Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ.(π.Δημητρίου Μπόκου)

Analipsi

 

Χί­λια χρό­νια πρὸ Χρι­στοῦ ὁ βα­σι­λιὰς Δαυ­ῒδ καὶ ὀ­χτα­κό­σια ὁ προ­φή­της Ἡ­σα­ΐ­ας, μὲ τὴν ἔλ­λαμ­ψη τοῦ Ἁ­γί­ου Πνεύ­μα­τος προ­φη­τεύ­ουν τὸ συγ­κλο­νι­στι­κὸ γε­γο­νός, ποὺ ἡ ἐκ­κλη­σι­α­στι­κή μας πα­ρά­δο­ση ταυ­τί­ζει μὲ τὴν Ἀ­νά­λη­ψη τοῦ Κυ­ρί­ου. Βλέ­πουν τὸν Μεσ­σί­α-Χρι­στὸ μὲ τὴ μορ­φὴ ἰ­σχυ­ροῦ πο­λε­μι­στῆ, νὰ ἐ­πι­στρέ­φει μὲ γρή­γο­ρο καὶ στι­βα­ρὸ βά­δι­σμα – ἔν­δο­ξος νι­κη­τὴς – ἀ­πὸ τὸ πε­δί­ο τῆς μά­χης, ντυ­μέ­νος μὲ κόκ­κι­νη πο­λε­μι­κὴ στο­λή. Ἔρ­χε­ται ἀ­πὸ τὴν Ἐ­δώμ, τὴν Ἰ­δου­μαί­α (συμ­βο­λι­κὸ τό­πο τῶν ἐ­χθρῶν τοῦ λα­οῦ τοῦ Θε­οῦ) καὶ εἰ­δι­κώ­τε­ρα ἀ­πὸ τὴν πρω­τεύ­ου­σά της, τὴ Βο­σόρ.

Ἡ ἐ­πι­στρο­φὴ τοῦ νι­κη­τῆ Χρι­στοῦ στὸν τό­πο του, τὸν οὐ­ρα­νό, με­τὰ τὴ συν­τρι­βὴ τῶν ἐ­χθρῶν του, πε­ρι­γρά­φε­ται πλη­θω­ρι­κὰ στὴν ὑ­μνο­λο­γί­α τῆς ἑ­ορ­τῆς. Οἱ οὐ­ρά­νιοι ἄγ­γε­λοι ἐκ­πλήτ­τον­ται σὲ ὑ­πέρ­τα­το βαθ­μὸ βλέ­πον­τας ἄν­θρω­πο νὰ ἀ­νε­βαί­νει πά­νω ἀ­πὸ αὐ­τοὺς καὶ δι­ε­ρω­τῶν­ται μὲ τὰ λό­για τῶν προ­φη­τῶν: «Ποι­ὸς εἶ­ναι αὐ­τὸς ποὺ ἔρ­χε­ται ἀ­πὸ τὴν Ἐ­δώμ; “Τίς ἐ­στιν οὗ­τος ὁ ὡ­ραῖ­ος ἀ­νήρ;” Καὶ δὲν εἶ­ναι ἄν­θρω­πος μό­νο, ἀλ­λὰ Θε­ὸς καὶ ἄν­θρω­πος». Τὴν ἀ­πάν­τη­ση ἀ­να­λαμ­βά­νει νὰ δώ­σει ὁ ἴ­διος ὁ Χρι­στός: «Ἐ­γὼ εἶ­μαι ἐ­κεῖ­νος, ποὺ ὁ­μι­λῶ γιὰ δι­και­ο­σύ­νη καὶ ἔ­χω τὴ δύ­να­μη νὰ φέ­ρω τὴ σω­τη­ρί­α».

Οἱ ἄγ­γε­λοι ξα­να­ρω­τοῦν: «Για­τί τὰ ἱ­μά­τιά σου εἶ­ναι ἐ­ρυ­θρὰ καὶ τὰ ἐν­δύ­μα­τά σου σὰν νὰ ἐ­ξῆλ­θες ἀ­πὸ πα­τη­τή­ρι στα­φυ­λι­ῶν;» Καὶ ὁ Χρι­στὸς ἀ­παν­τᾶ: «Ἔρ­χο­μαι “ἐκ Βοσόρ, ὅ­περ ἐ­στὶ τῆς σαρ­κός”, (ἀ­πὸ τὴ σάρκα, ἀπὸ τὸν τό­πο ὅ­που ἔ­δρα­σα ὡς ἄν­θρω­πος). Εἶ­ναι ἐ­ρυ­θρὰ τὰ ἱ­μά­τιά μου, δι­ό­τι “λη­νὸν ἐ­πά­τη­σα μο­νώ­τα­τος”. Τὸ πα­τη­τή­ρι ἦ­ταν γε­μά­το καὶ κα­νέ­νας ἄλ­λος δὲν μὲ βο­ή­θη­σε νὰ πα­τή­σω τὰ στα­φύ­λια. Κοί­τα­ξα γύ­ρω μου μὲ πολ­λὴ προ­σο­χή, ἀλ­λὰ δὲν βρῆ­κα βο­η­θό, κα­νέ­νας δὲν μοῦ ἔ­δω­κε ἕ­να χέ­ρι βο­ή­θειας. Τὸ παν­το­δύ­να­μο χέ­ρι μου μό­νο του ἔ­σω­σε τὸν λα­ό μου. Κα­τα­πά­τη­σα στὸν θυ­μό μου τοὺς ἐ­χθρούς μου, τοὺς συ­νέ­τρι­ψα σὰν χῶ­μα, ἔ­κα­μα τὸ αἷ­μα τους νὰ τρέ­ξει στὴ γῆ» (Ἡσ. 63, 1-6 καὶ ὑ­μνο­λο­γί­α τῆς ἑ­ορ­τῆς). Μὲ τὸ πά­τη­μα τῶν στα­φυ­λι­ῶν ὑ­πο­δη­λώ­νε­ται ἡ συν­τρι­βὴ τῶν ἐ­χθρῶν τοῦ Θε­οῦ καὶ τοῦ λα­οῦ του, τῶν δαι­μο­νι­κῶν δη­λα­δὴ δυ­νά­με­ων.

