Οσίου Μαξίμου του Γραικού.Ιερά Ακολουθία Αγίου Εράσμου.(02 Ιουνίου)

june31

Εισαγωγικά

Η Ακολουθία αυτή βρίσκεται στο υπ΄αριθμ.198 χειρόγραφο της Ιεράς Μονής Δοχειαρίου..Στον πολυτελή τόμο της «Παρουσίας» της Μονής ο λόγιος μοναχός Θεόκτιστος δημοσίευσε άρθρο περί των χειρογράφων της Μονής και ανέφερε το αυτόγραφο κείμενο του Βατοπαιδινού μοναχού Μαξίμου Τριβώλη για την Ιερά ακολουθία του Αγίου Εράσμου.Ο Όσιος συνέθεσε την ακολουθία αυτή το 1509 στις Καρυές του Αγίου Όρους στο κελί του Κωφού.

Σύντομος βίος Αγίου Εράσμου

Ο Όσιος Έρασμος καταγόταν από την Αντιόχεια της Συρίας και έζησε στα χρόνια των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού. Έγινε κληρικός (ίσως και επίσκοπος) και διέπρεψε στη μέριμνα υπέρ των φτωχών και στο κήρυγμα του ευαγγελίου. Από τον πόθο να ελκύσει όσο γίνεται περισσότερες ψυχές στη ζωή του Χριστού επιδόθηκε σε ακατάπαυστες περιοδείες, στη διάρκεια των οποίων δίδασκε με ζήλο το λόγο του Θεού, που συνοδευόταν με θαύματα. Κάποτε είχε φτάσει στη σημερινή Αχρίδα, όπου είδε να κηδεύουν ένα παιδί. Το θέαμα τον συγκίνησε, διότι ο πατέρας του το είχε μονάκριβο και θρηνούσε πολύ. Πλησίασε λοιπόν το φέρετρο, προσευχήθηκε, και αφού έπιασε το χέρι του το ανέστησε. Το θαύμα κατέπληξε τους παρευρισκόμενους, και είχε σαν αποτέλεσμα πολλοί απ’ αυτούς, μαζί με το παιδί και τον πατέρα, να βαπτιστούν χριστιανοί. Κατόπιν δήλωσε στον αυτοκράτορα Μαξιμιανό, ότι άλλους θεούς, εκτός από τον αληθινό Θεό Ιησού Χριστό, δεν γνωρίζει. Τότε υποβλήθηκε σε σκληρά μαρτύρια και ρίχτηκε στη φυλακή. Αργότερα όμως ελευθερώθηκε και εξακολούθησε την αποστολική του διακονία, μέχρι τα βαθιά γεράματα. Πέθανε ειρηνικά στην πόλη Χερμελία και αξιώθηκε μάλιστα, να δει πριν πεθάνει, σε όραμα, στεφάνι υπέρλαμπρο που κατέβαινε από τον ουρανό προς αυτόν.

ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ

Εἰς τό· Κύριε ἐκέκραξα, ἰστῶμεν στίχους στ΄, καὶ ψάλλομεν Στιχηρὰ Προσόμοια γ΄ τοῦ ἤχου καὶ γ΄ τοῦ Ἁγίου.

Ἦχος α΄. Τῶν οὐρανίων ταγμάτων.

Τῶν ἀρετῶν τὸ δοχεῖον ἡ τῶν θαυμάτων πηγή, ἀρχιερέων κλέος, Ἀθλητῶν ἡ τερπνότης, Ἔρασμος ὁ θεῖος πάντας ἡμᾶς, τοὺς πιστοὺς συνεκάλεσεν, χαρμονικῶς συνελθόντες τὴν παμφαῆ, τούτου μνήμην ἐκτελέσωμεν.

Ἀθλητικῇ καρτερίᾳ τὸν πολυμήχανον, καταβαλὼν τοῖς ὄμβροις, τῶν αἱμάτων ἀρδεύεις, Χριστῷ τὴν Ἐκκλησίαν καὶ θείαις πλοκαῖς, τῶν πανσόφων δογμάτων σου, τοὺς τῶν αἱρέσεων θήρας ἀποσοβεῖς, ἐν εὐσεβείᾳ συντηρῶν τοὺς πιστούς.

Ἀρχιερέων τερπνότης τῶν Ἀθλητῶν καλλονή, τῶν εὐσεβῶν δογμάτων, ἀκριβέστατος φύλαξ, βρύσις ἰαμάτων Χριστοῦ μιμητά, ἱερώτατε Ἔρασμε, τὴν ἀξιέπαινον μνήμην σου τοὺς πιστῶς, ἐκτελοῦντας περιφύλαττε.

Δόξα. Ἦχος πλ. β΄.

Ὡς τὴν χάριν τῶν θαυμάτων οὐρανόθεν κομισάμενος, καὶ τὴν πλάνην τῶν εἰδώλων στηλιτεύσας ἐν τοῖς δόγμασιν, ἀρχιερέων ὑπάρχεις δόξα τε καὶ καύχημα, Ἱερομάρτυς Ἔρασμε, καὶ πάντων τῶν πατέρων διδασκαλίας ὑπόδειγμα, παῤῥησίαν ἔχων πρὸς Θεόν, Αὐτὸν ἱκέτευε σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Καὶ νῦν… Θεοτοκίον. Ὅλην ἀποθέμενοι.

Σύμβολον ὀργῆς ἐστι, μνησικακία, θυμός τε, τῆς ὀργῆς ἐμφάνεια, δι’ ὧν καὶ τῶν ὕβρεων τὰ ἀλλόκοτα, ἀναιδῶς ἅλλονται, τοῦ οἰκτροῦ στόματος, τὸν ἐν τούτοις ἐνεργούμενον, ποιοῦντες ἔνοχον, πυρὸς τῆς γεέννης, ὡς γέγραπται· διὸ ψυχὴ γρηγόρησον, φεῦγε τὸν θυμὸν τὸν πικρόν, τὴν ὀργήν, μῆνιν καὶ τὴν ὕβριν, καὶ πᾶσαν τὴν δυσώδη ἐκδρομήν, τῇ Θεοτόκῳ κραυγάζουσα· Δέσποινά μου σῶσόν με.

Ἢ Σταυροθεοτοκίον ὅμοιον

Κρίσιν Ἰσραὴλ κριταί, θανατηφόρον κριθῆναι, σὲ Υἱὲ κατέκριναν, ὡς κριτόν σε στήσαντες ἐπὶ βήματος, τὸν νεκροὺς κρίνοντα, καὶ τοὺς ζῶντας Σῶτερ, καὶ Πιλάτῳ παριστῶσί σε, καὶ κατακρίνουσι, πρὸ τῆς δίκης φεῦ! οἱ παράνομοι, καὶ βλέπουσα τιτρώσκομαι, καὶ συγκατακρίνομαι Κύριε· ὅθεν καὶ προκρίνω, θανεῖν ὑπὲρ τὸ ζῆν ἐν στεναγμοῖς, ἡ Θεοτόκος ἐκραύγαζε, μόνε πολυέλεε.

ΟΡΘΡΟΣ

Ὁ Κανὼν τοῦ Ἁγίου.

ᾨδὴ α΄. Ἦχος δ΄. Θαλάσσης τὸ ἐρυθραῖον.

Ἐράσμου ἡ παμφαὴς πανήγυρις, ἐξανατείλασα, τοὺς φιλεόρτους πάντας συγκαλεῖ, εἰς ἑστίασιν ἔνθεον, ἀθλοπρεπῶς γὰρ εἴληφε τῶν ἰαμάτων τὰ χαρίσματα.

Ῥανίσιν ἀθλητικῶν αἱμάτων σου, εὐφραίνεις κόσμον Ἅγιε, τῇ ῥωστικῇ τοῦ Πνεύματος πηγῇ, συγκραθεὶς μυστικώτατα, ἱεροφάντον Ἔρασμε, διόπερ πάντες γεραίρομεν.

Σπινθῆρσι πνευματικοῖς πυρούμενος, ἔνδοξε Ἔρασμε, τῶν σαρκικῶν ὀρέξεων ἐκτός, γεγονὼς καὶ ὑπήκοος, Θεοῦ φωνὴ πανίερε, πρὸς τὸν ἀγῶνα εὐθυδρόμησας.

Θεοτοκίον.

Ἡ μόνη ὑπερφυῶς κυήσασα, Χριστὸν τὸν Κύριον, τοὺς τὴν σεπτὴν εἰκόνα Σου σεμνή, προσκυνοῦντας περίσωζε, καὶ ἐκ παντοίας λύτρωσαι, διαφθορᾶς ταῖς ἱκεσίαις Σου.

ᾨδὴ γ΄. Εὐφραίνεται ἐπὶ σοί.

Μωσέα συμβολικῶς, ταῖς πρακτικαῖς σου ἀρεταῖς νέον σέ, πᾶσι Χριστὸς ἔδειξεν, ἱεροπρεπέστατε Ἔρασμε.

Σὺ θείαν Πάτερ στολήν, ὡς Ἀαρὼν παρὰ Θεοῦ κίδαριν, καὶ τὸν ποδήρη δέδεξαι, ὡραιομορφώτατε Ἔρασμε.

Σὺ ὥσπερ Μελχισεδέκ, κατὰ τὴν τάξιν ἱερεὺς γέγονας, ἁγιασμοῦ χάριτι, ἀγγελομορφώτατε Ἔρασμε.

Πατέρα σὲ μυστικόν, λαῷ εὐγνώμονι Χριστὸς ἔδειξεν, ὡς Ἀβραὰμ ἔθνεσιν, ἀξιομακάριστε Ἔρασμε.

Θεοτοκίον.

Σὺ μόνη τοῖς ἐπὶ γῆς, τῶν ὑπὲρ φύσιν ἀγαθῶν πρόξενος, Μήτηρ Θεοῦ γέγονας· ὅθεν Σοὶ τὸ χαῖρε κραυγάζομεν.

Κάθισμα. Ἦχος δ΄. Ὡς γενναῖον ἐν Μάρτυσιν.

Ἰατῆρα σοφώτατον, τοῖς νοσοῦσιν ἀνέδειξεν, ὁ Χριστὸς σὲ μάκαρ τῇ θείᾳ χάριτι, πᾶς γὰρ προστρέχων τῇ σκέπῃ σου, θεόληπτε Ἔρασμε, τὰς ἰάσεις τῶν παθῶν, ἀοράτως κομίζεται· ὅθεν ἅπαντες εὐφημοῦμεν τοὺς γενναίους ἀγῶνας, καὶ τὰ παλαίσματα ἔνδοξε.

Δόξα. Καὶ νῦν. Θεοτοκίον.

Ὡς πρεσβείαν ἀκοίμητον, καὶ παράκλησιν ἔμμονον, κεκτημένη Πάναγνε, πρὸς τὸν Κύριον, τοὺς πειρασμοὺς κατακοίμισον, τὰ κύματα πράϋνον, τῆς ἀθλίας μου ψυχῆς, καὶ ἐν θλίψει ὑπάρχουσαν, τὴν καρδίαν μου, παρακάλεσον Κόρη, δυσωπῶ σε, καὶ χαρίτωσον τὸν νοῦν μου, ὅπως ἀξίως δοξάζω σε.

Ἢ Σταυροθεοτοκίον.

Ἐν σταυρῷ σε τεινόμενον, καὶ τοῖς ἥλοις πηγνύμενον, καὶ πλευρὰν τῇ λόγχῃ σε τιτρωσκόμενον, κατανοοῦσα ἡ Μήτηρ σου, θρηνοῦσα ἐκραύγαζεν· Οἴμοι Τέκνον ποθεινόν! πῶς σε δῆμος ὁ ἄνομος, ἐθανάτωσε, τὸν ζωὴν τοῖς ἐν ᾅδῃ χορηγοῦντα; ἀλλ’ ἀνάστηθι συντόμως, χαροποιῶν οὓς ἠγαπησας.

ᾨδὴ δ΄. Ἐπαρθέντα σὲ ἰδοῦσα.

Ἰατῆρα σὲ σοφώτατον τοῖς νοσοῦσιν, ὁ Ἰησοῦς παρέσχεν, καὶ μέγαν προστάτην, τοῖς ἀνευφημοῦσί σε, θεόληπτε Ἔρασμε, διὰ τὴν στεῤῥὰν καρτερίαν σου.

