένε τους εαυτούς τους Nαζωραίους, κ’ οι μωχαμετάνοι τους λένε Σαβί. Πιστεύουνε πως ο Iωάννης είναι ο πιο μεγάλος προφήτης και πως ο Θεός θα στείλει ένα θεάνθρωπο που τον λένε Mαντάι Iαχία, που θα πει Λόγος της ζωής, για τούτο τους λένε και Mανταίους. Γι’ αυτόν τον θεάνθρωπο διδάσκουνε πως βαφτίσθηκε από τον Πρόδρομο και πως έζησε λίγον καιρό στον κόσμο και πως έκανε θαύματα και πως σταυρώθηκε, ωστόσο δεν παραδέχουνται πως αυτός είναι ο Xριστός. Έχουνε κάποια ιερά βιβλία με τ’ όνομα Λόγοι της ζωής, τους Ψαλμούς, ένα άλλο βιβλίο που το λένε Zεβούρ που λένε πως είναι πολύ αρχαίο γραμμένο από τον Aδάμ σε γλώσσα χαλδαϊκή, κι’ ακόμα ένα που το λένε Διβάν. Συμπαθούνε τους χριστιανούς, μα εχθρεύουνται τους μωχαμετάνους.

ΟΤΑΝ Ο ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑΣ ΕΠΙΣΚΕΦΤΗΚΕ ΤΗΝ ΑΡΤΑ

πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου-εκπαιδευτικού

Συμπληρώθηκαν, φέτος, διακόσια χρόνια από την έναρξη της Επαναστάσεως του 1821. Με την ευκαιρία αυτή, που γεμίζει με εθνική υπερηφάνεια όλο τον Ελληνισμό, αρκετές εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν, πολλά εγράφησαν και θα γραφούν κι’ άλλα. Λίγοι, όμως, αναφέρθηκαν στα γραπτά τους στον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, ο οποίος, κατά κοινή ομολογία, μαρτύρησε για την Ορθόδοξη Πίστη του, αλλά και υπήρξε η στέρεη βάση για την έναρξη της Μεγάλης Εθνικής μας Επαναστάσεως πριν από διακόσια (200) χρόνια.

Εισαγωγικά

Ο ΑΓΙΟΣ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΟΥΜΕΝΟΣ

   Ο Άγιος Κοσμάς πολλές φορές στις διδαχές του αναφέρεται στον εαυτό του. Έτσι μπορούμε να πούμε, ότι ο Άγιος αυτοβιογραφείται. Ο ίδιος λέει, ότι πρέπει «οι ακροαταί να εξετάζουν», ποιος είναι ,«ο διδάσκαλος» που τους διδάσκει. Ο Άγιος μας μιλάει για την καταγωγή του, για τις δύο αγάπες του, τον Χριστό και τον λαό, την κλήση του στην ιεραποστολή και τον βαθύ του πόθο να απολαύσει τον Θεό! Ας δώσουμε όμως τον λόγο στον Άγιο, να μας παρουσιάσει τη ζωή του.

α΄. Η καταγωγή του «Η πατρίδα μου η ψεύτικη, η γήινος και ματαία είναι, από του αγίου Άρτης και από την επαρχίαν Απόκουρο. Ο πατήρ μου, η μήτηρ μου, το γένος μου, ευσεβείς ορθόδοξοι χριστιανοί»

   Πατρίδα του είναι το Απόκουρο στην περιοχή του σημερινού Θέρμου της Αιτωλοακαρνανίας, που εκκλησιαστικά υπήγετο τότε στη Μητρόπολη Άρτας. Από τους ιστορικούς μαθαίνουμε, ότι γεννήθηκε στο μικρό χωριό Μέγα Δένδρο το 1714. Στη συνέχεια μας μιλάει για τις σπουδές του και την πορεία της ζωής του. «Αναχωρών από την πατρίδα μου προ πενήντα ετών, επεριπάτησα τόπους πολλούς, κάστρα, χώρας και χωρία, και μάλιστα εις την Κωσταντινούπολιν, και περισσότερον εκάθησα εις το Άγιον Όρος, δεκαεπτά χρόνους, και έκλαιον διά τας αμαρτίας μου.