«Βλέ­που­σαι δὲ τὸν οἰ­κεῖ­ον δε­σπό­την» οἱ τάξεις τῶν ἀγγέλων, ὅ­ταν ἀν­τι­λή­φθη­καν, ὅ­τι αὐ­τὸς ποὺ ἐρ­χό­ταν ἀ­πὸ τὴ Βο­σὸρ ὡς ἄν­θρω­πος ἦ­ταν ὁ ἴ­διος ὁ οὐ­ρά­νιος βα­σι­λιάς τους, ἄρ­χι­σαν νὰ κραυ­γά­ζουν ἔ­ξαλ­λες πρὸς τὶς ἀ­νώ­τε­ρες ἀγ­γε­λι­κὲς τα­ξι­αρ­χί­ες νὰ ἀ­νοί­ξουν δι­ά­πλα­τα τὶς οὐ­ρά­νι­ες πύ­λες, γιὰ νὰ εἰ­σέλ­θει ὁ νι­κη­τὴς Κύ­ριος: «Ἄ­ρα­τε πύ­λας οἱ ἄρ­χον­τες ἡ­μῶν καὶ ἐ­πάρ­θη­τε πύ­λαι αἰ­ώ­νιοι καὶ εἰ­σε­λεύ­σε­ται ὁ Βα­σι­λεὺς τῆς δό­ξης». Στὴν ἐ­ρώ­τη­ση δὲ τῶν ἀ­νω­τέ­ρων ἀγ­γε­λι­κῶν δυ­νά­με­ων: «Τίς ἐ­στιν οὗ­τος ὁ Βα­σι­λεὺς τῆς δό­ξης;» οἱ κα­τώ­τε­ροι ἄγ­γε­λοι ἀ­παν­τοῦ­σαν: «Κύ­ριος κρα­ται­ὸς καὶ δυ­να­τός, Κύ­ριος δυ­να­τὸς ἐν πο­λέ­μῳ, …Κύ­ριος τῶν δυ­νά­με­ων, αὐ­τός ἐ­στιν ὁ Βα­σι­λεὺς τῆς δό­ξης» (Ψαλμ. 23, 7-10).

Ἡ πα­ρα­στα­τι­κὴ αὐ­τὴ πε­ρι­γρα­φὴ θέ­λει νὰ το­νί­σει ὅ­τι κα­νέ­νας ἄλ­λος, οὔ­τε κά­ποι­ος ἄν­θρω­πος με­σο­λα­βη­τής, οὔ­τε ἄγ­γε­λος ἐκ τοῦ οὐ­ρα­νοῦ («οὐ πρέ­σβυς, οὐκ ἄγ­γε­λος), ἀλ­λ’ αὐ­τὸς ὁ Κύ­ριος», ὁ ἴ­διος ὁ Χρι­στός, «ἔ­σω­σεν ἡ­μᾶς», λό­γῳ τῆς ὑ­περ­βο­λι­κῆς του ἀ­γά­πης πρὸς ἐ­μᾶς. Αὐ­τὸς λοι­πὸν κα­τέ­βη­κε στὰ κα­τώ­τε­ρα μέ­ρη τῆς γῆς, στὸν ἴ­διο τὸν Ἅ­δη, ἀ­να­ζη­τών­τας τὸ πλά­σμα του, τὸν Ἀ­δάμ. Ἦρ­θε καὶ βρῆ­κε τὴν πε­σμέ­νη ἀν­θρώ­πι­νη φύ­ση, τὴν πῆ­ρε στοὺς ὤ­μους του, τὴν ἔ­κα­με δη­λα­δὴ φύ­ση δι­κή του, τὴν ἀ­νύ­ψω­σε πά­νω ἀ­πὸ τοὺς ἀγ­γέ­λους, «ὑ­πε­ρά­νω πά­σης ἀρ­χῆς καὶ ἐ­ξου­σί­ας», καὶ τε­λι­κὰ τὴν ἐ­κά­θι­σε στὰ δε­ξιὰ τοῦ Πα­τρός, τὴν ἔ­κα­με αἰ­ώ­νιο συγ­κά­θε­δρο τῆς Ἁ­γί­ας Τριά­δας. «Ἐ­πὶ τῶν ὤ­μων Χρι­στέ, τὴν πλα­νη­θεῖ­σαν ἄ­ρας φύ­σιν, ἀ­να­λη­φθείς, τῷ Θε­ῷ καὶ Πα­τρὶ προ­σή­γα­γες»,ψάλ­λου­με χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά. Γιὰ πρώ­τη φο­ρὰ ἀν­θρώ­πι­νη φύ­ση ἔ­φτα­σε στὸν ἀρ­χι­κό της προ­ο­ρι­σμό.

«Κοι­νω­νοὶ θεί­ας φύ­σε­ως» εἴ­μα­στε κα­λε­σμέ­νοι νὰ γί­νου­με καὶ μεῖς, μέ­το­χοι δη­λα­δὴ τῆς φύ­σε­ως αὐ­τῆς ποὺ στὸ πρό­σω­πο τοῦ Χρι­στοῦ ἀ­νῆλ­θε καὶ συ­νε­κά­θι­σε στὰ δε­ξιὰ τῆς με­γα­λω­σύ­νης τοῦ Θε­οῦ. Αὐ­τὴ θὰ εἶ­ναι ἡ μέγιστη κα­τα­ξί­ω­σή μας. Γέ­νοι­το!

(ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ἀρ. φ. 395, Ἰούν. 2016)

 

 

 

Ἀ ν τ ι ύ λ η

Ἱ. Ναὸς Ἁγ. Βασιλείου, 481 00 Πρέβεζα

Τηλ. 26820 25861/23075/6980 898 504

e-mail: antiyli.gr@gmail.com

 

 

Διαδίδω τὴν «Ἀ ν τ ι ύ λ η»

Ἐκτυπώνω/προωθῶ σὲ φιλικά μου e-mails

 

Ιστορικά στοιχεία για την  εορτή της Πεντηκοστής στους πρωτοχριστιανικούς αιώνες

 

 Ο Μυστηριώδης Τρίτος Αναφορά στην Πεντηκοστή και στο Άγιο Πνεύμα - Αέναη επΑνάσταση

Έρευνα πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

 

Εισαγωγικά

Πριν ο Χριστός αναληφθεί στους Ουρανούς έδωσε εντολή στους Μαθητές Του μετά την Ανάληψή Του να επιστρέψουν στα Ιεροσόλυμα και να παραμείνουν εκεί έως ότου ενδυθούν με δύναμη από τον Ουρανό. Έτσι, λοιπόν, τους έδωσε την επαγγελία ότι θα λάβουν το Άγιον Πνεύμα, για το οποίο μιλούσε κατά την διάρκεια της ζωής Του.

