Ὁμιλία τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Κισάμου καί Σελίνου κ. Ἀμφιλοχίου, κατά τήν Θρονικήν Ἑορτήν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου(30.11.2009).

 

 

«Ἄνωθεν μέν Δαυΐδ ἀναστέλλει ἁμαρτωλόν, ὡς ἐμέ, διηγεῖσθαι Θεοῦ εὐλόγως τά διακαιώματα∙ ὅμως πρός πίστιν διδάσκει πάλιν, καί ἐν δάκρυσι πλείστοις ἐξαγορεύει…» (Οἶκος, Ὄρθρου Λ΄ Νοεμβρίου).

 

Παναγιώτατε καί Θειότατε Πάτερ καί Δέσποτα,

Ὑπήκων εἰς τήν Ὑμετέραν εὐλογίαν καί προτροπήν εὑρίσκομαι ἐνώπιον τῆς πανηγυριζούσης ταύτης ὁμηγύρεως, ἐνώπιον ὑμῶν σεβαστοί πατέρες καί τιμιώτατοι ἀδελφοί, κατά τήν εὔσημον ταύτην ἡμέραν τῆς ἑορτίου μνήμης τοῦ Ἱδρυτοῦ καί Προστάτου τῆς Πρωτοθρόνου Ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως, Ἁγίου Ἀποστόλου Ἀνδρέου, ὑπερνικῶν τήν ὡς ἄνω ἀναστολήν τοῦ προφητάνακτος, ὄχι διά νά διδάξω πρός πίστιν ἤ ἐπιστηριγμόν, ἀλλά ἵνα ἐξαγορεύσω ἐκ μυχοῦ καρδίας καί ἐν συστολῇ πολλῇ τήν βιουμένην ἀνά τούς αἰῶνας Ἀλήθειαν καί ποικίλως ἐκφραζομένην ὑπό τῶν ἐν Ἀποστολικῇ διαδοχῇ κλεϊσάντων τόν πανίερον αὐτόν Θρόνον καί τά νῦν προβαλλόντων, οὐχ ἡσσόνως, τό μέγεθος καί τήν σπουδαιότητά του εἰς τήν σύγχρονον ἀνήσυχον, καί ἐν πολλοῖς, μέλαιναν πραγματικότητα.

Τήν ἀπαρχήν τῆς ἀποστολικότητός Της, τοῦτο μέν ὡς ἀποστολικῆς διαδοχῆς, ὡς παρουσίας, δηλονότι, τῆς χάριτος καί ἐμπειρίας τοῦ μυστηρίου τῆς Πεντηκοστῆς, τοῦτο δέ, ὡς ἀποστολικῆς παραδόσεως, τῆς συνεχείας, ἤτοι, τῆς συνειδήσεως και τῆς ταυτότητος τοῦ μηνύματος τό ὁποῖο προσέλαβε, ἡ Ἐκκλησία Κωνσταντινουπόλεως ὀφείλει εἰς τόν κλεινόν καί πρωτόκλητον τῶν Ἀποστόλων, σήμερον ἑορταζόμενον Ἅγιον Ἀνδρέαν.

Ὁ τῆς ἀνδρείας ὄντως ἐπώνυμος ἠμπορεῖ νά μή συγκαταλέγηται ἐν τῇ χορείᾳ τῶν προκρίτων καί πρωτοκορυφαίων Μαθητῶν τοῦ Κυρίου, ἀναμφιβόλως ὅμως ἔχαιρε προτεραιότητος καί διακρίσεως ἔναντι τῶν ὑπολοίπων καί ἀνεγνωρίζετο ἡ οἰκειότης του πρός τόν Διδάσκαλον. Συνεργός καί διάκονος ὑπάρχων τό πρότερον εἰς τό μετανοίας κήρυγμα τοῦ Προφήτου καί Βαπτιστοῦ τοῦ Κυρίου, Ἰωάννου, ὑπῆρξεν διά βίου ἀνήρ σεμνός καί αἰδέσιμος, κατά τόν βιογράφον αὐτοῦ, καί μέ τήν βαθεῖαν φρόνησιν ἡ ὁποία ἐκόσμει τόν χαρακτῆρα του, ἀνίχνευε τήν ἀλήθειαν πού ὑπῆρχεν εἰς τό βάθος τῶν κειμένων τῆς ἰουδαϊκῆς γραμματείας καί ἐζήτει ἐπιμόνως νά ἑρμηνεύσῃ τάς ῥήσεις τῶν προφητῶν ἀναφορικῶς μέ τήν ἔλευσιν τοῦ Μεσσίου καί νά ἀνεύρῃ τί τό πραγματικόν νόημα, τίς ἡ ἀλήθεια τῶν καλυπτομένων ὑπό παραπετάσματος, ὑπό σκότους καί σκιᾶς Μεσσιανικῶν προσδοκιῶν.

Χαρακτηριστικῶς καί ἰδιαζόντως ἀναφέρει ἡ σήμερον ἀναγνωσθεῖσα περικοπή, ἐκ τοῦ κατά Ἰωάννην ἱεροῦ Εὐαγγελίου ὅτι, ὅταν ἔλαβεν χῶρα ἡ συνάντησις Ἀνδρέου καί Ἰωάννου μετά τοῦ Ἰησοῦ εἰς τόν τόπον ὅπου ἐφιλοξενεῖτο «ὥρα δέ ἦν ὡς δεκάτη» (Ἰωάν. 1.40). Ἦτο ἡ ὥρα τῆς ἀποκαλύψεως, ἡ στιγμή τῆς Ἀληθείας, τοῦ περάσματος ἀπό τήν ἁπλήν ἱστορικήν γνῶσιν εἰς τήν χριστολογικήν ἀναγνώρισιν. Ἦτο ὁ σταθμός τῆς μεταβάσεως ἀπό τήν προφητείαν εἰς τήν ἐκπλήρωσιν, ἀπό τήν ἱστορικήν πραγματικότητα εἰς τήν ἐσχατολογικήν προοπτικήν, ἀπό τόν χρόνον εἰς τήν αἰωνιότητα. Ἦτο ἡ στιγμή τῆς προσωπικῆς ὑπό τοῦ Χριστοῦ κλήσεως τοῦ Ἀνδρέου καί τοῦ Ἰωάννου, ἡ ἀποδοχή τῆς ὁποίας ἐπρόκειτο νά καταστῇ ἀφετηρία καινοῦ βίου.

