Το Μυστήριο του Ευχελαίου

Γεώργιος Χρυσοστόμου (Ἀρχιμανδρίτης)

« Τὴ Αγία καὶ Μεγάλη Τετάρτη, τῆς ἀλειψάσης τὸν Κύριον μύρω Πόρνης γυναικός, μνείαν ποιεῖσθαι οἱ θειότατοι Πατέρες ἐθέσπισαν, ὅτι πρὸ τοῦ σωτηρίου Πάθους μικρὸν τοῦτο γέγονε».

https://i1.wp.com/www.photosled.com/data/2444/M_Tetarti.jpg

Τό εὐχέλαιο εἶναι ἕνα ἀπό τά μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας, τό ὁποιο τελεῖται στόν ναό ἤ στο σπίτι γιά τήν ἴαση σωματικῶν καί ψυχικῶν ἀσθενειῶν.

Η ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΧΕΛΑΙΟΥ 

Ἡ σύσταση τοῦ εὐχελαίου, ὅπως καί τῶν ὑπόλοιπων μυστηρίων, ἀνάγεται στήν Καινή Διαθήκη καί μάλιστα τήν Καθολική Ἐπιστολή Ἰακώβου: 
(κεφάλαιο ε´, στίχοι 14 -15).
Ἀσθενεῖ τις ἐν ὑμῖν; προσκαλεσάσθω τούς πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλησίας καί προσευξάσθω ἐπ’ αὐτόν ἀλείψαντες αὐτόν ἐλαίῳ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου· καί ἡ εὐχή τῆς πίστεως σώσει τόν κάμνοντα καί ἐγερεῖ αὐτόν ὁ Κύριος· κἄν ἁμαρτίας ἤ πεποιηκώς, ἀφεθήσεται αὐτῷ.

(ἀπόδοση στήν νεοελληνική) 

Εἶναι κάποιος ἀπό σᾶς ἄρρωστος; Νά προσκαλέσει τούς πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλησίας νά προσευχηθοῦν γι’ αὐτόν καί νά τόν ἀλείψουν μέ λάδι, ἐπικαλούμενοι τό ὄνομα τοῦ Κυρίου. Καί ἡ προσευχή πού γίνεται μέ πίστη θά σώσει τόν ἄρρωστο· ὁ Κύριος θά τόν κάνει καλά. Κι ἄν ἔχει ἁμαρτίες, θά τοῦ τίς συγχωρέσει. 

Καθώς ἡ πρώτη μαρτυρία περί τοῦ εὐχελαίου συναντᾶται στήν Καθολική Ἐπιστολή Ἰακώβου, ἡ συγγραφή τῆς ἀκολουθίας τοῦ εὐχελαίου ἀποδόθηκε στόν ἅγιο Ἰάκωβο τόν ἀδελφόθεο, χωρίς ὄμως κάτι τέτοιο νά ἰσχύει στήν πραγματικότητα. Ἡ ἀπόδοση τῆς πατρότητας τῆς ἀκολουθίας τοῦ εὐχελαίου στόν ἅγιο Ἰάκωβο τόν ἀδελφόθεο ὀφείλεται καί στή συχνότατη μνεία τοῦ ὀνόματός τους στίς εὐχές, καθώς καί στήν παρεμβολή τροπαρίων πρός τιμήν του. 

Η ΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΕΥΧΕΛΑΙΟΥ 

Ἡ ἀκολουθία τοῦ εὐχελαίου τελεῖται «ἐν ἐκκλησίᾳ ἤ ἐν οἴκῳ». Στά ἀρχαῖα λειτουργικά βιβλία ὑπάρχουν εἰδικές εὐχές γιά τήν εὐλογία τοῦ ἐλαίου, ὥστε αὐτό νά ἀποκτήσει ἰαματική δύναμη. Οἱ ἁπλές αὐτές εὐχές ἐξελίχθηκαν μέ τόν καιρό σέ πλήρη ἀκολουθία, πού τελοῦνταν στό ναό μαζί μέ τή θεία λειτουργία, ὅπως καί ὅλα τά μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας . Και ἐάν μέν ὁ ἀσθενής ἦταν σέ θέση νά μετακινηθεῖ, παρευρίσκονταν κι ἐκεῖνος κατά τήν τέλεσή της. Διαφορετικά, μετά τό πέρας τῆς θείας λειτουργίας, οἱ ἱερεῖς μετέβαιναν στό σπίτι τοῦ ἀσθενῆ καί τόν ἔχριαν μέ τό ἁγιασμένο ἔλαιο. 

Ἀργότερα ἡ ἀποδέσμευση τῆς ἀκολουθίας τοῦ εὐχελαίου ἀπό τή θεία λειτουργία ὁδήγησε στή γενίκευση της τελέσεώς της στά σπίτια. Σ’ αὐτό συνετέλεσε καί ὁ λόγος τοῦ ἁγίου Ἰακώβου «προσκαλεσάσθω τούς πρεσβυτέρους » ὁπότε ἐννοεῖται ἡ τέλεση τοῦ μυστηρίου στά σπίτια. 

Ἡ ἀκολουθία τοῦ εὐχελαίου τελεῖται «εἰς ἴασιν ψυχῆς τε καί σώματος «. Σύμφωνα μέ τή διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας, ἡ σωματική ἀσθένεια θεωρεῖται ὡς ὁ πικρός καρπός τῆς ἁμαρτίας. Ὁποιαδήποτε ἀσθένεια, ὡς διαταραχή τῆς ἁρμονικῆς λειτουργίας τοῦ σώματος, ὀφείλεται σέ πνευματικά αἴτια καί κυρίως στή διαταραχή τῶν σχέσεων τοῦ ἀνθρώπου μέ τόν Θεό. Ἡ παράβαση, συνεπῶς, τοῦ θείου νόμου ἔχει συνέπειες καί στήν ἴδια τήν ὑγεία μας. 

Στά ἱερά κείμενα δέν παρουσιάζεται μόνο ἡ στενή σύνδεση τῆς ἀσθένειας μέ τήν ἁμαρτία ἀλλά συγχρόνως ὑποδεικνύεται καί ὁ τρόπος τῆς θεραπείας: ἡ εἰλικρινής μετάνοια καί ἡ ἐπιστροφή στόν Θεό. Δέν εἶναι σπάνια καί τά περιστατικά, κατά τά ὁποῖα καί οἱ ἴδιοι οἱ γιατροί ὁμολογοῦν ὅτι παρίσταται ἀνάγκη ἀντιμετωπίσεως διαφόρων ἀνιάτων κυρίως, ἀσθενειῶν καί διά πνευματικῶν μέσων τῆς χάριτος . Αὐτά διεγείρουν στόν ἀσθενῆ τήν ἀπαραίτητη μετάνοια καί τήν ἀνάκτηση τῆς εἰρηνικῆς κοινωνίας μέ τόν Θεό. 

Συχνά οἱ βαρειές σωματικές παθήσεις καταδεικνύουν τήν εἰδική μέριμνα τῆς φιλανθρωπίας καί τῆς παντοδυναμίας τοῦ Θεοῦ στόν ἀσθενῆ ἄνθρωπο. Αὐτές οἱ παθήσεις θεραπεύονται εἴτε μέ τήν ἐπίκληση τῆς θείας βοηθείας εἴτε μέ τή χρησιμοποίηση , παράλληλα πρός τά φυσικά μέσα τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης, καί τῶν ὑπερφυσικῶν μέσων τῆς θείας χάριτος διά τῶν σχετικῶν μυστηρίων, ὅπως τοῦ εὐχελαίου. 

ΤΑ ΟΡΑΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΕΥΧΕΛΑΙΟΥ 

Ἡ ἀκολουθία τοῦ εὐχελαίου, ὅπως συνήθως τελεῖται σήμερα, ἀποτελεῖται ἀπό διάφορα λειτουργικά στοιχεῖα: εἰρηνικά καί ἁγιάστική εὐχή τοῦ ἐλαίου, ἑπτά ζεύγη βιβλικῶν ἀναγνωσμάτων (ἀποστολικά καί εὐαγγελικά) μέ ἰσάριθμες αἰτήσεις καί εὐχές καί τέλος ἱλαστική (συγχωρητική) εὐχή γιά τούς παρευρισκομένους. 

Γιά τήν τέλεση τοῦ μυστηρίου τοποθετεῖται πάνω σέ κάποιο τραπέζι τό εὐαγγέλιο, μικρή εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ, κανδήλα ἀναμμένη καί δοχεῖο μέ ἀλεύρι, στό ὁποῖο ἀνάβονται ἑπτά κεριά. 

Ἡ κανδήλα πρέπει νά εἶναι καθαρή καί νά τοποθετεῖται στό κέντρο τοῦ τραπεζιοῦ μαζί μέ μιά εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ. Στήν κανδήλα μέσα τοποθετεῖται ἁγνό λάδι, ἔνδειξη καθαρῆς καί ὁλοπρόθυμης προσφορᾶς στόν Θεό. Τό λάδι δέν ὑπῆρξε γιά πολλούς ἀνθρώπους μόνο βασικό εἶδος διατροφῆς, ἀλλά καί πολύτιμο φάρμακο. Γι’ αὐτό καί ὁ καλός Σαμαρείτης στήν ὁμώνυμη παραβολή (Εὐαγγέλιον κατά Λουκᾶν) περιποιεῖται στοργικά τόν τραυματία ρίχνονας στίς πληγές του λάδι. Ἡ θεραπευτική, μαγική ἤ συμβολική χρήση τοῦ λαδιοῦ εἶναι εὐρύτερα διαδεδομένη σέ πολλούς λαούς καί θρησκεῖες. 

Ἄλλο, ὅμως, τό ἔλαιο τοῦ εὐχελαίου. Οὔτε ἡ θεραπευτική χρήση τοῦ ἐλαίου, οὔτε ἡ μαγική χρήση του σέ ἀρχαίους λαούς, οὔτε ἡ θρησκευτική του χρήση στή λατρεία τῆς Π. Διαθήκης, μειώνει τήν ἀξία τοῦ χριστιανικοῦ αὐτοῦ μυστηρίου. Γενικά, τό ἔλαιο, χρησιμοποιούμενο στή θ. λατρεία, ἐκλαμβάνεται ὡς σύμβολο τοῦ θείου ἐλέους, τῆς πνευματικῆς δύναμης καί τῆς ἄφθονης παροχῆς στούς πιστούς τῶν δωρεῶν τοῦ Θεοῦ. Μέ ἄλλα λόγια, τό ἔλαιο, μετά τίς εὐχές τῶν ἱερέων, δέν εἶναι πιά κοινό λάδι· ὅπως καί στή βάπτιση: τό νερό τῆς κολυμβήθρας, μετά τίς εὐχές τοῦ λειτουργοῦ, δέν εἶναι πιά κοινό νερό. 