Η επαγγελία αυτή του Χριστού πραγματοποιήθηκε στους Μαθητές πενήντα ημέρες μετά από το Πάσχα και δέκα ημέρες μετά από την Ανάληψή Του στους ουρανούς. Έτσι, στην Εκκλησία εορτάζουμε την εορτή της Πεντηκοστής, κατά την οποία τιμούμε την Αγία Τριάδα και την επομένη ημέρα πανηγυρίζουμε και δοξολογούμε το Άγιον Πνεύμα. Η εορτή, λοιπόν, της Πεντηκοστής είναι εορτή της Αγίας Τριάδος.

 

 

O xρόνος του γεγονότος

Μνεία της ημέρας της Πεντηκοστής γίνεται στο συναξάριο της εορτής που εξηγεί ποια ήταν η ‘Ιουδαϊκή Πεντηκοστή. Ο συναξαριστής αναφέρει τρεις απόψεις  για τη σημασία της Ιουδαϊκής Πεντηκοστής .

|) Εορταζόταν σε ανάμνηση της κακοπάθειας των ‘Ιουδαίων στην έρημο.

2) Εορταζόταν προς τιμήν των πενήντα ήμερων, που νήστεψε ο Μωϋσής, προκειμένου να δεχθεί το νόμο, και συγχρόνως σε ανάμνηση της μοσχοθυσίας και των άλλων περιστατικών της νομοδοσίας.

3) Η εορτή της Πεντηκοστής επινοήθηκε, για να τιμηθή ô αριθμός επτά, καθ’ δσον διεξάγεται επτά εβδομάδες ήμερων (7X7=49) συν μία ήμερα μετά τη μεγάλη εορτή του Πάσχα.’ Εξ άλλου, οι ‘Ιουδαίοι είχαν καθορίσει και άλλες εορτές με βάσι τον αριθμό επτά .

Ο συναξαριστής δέχεται δτι «κατ’αύτήν την ήμέραν της Πεντηκοστής τελούμενης το Πνεύμα το Άγιον τοις μαθηταίς έπεδήμησεν». Το ίδιο λέει και το συναξάριο της Δευτέρας του αγίου Πνεύματος, το όποιο προσθέτει και τους λόγους, για τους οποίους η επιφοίτηση συνέβη σε καιρό Ιουδαικής εορτής. Στο τελευταίο τροπάριο της έβδομης ωδής του ιαμβικού κανόνα αναφέρεται η ωρα του γεγονότος και λαμβάνεται ως σύμβολο, που φανερώνει τον αριθμό των προσώπων της αγίας Τριάδος. «Τριττή μέν εύμοίρησεν ώρων τήν χάριν, δπως ύπεμφήνειε τρεις υποστάσεις σέβειν έν άπλότητι της  έξουσίας»(Δηλαδή, η τρίτη άπό τις ώρες έτυχε τον καλό κλήρο να έλθει τότε η χάρη του αγίου Πνεύματος, για να φανέρωση οτι πρέπει να σεβώμαστε τρεις υποστάσεις πιστεύοντας δτι έχουν μία απλή έξουσία.)

«Οτι η ωρα ήταν περίπου η τρίτη της ημέρας μνημονεύεται και στο Συναξάριο της εορτής, ..

Στο ‘ίδιο τροπάριο προσδιορίζεται ότι η ημέρα της έπιφοιτήσεως ήταν η Κυριακή, η οποία μάλιστα λαμβάνεται ως τύπος της μιας φύσεως και ουσίας της αγίας Tριάδος, διότι, ως γνωστόν, ονομάζεται στα ευαγγέλια «μία των σαββάτων» (Λκ 24,1’Ιω 20,1)* «Αλλ’εν μια νυν ήμερων τη Κυρία, Υιός, Πατήρ και Πνευμα, εύλογητός ει».

Οι Πράξεις δεν κατονομάζουν βέβαια την ήμερα του γεγονότος, αλλά γνωρίζουμε από το Λευιτικό  (23,15-16 ) ‘ότι η Πεντηκοστή εορταζόταν την 50η ημέρα μετά την πρώτη ήμερα του Πάσχα, που ήταν η 15η του Νισάν, δηλαδή την 16η ήμερα του μηνός Σιβάν και επομένως ό,τι ήμερα τύχαινε να είναι η 16η του Νισάν. Τη χρονιά που σταυρώθηκε ο Χριστός, το Πάσχα( η 15η του Νισάν, έπεφτε Σάββατο και η 16η, η ήμερα της αναστάσεως του Χρίστου, Κυριακή. «Αρα Κυριακή ήταν και η ήμερα της Πεντηκοστής.

Εξ άλλου, στα συναξάρια επισημαίνονται οι, έξης αναλογίες μεταξύ Ιουδαικής και χριστιανικής Πεντηκοστής. Πενήντα ημέρες μετά τη διάβαση της ‘Ερυθράς θαλάσσης, το Πάσχα των ‘Ιουδαίων, οι ‘Ιουδαίοι πήραν το νόμο στο ορός Σινά» κι εμείς πενήντα ήμερες μετά το Πάσχα

του Χριστού, παίρνουμε το Άγιο Πνεύμα.

Εν τούτοις, στην Παλαιά Διαθήκη δεν λέγεται ρητά ότι ο νόμος δόθηκε την Πεντηκοστή ούτε ότι την Πεντηκοστή οι ‘Ιουδαίοι εόρταζαν τη νομοδοσία. Απλώς υπολογίζεται από τους ερμηνευτές ότι σύμφωνα με την Έξοδο( «Εξ 19,1) ò νόμος δόθηκε πενήντα ήμερες μετά την έξοδο της ‘Ιουδαίων από την Αίγυπτο .

Πεντηκοστή σήμαινε για τους ‘Ιουδαίους την ανάμνηση της κακοπάθειας τους στην έρημο και δτι με πολλές θλίψεις μπήκαν στη γη της επαγγελίας, οπού έφαγαν καρπό, σίτο και οίνο. Για τους χριστιανούς δηλώνει την κάκωσή τους άπό την αμαρτία και την είσοδό τους στην ‘Εκκλησία, οπού μεταλαμβάνουν το σώμα και το αίμα του Χριστού.__

Τόπος του γεγονότος

Η ‘Ιερουσαλήμ ως τόπος, στον όποιο συνέβη το γεγονός της επιφοιτήσεως του αγίου Πνεύματος, αναφέρεται αρκετά συχνά στα τροπάρια με το όνομα Σιών. Το όνομα αυτό έχει έναν ιερό, προφητικό άλλα και ποιητικό χαρακτήρα από τη χρήση του μέσα στα βιβλικά κείμενα, που εξυπηρετεί καλύτερα τους σκοπούς των υμνογράφων, και για να υπογραμμίσουν τη θέση της πόλεως μέσα στο σχέδιο του Θεού, και για να επιτύχουν