Ἡ πρόσληψις τῶν ὅσων συνεζητήθησαν μετά τοῦ Ἰησοῦ ὑπό τοῦ Ἀνδρέου, δέν ἦτο ἀποτέλεσμα γνώσεως πού προῆλθεν ἀπό τόν περιβάλλοντα αὐτόν αἰσθητόν καί ἱστορικόν κόσμον, ἀπό πληροφορίας καί ἐμπειρίας πού τοῦ παρεῖχεν ὁ περίγυρός του καί ἡ ἐποχή του, ἀλλά προϊόν θείας ἀποκαλύψεως καί φανερώσεως. Μιᾶς ἀποκαλυπτικῆς στιγμῆς πού δέν ἔχει ποτέ τήν ἔννοιαν τῆς τελικότητος, ἀλλά τῆς ἀρχῆς καί ἐνάρξεως μιᾶς δυσκόλου πορείας πρός τήν πλήρωσιν καί τήν ὁλοκλήρωσιν.

Διά τοῦτο καί κατά τήν ἡμέραν τῆς Πεντηκοστῆς ὁ Πρωτόκλητος μαθητής «ἔνδον λαβών ἐν καρδίᾳ τό πῦρ τό νοερόν τό φωτίζον διανοίας  καί φλογίζον ἁμαρτίας, λάμπει μέν ταῖς μυστικαῖς ἀκτῖσι τῶν διδαχῶν, ἐν ταῖς τῶν ἐθνῶν ἀφωτίστοις καρδίαις∙ φλέγει δέ πάλιν τάς φρυγανώδεις τῶν ἀσεβῶν μυθουργίας∙ τό πῦρ γάρ τοῦ Πνεύματος τοιαύτην ἔχει τήν ἐνέργειαν», κατά τόν ποιητήν Ἀνδρέαν Ἱεροσολυμίτην.(Στιχ. Ἰδιόμ. Λιτῆς).

Μέ κατηυγασμένην τήν διάνοιαν ἀπό τάς τελειοτάτας μαρμαρυγάς τῆς Τριαδικῆς Θεότητος μεταλαμπαδεύει εἰς τάς ἀκτάς τῆς Μαύρης Θαλάσσης, τήν Βιθυνίαν, Θράκην καί Ἑλλάδα τό κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ, χερσῶν τήν θάλασσαν καί γεωργῶν τήν ξηράν. Ἡ ἀποστολική δέ μαρτυρία του καί τό προνοιακόν σχέδιον τοῦ Θεοῦ ἐγγίζει καί τήν μικράν τότε πόλιν τοῦ Βύζαντος, καθαγιάζοντας τήν Ἐκκλησίαν ἐκείνην ἡ ὁποία ἔμελλε καθοριστικῶς νά πρωτεύσῃ εἰς τήν περιχαράκωσιν καί ἐξάπλωσιν τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως.

Τό κήρυγμα ἀλλά καί ἡ ζωή τοῦ Πρωτοκλήτου δέν ἀποτελοῦν παρά διδασκαλίαν Σταυροῦ καί Ἀναστάσεως τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, κατηγλαϊσμένην ὑπό τῶν ἐκφαντορικῶν ἐλλάμψεων τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Τήν οὐσίαν αὐτήν τῆς ἀποστολικῆς διδαχῆς βιώνει ἔκτοτε, ἀπό τοῦ πρώτου ἐπισκόπου του Στάχυος, καί ἀνά τούς αἰῶνας μέχρι σήμερον, διαδόχως καί κατά ἀδιάσπαστον συνέχειαν, ὁ οὕτω ἐνωρίτατα ἀναδεικνυόμενος Πάνσεπτος Οἰκουμενικός Θρόνος, ἡ Πρωτόθρονος Ἐκκλησία τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Ἡ ἱστορία Της καταγγέλει, ὡς ταπεινά φρονῶ, σελίδας μόνον δόξης καί ἀκτινοβολίας, εἴτε καταστεφομένης ὑπό λαμπρῶν καί ἐνδόξων ἐπιφανειῶν, εἴτε δοκιμαζομένης καί μεστουμένης ἀνά τόν χρόνον ὑπό ἄθλων μαρτυρίου, αἵματος, αἰχμαλωσίας καί ὑποδουλώσεως, πολλάκις ἄχρι θανάτου, γενομένη «κατά πάντα καί διά πάντα» μιμητής τοῦ Ἀρχιποίμενος Χριστοῦ, τοῦ Ἐσταυρωμένου Βασιλέως τῆς Δόξης, καί τοῦ σήμερον λαμπρῶς ἑορταζομένου ἐνδόξου πάτρωνός Της.

Καί αἱ ἔνδοξοι ἐπιφάνειαι ἀλλά καί τό ἀτιμωτικόν μαρτύριον θά ἀπετέλουν μόνον ἀνθρωπίνους ἐκφάνσεις τῆς ἱστορίας μιᾶς Ἐκκλησίας, ἔστω καί Πρωτοθρόνου,  αἱ ὁποῖαι θά περιεβάλοντο, μεθ’ οὐ πολύ, διά τῆς λήθης, τῆς ἀμφιβολίας, ἤ καί τῆς ἀπορρίψεως, ἐάν εἰς αὐτάς δέν ἦτο παρόν τό Ἅγιον καί Τελεταρχικόν Πνεῦμα, ὁ Παράκλητος, τό Πνεῦμα τῆς Ἀληθείας, τό Ὁποῖον ὁδηγεῖ «εἰς πᾶσαν τήν ἀλήθειαν» καί «ὅλον συγκροτεῖ τόν θεσμόν τῆς Ἐκκλησίας». Ἡ ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι κατοχύρωσις τῆς ἀποκαλυπτικῆς ἀληθείας τῆς Ἐκκλησίας διά συγκλήσεως τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων αἱ ὁποῖαι συνεκροτήθησαν εἰς Κωνσταντινούπολιν, ἤ εἰς περιοχάς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, καθιστᾷ τήν Ἐκκλησίαν τῆς Νέας Ρώμης μαρτυρικήν καί ἐν ταὐτῷ ὁμολογιακήν Ἐκκλησίαν, θεματοφύλακα τῆς Πίστεως καί τῆς Ἀληθείας. Καί ἐάν ὁ χρόνος καί ἡ ἀνάγκη διατυπώσεως τοῦ δόγματος καί ὁριοθετήσεως τῆς Ὀρθοδόξου διδασκαλίας ἔχει παρέλθει, ἡ Μητρόπολις τῆς Ὀρθοδοξίας δέν δύναται νά ἀποποιηθῇ τοῦ ἱεροῦ καί ἐπιτακτικοῦ χρέους Της καί τῆς μείζονος εὐθύνης Της, τοῦτο μέν διά τήν διατήρησιν τῆς ἐνεστώσης ἑνότητος τῆς πίστεως ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ, τοῦτο δέ διά τήν οἰκοδομήν τῆς διαρραγείσης τοιαύτης μετά τῶν Ρωμαιοκαθολικῶν ἀδελφῶν «ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης καί τῆς ἀγάπης καί ἐν τῇ γνώσει τῆς ἀληθείας», διά νά χρησιμοποιήσω τούς λόγους Σας, Παναγιώτατε. (Ὁμιλ. Α.Θ.Π. ἐνώπιον τοῦ Καρδιναλίου τῶν Παρισίων Jean Marie Lustiger, Νοεμ. 2005).