Συμπαθέστατον σωτῆρα σὲ ἐν ἀνάγκαις, καὶ κραταιὸν ὑπέρμαχον, Πάτερ θλιβομένων, Κύριος ἀνέδειξεν, θεοφόρε Ἔρασμε, διὰ τὰ φαιδρά σου παλαίσματα.

Τῶν Ἀγγέλων σὲ συνόμιλον ἐν ὕψιστοις, καὶ τῆς οἰκείας Βασιλείας, φαιδρὸν κληρονόμον, δείκνυσιν ὁ Κύριος, θεόκλητε Ἔρασμε, διὰ τὴν τιμίαν σου ἄθλησιν.

Ὀλβιώτατον λαμπτῆρα τῆς Ἐκκλησίας, καὶ φαεινὸν σὲ ἥλιον, Χριστὸς ἐπαξίως τῷ κόσμῳ ἀνέδειξε, θεάρεστε Ἔρασμε· ὅθεν γηθοσύνως ὑμνοῦμέν σε.

Θεοτοκίον.

Ὡς δεσπόζουσα Παρθένε τῶν ποιημάτων, καὶ τοὺς πιστοὺς φυλάττουσα τὸ θρέμμα τῆς Ἄγαρ, ἄνελε πρεσβείαις Σου, ὑπάρχεις γὰρ ἄχραντε, τεῖχος καὶ λιμὴν τοῖς ὑμνοῦσί Σε.

ᾨδὴ ε΄. Σὺ Κύριέ μου φῶς.

Ἰταμῶς δικαστὴν ἀνομοῦντα κατήσχυνας, σὺ Ἔρασμε μυστηπόλε, χεόμενος μολύβδῳ τὰ φαιδρά σου μετάφρενα.

Σοῦ βλύσασα ἡ σάρξ, ταῖς τῶν βάκλων αἰκίσεσι, φῶς Ἔρασμε μυστολέκτα, ἀμαυροῦται ὁ πλάνος, σὺν τοῖς αὐτοῦ ὁμόφροσιν.

Ἔννομος λειτουργός, τοῦ Θεοῦ γιγνωσκόμενος, σὺ Ἔρασμε μυστηπόλε, σελασφόρῳ σιδήροις τοῖς ὄνυξι γεγηθὼς κατετέτμησο.

Ῥήγνυται ὁ ἐχθρός, ἐπὶ σοὶ οἷς εἰργάσατα, ὦ Ἔρασμε μυστηπόλε, ὡς τῇ κάρᾳ ἐδέξω, τὸ πυρφόρον περίχυμα.

Θεοτοκίον.

Ὕπερθεν Σαῖς λιταῖς, ἀοράτως τοὺς Ἄραβας, πῦρ ἔδεται Θεοτόκε, ἐπὶ Σοὶ γᾶρ πεποίθαμεν, πάντοθεν πολεμούμενοι.

ᾨδὴ στ΄. Θύσω σοι μετὰ φωνῆς.

Ἄτρωτον ἐκ τῆς φθορᾶς Χριστὸς διεσώσατο, καθάπερ Πέτρον τηρῶν σε, εἰς πολλῶν ἀνόρθωσιν πεπτωκότων, παραδόξως καθοδηγῶν σε τίμιε Ἔρασμε.

Σύντρομος, τῷ παραδόξῳ γέγονε τέρατι, ὁ σοβαρὸς δικολόγος τὰς γὰρ εἰς κόνιν ἐναλλαγήσας, καὶ τὰ κλοῖα τῶν πειρασμῶν ἑώρα σοι Ἔρασμε.

Μέγιστον, χρηματισθεὶς ὑπὸ Θεοῦ τετέλεκας, θαῦμα θανέντα γὰρ παῖδα τοῦ Ἀναστασίου ἤγειρας· ὅνπερ, σὺν γονεῦσι, καὶ πανοικεῖ ἐφώτισας Ἔρασμε.

Θεοτοκίον.

Ὤλεσον τὸν Ἰσμαὴλ μετ’ ἤχου Θεόνυμφε, τὴν κληρουχίαν Σου ταύτην, ἀνελεῖν βουλόμενον ἐν μαχαίρᾳ, ἵνα πάντες χαρμονικῶς, τὸ χαῖρέ Σοι κράζωμεν.

Κοντάκιον. Ἦχος β΄. Τὴν ἐν πρεσβείαις.

Τὸν ἐν κινδύνοις θερμώτατον ἀντιλήπτορα, καὶ τοῖς αἰτοῦσιν εὐεπήκοον προστάτην, Ἔρασμον πάντες ὕμνοις τιμήσωμεν, τούτου γὰρ ἡ φωσφόρος καὶ πανυπέρλαμπρος μνήμη, ἐγείρει κράζειν· Κύριε δόξα Σοι.

Ὁ Οἶκος. Τράνωσόν μου.

Πῶς ἱκανῶς τὸν θεῖον ἐπαίνοις καταστέψω Ἔρασμον, ἀμαθέστατος ὢν καὶ ῥύπου πλήρης τὰς φρένας, ὅμως ὡς ἔχω λόγων ἰσχύος, λέγω ὅτι ἐφ’ ὅσον τὴν οἰκουμένην ζωγονεῖ ταῖς φαειναῖς ἀκτῖσιν ὁ ἥλιος, τοσοῦτον ὁ θεοφόρος ταῖς ἀπείροι αὐτὸν περιέλαμψε θαυματουργίαις, μαρτύριον ἠνυκὼς ὃς καὶ κράζειν προτρέπεται· Κύριε δόξα Σοι.

Συναξάριον.

Τῇ Β΄ τοῦ αὐτοῦ μηνός, μνήμη τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Ἐράσμου, τοῦ ἐν Χερμελίᾳ τῆς Ἀχρίδος.

Ἔρασμον ἀθλήσαντα σοῦ Σῶτερ χάριν,

ἐρασμίως τρέχοντα εἰς πόλον δέχου.

Δευτερίῃ βιοτῆς ἀπὸ γαίης ἕπτατο θεῖος Ἔρασμος

Οὗτος ὁ Ἅγιος κατήγετο μὲν ἀπὸ τὴν Ἀντιόχειαν, ἤκμαζε δὲ κατὰ τοὺς χρόνους Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ ἐν ἔτει 209, ἀσκητικὴν δὲ ζωὴν ζήσας πρότερον, εἰς τόσην τελειότητα ἔφθασεν, ὥστε ἐλάμβανε τροφὴν διὰ μέσου τῶν κοράκων, καὶ χαρισμάτων πολλῶν παρὰ Θεοῦ ἠξιώθη, διὸ καὶ χωρὶς νὰ θέλη ἔγινεν ἀρχιερεύς. Εἶτα ζῆλον θείον λαβὼν εἰς τὴν ψυχήν του, ἐπεριπάτει πανταχοῦ ἀποστολικῶς, κηρύττων τὸν λόγον τοῦ Εὐαγγελίου, καὶ ποιῶν θαυμάσια πάμπολλα. Καταντήσας δὲ εἰς τὴν ἐν Ἀχρίδι πόλιν Λυχνιδῶν, ἀνέστησεν ἐκεῖ παιδίον ἀποθαμένον καὶ τὸν πατέρα τοῦ παιδίου, Ἀναστάσιον ὀνόματι, ἐβάπτισεν ὁμοῦ μὲ ἄλλους πολλούς. Καὶ τὰ ἐκεῖσε εὑρισκόμενα εἴδωλα συντρίψας, εἰς διάστημα ἑπτὰ ἡμερῶν ἐδίδασκε τὸν λαόν, ὁδηγῶν αὐτὸν εἰς τὸ φῶς τῆς θεογνωσίας. Ἐνῷ δὲ εὑρίσκετο ὁ Μαξιμιανὸς εἰς τὴν Ἑρμούπολιν τὴν ἐν τῷ Ἰλλυρικῷ κειμένην, ὑπῆγέ τις και ἐφανέρωσεν αὐτῷ ὅτι οἱ θεοί τους ἐσυντρίφθησαν ἀπὸ ἕναν ἄνθρωπο Ἀντιοχέα, ὅστις κηρύττει Θεόν, Ἰησοῦν τὸν ἐσταυρωμένον. Ὁ δὲ βασιλεὺς πέμψας ἀνθρώπους, καὶ προσαγαγὼν τὸν Ἅγιον ἔμπροσθέν του, ἠρώτησεν αὐτὸν ποῖος εἶναι καὶ ποῖον Θεὸν προσκυνεῖ. Ἐπειδὴ δὲ ὁ Ἅγιος ἐσιώπα, ὁ τύραννος θυμωθείς, ἐπρόσταξε νὰ δείρωσιν αὐτὸν εἰς τὸ πρόσωπον, ὁ δὲ Ἅγιος ἠρώτα νὰ μάθη τὴν αἰτίαν. Ὁ τύραννος ἀπεκρίθη, διότι δὲν προσκυνεῖ τοὺς θεούς. Καὶ τοῦ λέει ὁ Ἅγιος να τοῦ δείξει ποῖον θεὸ νὰ προσκυνήσει. Ὁ βασιλεύς, ἔδειξεν αὐτῷ τὸ εἴδωλον τοῦ Διός, τὸ ὁποῖον ἦτο χάλκινον, δώδεκα ποδῶν τὸ ὕψος καὶ ἕξ τὸ πλάτος. Τότε ὁ Ἅγιος εἶδεν αὐτὸ μὲ βλοσυρὸν ὄμμα καὶ παρευθὺς ἔπεσε καὶ συνετρίβη εἰς λεπτὰ τμήματα, ἀπὸ δὲ τὸ εἴδωλον ἐξῆλθε δράκων φοβερός, ὅστις ἠφάνισε πολὺ πλῆθος ἀνθρώπων. Καὶ τότε πίστευσαν τῷ Χριστῷ καὶ ἐβαπτίσθησαν ἀπὸ τὸν Ἅγιον Εἴκοσι Χιλιάδες ἄνθρωποι.

Ὕστερον, θανατώσας ὁ Ἅγιος τὸν δράκοντα, καὶ πιασθεὶς ἀπὸ τοὺς στρατιώτας, ὁμοῦ μὲ ὅλον τὸν βαπτισθέντα λαόν, παρεστάθη εἰς τὸν βασιλέα, ὅστις τὰς μὲν εἴκοσι χιλιάδας τῶν βαπτισθέντων ἀπεκεφάλισε, τὸν δὲ Ἅγιον ἐνέδυσε μὲ ἔνδυμα χάλκινον πεπυρωμένον, ἀλλ’ ὑπὸ τῆς θείας χάριτος εἰς ψυχρότητα κρυστάλλου τὸ πῦρ μετεβλήθη. Εἶτα κλείεται εἰς φυλακήν, δι’ ἐπιφανείας ὅμως τοῦ Ταξιάρχου Μιχαήλ, λυτρώνεται ἀπὸ τὴν φυλακήν, καὶ μετεφέρθη ὑπὸ τοῦ Ἀρχαγγέλου εἰς τὴν πόλιν Φρυμὸν τῆς Καμπανίας, διὰ νὰ κηρύξη τὸν λόγο τοῦ Εὐαγγελίου. Τελευταῖον ἐλθὼν εἰς τὴν πόλιν Χερμελίαν ἐκατοίκησεν ἐκεῖ. Καὶ ὅτε ἦλθεν ὁ καιρὸς τῆς αὐτοῦ τελειώσεως, ἐπροσκύνησε κατ’ ἀνατολὰς τρεῖς φοράς, καὶ παρακαλέσας τὸν Θεόν, νὰ χαρίζει ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ ζωὴν αἰώνιον εἰς ὅσους τὸν ἐπικαλεσθοῦν μετὰ πίστεως, ἤκουσε θείαν φωνὴν ἄνωθεν νὰ ἐπικυρώνη τὸ ζητούμενο. Εἶτα, εἶδεν ἕνα ὑπέρλαμπρον στέφανον καταβαίνοντα εἰς αὐτόν, καὶ τὴν θριαμβεύουσα ἐκκλησία ἐρχόμενη διὰ νὰ τὸν ὑπαντήση. Ὅθεν εἰπών· Κύριε Ἰησοῦ, δέξαι τὸ πνεῦμά μου, ἀνῆλθεν χαίρων εἰς τὰ ουράνια.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, αἱ διὰ τοῦ Ἁγίου Ἐράσμου, πιστεύσασαι τῷ Χριστῷ εἴκοσι χιλιάδες, ξίφει τελειοῦνται.