αρμονικότερη σύνθεση στα ποιήματα τους

 

Η εορτή της Πεντηκοστής στα Ιεροσόλυμα τον Δ αιώνα

 

Στα Ιεροσόλυμα κατά τον 4ο αι. είχε διαμορφωθεί η συνήθεια να τελούνται τα γεγονότα της ιστορικής ζωής του Ιησού στον τόπο και τον χρόνο, που είχαν πραγματοποιηθεί. Σ’ αυτό πρέπει να προσθέσουμε και την κατ’ εκείνους τους χρόνους αναγκαιότητα να πολλαπλασιαστούν οι χριστιανικές γιορτές, για να αντικαταστήσουν τις ειδωλολατρικές, αλλά και να επισημοποιήσουν τα δόγματα που είχαν καθορίσει οι Σύνοδοι ενάντια στους αιρετικούς . Όλα αυτά διαδραμάτισαν ένα ιδιαίτερο ρόλο και όσον αφορά την εορτή της ημέρας της Πεντηκοστής που τη συναντούμε να σημαίνει δύο διαφορετικά πράγματα :

α) για τον αρχαιότερο χριστιανισμό η Πεντηκοστή, σημαίνει τις επτά εβδομάδες που ακολουθούν μετά το Πάσχα και για περιεχόμενό της έχει το πασχάλιο μυστήριο στο σύνολό του μέσα στην προοπτική της Ιουδαϊκής γιορτής του θερισμού και β) από τον 4ο αιώνα  και μετά τείνει να σημαίνει κυρίως την τελευταία ημέρα και ως περιεχόμενό της έχει τώρα την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος .

Η Αιθερία, στο «Οδοιπορικό των Αγίων τόπων και Σινά»(μετάφραση Ιερομονάχου Νικοδήμου Μπαρούση), αναφέρει ότι κατά την ημέρα αυτή, οι χριστιανοί επισκέπτονταν σε λιτανευτική πορεία τους διάφορους τόπους που σχετίζονταν με τα ιστορικά γεγονότα της ημέρας. Και σύμφωνα με το κείμενο σε κάθε ένα τόπο που πήγαιναν οι χριστιανοί, διάβαζαν Αναγνώσματα, Αποστολικό και Ευαγγελικό και γονάτιζαν για να προσευχηθούν. Η μαρτυρία της Αιθερίας είναι πολύτιμη από λειτουργικής απόψεως, διότι αποδίδει πολύ λεπτομερειακά τον τρόπο με τον οποίο οι χριστιανοί του Δ αιώνα γιόρταζαν την Πεντηκοστή στα Ιεροσόλυμα. Τότε η Πεντηκοστή και η Ανάληψη γιορτάζονταν την ίδια μέρα. Η Πεντηκοστή εορταζόταν το πρωί .Αρχίζοντας με την αγρυπνία στην εκκλησία της Αναστάσεως, ύστερα η ακολουθία συνεχιζόταν στο Μαρτύριο, ώστε να είναι ο λαός μαζί με τον επίσκοπο και τους κληρικούς στη  Γ ώρα στην Σιών, όπου εορταζόταν η κάθοδος του Αγίου Πνεύματος. Το απόγευμα γιόρταζαν την Ανάληψη του Κυρίου. Όλος ο λαός θα έπρεπε να είναι μαζί με τον επίσκοπο στο όρος των Ελαιών πρώτα στο Ιmbomon, στον τόπο όπου ανελήφθη ο Κύριος. Μετά κατέβαιναν όλοι στην άλλη εκκλησία του Όρους των Ελαιών, όπου τελούσαν τον Εσπερινό.Το προσκύνημα συνεχιζόταν στο Μαρτύριο και έπειτα στην εκκλησία της Αναστάσεως για να ανεβούν και πάλι στην Σιών, όπου γινόταν η απόλυση.