 

Ὅτε ἔλαβε χῶραν ἡ συνομιλία τοῦ Ἀνδρέου μέ τόν Χριστόν «ὥρα δέ ἦν ὡς δεκάτη». Ἀλλά καί ὅτε οἱ Ἕλληνες ἀνέβησαν εἰς Ἱεροσόλυμα διά νά ἑωρτάσουν τό Πάσχα καί ἐζήτουν νά ἰδοῦν καί συνωμιλήσουν μετά τοῦ Χριστοῦ, ἐπλησίασαν τόν Φίλιππον καί ἐξέφρασαν εἰς αὐτόν τόν πόθον τους∙ διστάζων δέ οὗτος, μετέφερεν τό αἴτημά των εἰς τόν Ἀνδρέαν. Καί ἐκεῖνος ἔχων πεπλατυσμένην τήν καρδίαν καί εὐρύ τό πνεῦμα, ἔχων κατανοήσει τήν ἀποστολήν καί τό λυτρωτικόν ἔργον τοῦ Διδασκάλου μή ἐγκλωβιζόμενον εἰς τά στενά ὅρια μιᾶς ἐσκληρυμένης καρδίας τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ, ἀλλά προοριζόμενον καί ἀπευθυνόμενον εἰς τόν σύμπαντα κόσμον, σπεύδει πρός τόν Ἰησοῦν καί μεταφέρει τήν ἐπιθυμίαν τῶν Ἑλλήνων. Ἦτο ἡ κρίσιμος στιγμή τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ ἐντός τῆς Ἱστορίας τῆς καθολικῆς Ἀνθρωπότητος, ὑπερβαίνοντας τήν στενότητα τῶν θριγκίων τῆς Ἰσραηλιτικῆς αὐλῆς.

 

Εἰς τήν σημερινήν ἐποχήν, κατά τήν ὁποίαν ὁ ἄνθρωπος αἰσθάνεται ὄχι μόνον κεκορεσμένος ὑπό τῶν ἐπιτευγμάτων του  τῆς τεχνικῆς καί τῆς ἐπιστήμης ἀλλά καί ἐν πολλοῖς ἐγκλωβισμένος ἐπικινδύνως εἰς αὐτά.

 

Ὅτε αἱ πολύμορφοι ἀνέσεις, ἡ πληθώρα τῶν ἀγαθῶν, ἡ διά σπουδῆς κάλυψις τῶν οὕτω ἀφθόνως παρουσιαζομένων ὡς οὐσιωδῶν χρειῶν τῆς ζωῆς τόν καθιστοῦν τῷ ὄντι δέσμιον καί δυστυχῆ, παρά τοῦ χαρίζουν τήν ὑπεσχημένην καί ποθητήν ἐλευθερίαν καί εὐτυχίαν, πολλῷ δέ μᾶλλον τόν ὁδηγοῦν εἰς ἔντονον προβληματισμόν καί νέα ἀδιέξοδα.

 

Ὅτε αἱ κοινωνίαι καθίστανται πολυπολιτισμικαί καί αἱ ταυτότηται τῶν λαῶν ἀλλοιώνονται παρά τάς ὅποιας προσπαθείας ἀκριβοῦς ἀποτυπώσεως καί κωδικοποιήσεώς των.

 

Ὅτε ἡ ἀνεργία, ἡ χρῆσις ναρκωτικῶν καί λοιπῶν ἐξαρτησιογόνων οὐσιῶν, ἡ οἰκονομική ὀλισθηρότης τοῦ βίου, ἡ ἀμφισβήτησις τῶν παραδεδομένων ἀξιῶν καί ἡ ἔλλειψις προτύπων συμβάλλουν εἰς τήν προβολήν ἑνός ζοφεροῦ παρόντος καί προμηνύουν ἕν ἀβέβαιον, δυσοίωνον καί ἀπαισιόδοξον μέλλον.

 

Ὅτε ἡ ἀνελευθερία τῶν ἀπολυταρχικῶν καθεστώτων, ἤ ἡ ἐπιβολή τῆς δυνάμεως τῶν ἰσχυρῶν τῆς γῆς ἐπί τῶν ἀσθενεστέρων λαῶν μέ στόχον τήν ἐκμετάλλευσίν των δημιουργοῦν πολώσεις, πού κάθε ἄλλο παρά ἀμβλύνουν τάς ἐντάσεις καί τάς ὀξύτητας.

 

Ὅτε σύμπασα ἡ κτίσις συστενάζει καί συνοδυνᾶται μετά τοῦ ἀλόγως καί ἀπερισκέπτως διαχειριζομένου τόν φυσικόν πλοῦτον ἀνθρώπου, ἐμφορουμένου καί διαπνεομένου ὑπό τοῦ ὑπερμέτρου καταναλωτισμοῦ καί τοῦ ἀνοικείου πλουτισμοῦ.

 

Ὅτε ἡ κατακερματισμένη καί διῃρημένη ἐκκλησιαστική περί τήν πίστιν ἑνότης ἀποπροσανατολίζει καί διχάζει ἔτι περισσότερον τόν σήμερον ἀναμφιβόλως στρεφόμενον πρός τάς πνευματικάς καί ἀνθρωπιστικάς ἐπιστήμας, πρός τήν θρησκείαν καί τήν ἐσωτερικήν ζωήν ἄνθρωπον.

 

Σήμερον, τήν ἐσχάτην αὐτήν στιγμήν τῆς κρισίμου καμπῆς τῆς ἀγωνιούσης καί μέ προσδοκίαν καί ἐλπίδα ἐνατενιζούσης τόν χῶρον τῆς Ἐκκλησίας ἀνθρωπότητος, ἡ ἔκφρασις τῆς ἀληθοῦς Θεολογίας καί τῆς Πίστεως τῶν Πατέρων κρούει τήν θύραν τῆς καρδίας τῆς Ὀρθοδοξίας, τῆς πρωτοθρόνου Ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως.