Κάρας Ἀθλητῶν τὰς ξίφει τετμημένας,

Εὕρης πεσόντων χιλιάδας δὶς δέκα.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Νικηφόρου, Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, τοῦ Ὀμολογητοῦ.

Τοῦ Πατριάρχου Πατριάρχης πλησίον,

Θείου γέροντος Ἀβραὰμ Νικηφόρος.

Οὗτος, ὑπῆρχεν ἐπὶ τῆς βασιλείας Κωνσταντίνου τοῦ δυσσεβοῦς Κοπρωνύμου, γέννημα καὶ θρέμμα τῆς Βασιλίδος τῶν πόλεων. Πατέρες δὲ αὐτῷ ἐξ εὐπατρίδων, καὶ περιωνύμων, Θεόδωρος καὶ Εὐδοκία. Οὗτος ὁ Θεόδωρος γέγονεν ἀπογραφεὺς τῶν βασιλικῶν ἐνταλμάτων. Καὶ διαβληθεὶς ὡς προσκυνητὴς τῶν θείων εἰκόνων, μάστιξι καταξαίνεται, καὶ ἐπὶ Μύλλασαν στέλλεται τὸ δεινότατον φρούριον. Καὶ μετὰ ταῦτα ἀνακληθείς, και μὴ εἴξας τοῖς βασιλικοῖς προστάγμασι, πάλιν ὑπὲρ τὴν Νίκαιαν ὑπερορίζεται. Κἀκεῖσε διαρκέσας χρόνους ἕξ ἐν κακώσει πολλῇ, τὸν βίον καταλιμπάνει.

Ὁ δὲ τούτου παῖς, ὁ τίμιος Νικηφόρος, τοὺς τῆς ὀρθοδοξίας στεφάνους ἐξ αὐτῆς τῆς λοχείας ἐνειλίσσεται, καὶ εὐσεβείας γάλακτι τρέφεται. Καὶ τὸ νηπιῶδες παραμειψάμενος, καὶ καλῶς παιδευθείς, εἰς τοὺς συγγραφεῖς κατατάττεται. Ἔπειτα, σκύβαλα πάντα, καὶ ὡς ἀράχνην λογισάμενος, ἀναχωρεῖ τῆς πόλεως, καὶ τὴν Προποντίδα τοῦ ἄστεος καταλαμβάνει. Κἀκεῖσε μόνος μόνῳ Θεῷ προσανεῖχε, πλείστοις πόνοις καὶ ταλαιπωρίαις προσομιλῶν. Ἐπεὶ δὲ Ταράσιος ὁ μέγας ἀρχιερεὺς ἀπεβίω, Νικηφόρος οὗτος ὑπὸ Νικηφόρου ἄνακτος βιασθείς, καὶ παρακληθείς, τὸν θρόνον ὑπεισέρχεται Κωνσταντινουπόλεως. Καὶ μετὰ μικρὸν τοῦ αὐτοῦ βασιλέως ἀναπαυσαμένου, καὶ Σταυρακίου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ διαδεξαμένου τὴν βασιλείαν, καὶ αὐτοῦ τάχιον ἀποβιώσαντος, Μιχαὴλ ὁ εὐσεβέστατος τῆς βασιλείας τὰ σκῆπτρα διαδέχεται.

Τοῦτον δὲ καθελὼν Λέων ὁ θηριώνυμος τῆς βασιλείας, καὶ ταύτης ἐγκρατὴς γενόμενος, κατὰ τῶν Ἁγίων Εἰκόνων χωρεῖ, καὶ κατὰ τῆς εὐσεβοῦς ἡμῶν πίστεως. Ὅσα δὲ καὶ ὁποῖα ὁ σεβάσμιος Πατὴρ ἡμῶν Νικηφόρος πρὸς τὸν ἀσεβῆ καὶ ἀλιτήριον διεξῆλθε παῤῥησιασάμενος, ἀδύνατον λέγειν καὶ γράφειν. Ὁ δὲ θεομισής, παραυτίκα καθελὼν αὐτὸν τοῦ θρόνου, καὶ ὑπερορίσας, καὶ εἱρκτῇ τοῦτον ἀποῤῥίψας, μηδεμιᾶς παραμυθίας παρ’ οἱουδήποτε προστάττει τοῦτον μεταλαβεῖν. καὶ οὕτω διήρκεσεν ὁ γεννάδας ταλαιπωρούμενος μέχρις ἄν ὁ δείλαιος οὗτος τὴν ψυχὴν ἀπέῤῥηξεν, ὑπὸ τῶν οἰκείων μαχαίραις μεληδὸν κατακοπείς, ἐν τῷ τοῦ Φάρου νεῷ. Ὁ δὲ μακάριος οὗτος, χρονίαις ταλαιπωρίαις καὶ κακοπαθείαις καταπονηθείς, ἑβδομηκοστόν που χρόνον πληρώσας εἰς χεῖρας Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ τὸ πνεῦμα παρέθετο, ἐννέα ἐν τῇ ἀρχιερωσύνῃ διατελέσας χρόνους, δεκατρεῖς δὲ ἐν ἐξορίᾳ.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, οἱ Ἅγιοι Τριακονταοκτὼ Μάρτυρες, ἐν λουτρῷ βληθέντες, τῆς θύρας ἐμφραγείσης, τελειοῦνται.

Μάτην Ἀθληταῖς φράττεται λουτροῦ θύρα,

Χριστὸς γὰρ ἐγγὺς ἐκβοῶν· ἐγὼ θύρα.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ἡ Ἁγία Μήτηρ μετὰ τῶν Ἁγίων Τριῶν Τέκνων αὐτῆς, ξίφει τελειοῦται.

Σὺν παιδίοις τμηθεῖσα, Μῆτερ καλλίπαις,

ἰδού, βοᾷς, ἐγώ τε καὶ τὰ παιδία.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Ἰωάννου τοῦ ἐν Σοτζαβίᾳ.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Ἰωάννης ὁ ἐν Ἀσπροκάστρῳ μαρτυρήσας εν ἔτει 1492ῳ, ξίφει τελειοῦται.

Δοὺς αἷμα βραχύ, ὦ Ἰωάννη μάκαρ,

ἐξηγόρασας βασιλείαν τοῦ πόλου.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Δημήτριος ὁ ἐν Φιλαδελφείᾳ μαρτυρήσας ἐν ἔτει 1657ῳ, μαχαίρᾳ τελειοῦται.

Φρίττει σε Δημήτριε, καὶ πῦρ εἰκότως,

ὑπὲρ Θεοῦ θανόντα, Ὃν φρίττει κτίσις.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ Ἁγίου Νεομάρτυρος Κωνσταντίνου τοῦ ἐξ Ἀγαρηνῶν.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ Ὁσίου Μαρίνου τοῦ Βαάνη.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ὁ Ἅγιος Μάρτυς Ἀλκιβιάδης, διὰ πυρὸς τελειοῦται.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Λεάνδρου τοῦ ἐξ Ἠπείρου.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ἡ Σύναξις τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου τῶν ἀδελφῶν τοῦ Κιέβου, ἐν Ῥωσσίᾳ.

Ταῖς αὐτῶν Ἁγίαις πρεσβείαις Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς.

ᾨδὴ ζ΄. Ἐν τῇ καμίνῳ.

Ἄλκιμος ὤφθης, τοῖς παγκλέεσι κόποις καὶ προσηνής, Μάρτυς, ὡς τῆς θείας χάριτος μετασχών, τοῖς λαοῖς γὰρ ψάλλων ἔφασκες· Εὐλογημένος εἶ, ἐν τῷ ναῷ τῆς δόξης Σου Κύριε.

Ὁ ἐξ ἀνοίας, τῶν δυσσεβῶν χαλκὸς τιμώμενος, ὤφθη διὰ σοῦ αισχύνη τῷ δικαστῇ, ἀνεκήρυττες γὰρ Ἔρασμε· Εὐλογημένος εἶ, ἐν τῷ ναῷ τῆς δόξης Σου Κύριε.

Σὺ τὸν φανέντα, ἐκ τοῦ ἀψύχου ἔμπνουν δράκοντα, Μάρτυς ἐκβοὼν ἐλαύνεις προστακτικῶς, ἀνελόντα κραυγάζοντας· Εὐλογημένος εἶ, ἐν τῷ ναῷ τῆς δόξης Σου Κύριε.

Θεοτοκίον.

Πυρίπνουν χλαῖναν, ἀμφιεσθεὶς γυμνὸν χαλκότευκτον, Μάρτυς δροσοβόλον ἔδειξας παρευθύς, καὶ ἐβόας ἀγαλλόμενος· Εὐλογημένος εἶ, ἐν τῷ ναῷ τῆς δόξης Σου Κύριε.

ᾨδὴ η΄. Χεῖρας ἐκπετάσας.

Ῥοιζοῦντι προσάγεται πυρί, τῷ ἐν τῷ λέβητι, ὁ θεῖος Ἔρασμος, ἐπὶ τοῦ ὕδατος ὥσπερ δέ, ἀναπαύσεως ψυχούμενος, δείκνυσιν ἔκκαυμα ἐχθρῶν, τῶν μὴ κραζόντων Χριστῷ, εὐλογεῖτε πάντα τὰ ἔργα Κυρίου τὸν Κύριον.

Στέφανον χαρίτων ἐκ Θεοῦ, σοφὲ ἀπείληφας, διὰ ἀθλήσεως, καὶ στεφανίτης ἀνέδραμες, τὴν φθορὰν ἀποσεισάμενος, πρὸς Ὃν ἐπόθησας ἀεὶ Χριστὸν καὶ ἔκραζες· εὐλογεῖτε πάντα τὰ ἔργα Κυρίου τὸν Κύριον.

Τέτρωται παράνομος ἐχθρός, Χριστῷ τὸν ἔρασμον, ὡς ἐθεάσατο, δι’ αἰκισμῶν τίμιον σφάγιον, προσαχθέντα καὶ κραυγάζοντα, μετὰ Μαρτύρων ἱερῶν· ὑμνεῖτε τὸν Κύριον πᾶσα κτίσις, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς τοὺς αἰῶνας.

Θεοτοκίον.

Λύτρωσαι ἡμᾶς τῶν δυσχερῶν, ἀγνὴ Μητρόθεε, καὶ ἀπειρόγαμε, καὶ τοὺς ἐχθροὺς ἡμᾶς ὤλεσον, καὶ εἰς τέλος ἐξαφάνισον, ἵνα βοῶμεν ἐν χαρα, πόθῳ κραυγάζοντες· εὐλογεῖτε πάντα τὰ ἔργα Κυρίου τὸν Κύριον.

ᾨδὴ θ΄. Λίθος ἀχειρότμητος.

Ἄνθραξ παμφαέστατος φλέγων, τοὺς ἀπειθεῖς εἰδωλολάτρας, ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ Λόγου αὐγασθείς, ἱερομύστα πέφηνας Ἔρασμε, φωταγωγός τε μέγιστος, τοῖς ἐπαξίως ἀνυμνοῦσί σε.

Τέττιξ μελῳδὸς τῶν ἀῤῥήτων, λαῷ εὐγνώμονι καὶ θείῳ, πίστει διὰ πράξεως δειχθείς, θεογνωσίαν πᾶσιν ἐτράνωσας, ἱερομύστα Ἔρασμε, διὸ σὲ πάντες μεγαλύνομεν.

Σέλας ζωηφόρου παράσχου, τοῖς ἐκτελοῦσί σου τὴν μνήμην, σοῖς ὑμνηταῖς ἀμαρτωλοῖς, τὴν Ἐκκλησίαν φρούρει ἀκράδαντον, ἱεροφάντορ Ἔρασμε, ἵνα σὲ πάντες μεγαλύνωμεν.

Θεοτοκίον.

Ἥνπερ ἐστερέωσας πόλιν, πρεσβευτικῶς πρὸς πολεμίους, τήρησον ἀλώβητον ἀεί, Παρθενομῆτορ τοῦ Βασιλέως Χριστοῦ, χαρμονικῶς ὦ Δέσποινα, ὅπως Σὲ πάντες μεγαλύνωμεν.