Στό τέλος τῆς ἀκολουθίας γίνεται ἡ χρίση μέ τό ἁγιασμένο ἔλαιο. Συνήθως χρίεται σταυροειδῶς τό μέτωπο, τό σαγόνι, οἱ δύο παρειές καί τά χέρια μέσα στήν παλάμη καί στό ἐξωτερικό τους μέρος. Μ’ αὐτή τή χρίση, ζητοῦμε ἀπό τόν Κϋριο νά θεραπεύσει τό πνεῦμα, τίς σκέψεις καί ὁλόκληρο τόν ἐσωτερικό κόσμο. Ἀκόμη, νά δίνει δύναμη σ’ ἐκεῖνα τά μέλη τοῦ σώματος μέ τά ὁποῖα κάνουμε τίς περισσότερες πράξεις· τά χέρια εἶναι τά μέλη πού ἐκτελοῦν τίς ἐντολές τοῦ μυαλοῦ μας. 

Δέν εἶναι ἐπισης ἄτοπο, σέ περίπτωση ἀσθενείας , νά χρείεται, ἐάν εἶναι δυνατό, καί τό μέλος πού πάσχει. Ἡ χρίση τῶν ἄλλων προσώπων ἤ μελῶν τῆς οἰκογενείας, πού ἦταν ἀπόντα κατά τήν τέλεση τοῦ μυστηρίου, μπορεῖ νά γίνει καί ἀπό κάποιο λαϊκό χριστιανό, μετά τήν ἀποχώρηση τοῦ ἱερέα. Ἡ χρίση ἀποτελεῖ τό ὁρατό καί αἰσθητό σημεῖο τοῦ μυστήριου τοῦ εὐχελαίου. 

Στό δοχεῖο μέ τό ἀλεύρι ἀνάβουμε ἑπτά κεριά. Πρόκειται γιά ἐκσυγχρονισμό ἑνός παλιοῦ ἐθίμου, σύμφωνα μέ τό ὁποῖο χρησιμοποιοῦσαν σιτάρι. Τό σιτάρι ἦταν ἕνας εἶδος πού ὑπῆρχε σέ ὄλα τά σπίτια τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ὅπως σήμερα τό ἀλεύρι πού τό ἀντικατέστησε. Σήμερα μέ τό ἀλεύρι αὐτό κατασκευάζουν πρόσφορο γιά τή θ. λειτουργία· ἔτσι εἶναι καλό νά ἐπακολουθεῖ καί τό μυστήριο τῆς θ. εὐχαριστίας. Τό ἀλεύρι δέν συμβολίζει κάτι ἰδιαίτερο· πρόκειται γιά ὑλικό, ἁπλό καί κατάλληλο γιά τή σταθεροποίηση τῶν ἑπτά κεριῶν. Ὁ ἀριθμός ἑπτά εἶναι συμβολικός «εἰς τύπον τῶν χαρισμάτων τοῦ ἁγίου Πνεύματος», ὅπως ἐξηγεῖ ὁ ἅγιος Συμεών Θεσσαλονίκης. 

ΠΑΡΕΞΗΓΗΜΕΝΕΣ ΕΚΔΟΧΕΣ ΤΟΥ ΕΥΧΕΛΑΙΟΥ 

Μέ τό μυστήριο τοῦ εὐχελαίου ἔχουν συνδεθεῖ ὁρισμένες παρεξηγήσεις, ἐνστάσεις ἤ δεισιδαιμονίες. 

Καί πρῶτα ἀπ’ ὅλα, ὁρισμένοι θεωροῦν ὅτι μέ τήν ἱλαστική (συγχωρητική ) εὐχή τοῦ εὐχελαίου ἀναπληρώνουν τήν ἐξομολόγηση, πού δέν κάνουν γιά διάφορους λόγους. Πρέπει, λοιπόν, νά ἐπισημάνουμε ὅτι κάθε μυστήριο ἔχει τή δική του ἀξία κανένα δέν ὑποκαθιστᾶ τό ἄλλο. Ἡ συμμετοχή σέ ὅλα τά μυστήρια καί, γενικότερα στό σύνολο τῆς λειτουργικῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας ἐξασφαλίζει στούς πιστούς τή χάρη τοῦ Θεοῦ καί τήν ἐν Χριστ ῷ σωτηρία. 

Μέ τή συγχωρητική εὐχή πού διαβάζει στόν ἐξομολογούμενο ὁ ἱερέας στό τέλος τῆς ἐξομολόγησής του ζητᾶ ἀπό τόν Θεό νά συγχωρήσει τίς ἁμαρτίες γιά τίς ὁποῖες ἐκεῖνος μετανόησε καί τίς ὁποῖες ἤδη ἔχει ἐξομολογηθεῖ. Μέ τήν ἱλαστική συγχωρητική εὐχή τοῦ εὐχελαίου, ζητοῦμε ἀπό τόν Θεό νά θεραπεύσει τόν ἄρρωστο τήν ἀσθένειά του, ἀκόμη καί ἐάν ἡ αἰτία της εἶναι ἡ ἁμαρτία, γιά τήν ὁποία στό μεταξύ ἐκεῖνος μετανόησε καί ἐξομολογήθηκε. Στό εὐχέλαιο, δηλαδή, ζητοῦμε τήν ἐνίσχυση τῆς ἀδυναμίας μας. Ἡ συγχωρητική εὐχή τοῦ εὐχελαίου δέν καταργεῖ τήν ἐξομολόγηση ἀλλά τή συμπληρώνει ἐπαναδιατυπώνει τό αἴτημα τῆς ἄφεσης τῶν ἁμαρτιῶν. 

Μιά ἄλλη παρεξήγηση συμβαίνει μέ τό ἀλεύρι, πού χρησιμοποιεῖται για τή στήριξη τῶν κεριῶν. Ὁρισμένοι πιστοί δέν ἀρκοῦνται στή χρίση μέ τό ἁγιασμένο ἔλαιο, ἀλλά ζητοῦν καί ἀλεύρι γιά διάφορες χρήσεις: νά τό βάλουν κάτω ἀπό τό μαξιλάρι τοῦ παιδιοῦ τους, γιά νά δείξει ὁ Θεός τό τυχερό τους ἤ γιά νά φύγει τό κακό ἀπό τό σπίτι ἤ γιά νά τό ἀραιώσουν μέ νερό καί νά τό πιεῖ ὁ ἀσθενής. Ἐπειδή τά παραπάνω ἐγγίζουν τή δεισιδαιμονία, πρέπει νά τονίσουμε ὅτι τό μυστήριο ὀνομάζεται εὐχέλαιο καί ὄχι «εὐχάλευρο» . Ἐκεῖνο πού ἁγιάζεται εἶναι τό λάδι καί ὄχι τό ἀλεύρι. Τό τελευταῖο χρησιμοποιεῖται μόνο γιά πρακτικούς λόγους. Θά μποροῦσε καί νά μήν ὑπάρχει. Χωρίς ἀλεύρι μπορεῖ νά τελεστεῖ τό μυστήριο τοῦ εὐχελαίου· χωρίς λάδι δέν γίνεται. Ἁπλά ἐκεῖνο πού μπορεῖ νά γίνει, ὅπως καί γίνεται ἄλλωστε, εἶναι νά κατασκευάζεται πρόσφορο γιά τή θεία λειτουργία μέ τό ἀλεύρι τοῦ εὐχελαίου. Ὁποιαδήποτε ἄλλη χρήση του, ξεφεύγει ἀπό τό ὀρθό. 

Ὑπάρχει καί μιά ἄλλη παρεξήγηση, πού συνιστᾶ σύγχυση τοῦ σκοποῦ τοῦ εὐχελαίου. Πολλοί ζητοῦν εὐχέλαιο γιά νά ἐγκαινιάσουν τό καινούργιο τους σπίτι ἤ τό κατάστημα. Παραπάνω περιγράψαμε μέ σαφήνεια τόν σκοπό τοῦ εὐχελαίου: ἡ θεραπεία σωματικῶν καί ψυχικῶν ἀσθενειῶν. Εἶναι ξεκάθαρο. Γιά τά σπίτια, τά καταστήματα, τά ὀχήματα καί ὅλα τά ὑπόλοιπα ὑπάρχουν οἱ ἀντίστοιχες ἁγιαστικές πράξεις. Ἀκόμη, δέν εἶναι καί λίγοι ἐκεῖνοι πού ζητοῦν ἀπό τόν ἱερέα νά τελέσει ἁγιασμό καί εὐχέλαιο μαζί, πράγμα πού δείχνει σύγχυση καί παρεξήγηση. Λές καί χρειάζεται περισσότερες ἀπό μία ἁγιαστικές πράξεις γιά νά ζητήσουμε τή χάρη τοῦ Θεοῦ. 

Ἕνα ἐρώτημα πού συνδέεται μέ τήν τέλεση τοῦ εὐχελαίου, εἶναι ἐάν μποροῦμε νά χρίουμε μέ τό ἁγιασμένο ἔλαιο τοῦ εὐχελαίου τά ἀβάπτιστα βρέφη. Εἶναι γνωστό ὅτι τό βάπτισμα ἀποτελεῖ τήν προϋπόθεση συμμετοχῆς καί στά ὑπόλοιπα μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας. Συνεπῶς, κάποιος πού δέν ἔχει βαπτιστεῖ δέν μπορεῖ οὔτε νά κοινωνήσει, οὔτε νά χρισθεῖ στό εὐχέλαιο. Ἀντίθετα, ἕνα βαπισμένο παιδί, ἀκομη κι ἄν βρίσκεται σέ βρεφική ἡλικία, ὁπότε στερεῖται τῶν ἁμαρτιῶν τῶν μεγάλων γιά τίς ὁποῖες ζητεῖται ἡ ἄφεση, μπορεῖ νά λάβει τόν ἁγιασμό τοῦ εὐχελαίου. 