 

Αὕτη δέ μή μένουσα ἀνάλγητος εἰς τήν κραυγήν τοῦ πόνου τοῦ ἀπέλπιδος ἀνθρώπου, πολλῷ δέ μᾶλλον, βαστάζουσα τήν βαρύτιμον κληρονομίαν τοῦ λυτρωτικοῦ ἔργου τοῦ Κυρίου ἐπί τῶν ὤμων Της καί τήν πλουσίαν πατερικήν Διδαχήν τήν ἐκπεφρασθεῖσαν διά τήν διακονίαν καί σωτηρίαν τοῦ ἀνθρώπου, ἵσταται γενναίως εἰς τό ὕψος τῶν περιστάσεων αἴρουσα, ὡς ἄλλος Κυρηναῖος, τόν σταυρόν τῆς βασάνου τῆς πολυπαθοῦς ἀνθρωπότητος.

 

Ἰδιαίτερα μάλιστα κατά τά τελευταῖα ἔτη, εἰς τό θεόσοφον πρόσωπον τοῦ παγκοσμίως κατηξιωμένου καί θεοδωρήτου Οἰακοστρόφου Της, ἡ σύμπασα Ὀρθοδοξία ἀναγνωρίζει τόν Πατριάρχην τοῦ Γένους, τόν πιστόν θεράποντα καί λειτουργόν τοῦ Κυρίου, τόν στύλον καί ἑδραίωμα τῆς Ἐκκλησίας, τόν κληρονόμον τῆς Βασιλείας, τό πτύον τό λικμίζον τά ζιζάνια τῆς πλάνης καί τά ἀχυρώδη διδάγματά της, τόν ἐφάμιλλον τῶν μεγίστων προκατόχων τοῦ Θρόνου Του.

 

Ἀλλά καί ὁ καθολικός κόσμος ἐν τῷ αὐτῷ προσώπῳ εὑρίσκει τόν συνοδίτην καί συνοδοιπόρον ἐν ταῖς ζάλαις τοῦ βίου, τό ἀκεσώδυνον φάρμακον ἐν ταῖς δειναῖς ἐτάσεσι, τόν ἔνθερμον προστάτιν ἐν τοῖς πικοίλοις κινδύνοις, τόν ταχύν ἀντιλήπτορα ἐν ταῖς ἀνάγκαις, τόν ποιμένα ὁ ὁποῖος τίθησι τήν ψυχήν Του ὑπέρ τῶν λογικῶν προβάτων.

«Οἱ προφῆται ὡς εἶδον, οἱ Ἀπόστολοι ὡς ἐδίδαξαν, ἡ Ἐκκλησία ὡς παρέλαβεν, οἱ Διδάσκαλοι ὡς ἐδογμάτισαν, ἡ Οἰκουμένη ὡς συμπεφρόνηκεν, ἡ χάρις ὡς ἔλαμψεν∙ ἡ ἀλήθεια ὡς ἀποδέδεικται, τό ψεῦδος ὡς ἀπελήλαται, ἡ σοφία ὡς ἐπαρρησιάσατο, ὁ Χριστός ὡς ἐβράβευσεν∙» (Συνοδικόν τῆς Ὀρθοδοξίας). Αὐτό εἶναι τό κήρυγμα τῆς Μητρός, Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας, αὐτή εἶναι ἡ λαλιά καί ἡ φρόνησίς Της κατά τούς γενομένους θεολογικούς διαλόγους μετά τῶν Ἑτεροδόξων καί μή ἀδελφῶν. Αὐτήν τήν πατρῴαν πίστιν ἔχει ἀνάγκην ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος νά ἐναγκαλισθῇ, νά ἀσπασθῇ καί νά ἐγκολπωθῇ καί διά τοῦ πνευματικοῦ του ἀγῶνος νά φθάσῃ εἰς τήν μέθεξιν τῆς ἅπαξ ἀποκαλυφθείσης θείας Ἀληθείας. Καί καθώς ἡ πίστις καί ὁ ἁγιασμός, ἡ προσωπική τελείωσις καί ἡ θέωσις κατανοοῦνται μόνον ὡς ἐκκλησιολογικά γεγονότα παρά ὡς ἀτομικά ἐπιτεύγματα, ἡ ἐπαναφορά ὅσων ἀφίστανται τῶν κόλπων τῆς Μιᾶς Ἐκκλησίας, τῆς ἐχούσης τήν βεβαιότητα τοῦ πληρώματος τῆς Ἀληθείας καί τῆς Χάριτος, καθίσταται ἀφετηριακός παράγων οἱασδήποτε προσπαθείας.

 

Αὐτή ταύτη δέ ἡ γνῶσις καί ἀποκρυστάλλωσις τῆς Ἀληθείας τοῦ Χριστοῦ ἐπιβάλλει ἐπιτακτικήν τήν ἀνάγκην καί τῆς ἐξακολουθήσεως τῆς συνδιαλλαγῆς μετά τοῦ συγχρόνου κόσμου, ὡς χρέος ἀγάπης Χριστοῦ πρός τούς ἀδελφούς μας τούς «ἐκτός τῆς αὐλῆς ταύτης» εὑρισκομένους, καί παρουσιάσεως τοῦ πολυτίμου τούτου μαργαρίτου καί τῆς τιμαλφοῦς παραδόσεως τήν ὁποίαν κατέχομεν. Ἡ πατρική οἰκία καί ἡ γονική ἀγκάλη ἀπό τάς ὁποίας ἐν ἐλευθερίᾳ οὗτοι ἀπεσκίρτησαν  εἶναι ἀνάγκη νά μένουν πάντοτε ἀνοικταί διά τήν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἱστορίας  τῆς ἐπιστροφῆς καί τῆς ἐπανεντάξεως τῶν ἀνθρώπων τῶν ἐπικινδύνων ἐπιλογῶν, καί διά τήν ἐπίτευξιν τῆς ἐσχατολογικῆς προοπτικῆς, ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, τῆς Ἐκκλησίας.