Απόσπασμα από το Οδοιπορικό της Αιθερίας

«Στις 50 ημέρες μετά το Πάσχα,που είναι Κυριακή,είναι η ημέρα μεγάλου κόπου για τον λαό, κι όλα γίνονται από το πρώτο λάλημα του πετεινού,ως συνήθως. Κάνουν την αγρυπνία στην Ανάσταση και ο επίσκοπος διαβάζει το ευαγγελικό ανάγνωσμα ,που αναγινώσκεται κάθε Κυριακή,αυτό που μιλάει για την Ανάσταση του Κυρίου.(Σχόλιο.Πρόκειται για την ευαγγελική περικοπή Ιω.20,19-23, όπου γίνεται λόγος για την εμφάνιση του Σωτήρα μετά την Ανάσταση στους μαθητές Του, όπως εξάλλου και σήμερα προβλέπεται η ανάγνωση αυτής της περικοπής στην ακολουθία του Όρθρου της Κυριακής της Πεντηκοστής).Μετά απ΄αυτό κάνουν στην Ανάσταση τις συνηθισμένες τελετές, όπως ολόκληρο τον χρόνο. Όταν ξημερώσει,όλος ο λαός πηγαίνει λιτανεία στην μεγάλη εκκλησία,στο Μαρτύριον, και κάνουν εκεί ο,τι συνηθίζουν να τελούν. Κηρύττουν οι ιερείς και μετά ο επίσκοπος, τελούν ο,τι προβλέπει το τυπικό, δηλαδή την Θεία Ευχαριστία, ως συνήθως γίνεται κάθε Κυριακή. Αλλά αυτή την μέρα δεν κάνουν απόλυση στο Μαρτύριο προ της τρίτης ώρας. Όταν γίνη απόλυση στο Μαρτύριο, όλος ο λαός ανεξαιρέτως, ψάλλοντας ύμνους, οδηγούν τον επίσκοπο στην Σιών και μάλιστα κανονίζουν έτσι ώστε να φθάσει στην Σιών ακριβώς την Τρίτη ώρα. Φθάνοντας εκεί, διαβάζει την περικοπή των Πράξεων που λέγει για την κάθοδο του Πνεύματος (Πραξ.2,1-11), ώστε οι άνθρωποι των γλωσσών καταλάβαιναν ο,τι ελέγετο. Μετά απ΄αυτό έγινε κανονικά η ακολουθία…γίνεται κανονικά η λειτουργία και προσφέρεται Θεία Ευχαριστία και την στιγμή της απολύσεως του λαού ο αρχιδιάκονος υψώνει την φωνή και λέει: «Σήμερα αμέσως μετά την 6η ώρα να είμεθα όλη στον Ελαιώνα,στην εκκλησία του Ιmbomon» (εκεί που έγινε η Ανάληψη του Χριστού).Όλοι λοιπόν πηγαίνουν ο καθένας στο σπίτι του, για να ξεκουρασθεί και αμέσως μετά το πρόγευμα ,ανεβαίνουν στο Όρος των Ελαιών, στον Ελαιώνα, με κάθε μέσον,ώστε κανείς χριστιανός να μη μείνει μέσα στην πόλη .Μόλις φθάσουν πάνω στο Όρος των Ελαιών πηγαίνουν αρχικά στο Imbοmon, δηλαδή στον τόπο απ΄όπου ανελήφθη ο Κύριος στους ουρανούς εκεί κάθονται ο επίσκοπος και οι πρεσβύτεροι κι όλος ο λαός, κάνουν αναγνώσει, παρεμβάλουν ύμνους και λένε και αντίφωνα διαλεγμένα για την ημέρα και τον τόπο, διαβάζουν Ευαγγελικές περικοπές που μιλούν για την Ανάληψη του Κυρίου μετά την Ανάσταση. Όταν γίνουν αυτά, ευλογούν τους κατηχουμένους, έπειτα τους πιστούς, και την ενάτη ώρα ξανακατεβαίνουν ψάλλοντας ύμνους, πηγαίνουν στην άλλη εκκλησία, που είναι στο Όρος των Ελαιών, δηλαδή στο σπήλαιο που καθόταν ο Κύριος για να διδάξει τους αποστόλους Του. Φθάνοντας εκεί έχει περάσει η δεκάτη ώρα, κάνουν εκεί τον εσπερινό, λένε μια προσευχή, ευλογούν τους κατηχουμένους και μετά τους πιστούς. Απ΄εκεί ξεκινούν ψάλλοντας ύμνους όλος ο λαός ανεξαιρέτως όλοι με τον επίσκοπο, λέγοντας ύμνους και αντίφωνα ειδικά για την ημέρα. Έτσι έρχονται αργά-αργά μέχρι το Μαρτύριο. Όταν φθάνουν στην πύλη της πόλεως έχει ήδη νυχτώσει και φέρνουν κεριά της εκκλησίας, τουλάχιστον διακόσια, για το πλήθος. Απο την πόλη ,μιας και δεν είναι άσχημος ο δρόμος μέχρι την μεγάλη εκκλησία, δηλαδή το Μαρτύριο, φθάνουν λοιπόν την Δευτέρα ώρα της νύχτας περίπου, γιατί προχωρούν αργά, για χάρη του λαού…Ανοίγουν τις μεγάλες πύλες που οδηγούν στην αγορά και όλος ο λαός με τον επίσκοπο μπαίνει στο Μαρτύριο ψάλλοντας ύμνους. Μόλις μπουν στην εκκλησία λένε ύμνους ,κάνουν μια προσευχή ευλογούν τους κατηχουμένους και έπειτα τους πιστούς. Ξαναφεύγουν από εδώ ψάλλοντας ύμνους για να πάνε στην Ανάσταση. Πάλι όταν φτάσουν στην Ανάσταση, λένε ύμνους και αντίφωνα, κάνουν μια προσευχή, ευλογούν τους κατηχουμένους κι έπειτα τους πιστούς. Ξαναφεύγοντας από εκεί όλος ο χριστιανικός λαός ανεξαιρέτως, ψάλλοντας ύμνους οδηγεί τον επίσκοπο μέχρι την Σιών. Φθάνοντας εκεί κάνουν αναγνώσεις σε περικοπές που έχουν εκλέξει, λένε ψαλμούς και αντίφωνα, κάνουν μια προσευχή, ευλογούν τους κατηχουμένους και τους πιστούς και γίνεται απόλυση».

 

Οι Αποστολικές διαταγές για την εορτή της Πεντηκοστής

Στις Αποστολικές Διαταγές διαβάζουμε : « Μετά δε δέκα ημέρας της

αναλήψεως, ήτις από της πρώτης Κυριακής πεντηκοστή γίνεται, εορτή μεγάληυμίν έστω.…», γιατί την ημέρα αυτή, την τρίτη ώρα, μας έστειλε ο Κύριος τηδωρεά του Αγίου Πνεύματος και γεμίσαμε με τη χάρη του. Και σε άλλοσημείο׃ « Μετά ουν το εορτάσαι υμάς την Πεντηκοστήν εορτάσατε μίανεβδομάδα….» . Και αλλού : « Την Πεντηκοστήν αργείτωσαν διά την

παρουσίαν του Αγίου Πνεύματος την δωρηθείσαν τοις πιστεύσασιν εις

Χριστόν» . Από τις αναφορές αυτές φαίνεται η ιδιαιτερότητα των ημερών αυτών, κατά τις οποίες ολοκληρωνόταν η αναστάσιμη εορταστική περίοδος.

Από τις ευχές που αναπέμπονταν κατά τον 4ο αιώνα, δεν έχει

περισωθεί μέχρι σήμερα κανένα κείμενο. Ο π. Θ. Κουμαριανός γράφει ότι δεν αποκλείεται κάποια ευχή από αυτές που βλέπουμε από τον 8ο αιώνα

καταγεγραμμένες στα χειρόγραφα Ευχολόγια, να προέρχεται από εκείνες τις αρχαίες ευχές. Και πιθανότατα η πρώτη ευχή της γονυκλισίας, η οποία είναι και η πρώτη που βλέπουμε καταγεγραμμένη από τον 8ο αι., να προέρχεται από εκείνη την εποχή .

Την ημέρα της Πεντηκοστής, εορτάζεται η κάθοδος του Αγίου

Πνεύματος και η Εκκλησία εορτάζει τη γέννησή της, δηλαδή τη γενέθλια

ημέρα της και το μυστήριο της ίδιας της ζωής της. Γιατί η Εκκλησία του

Χριστού δεν έζησε σε μία μόνο χρονική στιγμή κατά το μακάριο εκείνο έτοςκαι την ιστορική εκείνη ημέρα, που « επλήσθησαν» οι μαθηταί « ΠνεύματοςΑγίου». Αλλά το ζει καθημερινά, σε κάθε στιγμή του χρόνου, από εκείνη την ημέρα μέχρι της συντελείας του αιώνος .

Τα Θεοφάνεια στην κοπτική λειτουργική παράδοση

DSC02134

Επιμέλεια κειμένου:πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

(Απόσπασμα από σχετική εργηασία μας για τα Θεοφάνεια)

Εισαγωγικά.