Τέλος, μιά ἄλλη παρεξήγηση συνδέεται μέ τήν ἀντίληψη ὅτι τό εὐχέλαιο ἀφορᾶ τούς ἑτοιμοθάνατους καί ὅσους γενικά βρίσκονται στήν τελική φάση τῆς ἀσθένειάς τους. Αὐτή ἡ ἀντίληψη καλλιεργήθηκε κυρίως μεταξύ τῶν ὀρθοδόξων Ρώσων μᾶλλον ἀπό ἐπιρροή τῆς Ρωμαιοκαθολικῆς Ἐκκλησίας. Παρατηρεῖται καί σέ μᾶς, ἄν καί σπάνια, μιά ἀποφυγή τελέσεως τοῦ εὐχελαίου ἀπό τό φόβο μήπως προκληθεῖ ἤ ἐπισπευσθεῖ ὁ θάνατος τοῦ ἀσθενῆ. Ὁ φόβος αὐτός, ὅμως, εἶναι ἀδικαιολόγητος. Οἱ συγγενεῖς φοβοῦνται νά τό ποῦν στόν ἀσθενῆ. Ὁ ἀσθενής φοβᾶται να τό ζητήσει. Τό εὐχέλαιο εἶναι γιά τήν ὑγεία καί τή ζωή. Γιά ὑγεία καί ζωή μιλοῦν ὅλες οἱ αἰτήσεις καί οἱ εὐχές τοῦ μυστηριου. 

Τέλος, εἶναι δυνατό νά διατυπωθεῖ καί μία ἔνσταση: γιατί δέν θεραπεύει παντοτε; τό μυστήριο τοῦ Εὐχελαίου δέν συστάθηκε γιά νά καταργεῖ κάθε ἀσθένεια, τόν θάνατο καί τήν ἰατρική ἐπιστήμη. Πολλές φορές φέρνει ἔμμεση θεραπεία. Ἄλλωστε, ἡ θεραπεία ἐξαρτᾶται ἀπο τήν πίστη τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ ἴδια χάρη παρέχεται σέ ὅλους, ὅλοι ὅμως δέν θεραπεύονται. Ἡ θεραπεία μπορεῖ νά μήν εἶναι πάντοτε γιά τό εὐρύτερο συμφέρον τοῦ ἀνθρώπου. Παραμένει γιά νά παιδαγωγήσει ἴσως τόν ἀσθενή καί νά τόν ὁδηγήσει μέ βεβαιότητα στήν ἐν Χριστῷ σωτηρία· ὁποτε καί πάλι ἐπιτυγχάνεται ὁ ἀπώτερος σκοπός τοῦ μυστηρίου. 

Η ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΕΥΧΕΛΑΙΟΥ 

Ἀπ’ ὅλα ὅσα ἐκτέθηκαν παραπάνω συνοπτικά, γίνεται ἀντιληπτή ἡ ἀξία τοῦ μυστηρίου τοῦ εὐχελαίου. Ἡ ἀξία αὐτή δέν εἶναι μόνο μυστηριακή ἤ λειτουργική. Τό εὐχέλαιο ἔχει καί ἀξία παιδαγωγική. 

Τά ἁγιογραφικά ἀναγνώσματα (ἀποστολικά καί εὐαγγελικά), οἱ αἰτήσεις καί οἱ εὐχές ἀσκοῦν εὐεργετική ἐπίδραση τόσο στόν ἴδιο τόν ἀσθενῆ ὅσο καί στό περιβάλλον του. Ὅπως παρατηρήθηκε πολύ εὔστοχα, μέ τό εὐχέλαιο ἐπιτελεῖται ἕνα εἶδος οἰκογενειοθεραπείας. 

Ἀκόμη καί ἐάν δέν συντρέχει λόγος σοβαρῆς ἀσθένειας ἡ τέλεση τοῦ εὐχελαίου εἶναι ἐπιβεβλημένη. Πρῶτον· ἐκτός ἀπό μιά σοβαρή ἀσθένεια, ἐνδέχεται νά ὑπάρχει καί κάποια ἄλλη, λανθάνουσα, πού ἐνδεχομένως δέν ἔδωσε συμπτώματα γιά νά γίνει ἄμεσα ἀντιληπτή. Καί δεύτερον ὑποδεικνύεται στούς πιστούς μιά ἄλλη διάσταση ἀντιμετώπισης τῆς ἀσθένιας. Ἐκτιμᾶται ἀπ’ τούς μετέχοντες στό μυστήριο τό ἀγαθό τῆς ὑγείας καί ὑποδεικνύεται ἕνας ἄλλος τρόπος ἀντιμετώπισης τῆς ἀσθένειας: ἡ πνευματικότητα. Ὁ ἀσθενής καί οἱ συμπάσχοντες οἰκεῖοι του καλοῦνται νά βαστάσουν μέ καρτερία καί ὑπομονή τήν προκείμενη σωματική δοκιμασία. Ἀκόμη δέ, καί στήν περίπτωση πού αὐτή παραμένει ἀνίατη, ἀναδεικνύεται ἡ πρός τόν Θεό ἐλπίδα καί ἀφοσίωση τοῦ ἀσθενῆ, ὁ ὁποῖος ὁδηγεῖται μέ πλήρη ἐμπιστοσύνη καί ἀγάπη πρός τόν Θεό σέ εἰρηνικό χριστιανικό τέλος τῆς παρούσας βιοτῆς του, πράγμα πού ἀποτελεῖ καί ἕνα ἀπό τά βασικά λειτουργικά αἰτήματα τοῦ εὐχελαίου. 

Τέλος, ἡ τέλεση τοῦ εὐχελαίου στό σπιτι δίνει μιά καλή εὐκαιρία ἐπικοινωνίας τοῦ ἱερέα μέ τά μέλη τῆς οἰκογένειας. Αὐτή, ἐκτός ἀπό τόν μυστηριακό της χαρακτήρα, μπορεῖ νά ἐπεκταθεῖ καί σέ ἀνθρώπινο ἐπίπεδο, γεγονός πού θά βοηθήσει τούς συμμετέχοντες, ἰδιαίτερα τά παιδιά καί τούς νέους, σέ μιά στενότερη ἐπαφή μέ τή λειτουργική ζωή τῆς Ἐνορίας καί τίς διάφορες δραστηριότητές της. Τό λιγότερο: θά δώσει μιά πολύτιμη, ἴσως πρωτόγνωρη, ἐμπειρία ἀκόμη καί σέ πιστούς πού ἀπέχουν ἀπό τή λειτουργική ζωή τῆς Ἐκκλησίας. 

 

Τὸ ἅγιο Εὐχέλαιο

 Ἀνδρέα Θεοδώρου

Ποιὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ ἱεροῦ μυστηρίου τοῦ Εὐχελαίου;

Τὸν καθορίζει ὁ ἅγιος Ἰάκωβος ὁ Ἀδελφόθεος:«Κακοπαθεῖ τις ἐν ὑμῖν; προσευχέσθω· εὐθυμεῖ τις; ψαλλέτω. ἀσθενεῖ τις ἐν ὑμῖν; προσκαλεσάσθω τοὺς πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλησίας, καὶ προσευξάσθωσαν ἐπ’ αὐτὸν ἀλείψαντες αὐτὸν ἐλαίῳ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου·  καὶ ἡ εὐχὴ τῆς πίστεως σώσει τὸν κάμνοντα, καὶ ἐγερεῖ αὐτὸν ὁ Κύριος· κἂν ἁμαρτίας ᾖ πεποιηκώς, ἀφεθήσεται αὐτῷ»(5,14-15).

Σύμφωνα μὲ τὸ ἁγιογραφικὸ χωρίο σκοπὸς τοῦ ἱεροῦ Μυστηρίου εἶναι πρωταρχικὰ καὶ κύρια ἡ ἴαση τῆς σωματικῆς νόσου ποὺ κατατρύχει τὸν πιστό. Εἶναι κανεὶς ἄρρωστος ἀπό σᾶς; ἐρωτᾶ. Ἂν εἶναι, ἂς προσκαλέσει τοὺς πρεσβυτέρους (περισσότεροι τοῦ ἑνὸς) στὸ σπίτι του, καὶ ἂς προσευχηθοῦν στὸν Θεὸ γι’ αὐτόν, ἀφοῦ τὸν ἀλείψουν μὲ ἁγιασμένο ἔλαιο. Ἡ ἐπάλειψη συνοδεύεται ἀπὸ τὴν εὐχή: «Πάτερ Ἅγιε, ἰατρὲ τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων, ὁ πέμψας τὸν μονογενῆ σου Υἱόν, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, πᾶσαν νόσον ἰώμενον καὶ ἐκ θανάτου λυτρούμενον, ἴασαι καὶ τὸν δοῦλον σου (τόνδε), ἐκ τῆς περιεχούσης αὐτὸν σωματικῆς καὶ ψυχικῆς ἀσθενείας, καὶ ζωοποίησον αὐτὸν διὰ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ σου…» (Μικρὸν Εὐχολόγιον, ἔκδ. Ἀποστολικῆς Διακονίας, 1992, σελ. 194)

Ἀφοῦ γίνει αὐτό, ἡ προσευχὴ τῆς πίστεως θὰ κάνει καλὰ τὸν ἄρρωστο, κι ἂν ἔχει κάνει ἁμαρτίες θὰ τοῦ τὶς συγχωρήσει ὁ Θεός.

Στὸ ἱερὸ αὐτὸ Μυστήριο ἔχουμε ἀρκετὲς δογματικὲς δυσκολίες. Ἂν καὶ εἶναι Μυστήριο πού, ὅπως καὶ τὰ ἄλλα, δρᾶ ἐξ ἀνάγκης, ἐν τούτοις δὲν διαπιστώνουμε πάντοτε αὐτὸ στὴν πράξη. Ἐνῶ δηλαδὴ στὰ ἄλλα μυστήρια ἡ ἐνέργεια τῆς Χάριτος εἶναι μυστικὴ καὶ ἀθέατη (στὸ Βάπτισμα δὲν βλέπουμε πὼς ἡ Χάρη καθαρίζει τὴν ψυχὴ ἀπὸ τὸ προπατορικὸ ἁμάρτημα, στὴ μετάνοια πὼς ἀποκαθίσταται ἡ δικαίωση τοῦ ἁμαρτωλοῦ κ.λπ.), στὸ Μυστήριο τοῦ Εὐχελαίου τὸ ἀποτέλεσμα καθορίζεται ὡς ἐξωτερικὸ καὶ ὁρατό: θὰ γίνει καλὰ ὁ ἄνθρωπος, θὰ σηκωθεῖ ἀπὸ τὴν κλίνη τῆς ἀρρώστιας του, θὰ περπατήσει (ἴσως ὄχι ἀμέσως) κ.λπ. Αὐτὸ ὅμως συνήθως δὲν διαπιστώνεται. Γι’ αὐτὸ καὶ οἱ περισσότεροι πιστοί, ὅταν ἀρρωστήσουν, ἐπισκέπτονται τοὺς γιατροὺς καὶ τὶς κλινικὲς καὶ ὄχι τοὺς ἱερεῖς καὶ τοὺς ναούς. Ὀλίγοι εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ προσφεύγουν στὴ βοήθεια τῆς Χάριτος τοῦ Θεοῦ. Γιατί νὰ μὴν παρέχεται πάντοτε ἡ σωματικὴ ἴαση τῶν ἀσθενούντων; Μήπως φταίει ἡ ἔλλειψη πίστεως τοῦ ἀσθενοῦντος ἢ τῶν οἰκείων του; Πολὺ πιθανό. Ἄλλωστε, συστήνοντας ὁ Κύριος τὸ Εὐχέλαιο δὲν ἀποσκοποῦσε στὴ διαρκῆ ἀποτροπὴ τοῦ θανάτου ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Ἐκκλησίας Του. ‘