Ὁ σήμερον λαμπρῶς τιμώμενος Ἀπόστολος Ἀνδρέας, ἐκ τοῦ οὐρανίου στερεώματος εὑρισκόμενος μετά τῆς θριαμβευούσης Ἐκκλησίας τῶν πρωτοτόκων χαίρει καί ἐπαγάλλεται, ὅτι ὁ πολύπαθος βίος του, τό κήρυγμα, τό μαρτύριο καί ὁ σταυρικός του θάνατος ἐστάθησαν αἱ ἀδιάσειστοι βάσεις ἐπί τῶν ὁποίων ἐπήχθη καί ἐμεγαλούργησεν τό ἱερόν Θυσιαστήριον τῆς Κωνσταντινουπολίτιδος Ἐκκλησίας. Στρέφοντες δέ τούς ὀφθαλμούς μας εἰς τήν περιβάλλουσαν ἡμῖν πραγματικότητα, ἀναμφιβόλως ἀναγνωρίζομεν τήν κενωτικήν ἀγάπην τοῦ Ἱεροῦ τῆς Ὀρθοδοξίας Κέντρου ἐφαπλουμένην εἰς ἑκάστην ἐσχατιάν τῆς γῆς, ἐκπεμπομένην ἐκ τοῦ τηλαυγοῦς Φαναρίου, ὀρθοτομοῦσαν τόν λόγον τῆς Ἀληθείας καί καλοῦσαν ἕναν ἕκαστον ἐξ ἡμῶν ἵνα ἐξέλθῃ τῆς οἰκείας αὐτοῦ βουλήσεως καί γνώμης, πρός ὑπάντησιν τοῦ ἠγαπημένου Νυμφίου. Καί ἀκριβῶς ὁ μυστηριώδης αὐτός τόπος εἰς τόν ὁποῖον τελεσιουργεῖται ἡ συνάντησις Θεοῦ καί ἀνθρώπου καί ἡ θέωσις ὁλοκλήρου τῆς ἀνθρωπότητος διά τῆς ἐνεργείας τοῦ Ἁγ. Πνεύματος, δέν εἶναι ἄλλος ἀπό τήν Ἐκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ.

Διά ταῦτα πάντα, «Κύκλῳ τῆς τραπέζης σου, ὡς στελέχη βλέπων τά ἔκγονά σου, χαῖρε εὐφραίνου, προσάγων ταῦτα τῷ Χριστῷ Ποιμενάρχα». (Ἦχος Βαρύς, Ἀντίφ. Γ΄τοῦ ὄρθρου.) Γένοιτο!

Πληροφορίες για τον Απόστολο Ανδρέα από τα Απόκρυφα

ΒΑΣ. Χ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ

Ἀπὸ «Θρησκευτικὴ καὶ Ἠθικὴ Ἐγκυκλοπαιδεία», τόμ. 2ος, Ἀθῆναι 1963.

Εὐαγγέλιον [Ἀνδρέου]. Τούτου δὲν περισώζεται οὐδὲν ἀντίγραφον, ἀλλὰ πιθανῶς τὸ περιεχόμενον εἶναι ὅμοιον πρὸς τὸ τοῦ αἱρετικοῦ δοκητοῦ Λευκίου ἔργον «Πράξεις καὶ περίοδοι» τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου, περὶ οὗ γίνεται λόγος κατωτέρω. Εἶναι δὲ γνωστόν, διότι ἀναφέρεται τὸ ὄνομα τοῦ ἀποκρύφου τούτου Εὐαγγελίου εἰς τὸν κατάλογον τῶν ἀποκρύφων εὐαγγελίων, τὰ ὁποῖα καταδικάζει τὸ περίφημον Decretum Gelasianum. Tὸ διάταγμα τοῦτο τοῦ πάπα Γελασίου—ἔργον τοῦ ΣΤ’ αἰῶνος—ἐν τῷ ε’ κεφαλαίῳ πραγματεύεται περὶ τῶν κανονικῶν καὶ ἀποκρύφων βιβλίων.

Πράξεις. Τὸ ἀπόκρυφον τοῦτο βιβλίον, φέρον τὴν ἐπιγραφὴν «Πράξεις καὶ μαρτύριον τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Ἀνδρέου», συνεγράφη ὑπὸ τοῦ αἱρετικοῦ Λευκίου, διὰ τοῦτο ἐχρησιμοποιεῖτο μετὰ πολλῆς ἐπιφυλάξεως ὑπὸ τῶν ἀρχαίων. Ὁ Λεύκιος οὗτος, ἀνήκων εἰς τὰς γνωστικὰς αἱρέσεις, ἠσχολήθη ἰδιαιτέρως μὲ τὴν δρᾶσιν τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου, ἥν ὅμως ἔχει κατὰ τοιοῦτον μυθιστορηματικὸν τρόπον συνθέσει, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ διακρίνη τις, ποῖα ἐκ τῶν ἀναφερομένων γεγονότων εἶναι ἀληθινὴ παράδοσις. Οὕτω δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ἂν εἶναι ἀληθινὴ ἡ ἐν τῷ ἀνωτέρῳ ἀποκρύφῳ περιεχομένη ἐγκύκλιος τῶν ἐν Ἀχαΐᾳ πρεσβυτέρων περὶ τοῦ ἐνδόξου τέλους τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου. Τὸ θέμα τοῦτο τῆς ἀξίας τῶν ἔργων τοῦ Λευκίου διαπραγματεύονται ἐκτενῶς ὁ Lipsius (Apokryphen Apostelgeschichten, I, σ. 543-622), ὁ βολλανδιστὴς συγγραφεὺς Bonnet (Analecta Bollandiana, XIII, σ. 309-378) καὶ ὁ Tischendorf (Acta Apostolorum apocrypha, Λειψία 1851).

