RSS

Category Archives: ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗ

ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΛΕΙΨΑΝΑ TOY ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ

ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΙΜΙΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟY

( Απόσπασμα – χωρίς τις υποσημειώσεις – από την προς δημοσίευσιν μελέτη του Βασιλείου Ταμιωλάκη

Ιστορική Έρευνα περί των Τιμίων Λειψάνων και των Θαυμάτων του Τιμίου Ενδόξου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου )

Η ανακάλυψη τιμίων λειψάνων του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου στο νησί « Άγιος Ιωάννης » στη Βυζαντινή Σωζόπολη, στη σημερινή Βουλγαρία

Παρουσίαση της ανακάλυψης, σκέψεις, κρίσεις, σχόλια

Η ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ

Το νησί « Άγιος Ιωάννης »

Στις αρχές του 2010 έγινε μια σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη. Στο νησί « Άγιος Ιωάννης » ( « Sveti Ivan » ), που βρίσκεται στη Μαύρη Θάλασσα, απέναντι από την αρχαία Απολλωνία και βυζαντινή Σωζόπολη, στη σημερινή Βουλγαρία, έγιναν ανασκαφές στον ναό της Μονής του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού, που χρονολογείται τον πέμπτο αιώνα. Ο αρχηγός της αρχαιολογικής αποστολής που έκανε την ανασκαφή και βρήκε τα λείψανα ήταν ο KazimirPopkonstantinov. Στις ανασκαφές βρέθηκε κάτω από το ιερό μια μαρμάρινη λειψανοθήκη, που περιείχε κάποια οστά, και μια μικρότερη άδεια πέτρινη λειψανοθήκη. Η επιγραφή στη μικρή λειψανοθήκη έφερε το όνομα του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού, την ημέρα της εορτής των γενεθλίων του ( 24 Ιουνίου ) και αίτηση βοήθειας προς τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο για χάρη κάποιου Θωμά ( ΚΥΡΙΕ ΒΟΗΘΕΙ ΤΟΝ ΔΟΥΛΟΝ ΣΟΥ ΘΩΜΑΝ… ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ ). Τα ευρήματα, λοιπόν, έδειχναν πως επρόκειτο για τα τίμια οστά του Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου. Ένθουσιασμός προκλήθηκε στο Ορθόδοξο πλήρωμα. Τα λείψανα μεταφέρθηκαν στη Σωζόπολη. Η λειψανοθήκη ανοίχτηκε ενώπιον του πλήθους σε μια μεγαλόπρεπη τελετή. Περιείχε έξι τμήματα ανθρώπινων οστών. Ένα τμήμα σιαγόνας, ένα δόντι, ένα τμήμα οστέος πλευράς, ένα οστούν καρπού, ένα οστούν από το δεξί πόδι και ένα οστούν από το δεξί χέρι. Πλήθη Χριστιανών μετέβησαν για να συμμετάσχουν στις ιερές τελετές. Η υπόθεση έλαβε μεγάλη δημοσιότητα. Ο πρόεδρος της Βουλγαρίας Boyko Borisov δώρησε μια λειψανοθήκη από χρυσό και άργυρο, για να τοποθετηθούν τα οστά. Η ανακάλυψη παρουσιάστηκε σε πολλά διεθνή μέσα ενημέρωσης. Βέβαια, όλη αυτή η δημοσιότητα είχε και μια ατυχή συνέπεια. Τα οστά εκλάπησαν. Ο τοπικός Επίσκοπος έκανε δημόσια έκκληση για την επιστροφή τους, εξαπολύοντας και φοβερά επιτίμια στους ανώνυμους ληστές. Τελικά, η λειψανοθήκη επιστράφηκε με πέντε από τα έξι οστά. Το ένα οστούν δεν επιστράφηκε.