Ἴσως νὰ μὴ χορηγεῖ τὴν ἴαση, γιατί ἡ παράταση τῆς ἀσθένειας στὸ συγκεκριμένο ἀσθενῆ ἔχει σωτήρια γι’ αὐτὸν ἀποτελέσματα, ὅπως μπορεῖ νὰ ἔχει καὶ ὁ θάνατος. Τὰ πράγματα ὅμως αὐτὰ γνωρίζει μονάχα ὁ Θεός. Εἶναι, λοιπόν, ἀνενεργὲς τὸ ἱερὸ Μυστήριο; Ἀσφαλῶς ὄχι. Ἐνεργεῖ ἐκεῖ ποὺ θέλει ὁ ἅγιος Θεὸς καὶ ὅταν φυσικὰ συντρέχουν οἱ κατάλληλες ὑποκειμενικὲς συνθῆκες (κυρίως ἡ πίστη: «ἡ εὐχὴ τῆς πίστεως σώζει τὸν κάμνοντα»).

Ἡ δεύτερη δυσκολία ποὺ εἶναι μεγαλύτερη τῆς πρώτης, εἶναι ἡ ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ ἀσθενοῦντος. Τὸ Εὐχέλαιο συγχωρεῖ ἁμαρτίες. Γιὰ τὸ σκοπὸ ὅμως αὐτὸ ὑπάρχει ἄλλο θεοσύστατο Μυστήριο, ἡ μετάνοια καὶ ἐξομολόγηση. Νὰ ὑποθέσουμε ὅτι τὸ ἕνα Μυστήριο καθιστᾶ ἄχρηστο τὸ ἄλλο; Ἂν δηλαδὴ κάνω τὸ ἱερὸ Εὐχέλαιο καὶ συγχωρηθοῦν οἱ ἁμαρτίες μου, μπορῶ νὰ μὴν προσέλθω στὸ μυστήριο τῆς μετανοίας; Εἶναι πολὺ τολμηρὸ καὶ ἐπικίνδυνο νὰ ἰσχυρισθεῖ κανεὶς κάτι τέτοιο. Ἡ μετάνοια εἶναι αὐτοτελὲς καὶ κυριῶδες μυστήριο, ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ ἀντικατασταθεῖ ἀπ’ ὁ,τιδήποτε ἄλλο. Τί συμβαίνει, λοιπόν; Νὰ ὑποθέσουμε ὅτι στὸ Εὐχέλαιο συγχωροῦνται τὰ λείψανα τῆς ἁμαρτίας, στὴν ὁποία ὀφείλεται ἡ σωματικὴ ἀσθένεια, τὰ ὁποῖα δὲν ἐξομολογήθηκαν στὸν ἱερέα, ἢ ἄλλα πού δὲν μπορεῖ ὁ ἀσθενής, λόγω τῆς καταστάσεώς του, νὰ ἐξομολογηθεῖ; Ποιὸς μπορεῖ νὰ γνωρίζει αὐτὰ τὰ πράγματα;

Τρίτη, τέλος, δυσκολία, εἶναι ἡ πράξη τῆς Ἐκκλησίας νὰ τελεῖ τὸ μυστήριο τοῦ Εὐχελαίου καὶ σὲ ὑγιῆ μέλη της. Σὲ τί ἀποβλέπει ἡ πράξη αὐτή; Ἀφοῦ εἶναι ὑγιὴς ὁ πιστός, γιατί νὰ κάνει τὸ Εὐχέλαιο; Ἂν πάλι γιὰ νὰ συγχωρηθοῦν οἱ ἁμαρτίες του, αὐτὸ δὲν καταστρατηγεῖ τὸ ἱερὸ μυστήριο τῆς μετανοίας; Ἢ μπορεῖ κατὰ πλεονασμὸ νὰ κάνει καὶ τὰ δύο; Μὰ θὰ μοῦ πεῖτε, ὅτι ἀπόλυτα ὑγιὴς δὲν εἶναι κανένας καὶ ὅτι ὅλοι λίγο πολὺ πάσχουμε ἀπὸ κάτι. Ὅμως δὲν εἶναι αὐτὸ ποὺ ὑπονοεῖ ἡ Γραφή, ἀλλὰ τὶς περιπτώσεις ἐκεῖνες, κατὰ τὶς ὁποῖες ὁ πιστὸς εἶναι σοβαρὰ ἀσθενὴς καὶ εἶναι ξαπλωμένος στὸ κρεβάτι («καὶ ἐγερεῖ αὐτὸν ὁ Κύριος»).

Καὶ μία τελευταία ἀνθρώπινη σκέψη. Μήπως ἡ διακονία τοῦ ἱεροῦ Μυστηρίου σὲ ὑγιεῖς ἐκτὸς τῶν ἄλλων βοηθεῖ στὸ νὰ συντηρεῖται τοῦτο στὴ μνήμη τοῦ πληρώματος, τὸ ὁποῖο σιγὰ σιγὰ θὰ περιερχόταν σὲ λησμοσύνη, δεδομένου ὅτι ἡ συντριπτικὴ πλειονότητα τῶν πιστῶν, ὅταν ἀρρωστήσουν, προσφεύγουν στὰ μέσα τῆς ἀνθρώπινης ἐπιστήμης καὶ ὄχι στὸ μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας;

Στὴ Δυτικὴ Ἐκκλησία τὸ μυστήριο τοῦ Εὐχελαίου παρέχεται ὡς ἔσχατη χρίση σὲ περιπτώσεις βαριὰ ἀσθενούντων, ὡς ἐφόδιο κατὰ τοῦ ἐπικείμενου θανάτου. Σὲ μᾶς τὸ ἐφόδιο αὐτὸ εἶναι ἡ κοινωνία τῶν ἀχράντων μυστηρίων.

Ἀπαντήσεις σὲ ἐρωτήματα δογματικὰ

ἔκδ. Ἀποστολικῆς Διακονίας

Advertisements

Το τροπάριο της Κασσιανής στην Νεοελληνική ποίηση.

Myron

Εισαγωγικά

Το βράδυ της Μεγάλης Τρίτης, ψάλλεται στις Εκκλησίες ο όρθρος της Μεγάλης Τετάρτης. Το τελευταίο τροπάριο στην ακολουθία είναι αυτό της ευσεβούς και λογίας ποιήτριας του Βυζαντίου, Κασσιανής.

Φαίνεται καθαρά ότι η Κασσιανή εμπνεύστηκε το Ιδιόμελο αυτό τροπάριο από τα λόγια των Ευαγγελιστών, που δεν αναφέρονται στη Μαρία τη Μαγδαληνή, όπως πολλοί πιστεύουν, αλλά στην ανώνυμη αμαρτωλή γυναίκα, τη μοιχαλίδα, που ο Χριστός έσωσε από βέβαιο λιθοβολισμό του έξαλλου πλήθους των Φαρισαίων για το ηθικό της παράπτωμα, με εκείνα τα λόγια Του: «Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω επ’ αυτήν». Και όταν αργότερα ο Ιησούς βρέθηκε στο σπίτι του Σίμωνα του Φαρισαίου του λεπρού, η αμαρτωλή εκείνη γυναίκα αισθάνεται την ανάγκη να πάη να εκφράση την ευγνωμοσύνη και αφοσίωσή της στον Σωτήρα Χριστό. Αγοράζει αρώματα, ντύνεται ταπεινά και σεμνά και ταπεινωμένη και συντετριμμένη, με δάκρυα στα μάτια, έρχεται και πλένει τα πόδια του Ιησού και τα σκουπίζει με τα ξέπλεκα μαλλιά της. Τα δάκρυά της εκείνα ήταν δάκρυα ελέους και συντριβής και κλαίει με πάθος να την ευσπλαχνιστή ο Θεός της αγάπης και της συγχώρεσης.

Το παραπάνω περιστατικό το αναφέρουν οι τρεις από τους τέσσερις Ευαγγελιστές.

Ο Λουκάς (ζ. 37-38) γράφει: «Και ιδού γυνή εν τη πόλει ήτις ην αμαρτωλός, και επιγνούσα ότι ανάκειται εν τη οικία του Φαρισαίου, κομίσασα αλάβαστρον μύρου και στάσα οπίσω παρά τους πόδας αυτού κλαίουσα, ήρξατο βρέχειν τους πόδας αυτού τοις δάκρυσι και ταις θριξί της κεφαλής αυτής εξέμασσε και κατεφίλει τους πόδας αυτού και ήλειφε τω μύρω».

Ο Ματθαίος (κστ`, 6-7): «Του δε Ιησού γενομένου εν Βηθανία εν οικία Σίμωνος του λεπρού, προσήλθεν αυτώ γυνή αλάβαστρον μύρου έχουσα βαρυτίμου, και κατέχεεν επί την κεφαλήν αυτού ανακειμένου».

Και ο Μάρκος (ΙΔ` 3) λέγει: «Και όντος αυτού εν Βηθανία εν τη οικία Σίμωνος του λεπρού, κατακειμένου αυτού ήλθε γυνή έχουσα αλάβαστρον μύρου νάρδου πιστικής πολυτελούς και συντρίψασα το αλάβαστρον κατέχεεν αυτού κατά της κεφαλής».

Και την πληγωμένη και πονεμένη καρδιά της Κασσιανής δεν ήταν δυνατόν να μην αγγίξη ο κραδασμός εκείνης της αμαρτωλής γυναίκας. Και διατυπώνει στο αριστουργηματικό εκείνο τροπάριο, που φέρει το όνομά της, με λυρική έξαρση και υποβλητικότητα τον δικό της ψυχικό κραδασμό.

Το Τροπάριο της Κασσιανής

 Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή, την σήν αισθομένη Θεότητα μυροφόρου αναλαβούσα τάξιν, οδυρομένη μύρα σοι προ του ενταφιασμού κομίζει.