Εἰς τὸν Στίχον τῶν Αἴνων. Ἦχος α΄. Τῶν οὐρανίων ταγμάτων.

Ἑρασμιώτατος ὤφθης Χριστοῦ πανάριστε, τὴν τοῦ Θεοῦ σοφίαν, ἐχρημάτισας ὄντως· διὸ καὶ ἀνεβόας Χριστῷ τῷ Θεῷ, καὶ εὐαγγελίοις ὡμίλεις σαφῶς, καὶ ἐκ κοράκων ἐπέμπετο ἡ τροφή σου, παμμάκαρ ἀξιάγαστε.

Στ.: Στόμα δικαίου μελετήσει σοφίαν καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ σύνεσιν.

Ἐρασμιώτατος ὤφθης Θεῷ πανόλβιε, ὡς τῆς Αὐτοῦ ὑπάρχων, Ἐκκλησίας δομήτωρ, μέχρι τῶν ἐσχάτων, τερμάτων τῆς γῆς, τὸ τοῦ Χριστοῦ Εὐαγγέλιον ἀνακηρύττων, καὶ φαίνων καὶ πρὸς τὸ φῶς, ἐπανάγων ἀληθέστατα.

Στ.: Τίμιος ἐναντίον Κυρίου ὀ θάνατος τοῦ Ὁσίου Αὐτοῦ.

Ποιμαντικῶς διαπρέψας ἱερομάρτυς Χριστοῦ, ἀθλητικοὺς ἀγῶνας, ὑπομείνας γενναίως, καὶ δι’ ἀμφοτέρων στέφος λαβών, ἐν ἑκατέροις κοσμούμενος, δικαιοσύνῃ καὶ πόνοις ἀθλητικοῖς· διὸ πρέσβευε σωθῆναι ἡμᾶς.

Advertisements

Συνοπτική  διδασκαλία περί του Αγίου Πνεύματος του Αγίου Μαξίμου του Γραικού.

________20111203_1797454244

Aπόσπασμα

πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου.

Εισαγωγικά

Το συγγραφικό έργο του Αγίου Μαξίμου αναφέρεται σε όλους σχεδόν τους κλάδους της χριστιανικής επιστήμης. Η ρωσική πραγματικότητα έδωσε σε αυτόν την αφορμή να γράψει και δογματικά , αντιρρητικά και ερμηνευτικά , ηθικοδιδακτικά, ιστορικά και φιλολογικά έργα, που μαρτυρούν την πολυμάθειά του.

Στα δογματικά κείμενα του Οσίου ιδιαίτερη θέση έχουν αυτά που ασχολούνται με τους ετεροδόξους Παπικούς, όπου ο Άγιος παρουσιάζει την Ορθόδοξη διδασκαλία αντικρούοντας με θεολογικά επιχειρήματα τις αιρετικές κακοδοξίες τους. (το filioque, την χρήση των Αζύμων και το καθαρτήριο πύρ.)

Με αφορμή την  πρόσφατη ΙΣΤΟΡΙΚΗ ,ΠΡΩΤΗ και ΜΟΝΑΔΙΚΗ  έκδοση του Παρακλητικού Κανόνα στο Άγιο Πνεύμα του Οσίου Μαξίμου, στην εκκλησιαστική υμνογραφική γλώσσα,( του μοναδικού κειμένου της εκκλησιαστικής Γραμματείας με το συγκεκριμένο θέμα), θεωρήσαμε ιδιαίτερα ωφέλιμο να  παρουσιάσουμε αρχικά  συνοπτικά   την διδασκαλία περί του Αγίου Πνεύματος, όπως αναπτύσσεται στα διάφορα έργα του Οσίου. Η συγκεκριμένη έκδοση μας έδωσε την ευκαιρία να παρουσιάσουμε στο χριστεπώνυμο πλήρωμα για πρώτη φορά το νηπτικό έργο του Αγίου Πνεύματος, όπως το παρουσίασε στο υμνογραφικό κείμενο ο ποιητής Όσιος και δεν αναφέρεται σε κανένα κείμενό του.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να μελετήσουν τα σχετικά, στον θεολογικό σχολιασμό του Κανόνα  στο εκδοθέν βιβλίο.

Επίσης ιδιαίτερη μνεία ,για την διδασκαλία περί του Αγίου Πνεύματος,  γίνεται και στην Ομολογία πίστεως του Οσίου ,που την συνέταξε όταν βρισκόταν στην Μονή Τβέρ. Στο  ομολογιακό αυτό κείμενο ο Όσιος, αφού πρώτα διακηρύσσει  την Πίστη του πρώτα στον εν Τριάδι Θεό, (τον Οποίο δέχεται Ένα,Τρισυπόστατο, στην συνέχεια ομολογεί τον Υιό του Θεού τέλειο Θεό και τέλειο άνθρωπο «δια την ημετέραν σωτηρίαν Σταυρόν και Πάθος και θάνατον και τρήμερον ταφήν υπομείναντα και αναστάντα εκ νεκρών τη Τρίτη ημέρα και ανελθόντα εις τους ουρανούς και καθεζόμενον εκ δεξιών του Θεού και Πατρός αυτού και πάλιν ερχόμενον κρίναι ζώντας και νεκρούς και αποδούναι εκάστω κατά τα έργα αυτού»,)  ομολογεί και την πίστη του  στο Άγιο Πνεύμα το εκπορευόμενον εκ μόνου του Πατρός. Και συνεχίζει γράφοντας και τα εξής:«Επέκεινα του ιερού τούτου μυστηρίου ούτε σοφίζομαι, ούτε διδάσκω τινά, αλλ΄ολοψύχως  έχομαι πάντων των θεολογικών δογμάτων και πασών των διδασκαλιών,των παραδεδομένων ημίν υπό τν αυτοπτών και υπηρετών του Θεού Λόγου και των παρ΄αυτών λαβουσών αυτάς Οικουμενικών Συνόδων των θεοπνεύστων πατέρων,μηδαμώς προσθέτων ή αφαιρών τι ή και έν ιώτα ή γράμμα μεταβάλλων, αλλά πάσαν την Ορθόδοξον πίστιν και θεολογίαν τηρών εν τη εμή καρδία πλήρη και αμετάβλητον¨.

Στην σύντομη  παρουσίαση της  δογματικής διδασκαλίας του Οσίου Μαξίμου  περί του Αγίου Πνεύματος, θα χρησιμοποιήσουμε στοιχεία από τα παρακάτω κείμενα του.

————————————————————————

Α.. Λόγος  «Κατά Νικολάου του Λατίνου περί της εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος».

Β.Λόγος Εγκωμιαστικός στους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο, όπου γίνεται και έλεγχος των μεγάλων λατινικών αιρέσεων.

Γ.Κατά της πλάνου συγγραφής του Νικολάου Ντέμτση περί ενώσεως των ορθοδόξων χριστιανών και λατίνων.

Δ.Λόγος κατά λατίνων ότι ουδαμώς εις ουδένα επιτρέπεται να προσθέτη εις το Θείον Σύμβολο της της αμωμήτου χριστιανικής  Πίστεως.

Ε.Επιστολή προς τον πολύσοφον Νικόλαον Ντέμσην,στην οποία αναπτύσσονται πάλι τα ιδιώματα των Τριών προσώπων της Αγίας Τριάδος και ανασκευάζεται η εκ του Υιού εκπόρευση του Αγίου Πνεύματος.

ΣΤ. Λόγος εν μέρει ελεγκτικός της λατινικής κακοδοξίας

Ζ.Απαντητική τω Νικολάω Ντέμσην,όπου πραγματεύεται πάλι το  filioque και άλλα θέματα όπως η περί της αγαμίας του κλήρου, της νηστείας του Σαββάτου κ.λ.π.

Αφορμή για την συγγραφική αυτή δράση ήταν  ο γιατρός του ηγεμόνα Νικόλαος Ντέμτση (Γερμανός). Ο Νικόλαος ήταν  Γερμανός στην καταγωγή  και  έζησε στην Μόσχα στις αρχές της όγδοης χιλιετίας, όταν ηγεμόνας της Ρωσίας ήταν ο Βασίλειος. Έχαιρε μεγάλης εκτιμήσεως και έγραψε μελέτη για την ένωση της Ορθοδοξίας με τον Ρωμαιοκαθολικισμό. Αν και φαινομενικά επαινεί την  ορθόδοξη πίστη ,κατά βάθος δείχνει την συμπάθειά του προς τους παπικούς.

Ο Νικόλαος με τα επιχειρήματά του είχε σχεδόν πείσει υπέρ της Ουνίας τον προσωπικό φίλο του Μαξίμου Θεόδωρο Κάρπωφ. Ο Κάρπωφ έστειλε επιστολή προς τον Μάξιμο και τον παρακάλεσε, ως πλέον αρμόδιος, να πει την γνώμη του για τις ενωτικές προσπάθειες του Νικολάου. Αν και τότε ο Μάξιμος ασχολούνταν με την μετάφραση του Ψαλτηρίου, έγραψε μικρή πραγματεία για τις κυριότερες κακοδοξίες των Λατίνων με τον τίτλο « Λόγος κατά Λατίνων ότι ουδαμώς εις ουδένα επιτρέπεται να προσθέτη τι εις το θείον σύμβολον της αμωμήτου χριστιανικής  πίστεως ή να αφαιρή απ΄αυτού.»

Αυτή έλαβε ο Νικόλαος από τον Κάρπωφ και έτσι άρχισε αλληλογραφία μεταξύ αυτού και του Μαξίμου. Έτσι δημιουργήθηκαν τα επτά κείμενα Α,Β,Γ,Δ,Ε,ΣΤ, και Ζ,που αναφέρονται παραπάνω.

Βασικά σημεία της συνοπτικής δογματικής  διδασκαλίας   περί του Αγίου Πνεύματος διδασκαλία του Οσίου Μαξίμου του Γραικού

Ο Άγιος Μάξιμος, με δογματική ακριβολογία, βιβλική και πατερική θεμελίωση ανατρέπει τις θέσεις του Νικολάου Γερμανού. Ιδιαίτερα στον λόγο «Κατά Νικολάου του Λατίνου περί της εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος»,με ισχυρή απολογητική επιχειρηματολογία ανατρέπει την αιρετική κακοδοξία του filioque. Η θέση της Δύσης ήταν ότι ο Πατήρ και ο Υιός αποτελούν μία Αρχή, ένα Κύριο και ένα Θεό και ως εκ τούτου και στην εκπόρευση του Αγ. Πνεύματος και εκ του Υιού, “filioque” δεν εισάγονται δύο Αρχές και δύο Θεοί. Έτσι πατήρ και Υιός συμμετέχουν από κοινού στην εκπόρευση του Αγ. Πνεύματος.

filioque-2

Τα κείμενα   (Α,Β,Γ,Δ,Ε,ΣΤ   και Ζ  βρίσκονται στον  δεύτερο τόμο των Απάντων του Αγίου Μαξίμου του Γραικού, που εξέδωσε η Ιερά Μονή Βατοπαιδίου το 2012.Επίσης χρησιμοποιήσαμε και   πληροφορίες που μας παρέχει ο μακαριστός καθηγητής Γρηγόρης Παπαμιχαήλ στο βιβλίο του –Μάξιμος Γραικός. Ο πρώτος φωτιστής των Ρώσων.

(Με τους συμβολισμούς αυτούς γίνονται οι παραπομπές στην συνέχεια του άρθρου).