Ἀνδρέου καὶ Ματθείου Πράξεις. Τούτου ἡ πλήρης ἐπιγραφὴ εἶναι «Πράξεις Ἀνδρέου καὶ Ματθείου εἰς τὴν πόλιν τῶν ἀνθρωποφάγων». Καὶ τοῦ ἀποκρύφου τούτου συγγραφεὺς εἶναι ὁ Λεύκιος, καὶ εἰς τοῦτο ἐστηρίχθη ὁ κατὰ τὸν Ι’ αἰῶνα ἀκμάσας μοναχὸς Ἐπιφάνιος κατὰ τὴν συγγραφὴν τοῦ ἔργου του «Περὶ τοῦ βίου, τῶν πράξεων καὶ τῆς τελευτῆς τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου τοῦ Πρωτοκλήτου» περιληφθέντος εἰς PG 120, 216-260. Κατὰ τὰ ἀπόκρυφα ταῦτα, ὁ Ἀνδρέας κατὰ τὰς περιοδείας του ἀνὰ τὸν Πόντον μετέβη καὶ εἰς τὴν Σινώπην, ἧς οἱ κάτοικοι ἦσαν τόσον ἀνήμεροι εἰς τὸ ἦθος, ὥστε ἐθεωροῦντο ὑπὸ τῶν γειτόνων ὡς ἀνθρωποφάγοι. Τὸ κήρυγμα ἐν ἀρχῇ δὲν εἶχε μεγάλα ἀποτελέσματα καὶ ἐπὶ πλέον συνελήφθη καὶ ἐφυλακίσθη ὁ συνοδεύων τὸν Ἅγιον Ἀνδρέαν Ματθείας, ἵνα καταβροχθισθῇ. Ὁ Ἀνδρέας ἀποφυλακίζει αὐτὸν διὰ θαύματος καὶ φεύγει μετ’ αὐτοῦ καὶ τῶν ἄλλων συνεργατῶν του διὰ νὰ κηρύξῃ τὸ Εὐαγγέλιον εἰς ἄλλα μέρη. Κατὰ τὴν δευτέραν ἐπίσκεψιν εἰς Σινώπην συλλαμβάνεται ὑπὸ τῶν κατοίκων της ὁ Ἀνδρέας καὶ ὑφίσταται ἀνήκουστα μαρτύρια ὑπ’ αὐτῶν, διότι εἶχεν ἀποφυλακίσει τὸν Ματθείαν. Ἀλλ’ ὁ Ἅγιος ἔμεινεν ἀκλόνητος εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην του πρὸς τὸν Χριστὸν λέγων: «Μὴ ἐγκαταλείπῃς με, Κύριέ μου, Ἰησοῦ Χριστέ, ἐγὼ γὰρ γινώσκω, ὅτι οὐκ εἶ μακρὰν τῶν δούλων σου» (Πράξεις Ἀνδρέου καὶ Ματθ. 25, σ. 158, παρὰ Παν. Τρεμπέλα, «Ὁ Ἀπόστολος Ἀνδρέας», 1956, σ. 22). Πράγματι ὁ Κύριος ἔστειλε τρομερὸν κατακλυσμὸν εἰς τὴν πόλιν, ὥστε οἱ Σινωπεῖς συνῆλθον καὶ μετενόησαν δι’ ὅσα ἀπετόλμησαν κατὰ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου, ὅστις συνεχώρησεν αὐτοὺς καὶ δεηθεὶς τῷ Ὑψίστῳ, ἐγένετο αἴτιος νὰ καταπαύση ὁ κατακλυσμός. Μετὰ τὸ θαῦμα πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς τὸ Εὐαγγέλιον.

Πράξεις καὶ Περίοδοι ἐγκωμίῳ συμπεπλεγμέναι. Ἄλλο ἀπόκρυφον βιβλίον, ἐκδοθὲν ὑπὸ τοῦ Bonnet καὶ ὅμοιον κατὰ τὸ περιεχόμενον πρὸς τὸ προηγούμενον. Ὑπὸ τοῦ Bonnet ἐδημοσιεύθη καὶ «Μαρτύριον τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Ἀνδρέου». Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ περιεχομένου τῶν Πράξεων Ἀνδρέου καὶ Ματθείου ἔχομεν καὶ Πράξεις τοῦ Ἀνδρέου εἰς τὴν κοπτικὴν καὶ τὴν αἰθιοπικὴν γλῶσσαν, ἐν ταῖς ὁποίαις μετὰ τοῦ Ἀνδρέου παρουσιάζονται συνεργαζόμενοι καὶ ὁ Ἀπ. Βαρθολομαῖος καὶ ὁ Ἀπ. Παῦλος. Τοῦ τελευταίου ἀποκρύφου βιβλίου μόνον ἀποσπάσματα περισώζονται εἰς τὴν κοπτικὴν γλώσσαν.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Τὰ μνημονευθέντα ἔργα τῶν Tischendorf, Lipsius καὶ Bonnet. Στεφάνου Θωμοπούλου, Ἀπόστολος Ἀνδρέας, 1899. Παν. Τρεμπέλα, Ὁ Ἀπόστολος Ἀνδρέας, 1956. Ε. Ηοlweck, A biographical Dictionary of the Saints. P. Peterson, Andrew, Brother of Simon Peter, His History and his Legends, Leyden, 1958 (Brill.). F. Dvornik, The Idea of Apostolicity in Byzantion and the Legend of the Apostle Andrew, Dumbarton Oaks Studies, IV, Cambridge Mass., 1958.

ΠΗΓΗ.ΜΥΡΙΟΒΙΒΛΟΣ

«Εγώ δεν είμαι δικαστής για να χωρίζω την περιουσία σας» (Λκ. 12, 14). (Αγ. Λουκά, Αρχιεπ. Κριμαίας)

«Κάποιος από το πλήθος είπε στον Ιησού: «Διδάσκαλε, πες στόν αδελφό μου να μοιραστεί την κληρονομιά μαζί μου». Κι ο Ιησούς του είπε: Άνθρωπέ μου, εγώ δεν είμαι δικαστής για να χωρίζω την περιουσία σας» (Λκ. 12, 13-14).

 

Τέτοιου είδους υποθέσεις είναι έργο των δικαστών. Με την απάντησή του ο Κύριος έδωσε στους ανθρώπους εκείνους να κατανοήσουν ότι δεν είναι δικό του έργο να λύει τα κοινωνικά και τα πολιτικά προβλήματα. Οι Ιουδαίοι είδαν στο πρόσωπο του Μεσσία έναν μεγάλο βασιλιά, ο οποίος θα ανύψωνε τον εκλεκτό λαό του πάνω από όλους τους άλλους λαούς της γης και θα είχε απεριόριστη εξουσία.

Ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός στο διάλογό του με τον Πόντιο Πιλάτο είπε ότι είναι βασιλιάς, αλλά η βασιλεία του δεν είναι από τον κόσμο τούτο. Τα λόγια του αυτά ήταν ακατανόητα για τους ανθρώπους της εποχής εκείνης. Όμως εμείς οι χριστιανοί καταλαβαίνουμε το πραγματικό τους νόημα. Ο Κύριος είναι το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, διά του οποίου δημιουργήθηκε ο κόσμος. Γι’ Αυτόν το να θεωρείται ένας από τους βασιλιάδες της γης είναι πολύ κατώτερο από το πραγματικό του αξίωμα ως Βασιλιά και ευεργέτη όλου του σύμπαντος κόσμου.