 Οίμοι! λέγουσα, οτι νύξ μοι υπάρχει, οίστρος ακολασίας, ζοφώδης τε και ασέληνος ερως της αμαρτίας.

 Δέξαι μου τας πηγάς των δακρύων, ο νεφέλαις διεξάγων της θαλάσσης το ύδωρ κάμφθητί μοι προς τους στεναγμούς της καρδίας, ο κλίνας τους ουρανούς τη αφάτω σου κενώσει.

 Καταφιλήσω τους αχράντους σου πόδας, αποσμήξω τούτους δε πάλιν τοις της κεφαλής μου βοστρύχοις ων εν τω Παραδείσω Εύα το δειλινόν κρότον τοις ώσιν ηχηθείσα, τω φόβω εκρύβη.

 Αμαρτιών μου τα πλήθη και κριμάτων σου αβύσσους τις εξιχνιάσει, ψυχοσώστα Σωτήρ μου; Μη με την σήν δούλην παρίδης, Ο αμέτρητον έχων το έλεος.

———————————————————————

 Στην συνέχεια δημοσιεύουμε το πώς οκτώ άνδρες και μία γυναίκα προσέγγισαν, ένιωσαν και απέδωσαν το παραπάνω βυζαντινό αριστούργημα στην νέα Ελληνική.Σημειώνουμε ότι εκτός της λογοτεχνικής και θρησκευτικής αξίας του τροπαρίου υπάρχουν και άλλοι λόγοι που ώθησαν ομάδα ποιητών να ασχοληθεί με αυτό.

Πρώτα ο έντονος » δεκτικός πρός λύτρωσιν» χαρακτήρας του τροπαρίου.Κάθε άνθρωπος σε κάθε  εποχή  και οποιασδήποτε ψυχοπνευματικής δομής αισθάνεται την ανάγκη της μετανοίας και της λύτρωσης από τα αμαρτήματά του. Επίσης η δύναμη της παράδοσης, που διέσωσε μέχρι τις μέρες μας την ιστορία της Κασσιανής και του Θεόφιλου, που συγκίνησε και αυτή σε διάφορες εποχές ευαίσθητες καρδιές.Τέλος το φύλον της συγγραφέως έδωκε στο τροπάριο χαρακτήρα λεπτής καλαισθησίας, που είλκυσε την προσοχή των μελετητών και το ενδιαφέρον τους.

a2

Α.Απόδοση από τον Φώτη Κόντογλου.

Κύριε, η γυναίκα που έπεσε σε πολλές αμαρτίες, σαν ένοιωσε τη θεότητά σου, γίνηκε μυροφόρα και σε άλειψε με μυρουδικά πριν από τον ενταφιασμό σου κι έλεγε οδυρόμενη:

Αλλοίμονο σε μένα, γιατί μέσα μου είναι νύχτα κατασκότεινη και δίχως φεγγάρι, η μανία της ασωτείας κι ο έρωτας της αμαρτίας.

Δέξου από μένα τις πηγές των δακρύων, εσύ που μεταλλάζεις με τα σύννεφα το νερό της θάλασσας. Λύγισε στ’ αναστενάγματα της καρδιάς μου, εσύ που έγειρες τον ουρανό και κατέβηκες στη γης.

Θα καταφιλήσω τα άχραντα ποδάρια σου, και θα τα σφουγγίσω πάλι με τα πλοκάμια της κεφαλής μου· αυτά τα ποδάρια, που σαν η Εύα κατά το δειλινό, τ’ άκουσε να περπατάνε, από το φόβο της κρύφτηκε.

Των αμαρτιών μου τα πλήθη και των κριμάτων σου την άβυσσο, ποιος μπορεί να τα εξιχνιάση, ψυχοσώστη Σωτήρα μου; Μην καταφρονέσης τη δούλη σου, εσύ που έχεις τ’ αμέτρητο έλεος.

6a013480ae9f8e970c015433a3e205970c-800wi

B.ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΛΚΑΙΟΥ: Κύριε, η εν πολλαίς

Κύριε…. Η τρισάθλια γω μες τις άλλες τρισάθλιες

μετανοιωμένη απόψε, συντριμμένη,

μυροκομίστρα Σου έρχομαι απ’ το μάγο

της θεότης Σου λαμπράστρο οδηγημένη…..

Κύριε!… Πολλά βαρειά τ’ ακριματά μου!

Ανέσπερος στα στήθεια μου φωλειάζει

της αμαρτίας ο έρωτας και μαύρη

μαύρη νυχτιά κι αφέγγαρη με σκιάζει….

Μη μ’ αρνηθής! Ευδόκησε να φτάσουν

τα δάκρυά μου τα τόσα στην καρδιά Σου!…

Εσύ που το νερό των ποταμών

και του πελάου ψηλώνεις σύγνεφά Σου…

Κι απλώνοντας τα χέρια, όμοια Πατέρας,

στ’ άμετρου πάνου πόνου σου το θρήνο

και της μετάνοιας, κάνε μου ν’ ανθίσει

του λυτρωμού μου ολεύωδο το κρίνο…..

Κι εγώ….. Σκλάβα, σερμένη ωσάν την πόρνη

με δάκρυα και φιλιά θα Σου γεμίσω

τ’ άχραντα πόδια κι ύστερα με τα ίδια

με τα ίδια μου μαλλιά θα στα σφουγγίσω….

Τα’ άχραντα Πλάστη πόδια Σου, που η Εύα

σαν άκουσε βαρειά στου Παραδείσου

τη σιγαλιά ν’ αχούνε, φοβισμένη,

εκρύφτηκε μακρυά απ’ τη δίκαιη οργή Σου.

Κύριε,!…. Πολλά βαρειά τα κρίματά μου!….

Μη τα’ όλα μου τα δάκρυα κι όλοι οι θρήνοι

δε φτάνουν να τα πνίξουν μα είναι τόσο

τόσο πλατειά η δικιά Σου η καλωσύνη!…..

porni

Γ.ΑΘ. ΚΥΡΙΑΖΗ : Το τροπάρι της Κασιανής

Κύριε, η γυναίκα σ’ αμαρτίες πολλές οπού είχα περιπέσει,

τώρα, τη θεότη Σου που νοιώθω, μιας μυροφόρας πήρα θέση.

Και με το σπαραγμό, το θρήνο, την πλάση όλη ξυπνώντας γύρα,

Σου φέρνω, Κύριιε, πριν σε θάψουν, η πόρνη εγώ, τα εντάφια μύρα!

Κι ωϊμέ! Μια νύχτα είναι για μένα μουγγή, βαθειά, χωρίς φεγγάρι.

Οίστρος ακολασίας! Ο έρως της αμαρτίας! Μα κάμε χάρη’

Και δέξου των δακρύων τις βρύσες, πηγές που ο πόνος μου τις τρέφει,

Συ, που απ’ τη θάλασσα ανεβάζεις και το νερό ψηλά σε νέφη.

Γείρε εδώ πάνω στης καρδιάς μου τους στεναγμούς, που σε καλούνε,

Συ, που έκλεινες στη γη τα Ουράνια και σάρκα πήραν και μιλούνε.

Κι άσε με τα’ άχραντά Σου πόδια να τα γεμίσω απ’ τα φιλιά μου,

να τα σφουγγίσω εγώ και πάλι, τα πόδια αυτά, με τα μαλλιά μου,

που στον Παράδεισο ένα δείλι ξάφνιασε, αχός, το πέρασμά τους

το αυτί της Εύας κι απ’ το φόβο, πουλάκι κρύφτηκε στους βάτους.

Τις αμαρτίες μου ποιός – το πλήθος – Κύριε, μπορεί να τις μετρήση;

Ποιος θα εξιχνιάση, Ψυχοσώστη, την άβυσσο, δική Σου κρίση;

Όμως, μη μου καταφρονέψης σκλάβα Σου, Κύριε, την ψυχή!

Κύριε! Που τα’ άπειρο έλεός Σου δεν έχει τέλος, μήτε αρχή!….

Δ.ΠΕΤΡΟΥ ΜΑΓΝΗ : Το τροπάρι της Κασιανής

Γροικώντας τη Θεότητά Σου, Κύριε,

γυναίκα εγώ, η χιλιοκολασμένη,

σαν άλλη μυροφόρα, δέρνομαι,

και μύρα εντάφια, φέρνω Σου, προώρας.

Αλλοιμονό μου, και νυχτιά σκοταδερή,

στα βάθεια της ψυχής μου βασιλεύει,

κι έρωτας με φλογίζει αμαρτωλός,

κι ακολασίας δέρνει με μανία.

Της θάλασσας συ που ανασέρνεις τα νερά,

και τις πηγές μου δέξου των δακρύων.

Συμπόνια στης καρδιάς μου τους καϋμούς

Συ πούγειρες τα Ουράνια σα γεννιώσουν.

Τα πόδια  σου θε να φιλήσω τα’ άχραντα,

Κι ευθύς με τα μαλλιά μου θα σφουγγίσω.

Στον κρότο τους που κάποιο δειλινό

λαφιάστηκε του Παραδείσου η Εύα.

Πολλές οι αμαρτίες μου, Σωτήρα μου,

κι απύθμενο της κρίσης σου το βάθος.

Μα μην περιφρονής τη δούλη σου,

αμέτρητο μια κι είναι το έλεό σου.

 

Ε.Κ. ΠΑΛΑΜΑ : Κασιανή

Κύριε, γυναίκα αμαρτωλή, πολλά,

πολλά, θολά βαριά τα κρίματά μου.

Μα, ω Κύριε, πώς η θεότης Σου μιλά

μεσ’ στην καρδιά μου!

Κύριε, προτού Σε κρύψ’ η εντάφια γη

Από τη δροσαυγή λουλούδια πήρα

κι απ’ της λατρείας την τρίσβαθη πηγή

Σου φέρνω μύρα.

Οίστρος με σέρνει ακολασίας…. Νυχτιά,

σκοτάδι αφέγγαρο, άναστρο με ζώνει,

το σκοτάδι της αμαρτίας’ φωτιά

με καίει, με λιώνει.

Εσύ που από τα πέλαα τα νερά

Τα υψώνεις νέφη, πάρε τα, Έρωτά μου,

Κυλάνε, είναι ποτάμια φλογερά

Τα δάκρυά μου….

Γύρε σ’ εμέ. Η ψυχή μου πώς πονεί!

Δέξου με Εσύ που δέχτηκες και γείραν

Άφραστα ως εδώ κάτου οι ουρανοί

και σάρκα επήραν.