Τα βασικά σημεία της διδασκαλίας  του Αγίου Μαξίμου  είναι τα παρακάτω

1.Το Άγιο Πνεύμα εποίησε την Δημιουργία μαζί με τον Πατέρα και τον Υιό, όπως λέγει ο Δαυίδ «Τω λόγω του Κυρίου οι ουρανοί εστερεώθησαν και τω πνεύματι του στόματος αυτού πάσα η δύναμις αυτών¨»(Ψαλμ.32,6)(Γ)

2.Το Πνεύμα εκπορεύεται από την υπόσταση του Πατρός και γι΄αυτό τον λόγο ο προφήτης δεν ανέφερε παραπάνω  και περί Λόγου, θέλοντας να δείξει φανερά και να πείσει ότι μιλάει περί της εκπορεύσεως του Πνεύματος.(Γ)

  1. «Ο Πατήρ και ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα διαφέρουν μεταξύ τους ,σύμφωνα με τον Άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό, επειδή ο Πατήρ είναι αγέννητος, ο Υιός είναι γεννητός και συνάναρχος με τον Πατέρα έχοντας μόνο μία αρχή-την άχρονη εκπόρευση εκ του Πατρός, όπως και ο Υιός. Μάλιστα ούτε ο Πατήρ στερείται την αγεννησία, επειδή γεννά τον Υιό, ούτε ο Υιός στερείται την γέννηση, αφού γεννάται εκ του Πατρός. Συνακόλουθα ούτε και η εκπόρευση του Πνεύματος Το μετατρέπει στον Πατέρα ή τον Υιό, αλλά ως Θεός διατηρεί το ιδίωμά Του αμετάθετο. Εξ άλλου πως θα ήταν δυνατόν το ιδίωμα να είναι ιδίωμα, αν αυτό άλλαζε και μεταβαλλόταν;»(Γ)
  2. Μοναδική πηγή της υπερουσίου θεότητας είναι ο Πατέρας, και αυτό το χαρακτηριστικό  είναι  που  τον  διακρίνει  από  τον Υιό  και  το  άγιο Πνεύμα, τότε κανένα από τα δύο αυτά Πρόσωπα δεν μετέχει στην πηγή της θεότητας.  Σε  αντίθετη  περίπτωση  θα  προέκυπτε  σύγχυση των  θείων  Προσώπων και αναίρεση των χαρακτηριστικών που τα διακρίνουν.

5.Το Άγιο Πνεύμα χαρακτηρίζεται ως Πνεύμα αληθείας και Πνεύμα Υιοθεσίας. Είναι ένα αληθινό πρόσωπο που ήρθε να κατοικήσει μέσα στους γνήσιους μαθητές του Ιησού Χριστού μετά το θάνατο, την ανάσταση και ανάληψή Του στον Ουρανό (Πράξεις 2)

Το Άγιο Πνεύμα, μας προσφέρει τούτη τη εξής δυνατότητα. Φωτίζει τις καρδιές μας διώχνοντας την εμπαθή σκοτεινιά, φωτίζει το νου μας, ώστε να σκεφτόμαστε καθαρά, φωτίζει τη ζωή μας, ώστε να συναναστρεφόμαστε με ευθύτητα, φωτίζει τον κόσμο, ώστε σαν μια ψυχή να ζει την κοινωνία του Θεού, ανοίγει νέους ορίζοντες, αποκαθιστά την αλήθεια και γι’ αυτό αποκαλείται «Πνεύμα της αληθείας».

Το Άγιο Πνεύμα μας οδηγεί σε νέα σχέση με τον Τριαδικό Θεό, στην υιοθεσία. «Όπως ο Χριστός δέχεται την υιοθεσία έτσι το Πνεύμα πραγματοποιεί την υιοθεσία επειδή «..ουδείς δύναται ειπείν Κύριον Ιησούν ει μη εν Πνεύματι Αγίω»(Ά Κορ.12,3)

6.Το Πνεύμα αναφέρεται και ως ΄’άλλος Υιός» επειδή πραγματικά το Πνεύμα είναι ίσο με τον Υιό στις ενέργειες και στην ουσία γενικώς εκτός από την γέννηση.(Γ)

  1. Στην Τριαδολογία η απόλυτος ομοτιμία και ισότητα του Αγίου Πνεύματος προς τα δύο άλλα πρόσωπα έχει ως συνέπεια να έχουμε  αληθή και πραγματική τριάδα προσώπων, διακρινομένων μόνον κατά τα τρία υποστατικά ιδιώματα· το αγέννητο  του Πατρός, το γεννητό  του Υιού και το εκπορευτό του Αγίου Πνεύματος. Η· μείωση του Αγίου Πνεύματος εν τη Τριάδι και εξάρτησή του και εκ του Υιού, (filioque) οδηγεί εις μείωση του έργου του Αγίου Πνεύματος στην Εκκλησία. Η Ορθόδοξος Εκκλησία απορρίπτει το filioque όχι μόνον ως προσθήκη χωρίς απόφαση οικουμενικής συνόδου, αλλά ως διδασκαλίαν που μειώνει  το ενα πρόσωπο  και καθιστά την Τριάδα «ανομοίαν προς εαυτήν».
  2. Το Άγιο Πνεύμα «εκπορεύεται αϊδίως εκ του Πατρός», και αποστέλλεται από τον Υιό, κατά Θεία οικονομία, στον κόσμο τελειώνοντας το έργο της απολυτρώσεως, όπως ρητά αναφέρεται στο Ιωάννη 15,26.

Το Άγιο Πνεύμα έχει την αιτιατή αρχή του στον Πατέρα, με διαφορετικό τρόπο απ’ ότι ο Υιός. Έτσι ο Υιός γεννάται προαιωνίως από τον Πατέρα, ενώ το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται προαιωνίως από τον Πατέρα. Αυτά αποτελούν και τα λεγόμενα υποστατικά ιδιώματα τους, δηλαδή οι μη κοινές ιδιότητες που έχουν οι υποστάσεις της Τριάδας.

filioque-1

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

Ο Παρακλητικός Κανόνας εις το Θείον και Προσκυνούμενον Πανάγιον και Παράκλητον Πνεύμα.(Το ιστορικό της Έκδοσης)

MaximGrek_klein_6872c0f592

Υπενθύμιση παλιότερης δημοσίευσης.

πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

Με την έκδοση του Παρακλητικού Κανόνα στο Άγιο Πνεύμα, στην ελληνική υμνογραφική γλώσσα, κλείνει η ενότητα που αφορά την έκδοση  των  υμνογραφικών έργων του Αγίου Μαξίμου του Γραικού.

Μια προσπάθεια, που είχε ξεκινήσει πριν αρκετά χρόνια ο μακαριστός  Αρτινός ιστορικός και ερευνητής Κώστας Τσιλιγιάννης.

Υπενθυμίζουμε ότι ο Άγιος Μάξιμος ο Γραικός συνέθεσε τα εξής υμνογραφικά ποιήματα:

  1. Παρακλητικό Κανόνα στον Τίμιο Πρόδρομο.
  2. Ακολουθία στον Άγιο Έρασμο.
  3. Παρακλητικό Κανόνα στο Θείο και Προσκυνούμενο, Πανάγιο και Παράκλητο Πνεύμα.
  4. ΕΞΩΦΥΛΟ-ΑΓ.ΤΡΙΑΔΑ

Η συγκεκριμένη όμως  έκδοση  του  Παρακλητικού Κανόνα  είναι ΜΟΝΑΔΙΚΗ και ως εκ τούτου ΙΣΤΟΡΙΚΗ για τους παρακάτω λόγους.

Α. Είναι  ο μοναδικός Παρακλητικός Κανόνας προς το Πανάγιο Πνεύμα, που υπάρχει στην Εκκλησιαστική υμνογραφία.  Ο  Άγιος Μάξιμος  ο Γραικός είναι ο πρώτος που συνέθεσε, ως μοναχός στην Μονή Βατοπαιδίου, Παρακλητικό Κανόνα  στον Τίμιο Πρόδρομο, αλλά και  ο   πρώτος που συνέθεσε παρακλητικό κανόνα στο Πανάγιο Πνεύμα, ως έγκλειστος στη Μονή  Βολοκολάμσκ.

Β. Το υμνογραφικό κείμενο  δίνεται για πρώτη φορά  στο Χριστεπώνυμο πλήρωμα στην ελληνική ορθόδοξη  υμνογραφική γλώσσα, για προσευχητική χρήση, μετά από 462 χρόνια από την σύνθεσή του στη ρωσοσλαβονική.

Γ. Περιλαμβάνει θεολογικό και φιλολογικό σχολιασμό του Κανόνα.

Δ. Έχει τον Παρακλητικό Κανόνα σε δύο μορφές. Μία σε ήχο δ και μία σε ήχο πλάγιο δ, του στυλ της μικρής παράκλησης, για να είναι πιο  προσιτό το κείμενο στο χριστεπώνυμο πλήρωμα. Έτσι δημιουργήθηκαν και παρουσιάζονται και νέα τροπάρια στον Άγιο Μάξιμο.

Ε. Για πρώτη φορά δημοσιεύονται Χαιρετισμοί στον Άγιο Μάξιμο τον Γραικό.

Οι δυσκολίες που αντιμετωπίσαμε στην Έκδοση και η αντιμετώπισή τους.

Η προσπάθεια έκδοσης του Κανόνα ξεκίνησε στα τέλη του 2012.

Οι κυριότερες δυσκολίες που αντιμετωπίσαμε ήταν.

Α. Η εύρεση εξειδικευμένου μεταφραστικού Κέντρου, για τη μετάφραση  του κειμένου από τη ρωσοσλαβονική γλώσσα, στην νεοελληνική γλώσσα.

Β. Η εύρεση υμνογράφου, ο οποίος θα αποδεχόταν τη σύνθεση υμνογραφικού κειμένου με βάση τη μετάφραση του Κανόνα.

Γ. Ο έλεγχος των κειμένων (νεοελληνικού και  υμνογραφικού κειμένου).

Αφήσαμε τα θέματα αυτά στις πρεσβείες και στην Πρόνοια του Αγίου, του οποίου η παρουσία ήταν εμφανέστατη σε όλη μας την προσπάθεια, ιδιαίτερα δε από το Μάρτιο του 2014 μέχρι την έκδοση του Κανόνα (Αύγουστος 2014).

Το πρόβλημα της  εύρεσης εξειδικευμένου μεταφραστικού Κέντρου λύθηκε σχετικά νωρίς. Έτσι  το Φεβρουάριο του 2013 είχαμε στα χέρια μας τη μετάφραση του Κανόνα από τη ρωσοσλαβονική γλώσσα  στην νεοελληνική. Δημοσιεύτηκε δε στο ιστολόγιο –ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΓΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΥΣΕΒΕΙΑΣ – για πρώτη φορά θεολογικός σχολιασμός  του Κανόνα.

Παράλληλα άρχισε και η έρευνά μας για υμνογράφο. Στη διάρκεια αυτής της προσπάθειας μάς υποδείχτηκε να γίνει ο έλεγχος της μετάφρασης. Έτσι, «προνοία»  του Οσίου Μαξίμου και «προτάσει» υμνογράφου της των Αλεξανδρέων Εκκλησίας, ήρθαμε σε επαφή με τον Μητροπολίτη Κυρήνης κ.κ.Αθανάσιο, Έξαρχο του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας στην Μόσχα. Ο συγκεκριμένος Μητροπολίτης, με ειδικές σπουδές στη Βυζαντινή υμνογραφία και ποίηση, έχει ιδιαίτερη ευλάβεια στον Άγιο Μάξιμο τον Γραικό και αποδέχτηκε με μεγάλη χαρά και προθυμία τον έλεγχο της μετάφρασης. Αυτό έγινε σε συνεργασία του Σεβασμιοτάτου με ελληνιστές Ρώσους καθηγητές. Έτσι τελικά το καλοκαίρι του 2013 περιήλθε στα χέρια μας, μετά από το σχετικό  έλεγχο, το μεταφρασμένο κείμενο. Οπότε έπρεπε να βρεθεί ο υμνογράφος εκείνος  που θα αναλάμβανε την μεταφορά του Κανόνα από τη νεοελληνική στην Ορθόδοξη υμνογραφική γλώσσα.

Αυτό όμως το γεγονός, δημιουργούσε δυσκολίες πολλές στους υμνογράφους, γιατί τους έβαζε όρια και περιορισμούς. Έπρεπε να μεταφέρουν  υμνογραφικά τη θεολογική γλώσσα  και να αποδώσουν τις σκέψεις και τα συναισθήματα  ενός Αγίου της Εκκλησίας μας.

ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ

Η επιλογή του υμνογράφου

Τον καθηγητή και υμνογράφο κ.Αντώνιο Μάρκου τον γνωρίζαμε από τις δραστηριότητες του Αγιολογικού Κέντρου «΄Οσιος Συμεών ο Μεταφραστής». Ιδιαίτερα γνωρίζαμε  τη συγγραφική  και υμνογραφική  δραστηριότητα του κ.Καθηγητή  για τους Ρώσους Αγίους, τις θαυματουργικές εικόνες της Θεοτόκου στην Ρωσία κ.α. Επίσης η ενασχόλησή μας  με τους  Ηπειρώτες νεομάρτυρες μάς έφερε σε επαφή με τον άγνωστο νεομάρτυρα Άγιο Νικόλαο τον εξ Ιωαννίνων, ο οποίος μαρτύρησε στη Σόφια και του οποίου την ακολουθία συνέθεσε ο κ. Α. Μάρκου. (Συμπεριλαμβάνεται δε η συγκεκριμένη ακολουθία στην εκδοθείσα διπλωματική εργασία του Αρχιμ. του Οικουμενικού θρόνου π. Θωμά Ανδρέου,  με τίτλο ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ. Ο  Πανοσιολογιότατος  συγγραφέας   αφιερώνει την εργασία του   στον  Παναγιότατο  Οικουμενικό  Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο  και  εκείνος  επιδαψιλεύει  τις  ευχές  του προς  το συγγραφέα  διά  δύο  Πατριαρχικών  Γραμμάτων, τα  οποία  δημοσιεύονται  εισαγωγικά).

Βρισκόμαστε στον Μάρτιο του 2014.Η μέχρι τότε έρευνα για υμνογράφο ήταν άκαρπη.Τα υμνογραφικά κείμενα του κ.Καθηγητή προς την Παναγία και ιδιαίτερα ο  Παρακλητικό Κανόνας  της Παναγίας του Καζάν, τον οποίο διαβάζαμε εκείνο τον καιρό, μας οδήγησαν στην απόφαση  να προτείνουμε την ανάθεση της εργασίας  μεταφοράς του κανόνα από την νεοελληνική γλώσσα στην Ορθόδοξη υμνογραφική, στο συγκεκριμένο υμνογράφο. Ο κ. καθηγητής αποδέχτηκε με μεγάλη χαρά την πρότασή μας και έτσι ξεκίνησε η νέα φάση της εργασίας, που ήταν και η πιο δύσκολη, λόγω της πρωτοτυπίας του εγχειρήματος.

Όμως, η Θεομητορική μεσιτεία και προστασία  της Παναγίας του Καζάν καθώς και η πρόνοια  του Αγίου  διέλυσαν κάθε εμπόδιο και κάθε δυσκολία που παρουσιαζόταν. Έτσι ο κ. Καθηγητής μάς παρέδωσε τον Μάιο του 2014 ολοκληρωμένο το έργο σε δύο κανόνες. Ένα στον τέταρτο ήχο και ένα στον πλάγιο δ.

p_Athanasiou_ex11753 ΦΩΤΟ-page-001

Μικρό δείγμα εργασίας του υμνογράφου δημοσιεύουμε στη συνέχεια

Ρωσικό Πρότυπο.

Αυτός, που με το μάννα έθρεψε τον Ισραήλ στην έρημο παλιά και τη ψυχή μου, Δέσποτα, γέμισε με το Πνεύμα το Πανάγιο, για να Σε υπηρετώ θεάρεστα πάντοτε.

Τροπάρια. Ἦχος πλ. δ’. Ὑγράν  διοδεύσας.

  θρέψας τῷ μάννᾳ τόν Ἰσραήλ,* ἐν  ἐρήμῳ  πάλαι,* Σύ νῦν πλήρωσον  τήν ἐμήν*  ψυχήν, Δέσποτα, Πνεύματος Ἁγίου,* ἵν’ εὐαρέστως θεραπεύω Σοι πάντοτε.

Ρωσικό πρότυπο.

Την σωτηρία μου από τα καταστροφικά πάθη και πνεύματα που συνεχώς βασανίζουν την ψυχή μου  σε Σένα, παμμακάριστε Παράκλητε, σαν Θεό επαφίω.

Δόξα Σοι, ὁ  Θεός  ἡμῶν, δόξα  Σοι.

Νενίκημαι, Παράκλητε Ἀγαθέ,* ὑπό  τῶν  πνευμάτων*  καί παθῶν τῶν  ὀδυνηρῶν,* ἅτινα  κολάζουσι ψυχήν  μου·* ἡ  σωτηρία  μου ὁ Θεός, Σοί ἀφίημι.

Ρωσικό πρότυπο.

Από τη δίνη των κάθε είδους άνομων λογισμών σκοτισμένος πικρά, Σε παρακαλώ να με απαλλάξεις από τη θέληση της καταστροφικής αυτής ασθένειας.

Δόξα Σοι, ὁ  Θεός  ἡμῶν, δόξα  Σοι.

σκότισμαι  τῇ δίνῃ  τῶν  λογισμῶν* τῶν τῆς ἀνομίας* και νῦν πτῶμα κεῖμαι οἰκτρόν·* ὅθεν ἱκετεύω Σε  ρυσθῆναι* τῆς  ἀσθενείας  αὐτῆς ἥ  κατέχει  με.

Ο έλεγχος των υμνογραφημάτων έγινε από το Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Κυθήρων κ.κ.Σεραφείμ, που είναι και ό ίδιος υμνογράφος. Ο μουσικολογικός έλεγχος και οι αντίστοιχες διορθώσες έγιναν από το Μουσικοδιδάσκαλο κ. Γ. Χρονόπουλο.

Και τέλος το εισαγωγικό σημείωμα, που αναφέρεται στο βίο και την πολιτεία του Οσίου Μαξίμου του Γραικού ανέλαβε, μετά από πρότασή μας ο Κ.Βλάσιος Σαββίδης, Ομότιμος καθηγητής τοῦ Ca.S.University της Σχολῆς Ἑλληνικῶν Σπουδών, της έδρας τῆς Κλασσικής Φιλολογίας.

Την έκδοση  του βιβλίου ανέλαβε ο Εκδοτικός Οίκος ΣΤΑΜΟΥΛΗ, που έχει και την αποκλειστική διάθεση των αντιτύπων.

Έτσι ολοκληρώθηκε η προσπάθεια της Ά Έκδοσης του Παρακλητικού Κανόνα στο Θείο και Προσκυνούμενο, Πανάγιο και Παράκλητο Πνεύμα του Αγίου Μαξίμου του Γραικού.

Το βιβλίο κατοχυρώθηκε με το ΙSΒΝ στην Εθνική Βιβλιοθήκη και έχουν κατατεθεί αντίτυπα στα σπουδαστήρια Θεολογικών, Εκκλησιαστικών  και Φιλολογικών  σχολών.

 text09012101-01

Μία αξιοσημείωτη λεπτομέρεια.

Αρχικός μας σκοπός ήταν να συμπεριλάβουμε στο βιβλίο ολόκληρο το κείμενο στη Ρωσοσλαβονική γλώσσα. Η έρευνά μας έδειξε ότι το κείμενο αυτό βρίσκεται σε βιβλίο στην Ιερά Μονή Χιλανδαρίου στο Άγιο Όρος.

Την 29η Απριλίου 2014 υποβάλλαμε στην Ιερά Μονή αίτηση με την οποία ζητούσαμε να μας παραχωρηθεί είτε σε φωτοτυπική είτε σε ηλεκτρονική μορφή το κείμενο του συγκεκριμένου Κανόνα, προκειμένου να εξασφαλίσουμε καλύτερη ανάλυση για να χρησιμοποιηθεί στην Έκδοση. Στις 26 Ιουνίου η Μονή μας ενημέρωσε ότι: «….το συγκεκριμένο κείμενο δεν υπάρχει στον κατάλογο της βιβλιοθήκης της Μονής.Ένα αντίγραφο του κειμένου (προσωπικό) υπηρχε σε κελί μοναχού Σ. (αναφέρεται το όνομά του) και αυτό κάηκε μαζί με το κελί του στην μεγάλη πυρκαγιά του 2004..»

Έτσι αναγκαστήκαμε να δημοσιεύσουμε μόνο ένα μικρό μέρος του Κανόνα. Ήδη όμως εξασφαλίσαμε από ρωσικές πηγές ολόκληρο τον Κανόνα σε ηλεκτρονική μορφή και θα χρησιμοποιηθεί σε μελλοντική έκδοση.

Κόπον τόν ἐλάχιστον δέχου ἀντί πταισμάτων*

λῦτρον, Ἀγαθέ, τάλαινος  Ἀντωνίου·*

Δημήτριον θύτην δέ, οἰκογενεῖς  αὐτοῦ τε,*

σκέπε  καί  διάσωζε τῶν προσβολῶν Βελίαρ·*

οὗτος γάρ ἔσχεν φωτισμόν, τόν παρά Σοῦ, ποιῆσαι*

τήνδε  τήν  ἀνασύνθεσιν, Κανόνος πρός  Σήν Χάριν.

Πρεσβείαις τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Μαξίμου τοῦ Γραικοῦ,

Παράκλητε Ἀγαθέ, φώτισον ἡμᾶς τῷ φωτί Σου. Ἀμήν.

 

Ο πνευματικός δυναμισμός και ο νηπτικός χαρακτήρας του Παρακλητικού Κανόνα στο Άγιο Πνεύμα του Οσίου Μαξίμου του Γραικού.

ΕΞΩΦΥΛΟ-ΑΓ.ΤΡΙΑΔΑ

πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

Ο πνευματικός δυναμισμός του Κανόνα.

Ο Παρακλητικός Κανόνας στο Άγιο Πνεύμα του Αγ.Μαξίμου του Γραικού είναι μεστός θεολογικών γνώσεων, «εκτύπωμα αληθινό και γνήσιο των γνώσεων, των χαρισμάτων και της ποιητικής ικανότητας» του Οσίου ώστε να μπορεί να χαρακτηριστεί «καθαρός ποταμός πνευματικών ορμημάτων». Ο προσευχητικός τρόπος, που χρησιμοποιεί ο ποιητής, χαρακτηρίζεται από την ψυχική και νηπτική ευαισθησία, την βιωματική εκφραστικότητα, την εξομολογητική ταπεινότητα των ικεσιών, την ακράδαντη πίστη στην κατάθεση των παρακλήσεων, που είναι βασικά χαρακτηριστικά του ορθόδοξου προσευχητικού τρόπου.

Ο Όσιος αποτυπώνει στο ποίημά του την αγωνιστική άρση του Σταυρού των δεινών πειρασμών του και του πολυποίκιλου πολέμου των παθών, που υψώνει την ανθρώπινη ύπαρξη από την απόγνωση στην ελπίδα της σωτηρίας και της απαλλαγής από τα δεινά.

Στο κείμενο κατατίθενται τα αιτήματα με τα δεητικά ρήματα «ικετεύω, κράζω, προσπίπτω, προστρέχω, βοώ» αλλά και η προστακτική επίκληση της λυτρωτικής δυνάμεως της Αγίας Τριάδος, του Παρακλήτου και της Θεοτόκου όπως:

«Ανάδειξον, απέλασον, απάλλαξον, αξίωσον, αποδίωξον, αγίασον, εμφύτευσον, εξάλειψον, ευδόκησον, εισάκουσον, ζώωσον, θεράπευσον, καταστόλισον, καθήλωσον, κατεύθυνον, κούφισον, κάμψον,

 

 

Τα ψυχικά και σωματικά νοσήματα στον Παρακλητικό Κανόνα στο Άγιο Πνεύμα

Η αμαρτία είναι το βασικό θέμα που παρουσιάζεται στον παρακλητικό κανόνα και θεωρείται σαν αιτία της ψυχοσωματικής ασθένειας .Ο υμνογράφος εξ ονόματος των πιστών παρακαλεί για την θεραπεία της αμαρτίας και των αποτελεσμάτων της (νόσος, ασθένεια, αρρώστια).

Τα αιτήματα προσευχής για θεραπεία κατατίθενται με ρηματικές προστακτικές (αποδίωξον, σύντριψον).

Σαν ελπίδα, προστασία και σκέπη εξυμνείται η Υπεραγία Θεοτόκος. Ο Όσιος προσεγγίζει το μητρικό και υπερευλογημένο πρόσωπό της με συστολή, αλλά και με ακαταίσχυντη προσδοκία και βεβαιότητα ιάσεως και σωτηρίας.