Το παρακάτω άρθρο βασίζεται στην διδακτορική διατριβή του Αρχιδιακόνου Dr. ROSHDI WASSEF BEHMAN DOUS,της Κοπτικής Εκκλησίας της Αλεξάνδρειας.
Η συγκεκριμένη εργασία έχει τίτλο

 « Ο ΑΓΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ
ΣΤΗΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ.

Στην εισαγωγή της διδακτορικής διατριβής αναγράφονται τα εξής:

«Η εργασία αυτή αποτελεί τον καρπό πέντε χρόνων έρευνας και μελέτης στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στις βιβλιοθήκες της Αιγύπτου (Ελληνικού Ορθοδόξου Πατριαρχείου, Κοπτικού Ορθοδόξου Πατριαρχείου, Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης, Σινά και Ιεράς Μονής της Παναγίας, Ασιούτ. «Αλ μούχαρακ»).

Προχαλκηδόνιες Εκκλησίες

Προχαλκηδόνιες ή Ανατολικές Εκκλησίες ονομάζονται εκείνες που υιοθέτησαν τον Μονοφυσιτισμό ή Ευτυχιανισμό (από το όνομα του ιδρυτή του), ένα δόγμα που εμφανίστηκε τον 5ο αιώνα. Σύμφωνα με αυτό, η θεία φύση του Χριστού θεωρείται κυρίαρχη επί της ανθρώπινης, η οποία απορροφήθηκε από τη θεία φύση ως «σταγόνα μέλητος στον ωκεανό».

Ο Μονοφυσιτισμός καταδικάστηκε από τηνΔ’ Οικουμενική Σύνοδο της Χαλκηδόνας το 451 μ.Χ και την Ε΄ Οικουμενική Σύνοδοτης Κωνσταντινούπολης το 553 μ.Χ. όπου και διατυπώθηκε το ορθόδοξο δόγμα, σύμφωνα με το οποίο ο Ιησούς υπάρχει σε ένα μόνο πρόσωπο και με δύο φύσεις, την ανθρώπινη και τη θεία, «ενωμένες και μη συγχεόμενες».

Επειδή κάποιες εκκλησίες δεν δέχτηκαν τις δογματικές διατυπώσεις της Συνόδου της Χαλκηδόνας, και αναγνώριζαν μόνο τις 3 προηγούμενες Οικουμενικές Συνόδους, ονομάστηκαν Προχαλκηδόνιες (και μερικές φορές, Αντι-χαλκηδόνιες).

 

Προχαλκηδόνιες είναι οι εκκλησίες:

Κοπτική Ορθόδοξη Εκκλησία (της Αιγύπτου),

Αρμενική Αποστολική Εκκλησία,

Συριακή Ορθόδοξη Εκκλησία,

Ορθόδοξη Εκκλησία του Μαλαμπάρ των Ινδιών [& Μαλάνκαρα],

Αιθιοπική Ορθόδοξη Εκκλησία

Ορθόδοξη Εκκλησία Tewahedo της Ερυθραίας.

Η Κοπτική Εκκλησία της Αιγύπτου αποτελεί συνέχεια της αρχαίας Εκκλησίας της Αλεξάνδρειας με ιδρυτή και πρώτο Επίσκοπο τον Απόστολο Μάρκο.

Στις προχαλκηδόνιες Εκκλησίες τηρούνται κάποιες αρχαίες παραδόσεις, όπως ο εορτασμός των Χριστουγέννων και Θεοφανείων σε μια γιορτή κατά την 6η Ιανουαρίου

Ιστορικές συγκυρίες και θεολογικά ζητήματα οδήγησαν σε συνεχείς αντιπαραθέσεις τις δύο χριστιανικές Εκκλησίες της Αιγύπτου, δηλαδή της Ελληνορθοδόξου Αλεξανδρινής και της Κοπτικής Αλεξανδρινής.

Η δεύτερη ακολούθησε μία πορεία με τη δική της γλώσσα, πρώτα κοπτική και σήμερα αραβική, αλλά στη βάση της παράδοσης των πρώτων αιώνων. Ως προς τη θεία Λατρεία είναι κοινός ο αρχαϊκός λειτουργικός πλούτος με την Ελληνορθόδοξη Αλεξανδρινή Εκκλησία, χωρίς να αποκλείονται βεβαίως ιδιαιτερότητες τοπικού χαρακτήρα όπως π.χ. αυτή του Αγιασμού των υδάτων του Νείλου ποταμού, ο οποίος σχετίζεται αναμφίβολα με την παλαιά Ακολουθία του Μεγάλου
Αγιασμού των Θεοφανείων.

———————————————————–

Η προέλευση της εορτής των Θεοφανείων πιθανότατα, είναι εξωβιβλική: είναι γνωστό, ότι αιγύπτιοι λάτρεις ενός μυστηριακού θρησκεύματος εόρταζαν την εμφάνιση του Χρόνου ή Κρόνου μέσα από τα νερά του Νείλου στις 6 Ιανουαρίου. Αυτή ήταν μια από τις πολλές ειδωλολατρικές “Επιφάνειες”. Είναι φανερό ότι οι Χριστιανοί ξεκίνησαν στην Αίγυπτο να δίνουν τη δική τους απάντηση για το ποια είναι η πραγματική “Επιφάνεια” του Θεού μέσα από τα νερά: αυτή του βαπτιζομένου Ιησού. Με το παράδειγμά Του και την εντολή Του αργότερα για βάπτιση των πιστευόντων όχι μόνο πλέον “εν ύδατι” (όπως στην θρησκευτική πρακτική πολλών ανατολικομεσογειακών θρησκειών, όπου το λιγοστό νερό θεωρείται πάντα θεόσταλτο καθαρτήριο), αλλά και “εν Πνεύματι”, ο Χριστός αναδείκνυε τη μοναδική ιστορική “Επιφάνεια” του Θεού σε μια ιστορία ευθύγραμμη, που δεν επαναλαμβάνεται

 Τα Θεοφάνεια κατά την κοπτική λειτουργική παράδοση

Τα Θεοφάνεια είναι μία από τις Δεσποτικές εορτές στην Κοπτική Ορθόδοξο Εκκλησία , και εορτάζεται την 11η του μήνα Τωβί (=19  Ιανουαρίου με το παλαιό ημερολόγιο).