Στην παλαιά εποχή με τα κοινωνικά και τα πολιτικά ζητήματα ασχολούνταν οι βασιλιάδες και οι νομοθέτες, όπως, για παράδειγμα, ο Λυκούργος και ο Σόλων στην αρχαία Ελλάδα. Στην Ρωμαϊκή αυτοκρατορία υπήρχε ολόκληρο σύστημα ρωμαϊκού δικαίου, το οποίο μέχρι σήμερα διδάσκεται στα πανεπιστήμια. Όμως οι νόμοι αυτοί δεν μπόρεσαν να σώσουν τη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία από την ολοκληρωτική καταστροφή που της επέφεραν οι Βάνδαλοι. Όπως επίσης δεν μπόρεσαν αυτοί οι νόμοι να την προφυλάξουν και από την ηθική διαφθορά που κατέλαβε όλα τα στρώματα του λαού. Το ίδιο και στην Ελλάδα…

Ο Σωτήρας του κόσμου ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός πιο καλά από όλους τους βασιλιάδες και τους νομοθέτες γνωρίζει που βρίσκεται η ρίζα του κακού και μας το λέει καθαρά στο Ευαγγέλιό του. «Ο καλός άνθρωπος βγάζει το καλό από το αγαθό απόθεμα της καρδιάς του, κι ο κακός από το κακό απόθεμα της καρδιάς του βγάζει το κακό. Γιατί το στόμα του ανθρώπου μιλάει από το περίσσευμα της καρδιάς» (Λκ. 6, 45). «Γιατί από την καρδιά βγαίνουν πονηρές σκέψεις, φόνοι, μοιχείες, πορνείες, κλοπές, ψευδομαρτυρίες, βλαστήμιες.» (Μτ. 15, 19).

Οι αυστηροί νόμοι μπορούν ως ένα βαθμό να εμποδίσουν τους εγκληματίες να κάνουν τα εγκλή­ματά τους. Αλλά, σύμφωνα με το λόγο του Κυρίου, οι ρίζες του καλού και του κακού βρίσκονται στην καρδιά του ανθρώπου. Στο να απαλλαγούμε από την κακία και την αμαρτία περισσότερο συμβάλλει η καθαρότητα της καρδίας και όχι οι ωραίοι νόμοι και οι διάφορες τιμωρίες που αυτοί επιβάλλουν. Την καθαρότητα της καρδίας την πετυχαίνουμε με την βαθιά πίστη στο Θεό, την αγάπη και το φόβο του. Με το φόβο του Θεού, με το δέος δηλαδή, και όχι με το φόβο που έχει ένας δούλος απέναντι στον κύριό του.

Ο Χριστός καλεί όλους τους ανθρώπους να μην μεριμνούν περί του φαγητού και του ενδύματος και να μην σκέφτονται τα προβλήματα της αυριανής ημέρας. Όλα αυτά τα γνωρίζει ο Κύριος και θα μας τα δώσει αν πρώτα απ’ όλα επιζητούμε την Βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη του. Πολλοί άνθρωποι δεν πιστεύουν σ’ αυτά τα λόγια του Κυρίου.

Εμείς, όμως, από πείρα γνωρίζουμε ότι αυτά είναι αληθινά. Αν όλοι οι άνθρωποι ζούσαν σύμφωνα μ’ αυτό το λόγο του Χριστού, τότε δεν θα υπήρχαν ούτε οι πόλεμοι εξαιτίας του πλούτου…

Αν και είπε ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός: «εγώ δεν είμαι δικαστής για να χωρίζω την περιουσία σας» (Λκ. 12, 13-14), αυτό δεν σημαίνει ότι εμείς οι μαθητές του δεν πρέπει να συμμετέχουμε στην κοινωνική και πολιτική ζωή. Στους όρθρους των μεγάλων εορτών προσευχόμαστε στους αγίους και θαυματουργούς μητροπολίτες Μόσχας και πάσης Ρωσίας, τον Πέτρο, τον Αλέξιο, τον Ιωνά και τον Φίλιππο, οι οποίοι υπήρξαν στενοί συνεργάτες και σύμβουλοι των τσάρων και σε κάποιες περιπτώσεις για κάποιο χρονικό διάστημα τους αντικατέστησαν και στο θρόνο τους, Το ίδιο βλέπουμε και στους βίους των μητροπολιτών Κιέβου και Νόβγκοροντ και σε κάποιες άλλες περιπτώσεις άλλων μεγάλων ιεραρχών.

Δεν συμμετέχουν καθόλου στην κοινωνική ζωή μόνο οι έγκλειστοι και οι ερημίτες. Όλοι οι άλλοι χριστιανοί ως υπήκοοι ενός κράτους είναι υποχρεωμένοι να τηρούν τα καθήκοντά τους. Αυτή είναι η εντολή του Κυρίου, ο οποίος είπε: «Απόδοτε ουν τα Καί­σαρος Καίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ» (Μτ. 22, 21), «Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία, ότι αυτοί τον Θεόν όψονται» (Μτ. 5, 8). Ας προσπαθήσουμε με όλες τις δυνάμεις μας να καθαρίσουμε την καρδιά μας, ζητώντας την βοήθεια του Θεού με τα λόγια του προφήτη Δαβίδ: «Καρδίαν καθαράν κτίσον εν εμοί, ο Θεός, και πνεύμα εύθές εγκαίνισον εν τοις εγκάτοις μου» (Ψαλ. 50, 12). Αν θα ενεργούμε κατ’ αυτόν τον τρόπο θα είμαστε δίκαιοι τόσο ενώπιον των ανθρώπων αλλά κυρίως ενώπιον του Θεού. Αμήν.