Η είναι η Θεοτόκος «Αειπάρθενη και Πανύμνητη Μητέρα, η Αγαθή και Αγγέλων υπερτέρα, η Αγνή, η Πάναγνη, η γεννήσσασα των Απάντων Ζωή, η Θεοχαρίτωτη Ανύμφευτη Νύμφη, το όχημα της ταπεινώσεως, που γίνεται η θεία μεσίτρια και καταφυγή των πιστών που γίνεται συγχρόνως και θεία παρηγορία ». Αναθέμενος σε Αυτή όχι μόνο ο Όσιος αλλά και κάθε πιστός δεν αστοχεί στην λύτρωσή του από τα δεινά και τα νοσήματα, γιατί αυτή απλόχερα επιχεει ιάματα και γίνεται αρωγός στην αγωνιστική άρση του σταυρού των αρρωστημάτων.

Στον συγκεκριμένο κανόνα συναντούμε πάθη σωματικά και πάθη ψυχικά.Και τα μεν σωματικά πάθη περιγράφονται ως  « σαρκός της αθλίας διανοήματα »και« άνομες κινήσεις σαρκός »τα δε ψυχικά πάθη αναφέρονται ως εξής:

«Πάθη και πνεύματα οδύνης, δεινοί λογισμοί ανομίας, υπερηφάνεια, οκνηρία, οίηση, έπαρση, αλλαζονεία, θράσος, υπεροψία, φαρισαϊκή υποκρισία, σκληρότητα καρδίας, σκοτασμός πλάνης, λογισμοί κακίας, κενοδοξίας,».

Ο «ασθενής νούς» και «οι ασθενούσες φρένες» κατά τον υμνογράφο δημιουργούν σκληρότητα καρδίας, σκότος ψυχής, ύπνο και αισχίστη δίωση (λεηλασία) ανόμων λογισμών και κακία ψυχής.

 ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ

Ο νηπτικός χαρακτήρας του κανόνα του Αγίου Μαξίμου (Απόσπασμα)

Το ήθος του Αγίου Ποιητή διαμορφώνει και καθορίζει και το ύφος του συγκεκριμένου θρησκευτικού ποιήματος.

Το ύφος των τροπαρίων κάθε ωδής του κανόνα είναι έντονα λυρικό και παρακλητικό, με έντονο νηπτικό χαρακτήρα, χωρίς να καταντάει πεζό και ανιαρό.

Ο Μάξιμος δεν εκτρέπεται σε ρητορισμούς ούτε σε εξεζητημένα σχήματα.

Ο έντονος νηπτικός χαρακτήρας του κανόνα οφείλεται στο γεγονός ότι ο Άγιος απέκτησε πλήρη επίγνωση ότι εκπληρώνει θείο θέλημα, μετά από σχετική θεία πληροφορία.

«… .Βρισκόμενος Σε άκρα ταπείνωση πνεύματος, έβαλε στην καρδιά του ότι αυτός είναι ο τελευταίος άνθρωπος πάνω στη γη, ταπεινούμενος με θεία επίγνωση ότι ο Κύριος επέτρεψε τα δεινά, διότι, μέσα από το δρόμο της άκρας ταπείνωσης, ήθελε να τον οδηγήσει στην ηθική τελειότητα, έγκλειστος και τέλειος ησυχαστής, προσευχόμενος έμπονα, με αλάλητους στεναγμούς της καρδίας και αδιαλείπτως, με τη νοερά από τα βάθη της καρδίας επίκληση του ονόματος του γλυκυτάτου Νυμφίου του Ιησού Χριστού ……

… Ο Άγιος Μάξιμος ήταν ανάμεσα στους λίγους Οσίους που διεξήγαγαν τον πνευματικό τους αγώνα χωρίς οδηγό και συμπαραστάτη. Χωρίς πνευματικό πατέρα προς χειραγωγία, χωρίς Γέροντα για να πει τον λογισμό του – κατά το κοινώς λεγόμενο – για παρηγορία και ενίσχυση στην άρση του Σταυρού. Αλλ ακόμη χωρίς συμπαράσταση από αδελφούς ομοϊδεάτες, κατά το «αδελφός υπό αδελφού βοηθούμενος ως πόλις οχυρά και τετειχισμένη». Αυτό διήρκεσε πολλά χρόνια όσα του είχε απαγορευθεί η κοινωνία με τους πιστούς. Παράλληλα στερείτο και αυτού του όπλου της συμμετοχής στη θεία ευχαριστία.

… …. Ο Μάξιμος πάλευε ΜΟΝΟΣ εν μέσω «θηρίων πολλών», που επιβουλεύονταν αυτόν καθημερινώς μέχρι θανάτου. «Έξωθεν μάχαι» «ετηρείτο εγκάθειρκτος εν δεσμοίς και εθανατούτο διά του ψύχους, του καπνού και της πείνης», αλλά και «έσωθεν φόβοι», μήπως και γογγύσει κατά του Θεού για το πλήθος των δοκιμασιών, μήπως παραβιάσει τις εντολές του Θεού οργιζόμενος εναντίον αυτών που τον αδικούσαν, υβρίσει αυτούς ή μνησικακήσει εναντίον τους, αλλά και όλος ο υπόλοιπος συρφετός των παθών μαινόταν εναντίον του Αγίου, μόνου αυτού παλαίοντος. Γιγαντιαία η μάχη, όχι μόνον απροσπέλαστες, αλλά και απερινόητες για μας οι συνθήκες του αγώνα του Αγίου, αλλά νίκησε με τη συμμαχία του αγαπήσαντος αυτόν Κυρίου, και δόντος Εαυτόν εις θάνατον υπέρ πάντων ».

Γνώριζε ως γνήσιος Αγιορείτης μοναχός ότι:

Α. Ο αληθινός προορισμός του χριστιανού είναι να αποκτήσει το Άγιο Πνεύμα και πως κανένα καλό έργο δεν φέρνει τους καρπούς του Aγίου Πνεύματος, αν δεν γίνεται για την αγάπη του Xριστού.

Β. Για την ορθοδοξία δεν υπάρχει θρησκευτική ζωή αυτονομημένη και ανεξάρτητη από το Άγιο Πνεύμα. Μόνο η χάρη του Αγ. Πνεύματος μας κάνει αληθινούς πνευματικούς ανθρώπους. Μόνο η χάρη του Θεού αγιάζει τούς ανθρώπους, διαμορφώνει ένα σεμνό και αληθινό ήθος και δίνει αληθινό νόημα στη κάθε πράξη μας. Το Άγιο Πνεύμα μας εισάγει σε μία νέα ζωή. Είναι πνεύμα ενεργούν.

Γ. Κάθε αυτονόμηση από το Άγιο Πνεύμα η πνευματική ζωή είναι μία πλάνη και οδηγεί σε πλήρη αποτυχία.

Δ. Το Άγιο Πνεύμα είναι το «ύδωρ το ζων», που ζωοποιεί «πάσαν σάρκα», που ανακαινίζει τον κόσμο μας και τον μεταμορφώνει από κόσμο φθοράς και έρημη χώρα σε εδεμικό παράδεισο. Μεταμορφώνει τους ανθρώπους από βιολογικές «σάρκες» σε πνευματικές προσωπικότητες.

Για τον Όσιο Μάξιμο το Άγιο Πνεύμα είναι ο Παράκλητος, το Πνεύμα της Αληθείας, «το Πάνσεπτον, το Παντουργόν, το Παντεπίσκοπον, το Υπερσοφόν, το Απειρόδωρον, το Απειράγαθον, η Αυτοζωή και η Πηγή της Ζωής.»

………………………………………………………………………………………

(Απόσπασμα από το εκδοθέν βιβλίο)

»

Ὁ Ἅγιος ὁμολογεῖ, ὅτι:

Εὐρίσκεται  εἰς ἀπύθμενον βάθος παραλογισμοῦ καί ἀπροσεξίας (Ἱλάσθητι,…τῷ παραλογισμῷ  καί  ἀπροσεξίας κειμένῳ εἰς βάθος ἀπύθμενον… α5).

Ὁ λογισμός  του  εἶναι  ἐσκοτισμένος  καί ἔτσι ὁ  ἴδιος εὐρίσκεται  εἰς  δύνην (Ἐσκότισμαι δεινῶν λογισμῶν ἀνομίας, ὅθεν  καί οἰκτρόν πτῶμα κεῖμαι ἐν δύνῃ…α4). Διά  τοῦτο  δέεται τοῦ Θεοῦ «…καταστόλισον νοῦν τῷ πάθει αἰχμαλώτῳ…» γ2· Οἶμοι  τῷ  ἀθλίῳ, τόν  νοῦν κατειλημμένῳ συγχύ-σεως δεινῆς  καί  πίπτοντι παντοίοις  κακοῖς… στ5).

Ἡ ψυχή του εἶναι γεμάτη βεβήλων παθῶν (Γέμων  τῆς σαρκός  παθῶν τῶν βεβηλούντων ψυχήν τήν  ἐμήν…γ3), ἐσπιλωμένη καί ἐφθαρμένη  (…καθαίρουσα ψυχήν δισαριθμήτου σπιλώσεως… δ6· …τήν φθαρεῖσαν πάθεσι  καί  παναθλίαν  ψυχήν  μου… θ7), ἔτσι  εἶναι  νεκρά  καί  ἀναδύει ὀσμήν  ἀποσυνθέσεως (…ψυχήν ὄζουσαν, …πάθεσι μιαροῖς  νενεκρωμένην…γ6) καί ὁμοιάζει  μέ  ἔρημον γῆν (…ψυχῇ τῇ  ἐμοί δέ, ὡς  γῇ  ἐρημωτάτῃ… η3).

Οἱ  ὀφθαλμοί  τῆς  ψυχῆς  του εἶναι ἐσκοτισμένοι, λόγῳ  τῆς «ἐν ἀνομίαις» μακρύνσεώς  του  ἀπό  τόν  Θεόν (Αὐγασθῆναι τῆς ψυχῆς τά ὄμματα αἰτοῦμαι, ὅτι  διέφθειρα Σοῦ μακρυνθέντος  ἐν  ἀνομίαις…γ5).

Ἡ σάρκα του ταλαιπωρεῖται  ἀπό  ἐνθυμήσεις  ἁμαρτιῶν  καί  σκέψεις  ἀθλιότητος (…φόβῳ  καθήλωσον  σαρκός  μου  τῆς  ἀθλίας, διανοήματα  ἄθλια  καί  ἐνθυμήσεις… δ3· Ἐμπαθεῖς  λογισμούς  καί  σαρκός  μου ἀνόμους  κινήσεις… ζ7).

Ὡς μακράν εὐρισκόμενος ἀπό  τοῦ  Κυρίου εἶναι  ἀπολύτως δυχτυχής (…Κυρίου μακρυν-θέντος τάλαινος  ἐμοῦ, τῷ σκοτασμῶ τῆς πλάνης… δ7) καί βιώνει αἰσχροτάτη καταστροφή (…κἀμοῦ  ἐκαθάρισον καρδίαν ἀνόμων λογισμῶν διώσεως  αἰσχίστης… η1).

Εἶναι  δεσμώτης  καί ἁλυσοφόρος (Ὁ  σκότει  δεσμούμενος ἁμαρτημάτων,…τοῦ βάρους τε τῶν ἁλύσεών μου, ἐλέει Σου κούφισόν με… ε2).

Εἶναι  παραβάτης  τῶν  ἐντολῶν  τοῦ  Θεοῦ  καί  δι’ αὐτό βιώνει  κλονισμόν ψυχῆς (…διά  παντός τοῦ δούλου Σου ψυχήν τήν κλονουμένην, ἐπί τῶν  θείων  ἐντολῶν  τυγχάνω  παραβάτης… ε6).

Ἔχει νικηθεῖ ἀπό τά  σαρκικά  πάθη  καί δι’ αὐτό  ἔχει  κατακριμνησθῇ εἰς  ἐσχάτην ἄβυσσον, ἐπειδή παρέβη τούς πρός Χριστόν ὄρκους τοῦ Ἁγίου Βαπτίσματος  καί  τοῦ Μοναχικοῦ Σχήματος (Νενίκημαι τοῖς πάθεσι τῆς  σαρκός,…βεβυθισμένος ἐνυπάρχων τε ἐσχάτῃ  ἀββύσῳ… στ1· …τῷ πτώσει φοβερᾷ κειμένῳ  καί βιοῦντι, ὄρκους  πρός  Αὐτόν ἀφρόνως  παραβάντα…στ6).