Η εορτή των Θεοφανείων ονομάζεται στην Κοπτική Εκκλησία, στα αραβικά αλ Γίτας» (= Εορτή της Κατάδυσης), διότι ο Κύριος Ιησούς Χριστός «ἐβαπτίσθη ὑπό Ἰωάννου εἰς τόν Ἰορδάνην» . Και ως εκ τούτου συνδέεται με το τελετουργικό εορτασμού των καταδύσεων στα νερά του Νείλου.
Μία από τις πιο γνωστές και λαοφιλείς ακολουθίες της Κοπτικής Ορθόδοξη Εκκλησίας μας είναι αυτή του Αγιασμού των υδάτων των Θεοφανείων.
————————————————————-

Η καθαγιαστική ευχή των υδάτων κατά την ημέρα των Θεοφανείων είναι η ίδια με την αντίστοιχη Ακολουθία της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Πρόκειται για την μεγαλοπρεπή ευχή «Μέγας εἶ Κύριε…», η οποία εντάχθηκε στο Ευχολόγιο της Κοπτικής Αλεξανδρινής παράδοσης από το ελληνικό πρωτότυπο.( Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ, Μικρόν Εὐχολόγιον, τόμ. Β΄, Ἀθῆναι 21998, σ. 23)

Το ύδωρ αγιάζεται διά της επικλήσεως του αγίου Πνεύματος, της καθαγιαστικής δηλαδή ευχής και της ευλογίας του ιερέως.

«Σύ καί τά Ἰορδάνια ῥεῖθρα ἡγίασας, οὐρανόθεν καταπέμψας τό πανάγιόν σου Πνεῦμα,…. Αὐτός οὖν, φιλάνθρωπε Βασιλεῦ, πάρεσο καί νῦν διά τῆς ἐπιφοιτήσεως
τοῦ ἁγίου σου Πνεύματος, καί ἁγίασον τό ὕδωρ τοῦτο (ἐκ γ΄). …. Καί δός
αὐτῷ τήν χάριν τῆς ἀπολυτρώσεως, τήν εὐλογίαν τοῦ Ἰορδάνου»

Η Επίκληση του αγίου Πνεύματος δεν ήταν η αρχική μορφή της Επικλήσεως στην Αίγυπτο. Περί τα μέσα του 4ου αιώνα και παλαιότερον η Αιγυπτιακή Λειτουργία είχε Επίκληση του Λόγου, όπως φαίνεται και στο Ευχολόγιο του Σεραπίωνος. Εάν δε θελήσωμε να επικαλεσθούμε παλαιότερη μαρτυρία από την Αίγυπτο, θα δούμε ότι αυτή συνηγορεί υπέρ της γνώμης (όπως στον Ωριγένη και τον Κλήμεντα Αλεξανδρέα) ότι στην Αίγυπτο η Επίκληση στην αρχέγονη μορφή της ήταν Επίκληση του Λόγου.

Από το τελευταίο τέταρτο όμως του 5ου αιώνα, υπό την επίδραση της λειτουργικής παράδοσης της Παλαιστίνης και της Συρίας προφανώς
και λόγω της ανάπτυξης της θεολογίας περί του αγίου Πνεύματος, ένεκα
της εμφάνισης των Πνευματομάχων και η Επίκληση στην Αίγυπτο ακολουθεί τη μορφή των άλλων ελληνικών λειτουργικών παραδόσεων και μεταβάλλεται σε Επίκληση του αγίου Πνεύματος.
Η εμβάπτιση του σταυρού εισήχθη ή εκ του Μεγάλου Αγιασμού, όπου γίνεται μετά τον Αγιασμόν του ύδατος ως εικονική αναπαράσταση της Βαπτίσεως του Κυρίου ή εκ της βαπτίσεως ή απομυρίσεως των τιμίων ξύλων. Για τον Αγιασμό των Θεοφανείων χρησιμοποιείται μία μεγάλη κολυμβήθρα η οποία έχει σχήμα κύβου και βρίσκεται στο νοτιοδυτικό μέρος της εκκλησίας και είναι συνεχώς καλυμμένη με μεγάλο ξύλο. Κατά την αγρυπνία των Θεοφανείων γεμίζει με νερό (συχνά το νερό του Νείλου ή το νερό από τα πηγάδια των υδάτων του Νείλου), και μετά την τελετή και την Ακολουθία του Αγιασμού των υδάτων, καταδύεται ο λαός για να λάβει την ευλογία των αγιασμένων υδάτων των Θεοφανείων. Αυτό αναφέρεται στο Βάπτισμα του Ιησού Χριστού, ο οποίος κατήλθε στον Ιορδάνη ποταμό.

Η παράδοση της εορτής των Θεοφανείων ανάγεται στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες. Οι πρώτοι χριστιανοί που ζούσαν κοντά στον Ιορδάνη ποταμό, εόρταζαν την εορτή των Θεοφανείων με κατάδυση στον Ιορδάνη, και συνήθιζαν να συναντώνται γύρω από τον τόπο όπου ο Ιησούς Χριστός βαπτίστηκε.
Οι χριστιανοί της Αιγύπτου, όταν μετέβαιναν για προσκύνηση στους Αγίους Τόπους, συνήθιζαν να κρατούν μαζί τους λίγο νερό από τον Ιορδάνη ποταμό, προκειμένου κάθε πόλη να χρησιμοποιεί στην εορτή των Θεοφανείων. Μετά την τελετή και την Ακολουθία του Μεγάλου Αγιασμού των Θεοφανείων ο ιερεύς αδειάζει το σκεύος με το νερό του Ιορδάνη ή  στην κολυμβήθρα (ή στο Νείλο ποταμό) και ευλογεί τα ύδατα. Κάνει τρεις σταυρούς και εκφωνεί «Τά ἅγια τοῖς ἁγίοις», και καταδύεται ο λαός στα νερά όπως ο Ιησούς Χριστός βαπτίστηκε στον Ιορδάνη ποταμό. Αυτή η τελετή-εορτή, η καλούμενη κατά τον άγιο Επιφάνιο «Ὕδρευσις» εκτός από τη σύνδεσή της με τα Θεοφάνεια, απηχεί το αρχαίο ειδωλολατρικό έθιμο κατά το οποίο οι Αιγύπτιοι στην εορτή της πλημμύρας του Νείλου έπαιρναν για ευλογία στο σπίτι τους νερό από το θείο αυτό ποτάμι.

Γι’ αυτό το έθιμο μας μιλά και ο ρήτωρ Αριστείδης (2ος αι. μ.Χ.)131, ενώ ο Πλούταρχος λέγει ότι το νερό αυτό εθεωρείτο ως απόρροια του Θεού, καθ’ Εαυτού.