​       Σιμά εις τα άπειρα χαρίσματα, οπού μου εχάρισεν ο Κύριός μου, με ηξίωσε και έμαθα ολίγα γράμματα Ελληνικά, έγινα και καλόγηρος»

   Όταν λέει, ότι ξεκίνησε πριν από 50 χρόνια, σημαίνει, ότι, όταν έλεγε αυτά, βρισκόταν λίγο πριν το μαρτυρικό τέλος του, γύρω στο 1770.

   Ήταν 20 ετών, όταν πήγε στη Σεγδίτσα της Παρνασσίδος στο Μοναστήρι του Τιμίου Προδρόμου και μαθήτευσε στον Ιεροδιάκονο Ανανία τον Δερβισάνο. Μας λέει επίσης, ότι παρέμεινε 17 χρόνια στο Άγιον Όρος, όπου σπούδασε στην Αθωνιάδα και έγινε μοναχός στη Μονή Φιλοθέου.

​Δυό οι αγάπες του: Ο Χριστός: «Στον Χριστόν μας παρακαλώ να με αξιώση να χύσω και εγώ το αίμα μου διά την αγάπην του, καθώς το έχυσε και Εκείνος διά την αγάπην μου»

    Ο λαός: «Επειδή το γένος μας έπεσεν εις αμάθειαν, είπα: Ας χάσει ο Χριστός εμένα, ένα πρόβατον, και ας κερδίση τα άλλα. Ίσως η ευσπλαγχνία του Θεού και η ευχή σας σώση και εμένα»

     «Άφησα την ιδικήν μου προκοπήν, το ιδικόν μου καλόν και εβγήκα να περιπατώ από τόπον εις τόπον και διδάσκω τους αδελφούς μου» .

Ο Πατροκοσμάς στην Άρτα

Η μαρτυρική Ηπειρος με τα πολλά προβλήματα απασχόλησε ιδιαίτερα τον Άγιο Κοσμά. Η παρουσία του στην Ήπειρο προκάλεσε τον ενθουσιασμό των κατοίκων. Στην Ήπειρο τον βρίσκουμε στα 1775, στα 1777 και πάλι στα 1778 και 1779.

Για τα κηρύγματα του Αγίου Κοσμά στην περιοχή της Άρτας, στα Τζουμέρκα και στο Ραδοβύζι, υπάρχουν προφορικές και γραπτές πληροφορίες.

Το πέρασμα του Αγίου Κοσμά από την Άρτα και το Πέτα βρέθηκε γραμμένο σε ένα Ευαγγέλιο της Εκκλησίας στο Πέτα με χρονολόγηση: «1777 Δεκεμβρίου 3 ήλθε ένας ιεροκήρυκας εις την Άρταν και έκαμεν διδαχή…». Δίδαξε στις 11 Ιανουαρίου 1778 και τον παρακολούθησαν 14.000 άνθρωποι. Θέμα του ήταν η αργία της Κυριακής και η απαγόρευση του παζαριού αυτή τη μέρα. Γι’ αυτό το λόγο οι Εβραίοι «πλήρωσαν τον κατή»  και τον έδιωξαν από την πόλη.

Ο Άγιος πέρασε από το Κομπότι και τους Σελλάδες.

Στους Χαλκιάδες ο Άγιος συνεχίζει το κήρυγμά του για την αργία της Κυριακής και τον παρακολούθησαν 10.000 άνθρωποι, κατά την «Ενθύμηση». Ο ναός των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης κτίστηκε στα 1775. Όταν οι κάτοικοι σχεδίαζαν τον ναό, ο Άγιος βρισκόταν στο χωριό τους. Πήρε το μπαστούνι του και σχεδίασε έναν μεγαλύτερο ναό. «Τι να τον κάνουμε τόσοι λίγοι που είμαστε», ρώτησαν οι κάτοικοι. Και ο Άγιος τους απάντησε: «θα ρθει καιρός που δε θα σας χωράει». Πράγματι το χωριό μεγάλωσε και αργότερα έκτισαν την εκκλησία της Παναγίας στις Καμάρες. Στους Χαλκιάδες ο Άγιος μίλησε πολλές φορές, αφού διώχτηκε από την Άρτα, λόγω της συκοφαντίας των Εβραίων.

Συνέχισε ο Άγιος την περιοδεία του στη Ράχη, όπου σήμερα υπάρχει ο κοιμητηριακός ναός του Αγίου Κοσμά, έξω απ’ το χωριό.

Στους Κιρκιζάτες ευλόγησε το χωριό που τον φιλοξένησε.