Στ’ άχραντά Σου τα πόδια, Βασιλιά

μου, Εσύ, θα πέσω και θα στα φιλήσω

και με της κεφαλής μου τα μαλλιά

θα στα σφουγγίσω.

Τ’ άκουσεν η Εύα μέσ’ στο αποσπερνό

της παράδεισος φως ν’ αντιχτυπάνε,

κι αλαφιασμένη κρύφτηκε…. Πονώ,

σώσε, έλεος κάνε.

Ψυχοσώστ’ οι αμαρτίες μου λαός

Τα ξεδιάλυτα ποιός θα ξεδιαλύση;

Αμέτρτητό Σου το έλεος, ο Θεός!

Άβυσσο η κρίση.

ΣΤ.ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΟΛΕΜΗ: Το τροπάρι της Κασιανής

Χριστέ, γυναίκα που έπεσε σε χίλιαις αμαρτίαις,

σαν άκουσε, σαν ένοιωσε τη θεϊκή σου χάρι,Με μυροφόρας φόρεμα, και σ’ τα δάκρυα πνιγμένη

πριν να Σε θάψουνε στη γη, μύρα γλυκά σου φέρνει.

Ωϊμέ! Φωνάζει, ολόγυρα νύχτα είναι νύχτα μαύρη,

νύχτα που ανοίγει και κεντά τους σαρκικούς μου πόθους,

και σκοτεινή κι’ ασέληνος, της αμαρτίας Έρως.

Δέξαι, Χριστέ, τα δάκρυα που χύνω,

Συ που τραβάς στα σύννεφα της θάλασσας το κύμα.

Λυγίσου, γύρε την καρδιά στους αναστεναγμούς μου

Συ, που ‘γυρες τους ουρανούς στη γέννησί σου απάνω.

Τα’ ανέγγιχτα τα πόδια σου άφες με να φιλήσω

και να σφουγγίσω τα φιλιά με τα πλεκτά μαλλιά μου’

τα πόδια που όταν ήκουσε τον κρότον τους η Εύα

το δειλινό μέσ’ στην Εδέμ εκρύφτηκε από φόβο.

Ταις τόσαις αμαρτίαις μου, τη φοβερή σου κρίση

Ποιος να μετρήση δύναται, Σωτήρ μου ψυχοσώστα;

Μη με θωρής αδιάφορος την ταπεινή σου δούλη

Συ, που έχεις σαν Θεός αμ΄τρτη ευσπλαχνία.

Ζ.Δ. ΣΕΒΑΣΤΟΠΟΥΛΟΥ: Η με πολλά ‘μαρτήματα

Κύριε,

Η σε πολλά ‘μαρτήματα Γυναίκα κυλισμένη,

Ξανοίγει τη θεότη Σου τη χιλιοδοξασμένη

Σα μυροφόρα φέρνει μύρα με οδυρμό

στο θείο Σου, τον ενταφιασμό.

Αλλοιά της λέει ότι: Η νύχτα είνε μου

κεντρί κακό, ακολασίας

σκοτάδι αφωσφόρητο, έρως της αμαρτίας.

Πάρε τα ,Βρύσες δάκρυα τρέχουν τα δυο μου μάτια

Εσύ που ανάρια σύννεφα υψώνεις τα υδάτια.

Λύγιζε μπρος στους στεναγμούς της δόλιας μου καρδιάς

Συ που τους ουρανούς Στη γη κατέβασες με μιας.

Τα’ άγιά σου πόδια να φιλήσω

Και με της κεφαλής μου τα σγουρά nα τα σφουγγίσω.

Αυτά που στον παράδεισο η Εύα το δειλινό κρότον αφεγκράστηκε

και φοβισμένη κρύφτηκε.

Πλήθος οι αμαρτίες μου,Ατέλειωτή Σου η κρίσι

Ω! ψυχοσωτήρα μου Ποιος θα τις ξεδιαλίσει;

Τη δούλη Σου εμέ, μην αμελήσεις

Συ, ο αμέτρητος καλός, μη με περιφρονήσεις.

 kassiani_608_420

Η.ΣΤΕΛΙΟΥ ΣΠΕΡΑΝΤΣΑ : Κασιανή

Κύριε, τα κρίματά μου ξαίρω, είνε πολλά,

μα ως τόσο εγώ, πριν σ’ ενταφιάσουν, Θεέ μου, πήρα,

πήρα και σούφερα το δάκρυο που κυλά

και της λατρείας μου ηλιοστάλαχτα τα μύρα.

Το ξαίρω αλίμονο, με ζώνει σκοτεινή

μια νύχτα κι έμειν’ η ζωή μου άχαρη, άδεια.

Ακολασίας με σέρνει ο οίστρος και πονεί,

Πονεί η ψυχή μου μες στ’ αφέγγαρα σκοτάδια.

Συ, που απ’ το πέλαο τα νερά κι απ’ τις αυγές

τις δροσοστάλες ανυψώνεις σύννεφά σου,

δέξου μου, δέξου των δακρύων τις πηγές

και της καρδιάς μου το αναστέναγμα αφηγκράσου.

Γονατιστή θα σου γεμίσω με φιλιά

τ’ άχραντα πόδια, η συντριβή μου είνε μεγάλη,

και με της κεφαλής μου πάλι τα μαλλιά

η αμαρτωλή θα σ’ τα σκουπίσω αγάλι – αγάλι.

Τα πόδια σου, όταν η Εύα τα’ άκουσεν αργά

στη σιγαλιά ν’ αντιχτυπούν του Παραδείσου,

σαν ξαφνιασμένο ελάφι, κρύφτηκε γοργά,

μην αντικρύση, Βασιληά μου, τη μορφή σου.

Τα κρίματά μου, Ψυχοσώστη, είνε πολλά

κι άδηλη η κρίση σου, βαθιά. Τάχα ποια νάναι;

Ταπεινωμένη όμως στα δάκρυα τα θολά,

σώσε με, κι άμετρη συμπόνια κι έλεος κάνε!

IMG_4375

Θ.Μια απόδοση στη δημοτική, έκανε το 1968 ο Παντελής Αθανασιάδης. Η απόδοση αυτή, δημοσιεύθηκε την Μεγάλη Τρίτη της χρονιάς εκείνης, στην εφημερίδα ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΒΟΡΡΑΣ της Θεσσαλονίκης.

Χριστέ μου εγώ που αμάρτησα

Πουλώντας το κορμί μου

Σε καταγώγια άνομα

Σε κλίνες των Ρωμαίων

Χαρίζοντας τον έρωτα

Και τη ακολασία

Ιδού! Μπροστά σου βρίσκομαι

Θωρώ τα μεγαλείο

Του πάναγνου προσώπου Σου

Και το χαμόγελό σου

Πηγή δροσιάς στην έρημο

Καντήλι στο σκοτάδι.

Σου φέρνω μύρα Κύριε

Για να με συγχωρήσεις

Οίμοι! Σου κράζω η δύστυχη

Νύχτα μέσ’ στην ψυχή μου.

Σκότος χωρίς ξημέρωμα

Χάος κι ακολασία

Πριν σ’ αντικρύσω Κύριε,

Πριν το χαμόγελό Σου

Φως μου χαρίσει Άγιε.

Συγχώρεσέ με Πάναγνε

Και δέξου τους χειμάρρους

Απ’ των ματιών τα δάκρυα

Κι απ’ της ψυχής το κλάμα

Χριστέ μου, Συ, πού έφερες

Αγάπη μέσ’ στην πλάση,

Συ που το θαλασσόνερο

Το φέρνεις στα ουράνια

Σαν σύννεφο λευκόφαιο

Για να τα ξαναστείλεις

Σταλιά δροσιάς, βροχόσταλα

Στη διψασμένη χώρα,

Λυπήσουμε και δώσε μου

Χριστέ μου τη συγγνώμη

Και ΄γω η πόρνη Κύριε,

Θα τα καταφιλήσω

Τα άχραντα τα πόδια Σου

Με μύρο θα τα λούσω

Και τους βοστρύχους Πάνσοφε,

Που άλλοτε θαμπώναν

Τους Ιουδαίους έφηβους

Θα ρίξω για πετσέτα

Στεγνώνοντας τα πόδια Σου,

Τις θεϊκές πατούσες.

Συγχώρεσέ με Πάναγνε,

Σαν χάρη στο ζητάει

Η πόρνη η ακόλαστη

Η ξακουστή εταίρα,

Που κείτεται στα πόδια Σου

Και με το μοιρολόγι

Ποθεί τις αμαρτίες της

Να σβήσει με σφουγγάρι.

Ποιος Κύριε τα κρίματα

Μιας άσωτης γυναίκας,

Αυτής που ήμουν κάποτε,

Θα τα εξιχνιάσει;

Ποιος τις αβύσσους της ψυχής

Θα τις βυθομετρήσει;

Ποιος ψυχοσώστη Ιησού,

Ποιος θα με συγχωρήσει;

Χριστέ μου πολυσπλαχνικέ

Μη με παραμερίσεις

Πριν από τα χείλη σ’ ακουσθεί

Της συγχωριάς ο λόγος.

Ηλεκτρονική επιμέλεια κειμένου: Χ.Τ

Κούρδοι πολιορκούν τους Τσετσένους απαγωγείς των δύο Μητροπολιτών στη Συρία

kurdsfigthersL

Οι Κούρδοι της Συρίας φέρονται να έχουν εντοπίσει τους δύο απαχθέντες μητροπολίτες και ετοιμάζουν επιχείρηση για την διάσωσή τους, ενώ γνωρίζουν και δίνουν στη δημοσιότητα την οργάνωση που κρύβεται πίσω από την απαγωγή τους, πρόκειται για την ισλαμιστική Feteh El-Hesun, η οποία φυσικά ανήκει στο συνοθύλευμα των ισλαμιστών ανταρτών που αυτοονομάζεται συριακή αντιπολίτευση.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του κουρδικού Πρακτορείου Firat News, o Στρατός Λαϊκής Άμυνας του Δυτικού Κουρδιστάν (YPG), εξέδωσε ανακοίνωση σύμφωνα με την οποία η οργάνωση που απήγαγε τους δυο μητροπολίτες στη Συρία, είναι η ισλαμιστική Feteh El-Hesun, η οποία ανήκει στον λεγόμενο Ελεύθερο Συριακό Στρατό, ο οποίος, ως γνωστόν, στηρίζεται ανοικτά από την Τουρκία.
Ομάδες κούρδων μαχητών 300 ανδρών συνολικά, φέρεται να έχουν περικυκλωσει το σημείο στο οποίο έχουν μεταφερθεί οι δύο απαχθέντες μητροπολίτες. Πιθανόν μαζί με τους Κούρδους να βρίσκεται ρωσική ομάδα ειδικών δυνάμεων, καθότι εντυπωσιάζει η ταχύτητα με την οποία βρήκαν το σημείο κράτησης των μητροπολιτών. Αυτή η πληροφορία δεν έχει επιβεβαιωθεί.
Πάντα σύμφωνα με τον YPG μέσω του Πρακτορείου Firat News , δόθηκε από τους Κούρδους διορία προς τους ισλαμιστές της Feteh El-Hesun να απελευθερώσουν τους δυο μητροπολίτες, ειδάλως οι μονάδες του κουρδικού Στρατού Λαϊκής Άμυνας θα πραγματοποιήσουν επιχείρηση για την απελευθέρωσή τους, δείχνοντας έτσι ότι γνωρίζουν την τοποθεσία που κρατούνται οι δυο ιερωμένοι.
Οι Κούρδοι ζητούν επίσης από τους απαγωγείς να ζητήσουν συγνώμη από τους χριστιανούς για το περιστατικό!
Τμήμα ειδήσεων defencenet.gr-amethystos.blogspot.com