Τελικά ὁμολογεῖ, ὅτι εἶναι ὁ πάντων τῶν ἀνθρώπων πλέον φιλάμαρτος (…τόν φιλάμαρτον ὑπέρ πάντας ἀνθρώπους… η7), ὅτι ἔχει ὑπερβεῖ εἰς τήν ἀνομίαν τήν Πόρνην καί τόν Ἠσαΰ (…τήν Πόρνην ὑπερβάντα  καί  Ἠσαΰ  ἀνομίᾳ… η6) καί  ὅτι ἡ  καρδία  του  ἔχει πορωθεῖ (Ἐλέησον, Σῶτερ,  ἐμήν καρδίαν, λίθου  ἀρραγοῦς σιδήρου τε σκληροτέραν… ζ2). Ἔτσι καταφεύγει  πρός  τόν Κύριον ὡς ὁ ἐλάχιστος  τῶν  δούλων  Του (…ὁ δοῦλος  Σου, ὁ  σποδός  ἐνυπάρχων, φόβῳ κείμενος τῶν πάντων ὑποκάτω… θ2) καί  δέεται ὅπως εἰσακουσθῇ ἡ δέησίς του (Ἴδε  δούλου Σου πένητος  δέησιν… θ8)  καί ὡραϊσθῇ τῆς ψυχῆς του ἡ κακία (Ὠράϊσον ψυχῆς  τῆς  ἐμῆς  τήν  κακίαν… θ6), διά τῆς ἀπαλλαγῆς  της  ἀπό  παντός  βεβήλου ἔργου (…δεόμενος  βεβήλου  ἔργου ἀπαλλαγῆναι… ζ4).»(καθηγητής Βλάσιος Σαββίδης)

Το νηπτικό έργο του Παρακλήτου, περιγράφεται πλήρως στο υμνογραφικό ποίημα του Αγίου Μαξίμου.Έτσι το Άγιο Πνεύμα.

Α. Ἀπαλάσσει τήν ψυχή ἀπό τά πάθη καί τούς ἀνόμους λογισμούς.

Ν ενίκημαι παθῶν * καί πνευμάτων ὀδύνης, * ἅτινα ψυχήν * τήν ἐμήν τυρρανοῦσι · * ἡ σωτηρία μου ὁ Θεός ὑπάρχεις μόνη, * Παράκλητε Ἀγαθέ, τῶν Σῶν δούλων ἡ δόξα, * εἰς Σέ, ὡς Θεῷ, ἐπαφίημι. (Α3).

Ε σκότισμαι δεινῶν * λογισμῶν ἀνομίας, * ὅθεν καί οἰκτρόν * πτῶμα κεῖμαι ἐν δύνῃ · * διό καθικετεύω Σέ ῥυσθῆναι ἐν τάχει, * ἀσθενείας ἧς κατέχει * νοός μου πασχούσας φρένας, * ἵνα γαιρέρω Σε ἐνθέοις ἄσμασι. (Α4).

Β. Χορηγεῖ τήν ταπείνωση καί καλλιεργεῖ ἁγιοπρεπεῖς λογισμούς.

Γ έμων Των σαρκός παθῶν Των βεβηλούντων * ψυχήν ἐμήν, διάλυσιν αἰτοῦμαι * καί ἐξαφάνισιν πάντων ἅ μέ μολύνουσι, * ἱκετεύω Σε καί ὑπερηφανείας * ἄμοιρον δεῖξον με, * Σέ τόν κριτήν Δεσπότην. (Γ3).

Η συχίᾳ ψυχης ΚΑΙ λογισμοῖς εὐλαβείας, * καταστόλισον νοῦν τῷ πάθει αἰχμαλώτῳ, * δωρήμασι ἐνθέοις τοῖς Σοῖς, Παντελεήμων, * ἵνα ἐπαξίως ὑμνῶ Σε καί δοξάζω, * ἁγιοπρεπῶς * ὡς ἁρμόζει Σοι τῷ Παρακλήτῳ. (Γ2).

Γ. Σώζει τήν ψυχή ἀπό τήν ἀπώλεια, λόγῳ τῆς πνευματικῆς ἀπροσεξίας.

Ι λάσθητι, Ἀγαθή, * Σοί βοῶ, ἰλάσθητί μοι, * τῷ παραλογισμοῦ * καί ἀπροσεξίας κειμένῳ * εἰς βάθος ἀπύθμενον, Θεοτόκε Μαρία, * καί ἀπό τῆς αὐτοῦ διώσεως σῶσον Σόν δοῦλον, * τῷ Σοί, Μῆτερ, προσπίπτοντι. (Α5).

Δ. Συγκρατεῖ καί ἐξαφανίζει τίς ὁρμές / πάθη τῆς ψυχῆς.

Ρ ῦσαι τοῖς σεπτοῖς ἠνίοις Σου ΚΑΙ θείοις, * ὁρμήματα ψυχῆς, χαλινῷ δέ Σοῦ φόβου, * Σύ μέ συγκράτησον, ἵνα μετ ‘εὐλαβείας * καί διανοίας καθαρᾶς * ὕμνους Σοί προσάγω, * τῷ εὐεργέτῃ, * θεῖε Παράκλητε . (Γ4).

Ε. Φωτίζει τήν ἐσκοτισμένη ψυχή καί τήν σώζει οπό τούς ακάθαρτους δαίμονες.

Γ έμων Των σαρκός παθῶν Των βεβηλούντων * ψυχήν ἐμήν, διάλυσιν αἰτοῦμαι * καί ἐξαφάνισιν πάντων ἅ μέ μολύνουσι, * ἱκετεύω Σε καί ὑπερηφανείας * ἄμοιρον δεῖξον με, * Σέ τόν κριτήν Δεσπότην. (Γ3).

Δ ιάσωσον, * ἀπό κακῶν τόν δοῦλον Σου, Παράκλητε, * τόν ἀγρίως καί συνεχῶς ὑπό δαιμόνων προσβαλόμενον, * αἰσχροῖς λογισμοῖς καί φαντασίαις ἀθλίαις. (Γ8).

Ν αόν Της Σῆς * χάριτος ἐσκοτισμένην, * ποίησον ψυχήν, * Παράκλητε, Σοῦ δούλου, * μανίας δεινῆς τό σκότος ἐκδιώκων, * φωτίζων φωτί, φωτός πηγή ὑπάρχων, * ὁμοῦ τῷ Πατρί * καί Λόγῳ τιμωμένη. (Ε3).

 

Στ. Ἀπαλάσσει ἀπό τά μιαρά ἔργα καί τά σαρκικά πάθη – Ζωοποιεῖ τήν νενεκρωμένη ψυχή.

Θ εε Ἀγαθέ, * ἡμέρας καί νυκτός τε * κινοῦσι εἰς ὀργήν * παμμίαραί μου πράξεις * καί λόγοι τήν Σήν πρός με μακροθυμίαν · * Σοί οὖν ἐκπλιπαρῶν * προσπίπτω καί βοῶ Σοι, * ἐχθίστης αὐτῆς * ἀπάλλαξον ἀτιμίας. (Ε4).

Ν ενίκημαι τοῖς πάθεσι Της σαρκός, Σῶτερ μου, * βεβυθισμένος ἐνυπάρχων τε ἐσχάτῃ ἀβύσσῳ, * Αὐτός με ζώωσον θερμῶς καθικετεύω, * ῥύαξι τῆς Σῆς * πηγῆς τῆς ζωοδόχου, * ἀρδεύων τήν ἐμήν * ψυχήν τήν καιομένην. (Στ1).

Ζ. Καλλιεργεῖ τήν μετάνοια, πού εἶναι βασική προϋπόθεση τῆς θεραπείας τῆς ψυχῆς.

Κ αρπούς μοι δίδου, Παράκλητε μετανοίας, * ψυχήν καί ζωήν ἐμήν βεβηλωμένην, * καθαῖρον, Ἀγαθέ, βεβήλου ἀντικειμένου, * τάς ἀπό νεότητος κινήσεις τάς βεβήλους, * ἅς τρόποις πολλοῖς * ἐμέ ἔπλησεν ῥύπου. (Στ4).

 

Η. Λυτρώνει τόν νοῦ ἀπό τήν σύγχυση καί τόν πνευματικό κλυδωνισμό τῶν λογισμῶν.

Ο ἶμοι τῷ ἀθλίῳ, τόν νοῦν κατειλημένῳ * συγχύσεως δεινῆς καί πίπτοντι παντοίοις * κακοῖς, ὡς ἡ ναῦς θαλάσσῃ κυματώδει * καί πνεύμασι σφοδροῖς * παντί κλονιζομένῃ · * Παράκλητε Ἀγαθέ, * ἐκλύτρωσον με ἐν τάχει . (Στ5).

 

Θ. Ἐλευθερώνει ἀπό κάθε κακία – Μεταμορφώνει τήν σκληρότητα τῆς ἁμαρτωλῆς καρδιᾶς.

Ν αόν ΜΕ δεῖξον, Σῶτερ, Πατρός ὁ Λόγος, * παθῶν τε ἐλεύθερον, κακίας τῆς τοῦ ἤθους, * ἁγίαις δωρεαῖς τοῦ θείου Παρακλήτου, * πλουτίζων με τόν ἄδοντα Σοί εὐφροσύνως · * ὁ τῶν Πατέρων Θεός, εὐλογητός εἶ. (Ζ1).

Ε λέησον, Σῶτερ, ἐμήν καρδίαν, * λίθου ἀρραγοῦς σιδήρου τε σκληροτέραν, * γλυκύτητος δέ πλήρωσον, ἵνα κραυγάζω * σωζόμενος, Σοί τῷ μόνῳ εὐεργέτῃ · * ὁ τῶν Πατέρων Θεός, εὐλογητός εἶ. (Ζ2).

Ι. Διώχνει ἀπό τήν ψυχή τούς καταστροφικούς λογισμούς καί ἐλευθερώνει ἀπό τούς λογισμούς ὑπερηφανείας.

Κ αταστροφικῶν ἐπιθέσεων ῥῦσαι, * ἐχθρῶν ἐμέ νικούντων τῶν ἀοράτων · * ψυχῇ τῇ ἐμοί δέ, ὡς γῇ ἐρημωτάτῃ, * τήν χάριν Σου ἐμφύτευσον τήν ζωηφόρον, * Παράκλητε σεπτέ, ὁ Θεός, καταδέχου. (Η3).

Η ρθησαν ΥΠΕΡ κεφαλήν μου ἀθλίαν * Βελίαρ λογισμοί πάθους κενοδοξίας * Σύ, Δέσποτα οἰκτίρμων, θεράπευσον ψυχήν μου * δαιμόνων ῥυπαρῶν βολαῖς τήν ὀχλουμένην, * ὅν τρόπον, Ἀγαθέ, Σύ ἐπιγινώσκεις. (Η5).

ΙΑ. Εἶναι Παρηγορητής – Βοηθός – Στήριγμα.

Ι δεῖν ἀξίωσον * Σῶν δικαίων τήν δόξαν, * καί εὐαρεστησάντων Σοι * ἐν οὐρανοῖς ἑορτήν · * ὑμνεῖν Σε μετ’αὐτῶν * δώρησαι, θεῖε * Πανάγιε Παράκλητε, * δοῦλος ὁ Σός ἐκζητεῖ · * ὅπως Σε συμφώνως δοξάζομεν. (Θ5).

ΙΒ. Εἶναι Διδάσκαλος θείων δογμάτων καί ἠθῶν – Ἀπαλάσσει καί ἐξαλείφει ἀπό τήν ψυχή κακίες καί ἀδυναμίες.

Α γαθότητα * ἠθῶν καί τοῦ Σοῦ νόμου * διδαχήν καί νόησιν * θείων Σου δογμάτων, * δίδαξον, Παράκλητε, * ὅπως θεαρέστως * ὑμνῶ Σέ τόν Θεόν, * τόν ἕνα τῆς Τριάδος · * Ἥν συμφώνως δοξάζομεν. (Θ9).

Ώ ράϊσον ψυχης * τῆς ἐμῆς τήν κακίαν, * φόβον ἀποδίωξον * ἀπό αὐτῆς τοῦ κακοῦ, * ἀδυναμίαν δ’ἐξάλειψον * καί τῷ στεφάνῳ * τῶν ἀρετῶν, Παράκλητε, * κατακόσμησον · * ὅπως Σέ συμφώνως δοξάζομεν. (Θ6).

……………………………………………………………………………