…………………………………………………………………………………….

Χριστούγεννα στο κοιμητήριο.(Του Νίκου Κοσμίδη)

article_24201

Σήμερα το πρωί, μετά την πρωινή αρχιερατική Θεία Λειτουργία των Χριστουγέννων, βρεθήκαμε με έναν φίλο στο κοιμητήριο της πόλης. Λίγοι άνθρωποι ήταν εκείνη την ώρα στο χώρο, που όμως ήταν γεμάτος από το όμορφο φως της ηλιόλουστης ημέρας. Φως της ζωής και σκιά του θανάτου:

Παντρεύτηκαν οι δυο τους τον ίδιο τόπο. Σημείο αντιλεγόμενο! Χριστός ετέχθη και νιώσαμε την ανάγκη να θυμιατίσουμε ιδιαίτερα τη γειτονιά των μικρών παιδιών. Θα περίμεναν τα παιχνίδια τους τέτοια μέρα. Εμείς τους προσφέραμε λίγες προσευχές και λιβάνι. Όπως οι Μάγοι στον Χριστό σκέφτομαι τώρα, ελπίζω χωρίς ασέβεια.

Επισκεφθήκαμε, μεταξύ άλλων, και το μνήμα ενός φίλου που θα γιόρταζε την ονομαστική του εορτή. Χρήστος ή Χρίστος, όπως επέλεξε να υπογράφει. Υπήρξε πολυτάλαντος, με χαρίσματα που γνώριζαν μόνο λίγοι και ο Θεός. Τα έκρυβε καλά.

Ένα από τα λίγα ταλέντα που θέλησε να μοιραστεί μαζί μας, ήταν αυτό της ψαλτικής τέχνης που διακονούσε με ταπεινότητα. Έτσι, του ψάλλαμε και μεις το Κοντάκιο των Χριστουγέννων.

Είπα πως γύρω μας βρίσκονταν λίγοι άνθρωποι. Ανάμεσά τους μια γυναίκα, κάπου 45-50 χρονών, που περιποιούνταν έναν καινούργιο τάφο. Είχαμε διακρίνει δυο φωτογραφίες ενός νέου ανθρώπου. Παρά την ασχολία της μας πρόσεξε και κατάλαβε πως ψάχναμε έναν συγκεκριμένο τάφο. Με ενδιαφέρον ρώτησε το όνομα. Το ένα έφερε το άλλο και ο φίλος τη ρώτησε ποιο πρόσωπο την έφερε ανήμερα Χριστουγέννων στο κοιμητήριο. Εκείνη απάντησε πως έχασε τον γιο της από καρκίνο πριν λίγους μήνες. Ξεπεράσαμε γρήγορα την αμηχανία και κουβεντιάσαμε για λίγο μαζί της. Είχε ανάγκη να μας πει συγκινημένη πόσο της λείπει και πώς δεν έχει καταφέρει ακόμα να ξαναπάει στο σπίτι που ζούσαν μαζί.

Είχαμε και μεις ανάγκη να κοινωνήσουμε μαζί της τη χαρά της ημέρας. Ή μάλλον να κοινωνήσουμε όλοι μαζί από τη χαρά της ημέρας.

Το πρόσωπό της μαρτυρούσε τον πόνο της. Κάτι εύκολα πήγαμε να πούμε, αλλά απάντηση δεν είχαμε ασφαλώς μπροστά στον πόνο αυτό. Μόνο πως θα ανάβουμε ένα κερί στη μνήμη του γιου της όποτε μας φέρνει ο δρόμος μας προς τα εκεί.

Εκείνη μας ευχαρίστησε, φιληθήκαμε σαν παλιοί γνωστοί, δώσαμε υπόσχεση να ξαναβρεθούμε μια επόμενη φορά και ευχηθήκαμε «Καλά Χριστούγεννα και Χρόνια Πολλά». «Χρόνια Πολλά» είπαμε οι ζωντανοί και οι κεκοιμημένοι που «παρακολουθούσαν» τη σκηνή θα έλεγαν πως καλός είναι ο λόγος σας, αλλά ο χρόνος δεν σας ανήκει. Γι’ αυτό σκεφτείτε καλά το πώς τον σπαταλάτε.

Παρόμοιες στιγμές ζήσαμε και κατά τη φετινή Μεγάλη Παρασκευή, όταν, για πρώτη φορά, βρεθήκαμε πάλι παρέα στη μεσημεριανή περιφορά του επιταφίου ανάμεσα στους τάφους του νεκροταφείου, τους προσωρινούς κατοίκους τους και τους οικείους τους. Ταιριαστή, θα μου πείτε, η περιφορά μια τέτοια μέρα σε αυτόν τον χώρο. Να που όμως και τα Χριστούγεννα στο κοιμητήριο είχαν τη δική τους σημασία και αποκαλυπτική, ας μου επιτραπεί να πω, αξία. Άλλωστε κατά την Ανατολική εικονογραφική παράδοση το νεογέννητο Θείο Βρέφος δεν αναπαύεται στη ζεστή αγκαλιά της Παναγίας Μητέρας Του, αλλά στην κρύα πλάκα ενός τάφου.

Γέννηση και θάνατος, ευφροσύνη και πάθος, ταφή και Ανάσταση. Αυτά είναι τα Χριστούγεννα των Χριστιανών. Χριστούγεννα που ο κόσμος αγνοεί και που δυστυχώς ξεχνούμε όλο και περισσότερο και μεις οι Ορθόδοξοι υπό το βάρος της καταπιεστικής, πλαστικής και άνοστης χαράς που μας κυνηγάει αυτές τις μέρες.

Σήμερα διάβασα πως και τα μελομακάρονα ακόμα αναφέρονται σε αυτή τη ζωοποιό παράδοση που ξεθωριάζει (;). Η λέξη συσχετίζεται ετυμολογικά με την μακαρωνία, λένε. Ένα είδος αρτοσκευάσματος που προσφέρονταν στη μνήμη των κεκοιμημένων.

Μακάρια, λοιπόν, η μνήμη της ολότητας της ζωής και της αλληλονοηματοδότησης των θρησκευτικών εορτών, έναντι του αποπροσανατολιστικού κατακερματισμού των παρόντων ημερών. Μακάρια και η μνήμη πως η Ζωή γεννήθηκε για να προσφερθεί θυσιαστικά, έτσι ώστε να ζήσουμε και μεις αληθινά.

Έτη πολλά και χαρμολυπημένα! Όσο αντέχουμε…

Χριστούγεννα 2015

ΠΗΓΗ.Amen.gr