Μια ιστορική προσέγγιση των γεγονότων της Μεγάλης Εβδομάδας.(του Σωτηρίου Μπάρδα (Θεολόγου Καθηγητή Μ.Ε

Tapeinosis2

 

Τη Μεγάλη Εβδομάδα η Εκκλησία μας, εορτάζει και θυμάται τα τελευταία γεγονότα της ζωής, του πάθους, της σταύρωσης και της Ανάστασης του Χριστού. Κάθε ημέρα της  Μεγ. Εβδομάδας ,το βράδυ,  τελούνται Ακολουθίες  που αναφέρονται σε γεγονότα που τιμούμε την επόμενη ημέρα.

 

 Έτσι την Κυριακή των Βαΐων το βράδυ τελείται η «Ακολουθία του Νυμφίου» και η Εκκλησία μας θυμάται τονΠάγκαλον Ιωσήφ και την Ξηρανθείσαν Συκήν .(Ο Ιωσήφ είναι ο υιός του Ιακώβ που προτυπώνει τον Ιησού, αφού υπέστη πολλά παθήματα μετά την πώλησή του από τα αδέλφια του, αλλά τελικά δοξάστηκε. Η συκιά με τα πολλά φύλλα και την έλλειψη καρπών συμβολίζει τους θρησκευτικούς ηγέτες των Εβραίων, οι οποίοι, παρά την φαινομενική ευσέβεια τους δεν «καρποφορούσαν» έργα αγάπης.)

 

Τη Μεγάλη Δευτέρα το βράδυ τελείται η «Ακολουθία του Νυμφίου»  και η εκκλησία θυμάται την Παραβολή των Δέκα Παρθένων. (Με την παραβολή αυτή η εκκλησία, μας προτρέπει να είμαστε πάντα έτοιμοι , όπως οι πέντε φρόνιμες παρθένες , ώστε να υποδεχτούμε το Νυμφίο Χριστό , όποτε κι αν Αυτός έρθει. Γι αυτό οι Ακολουθίες των τριών πρώτων ημερών ονομάζονται «Ακολουθίες του Νυμφίου».)

 

Τη Μεγάλη Τρίτη  το βράδυ τελείται η Ακολουθία το Νυμφίου και η εκκλησία θυμάται την «αλέιψασα ν με μύρο τον Κύριον». Λίγο πριν από τα πάθη Του μια μετανιωμένη αμαρτωλή γυναίκα (όχι η Μαρία η Μαγδαληνή, ούτε η Κασσιανή)άλειψε τα πόδια του Ιησού με πολύτιμο μύρο. Η γενναιοδωρία και η ευγνωμοσύνη της αντιπαραβάλλονται με τη φιλαργυρία και την αγνωμοσύνη του Ιούδα. Σε αυτό το γεγονός αναφέρεται και το περίφημο τροπάριο της Υμνογράφου Κασσιανής , που ψάλλεται το Βράδυ της  Μεγ. Τρίτης.

 

Τη Μεγάλη Τετάρτη, το απόγευμα τελείται η Ακολουθία του «Αγίου Ευχελαίου» και το βράδυ η «Ακολουθία του Ιερού Νιπτήρος». Η εκκλησία μας θυμάται τον Ιερό Νιπτήρα  δηλαδή την πλύση των ποδιών των μαθητών  από τον Ιησού διδάσκοντάς τους  την ταπεινότητα που πρέπει να έχουν στις μεταξύ τους σχέσεις, «όποιος θέλει να είναι  πρώτος πρέπει να γίνει πρώτα υπηρέτης του συνόλου». Επίσης η εκκλησία  θυμάται τα γεγονότα του Μυστικού Δείπνου, τα λόγια και το νόημα των λόγων του μυστηρίου της  Θείας Ευχαριστίας (λάβετε φάγετε…)και την προδοσία.

 

Τη Μεγάλη Πέμπτη το βράδυ τελείται η «ακολουθία των Αγίων και Αχράντων Παθών» και η εκκλησία θυμάται τα Πάθη του Σωτήρα Ιησού. Διαβάζονται τα Δώδεκα Εωθινά Ευαγγέλια , δηλ. αποσπάσματα από τα τέσσερα ευαγγέλια με θέμα το Άγιο Πάθος του Χριστού.

 

Την Μεγάλη Παρασκευή  τελείται το πρωί η «Ακολουθία των Μεγάλων Ωρών» και του «Εσπερινού» ενώ το βράδυ η «Ακολουθία του Επιταφίου». Θυμόμαστε την Αποκαθήλωση και την ταφή του Χριστού μας, ενώ μας συγκινεί  το  «Ω γλυκύ μου Έαρ…..»

 

 

-Η Αντικειμενική  ιστορική έκθεση των γεγονότων του Μυστικού Δείπνου και των Παθών.

 

Η εκκλησία μας εορτάζει σε πολλές ημέρες αυτά τα γεγονότα που συνέβησαν σε λιγότερο από 24 ώρες. Αυτό συμβαίνει γιατί η εκκλησία κινείται στον λεγόμενο «λειτουργικό Χρόνο».

Για να δούμε , όμως αναλυτικά πως έγιναν πραγματικά τα γεγονότα:

 

*Το Σεληνιακό Ημερολόγιο και ο Εορτασμός του Εβραϊκού Πάσχα.

 

Το ημερολόγιο που χρησιμοποιούσαν οι Εβραίοι την εποχή του Χριστού ήταν Σεληνιακό. Αυτό σημαίνει πως εκτός όλων των άλλων, η ημέρα άλλαζε το απόγευμα με τη δύση του ηλίου, δηλαδή την Παρασκευή μετά τη δύση  ήταν Σάββατο.

Το Εβραϊκό Πάσχα άρχιζε στις 15 του μήνα Νισάν, την πρώτη νύχτα  της Πανσέληνου της Άνοιξης. Διαρκούσε επτά ημέρες και ολόκληρη η εβδομάδα ονομάζονταν «των Αζύμων». Γιορτάζονταν ως ανάμνηση της Εξόδου και της απελευθέρωσης των Εβραίων από την Αίγυπτο.(Πάσχα σημαίνει «πέρασμα» από την σκλαβιά της Αιγύπτου στην ελευθερία της Γης της Επαγγελίας που τους οδήγησε ο Θεός μέσω του Μωυσή. Ενώ το χριστιανικό Πάσχα πήρε άλλο νόημα , σημαίνει «πέρασμα» από την αμαρτία στην αναμαρτησία που μας χάρισε ο Χριστός, μέσω της σταύρωσης και της Ανάστασής Του ). Κάθε οικογένεια στις 14 του μήνα Νισάν έσφαζε ένα άψογο , αρσενικό, χρονιάρικο αρνί ή κατσίκι. Επίσης έτρωγαν άζυμο ψωμί και πικρά χόρτα. (άζυμο γιατί δεν πρόλαβε να φουσκώσει το ψωμί το βράδυ της βιαστικής  αναχώρησης τους από την Αίγυπτό και πικρά χόρτα για να θυμούνται την πίκρα της σκλαβιάς.) Μετά τη δύση του ήλιου που έμπαινε η 15 Νισάν γιόρταζαν το Πάσχα και συγκεντρώνεται η οικογένεια για το πασχαλινό τραπέζι.

 

*Το Μυστικό Δείπνο του Ιησού με τους μαθητές Του.

 

Εκείνο το χρόνο, το Εβραϊκό Πάσχα ,η 15 Νισάν, έτυχε  να πέσει ημέρα Σάββατο. Δηλαδή την Παρασκευή το απόγευμα μετά τη δύση του ήλιου ήταν Σάββατο, οπότε πραγματοποιούνταν το πασχαλινό δείπνο. Την Παρασκευή το πρωί την 14 Νισάν έσφαζαν τα αρνιά στο Ναό αφιερώνοντας τα στο Θεό. Ο Ιησούς γνωρίζοντας πως δε θα ζει το απόγευμα της Παρασκευής (που μετά τη δύση  θα είναι Σάββατο και Πάσχα) τελεί το Δείπνο με τους μαθητές του την Πέμπτη 13 Νισάν. Το δείπνο ενώ ξεκίνησε την Πέμπτη , μετά τη δύση του ήλιου  μπήκε Παρασκευή, οπότε  το μυστικό δείπνο τελέστηκε το βράδυ της Παρασκευής 14 Νισάν. Ο Ιησούς ακολούθησε όλο το τυπικό του εορτασμού του Εβραϊκού Πάσχα δίνοντας όμως διαφορετικό και καινούργιο διαχρονικό νόημα σε αυτό. 1.   Έτσι, ενώ το νεαρότερο μέλος της Εβραϊκής  οικογένειας, βοηθούσε να πλύνουν όλοι τα χέρια τους , ο Ιησούς που ήταν Δάσκαλος, τους βοηθά να πλύνουν τα πόδια τους δίνοντας  μάθημα ταπεινότητας και αγάπης. 2. Ενώ ο Πατέρας της οικογένειας  προσφέρει άρτο και οίνο σε όλους , το ίδιο κάνει και ο Ιησούς μεταβάλλοντας τον άρτο σε σώμα του και τον οίνο σε αίμα του, προσέφερε άφεση αμαρτιών και ένωση μαζί Του δηλαδή  το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. 3. Αρνί στο τραπέζι δεν υπήρχε αφού θα ήταν πολύ περίεργο και ύποπτο να έσφαζαν αρνί μια μέρα πριν την κανονική που ήταν η Παρασκευή πρωί . Έτσι τη θέση του αμνού την λαμβάνει ο «Αμνός του Θεού» – Χριστός  όπως  είχε προφητέψει ο Ησαΐας 800 χρόνια πριν.