Στο Νεοχώρι υπάρχει ο ναός του Αγίου Δημητρίου με τις εικόνες που διέσωσε απο τα ορμητικά νερά του Αράχθου ο Πατοκοσμάς, φυλαγμένες με ευλάβεια από τους κατοίκους. Έξω από το χωιρό κτίστηκε ο ναός του Αγίου Κοσμά στην τοποθεσία που κάτοικοι του χωριού μαρτυρούν οτι είδαν τον Άγιο.

Ανέβηκε στα χωριά των Τζουμέρκων και πέρασε από τη Ροδαυγή, τα Πιστιανά, τους Κτιστάδες, τα Άγναντα, το Ρωμανό, τα Κουκούλια, τη Ράμια.

Στα Θεοδώριανα, κήρυξε στην αυλή της εκκλησίας, εξομολόγησε τους κατοίκους και αυτοί του χάρισαν δύο πρόβατα, τα οποία ο Άγιος χάρισε στην εκκλησία, για να πληρώσουν τον δάσκαλο που τους έστειλε από το Ζαγόρι.

Στο Αθαμάνιο (Λουψίστα) «λειψοί είστε και λειψοί θα μείνετε», είπε ο Άγιος στους κατοίκους του χωριού, που κοροϊδευτικά του έδωσαν γάλα από γαϊδούρι.

Στα Κάψαλα υπάρχει ο ενοριακός ναός του Αγίου Κοσμά, στο μέρος που δίδαξε ο Άγιος και έστησε σταυρό.

Στην Κυψέλη υπάρχει η πέτρα με τον πέτρινο σταυρό, όπου ο Άγιος έκανε αγιασμό. Δίπλα, ο ναός του Αγίου Κοσμά.

Πέρασε από τους Μελισσουργούς του καλοκαίρι του 1779, έμεινε τρεις μέρες και δίδαξε στον Άγιο Νικόλαο. Στο δυτικό μέρος του ναού, ανάμεσα στους άλλους Αγίους, δεσπόζει και η μορφή του Αγίου Κοσμά. Κοντά στον Άγιο Νικόλαο σώζεται και σήμερα ερειπωμένο το σπίτι της οικογένειας Παππά, όπου η νοικοκυρά ου φιλοξένησε τον Άγιο, έπλυνε το πουκάμισο του. Το «ρασονέρι» θεωρήθηκε αγίασμα για τους κατοίκους της περιοχής. Υπάρχουν τα τοπωνύμια «στο Σταυρό τ’ λάλησ'» και «Σταυρός» όπου μίλησε κι έστησε τους ξύλινους σταυρούς.

Ο Άγιος πέρασε και από τον Καταρράκτη. Πήγε στο μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης και μίλησε στους κατοίκους του χωριού, ανεβασμένος σε μια πέτρα, στην πλατεία. Μεταξύ άλλων, προφήτευσε: «Οταν θα χαθεί η πέτρα αυτή θα έλθει το τέλος του κόσμου». Κάποιος ανεβασμένος σε μια κερασιά, ειρωνεύτηκε τον Άγιο που κήρυττε. Κάποια στιγμή έπεσε από την κερασιά και σκοτώθηκε, διηγούνται οι κάτοικοι με δέος.

Οι κάτοικοι στο Τετράκωμο θυμούνταν πάντα το κήρυγμα του Πατροκοσμά για την αργία της Κυριακής και τηρούσαν με ευλάβεια την εντολή του. Τα ζωντανά τους, τα έβγαζαν για βοσκή μετά τη Θεία Λειτουργία την Κυριακή.

Ο Άγιος Κοσμάς πήγε στις Πηγές και πέρασε από το μοναστήρι του Σέλτσου. Εκεί προφήτευσε: «Μια μέρα ο τόπος αυτός θα γίνει αγνώριστος». Πράγματι, στο μέρος αυτό γίνεται το υδροηλεκτρικό φράγμα της Συκιάς και έχει αλλάξει όλη την περιοχή. Στις Πηγές έκλεψαν τον Άγιο, άλλοι λένε για τα τσαρούχια του, άλλοι για ένα μανάρι (αρνί ή κατσίκι) που του χάρισαν. Έξω από το χωριό, στο δρόμο που οδηγεί για την Καρδίτσα, βρίσκεται εικόνισμα του Αγίου Κοσμά. «Πέρασε από δω και του έκλεψαν τα τσαρούχια, όταν κάθισε να ξεκουραστεί», λέει η παράδοση στην περιοχή.