Αεροφωτογραφία, όπου διακρίνονται τα ερείπια των δύο ναών ( του πέμπτου αιώνα και του νεώτερου )

Οι τοπικές εκκλησιαστικές αρχές δεν αρκέστηκαν στις αρχαιολογικές μαρτυρίες. Αποφάσισαν να προχωρήσουν σε μια λεπτομερή επιστημονική εξέταση των οστών, προκειμένου να επιβεβαιωθεί η ταυτότητα και αυθεντικότητα των λειψάνων. Συγκάλεσαν μια επιστημονική ομάδα με ειδικούς διαφόρων ειδικοτήτων. Στην όλη προσπάθεια συνεισέφερε η National GeographicSociety. Το Discovery Channel παρακολούθησε την όλη διαδικασία και την παρουσίασε σε σχετικό ντοκιμαντέρ, που κυκλοφόρησε το 2012. Το ντοκιμαντέρ παρουσιάζει η ιστορικός Candida Moss, ειδικός στην πρώιμη χριστιανική ιστορία.

Η ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

Όλα τα ευρήματα εξετάστηκαν διεξοδικά. Οι λειψανοθήκες εξετάστηκαν στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της Σόφιας από την Rossina Kostova, που ειδικεύεται στην πρώιμη αρχαιολογία, και τον Al. Sultanov. Η μικρή πέτρινη λειψανοθήκη διαπιστώθηκε πως αποτελείται από μαλακή ηφαιστειογενή πέτρα, και, πιθανότατα, προήλθε από την Καππαδοκία, όπου υπάρχει τέτοιο υλικό. Η μαρμάρινη σαρκοφάγος ανήκει σ’ ένα τύπο λειψανοθήκης, που, σύμφωνα με ιστορικές και αρχαιολογικές μαρτυρίες, αναπτύχθηκε και χρησιμοποιήθηκε στην Κωνσταντινούπολη τον πέμπτο και έκτο αιώνα, την ίδια εποχή, που υπολογίζεται πως τα οστά του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού μεταφέρθηκαν στο νησί « Άγιος Ιωάννης ». Το μάρμαρο, απ’ το οποίο κατασκευάστηκε η λειψανοθήκη, είναι πολύ πιθανόν να προέρχεται από κάποιο νησί του Αιγαίου Πελάγους. Η επιγραφή, που εξετάστηκε απ’ τον ειδικό στην Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Νικολάι Σαράνκοφ, έδειξε και αυτή μια χρονολογία γύρω στον 5ο με 6ο αιώνα.

Οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα πως τον 5ο ή 6ο αιώνα ο Θωμάς, άρχοντας της Κωνσταντινούπολης, δώρησε τα οστά στη μονή της νήσου « Άγιος Ιωάννης », ως πάτρωνας, ή, ίσως, και ιδρυτής της Μονής. Τα μετέφερε μέσα στη μικρή πέτρινη λειψανοθήκη. Κατόπιν, τα οστά τοποθετήθηκαν στη μαρμάρινη λειψανοθήκη.

Η ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ

Ο πρώτος που εξέτασε τα ανθρώπινα οστά, που βρέθηκαν στη λειψανοθήκη, ήταν ο Γιόρνταν Γιορντάνοφ, ειδικός στην ανθρώπινη ανατομία, με περισσότερες από 20.000 εξετάσεις οστών στο ενεργητικό του. Απ’ το μέγεθος των οστών και τη φθορά του δοντιού συμπέρανε πως τα οστά ανήκαν στον ίδιο άνδρα, περίπου 40 ετών. Στη συνέχεια τα οστά μεταφέρθηκαν στη Σόφια, όπου εξετάστηκαν από δικανικό ανθρωπολόγο. Με τη βοήθεια μηχανημάτων λέιζερ σχηματίστηκαν τρισδιάστατες εικόνες των οστών, που βοήθησαν στην εξαγωγή σχετικών επιστημονικών συμπερασμάτων.

Στη συνέχεια, τα τίμια λείψανα υποβλήθηκαν σε ραδιοχρονολόγηση και εξέταση DNA. Και οι δύο αυτές εξετάσεις χρηματοδοτήθηκαν απ’ το NationalGeographic Society’ s Expedition’ s Council ( στην εταιρεία ανήκει και τοNational Geographic News και, βέβαια, το National Geographic Channel ).