 

(Αγ. Λουκά, Αρχιεπ. Κριμαίας, «Λόγοι και ομιλίες», τ. Γ΄, εκδ. Ορθόδοξος Κυψέλη, σ. 146- 149)

Ο Κύπριος Άγιος Φιλούμενος που κατακρεούργησαν οι σιωνιστές Εβραίοι στις 29 Νοεμβρίου 1979

Ο άγιος ιερομάρτυρας του 20ού αιώνος Φιλούμενος ο Κύπριος καταγόταν από το χωριό Ορούντα της επαρχίας Μόρφου. Από μικρός μαζί με τον αδελφό του Ελπίδιο μαθήτευε κοντά στη γιαγιά του Λωξάντρα τα ιερά γράμματα του Χριστού. Ήτοι βίους αγίων και ύμνους της Εκκλησίας. Ο άγιος κάποια στιγμή μαζί με τον αδελφό του πηγαίνουν στη Ιερά Μονή Σταυροβουνίου και εκεί μένουν πέντε χρόνια. Ακολούθως πηγαίνουν στα Ιεροσόλυμα. Ο άγιος Φιλούμενος έμεινε στα Ιεροσόλυμα 46 χρόνια. Ο άγιος βρήκε μαρτυρικό θάνατο από φανατικούς σιωνιστές Εβραίους οι οποίοι τον κατακρεούργησαν την ώρα του εσπερινού στο Φρέαρ του Ιακώβ στο οποίο διέμενε, πιστός φύλακας αγίων τόπων και τρόπων αιωνίων.
Η Εκκλησία της Κύπρου και ιδιαιτέρως η Ιερά Μητρόπολις Μόρφου σήμερα εορτάζει τη μνήμη του αγίου ιερομάρτυρος Φιλουμένου του νέου, του Κυπρίου. Ο νεομάρτυς αυτός γεννήθηκε το 1913 και ήταν παιδί του Γεωργίου και της Μαγδαληνής Χασάπη ή Ουρουντιώτη, καθώς και ο δίδυμος αδελφός του αρχιμανδρίτη Ελπιδίου. Οι γονείς του αν και κατάγονταν από το χωριό Ορούντα της μητροπολιτικής περιφέρειας Μόρφου, έμεναν στην ενορία του Αγίου Σάββα στη Λευκωσία, αφού ο πατέρας του αγίου είχε δικό του πανδοχείο και φούρνο. Μαζί με τον αδελφό του Ελπίδιο έδειχναν ιδιαίτερο ζήλο για προσευχή και διάβαζαν Βίους Αγίων, από όπου ιδιαιτέρως τους συγκίνησε ο βίος του Οσίου Ιωάννου του Καλυβίτη, που κατά κάποιον τρόπο επέδρασε πάνω τους, ώστε να θέλουν να ακολουθήσουν τον μοναχικό βίο. Επίσης, εκτός από τη μητέρα τους, ιδιαίτερη επίδραση στο να αποκτήσουν εκκλησιαστική και ορθόδοξη συνείδηση είχε πάνω τους και η γιαγιά τους Λωξάντρα. Σε ηλικία 14 ετών τα δύο αδέλφια πηγαίνουν στην Ιερά Μονή Σταυροβουνίου και μετά στα Ιεροσόλυμα, όπου φοιτούν στο εκεί Γυμνάσιο. Αποφοιτώντας από το Γυμνάσιο το 1939 ο μεν Ελπίδιος υπηρέτησε ως πρεσβύτερος σε διάφορους τόπους και εκοιμήθη στις 29 Νοεμβρίου 1983. Ο δε Φιλούμενος παρέμεινε στα Ιεροσόλυμα και το 1979 διορίστηκε υπεύθυνος στο Φρέαρ του Ιακώβ. Όπου, εκεί το Νοέμβριο του 1979 την ώρα που ο άγιος τελούσε τον Εσπερινό, τον δολοφόνησαν με τσεκούρι φανατικοί Εβραίοι.
Μια εβδομάδα πριν, μια ομάδα φανατικών σιωνιστών πήγε στο μοναστήρι του Φρέαρ του Ιακώβ, ισχυριζόμενοι ότι ήταν Εβραϊκός ιερός τόπος και απαιτώντας όπως όλοι οι Σταυροί και οι εικόνες να απομακρυνθούν. Βέβαια, ο άγιος επεσήμανε ότι το πάτωμα στο οποίο ήταν τώρα είχε κατασκευαστεί από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο πριν από το 331 μ.Χ. και ότι χρησιμοποιήθηκε ως Ορθόδοξος Χριστιανικός ιερός τόπος για δεκαέξι αιώνες πριν το ισραηλινό κράτος έχει δημιουργηθεί, και ότι ήταν στα χέρια των Σαμαρειτών οκτώ αιώνες πριν από αυτό, (το υπόλοιπο του αρχικού ναού είχε καταστραφεί κατά την εισβολή του Σάχη Χοσράν Παρνίς στον έβδομο αιώνα, κατά την οποία οι Εβραίοι είχαν σφαγιάσει όλους τους Χριστιανούς της Ιερουσαλήμ.) Η ομάδα έφυγε με απειλές, ύβρεις και αισχρότητες του είδους που οι ντόπιο χριστιανοί υποφέρουν τακτικά. Μετά από λίγες μέρες, στις 29 Νοεμβρίου, κατά τη διάρκεια μιας χειμαρρώδης νεροποντής, μια ομάδα σιωνιστών γύρισε στο μοναστήρι. Ο άγιος είχε ήδη βάλει το πετραχήλι του για τον Εσπερινό. Η αποσπασματική κοπή των τριών δακτύλων με το οποίο έκανε το σημείο του Σταυρού του έδειξε ότι είχε βασανιστεί σε μια προσπάθεια να τον κάνουν να αρνηθεί την Ορθόδοξη Χριστιανική Πίστη.Το πρόσωπο του είχε χαραχθεί άγρια στη μορφή του Σταυρού. Η εκκλησία και ιερά σκεύη είχαν όλα καταστραφεί από την διάπραξη της ιεροσυλίας.
Το σκήνωμα του αγίου παραδόθηκε στους ορθοδόξους μετά από 6 μέρες, αλλά διατηρούσε την ευκαμψία του και ετάφη στο κοιμητήριο της Αγίας Σιών. Μετά από τέσσερα χρόνια στην ανακομιδή των ιερών του λειψάνων, το σώμα βρέθηκε άφθαρτο και ευωδίαζε. Τότε, έκλεισαν τον τάφο και τον ξανάνοιξαν τα Χριστούγεννα του 1984, οπότε το ιερό σκήνος διατηρούσε μερική αφθαρσία και το τοποθέτησαν σε υάλινη λειψανοθήκη στο βόρειο τμήμα του ιερού βήματος στο ναό της Αγίας Σιών.
O ιερομάρτυς Φιλούμενος συγκαταλέκθηκε μεταξύ των αγίων της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων στις 30 Αυγούστου του 2008, οπότε και το άφθορο άγιο σκήνωμα του μεταφέρθηκε στο προσκύνημα του φρέατος του Ιακώβ όπου και μαρτύρησε για την αγάπη του Χριστού.
Η μνήμη του τιμάται την 29η Νοεμβρίου, εξαιρέτως Δε στην κοινότητα της Ορούντας με παννύχιο αγρυπνία.

noctoc-noctos