 

*Η Δίκη του Ιησού και το Πάθος

 

-Όλα συνέβησαν την Παρασκευή 14 Νισάν (δηλ. από Πέμπτη 13 Νισάν μετά τη δύση του ήλιου  έως το μεσημέρι της Παρασκευής 14 Νισάν  λίγο πριν μπει Σάββατο.)-

 

Αμέσως μετά το μυστικό δείπνο  την Πέμπτη  το βράδυ (δηλ. Παρασκευή) Ο Ιησούς και οι μαθητές πηγαίνουν στον κήπο της Γεσθημανή, ενώ ο Ιούδας πηγαίνει να φέρει τη φρουρά που θα Τον συλλάβει.(Η επικρατέστερη ερμηνεία της προδοσίας του Ιούδα, είναι ότι απογοητεύτηκε βαθιά όταν κατάλαβε, πως ο Ιησούς δε συμμερίζονταν τις ακραίες επαναστατικές ιδέες των Ζηλωτών, μέλος των οποίων ήταν και ο Ιούδας).

 Μετά τη σύλληψη του Ιησού μεταφέρεται  στην οικία του Άννα Αρχιερέα προηγουμένων ετών , οπού ανακρίνεται, «ραπίζεται» και παραπέμπεται στον Καϊάφα (Ιω. 18,22).  Στην οικία του Αρχιερέα Καϊάφα ανακρίνεται , κατηγορείται από ψευδομάρτυρες, εμπαίζεται, τον χτυπούν και τον φτύνουν (Μτ 26,60-61  και Μκ 14,56-59 και Μτ 26,67 και Μκ 14,65 και Λκ 22,63-65). Ο Καϊάφας τον καταδικάζει σε θάνατο, ως βλάσφημο εναντίον του Θεού, εφόσον παραδέχτηκε ότι είναι ο Υιός του Θεού, ο Μεσσίας. Την Παρασκευή νωρίς το Πρωί συνεδριάζει το Μέγα Συνέδριο στη οικία το Καϊάφα, τον καταδικάζει και τον παραπέμπει στην πολιτική ηγεσία τον Πόντιο Πιλάτο ως επαναστάτη και όχι ως βλάσφημο έναντι στο Θεό.  Μετά ο Πιλάτος τον ανακρίνει , δεν τον βρίσκει ένοχο και τον παραπέμπει στον Βασιλιά Ηρώδη. Ο Ηρώδης που έτυχε να βρίσκεται στα Ιεροσόλυμα για το Πάσχα τον ανακρίνει τον εμπαίζει και τον εξευτελίζει (Λκ 23,11) και τον ξαναστέλνει στον Πιλάτο. Ο Πιλάτος μετά από πιέσεις, καταδικάζει τον Ιησού σε σταύρωση και ελευθερώνει το Βαραββά. Ο Ιησούς υπέστη μαστίγωση με φραγγέλιο ( κοντό ξύλο με δεμένες πάνω του δερμάτινες λωρίδες που στις άκρες τους είχαν αιχμηρά αντικείμενα , άγκιστρα κ.α) ακάνθινο στεφάνι, χτυπήματα από καλάμι, ραπίσματα στο πρόσωπο, φτυσίματα (Ιω 19,1-3  και Μτ 27,26-31 και Μκ 15,15-20).

 

 Η δίκη του Ιησού ήταν μια παρωδία. Το Μέγα Συνέδριο δεν είχε απαρτία, συνεδρίασε νύχτα έως τις πρωινές ώρες,  τον συνέλαβαν χωρίς κατηγορητήριο αλλά έπειτα με ψευδομάρτυρες προσπαθούσαν να βρουν κάτι για να τον καταδικάσουν,  απουσίαζαν μάρτυρες υπεράσπισης.

 

*Η Σταύρωση ως Θανατική Ποινή

 

Τη θανατική ποινή της Σταύρωσης τη συναντάμε σε πολλούς ανατολικούς λαούς. Στους Εβραίους δεν υπήρχε. Την έφεραν οι Ρωμαίοι, αλλά δεν την επέβαλαν σε Ρωμαίους πολίτες. Επιβαλλόταν σε μεγάλους εγκληματίες. Ο κατάδικος κουβαλούσε το σταυρό ή μόνο το οριζόντιο δοκάρι στον τόπο της εκτέλεσης του. Εκεί κάρφωναν ( στον καρπό) ή έδεναν τα χέρια και τα πόδια του εγκληματία πάνω στο σταυρό που ήταν σε σχήμα Τ. ( Ο σταυρός του Ιησού δεν ήταν έτσι, γιατί χρειάστηκε  χώρος στο επάνω μέρος για να μπει η πινακίδα της κατηγορίας του δηλ. Ιησούς ο Ναζωραίος Βασιλιάς των Ιουδαίων.)

 Ο θάνατος στο σταυρό προέρχονταν από προοδευτική ασφυξία , επειδή το βάρος του σώματος πίεζε τη θωρακική κοιλότητα και δεν επέτρεπε την είσοδο αρκετού οξυγόνου στους πνεύμονες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη σταδιακή  δηλητηρίαση των οργάνων του σώματος.

 Έτσι οι σταυρωμένοι έβρισκαν έναν μαρτυρικό αργό κα βασανιστικό θάνατο που κρατούσε ακόμα και μέρες. Όταν ήθελαν να επισπεύσουν το θάνατο (όπως στην περίπτωση του Ιησού που σε 3 ώρες έδυε ο ήλιος και έμπαινε Σάββατο, που τύχαινε να είναι Πάσχα αλλά και επίσημη αργία), έσπαζαν τα σκέλη  δηλ. τα γόνατα των κρεμασμένων  και μη έχοντας πλέον στήριξη του σώματος τους η ασφυξία γίνονταν μεγαλύτερη. Για να μετριάσουν την αντίσταση του σταυρωμένου συνήθιζαν να του δίνουν να πιει κρασί ανακατεμένο με κάποιου είδους αναισθητικό. ( Ο Ιησούς δε δέχτηκε να το πιει Μκ 15,23).

 

*Η Σταύρωση του Ιησού.

 

 Η περιγραφή της σταύρωσης του Ιησού Χριστού στα Ευαγγέλια αρχίζει με την φραγγέλωσή του. Έπειτα οι Ρωμαίοι στρατιώτες κοροϊδεύοντάς τον ως «βασιλιά των Ιουδαίων», του φόρεσαν κόκκινο χιτώνα και ακάνθινο στεφάνι και αφού τον βασάνισαν τον οδήγησαν στον Κρανίου τόπο ή Γολγοθά.

Όπως λέγεται επιτράπηκε σε κάποιον ο οποίος ονομαζόταν Σίμων ο Κυρηναίος να τον βοηθήσει, καθώς ο σταυρός ζύγιζε περίπου 35 με 50 κιλά και ήταν αδύνατον να τον κουβαλήσει μόνος του ο Ιησούς. Στον τόπο εκτέλεσης αφαίρεσαν τα ενδύματά Του και έπειτα τον κάρφωσαν στο σταυρό. Στην κορυφή του σταυρού τοποθετήθηκε επιγραφή στην οποία αναφερόταν ότι καταδικάστηκε διότι ήταν ο βασιλιάς των Ιουδαίων ( η επιγραφή ήταν στην Εβραϊκή ή την Αραμαϊκή γλώσσα καθώς και στην Λατινική και Ελληνική). Ο Ιησούς υπέφερε επί 3 ώρες το μαρτύριο του σταυρού. Οι στρατιώτες διαμοιράστηκαν τα ιμάτιά Του και έβαλαν σε κλήρο τον άρραφο χιτώνα Του , ( υπήρχε σχετική προφητεία Ψαλμός 21,19) ενώ διάφοροι παριστάμενοι Τον χλεύαζαν.

 

Ο Ιησούς σταυρώθηκε ανάμεσα σε δυο καταδικασμένους ληστές, τους οποίους αποτελείωσαν οι στρατιώτες το απόγευμα συνθλίβοντας τις κνήμες τους. Ο Ιησούς είχε ήδη πεθάνει, αλλά ένας από τους στρατιώτες για να βεβαιωθεί, άνοιξε με την λόγχη του την πλευρά Του από την οποία εξήλθε «αίμα και ύδωρ». Ο Ιησούς αποκαθηλώθηκε πριν από τη δύση του ηλίου( βάσει του ιουδαϊκού εθίμου) και ετάφη σε ένα λαξευτό τάφο από τον Ιωσήφ Αριμαθαίας.

 

*Η Ανάσταση

 

Ο Ιησούς  αναστήθηκε τρεις ημέρες μετά το θάνατό Του. Σύμφωνα με το σεληνιακό ημερολόγιο που η ημέρα αλλάζει τη δύση του ήλιου, ο Ιησούς αποκαθηλώθηκε ημέρα Παρασκευή 14 Νισάν λίγο πριν δύσει ο ήλιος , Σάββατο 15 Νισάν που ήταν και Πάσχα, και η Κυριακή 16 Νισάν το πρωί που αναστήθηκε.

Οι φρουροί του τάφου υποστήριξαν πως το βράδυ που κοιμούνταν ήρθαν οι μαθητές Του και τον πήραν. Αυτό δε στέκει στη λογική, διότι εάν κοιμούνταν οι φρουροί πως είδαν ποιοι τον πήραν;;;  εάν ήταν ξύπνιοι γιατί δεν τους εμπόδισαν;; οι μαθητές του Ιησού ήταν απλοί καθημερινοί άνθρωποι , ψαράδες , και όχι στρατιωτικά εκπαιδευμένοι για να τα βάλουν με τους Ρωμαίους φρουρούς . Να μην αναφέρουμε και το φόβο που πρέπει να είχαν μετά το Θάνατο του Δασκάλου τους.

 

Βιβλιογραφία – Πηγές.

«Το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο» του  Ιωαν. Καραβιδόπουλου Εκδ. Πουρναρά. Θεσ/νικη 1988

«Το Πάσχα Ημών» του Αθ. Φραγκόπουλου εκδ. Αδελφ. Θεολόγων Σωτήρ Αθήνα 1973

«Βιβλικές Ερμηνευτικές Μελέτες» Π. Βασιλειάδη εκδ. Πουρναρά. Θεσ/νικη 1992

«Ο Ιησούς Χριστός ο καινούργιος Κόσμος του Θεού και εμείς» των Ο.Γριζοπούλου,Π. Καλζάρη,Α.Μπάρλου,Γ. Τσανανά. εκδ. ΟΕΔΒ 2001