Η ραδιοχρονολόγηση έγινε σε πανεπιστημιακό εργαστήριο της Οξφόρδης απ’ τους Thomas Higham και Christopher Ramsey, καθηγητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Τρία οστά μπήκαν σε ειδικό οξύ, ώστε να διαχωριστεί το χρονολογήσιμο υλικό, η πρωτεΐνη, απ’ το οστούν. Απ’ αυτά, τελικά, μόνο ένα οστούν είχε αρκετό κολλαγόνο, ώστε να γίνει ραδιοχρονολόγηση. Η ραδιοχρονολόγηση αυτού του οστέος έδωσε μια χρονολογία μεταξύ 5 και 75 μ.Χ., με πιθανότερο σημείο το μέσον αυτής της περιόδου, δηλαδή το 30-35 μ.Χ.. Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος μαρτύρησε περί το 30 μ.Χ.. Τα δεδομένα ταιριάζουν.

Οι Dr Hannes Schroeder και Pr. Eske Willerslev, του Πανεπιστημίου της Κοπενχάγης, κλήθηκαν να φτιάξουν το γενετικό προφίλ του ανθρώπου, τα οστά του οποίου βρέθηκαν στην ανασκαφή. Οι δύο επιστήμονες αναπαρέστησαν τη μιτοχονδριακή γενετική ακολουθία από τρία ανθρώπινα οστά ( δόντι και δύο οστά ). Διαπιστώθηκε πως και τα τρία οστά ανήκαν στον ίδιο άνδρα. Η μιτοχονδριακή γενετική ακολουθία, που έδειξε η εργαστηριακή εξέταση, είναι πολύ συχνή στην εγγύς Ανατολή. Τα δεδομένα, όχι μόνο δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο τα οστά να είναι του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, αλλά, αντίθετα, το στηρίζουν.

ΣΚΕΨΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΕΥΡΕΣΗΣ

Η εύρεση οστών του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου είναι ένα γεγονός σημαντικότατο για την Ορθοδοξία. Δεν είναι τυχαίο πως στο Ορθόδοξο Εορτολόγιο εορτάζoνται τρεις ευρέσεις της Τιμίας Κάρας του Βαπτιστού Ιωάννου. Στο ρωσικό εορτολόγιο εορτάζεται στις 12 Οκτωβρίου η μεταφορά της χείρας του Βαπτιστού απ’ τη Μάλτα στη Gatchina ( το 1799 ). Και είμαστε βέβαιοι πως στην τοπική Βουλγαρική Εκκλησία θα εορτάζεται και η πρόσφατη εύρεση των οστών αυτού που υπήρξε ο « Μεῖζων ἐν γεννητοῖς γυναικῶν ».

Επίσης, η επιστημονική εξέταση των ευρημάτων της ανασκαφής γενικά, και των ιερών λειψάνων του Τιμίου Προδρόμου ειδικότερα, ανέδειξε την ιστορικότητα του Χριστιανισμού. Αλλά και κατέδειξε την αυθεντικότητα των ιερών κειμηλίων της Ορθοδοξίας. Οι επιστήμονες που εξέτασαν τα ιερά οστά εντυπωσιάστηκαν απ’ την – αναπάντεχη γι’ αυτούς – συμφωνία των πορισμάτων της επιστημονικής έρευνας με την εκκλησιαστική παράδοση, που κληροδότησε ως αυθεντικά τα ιερά κειμήλια. Υπ’ αυτή την έννοια, η όλη προσπάθεια είχε θετικά και εποικοδομητικά αποτελέσματα.

Ειδικότερα, δεικνύεται η αυθεντικότητα των κειμηλίων, που η ιστορία τους φτάνει στο Βυζάντιο. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για μας, αφού τα κειμήλια που υπάρχουν στην Ορθόδοξη Ανατολή ανάγονται στους βυζαντινούς χρόνους. Πολλά κειμήλια, που φυλάσσονται στο Άγιον Όρος, είναι δωρεές Βυζαντινών Αυτοκρατόρων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο Τίμιος Σταυρός της Ι.Μ. Σουμελά και οι Σταυροί με τεμάχια Τιμίου Ξύλου, που φυλάσσονται στην Ιερά Μονή Ξηροποτάμου. Η Τιμία Ζώνη, που φυλάσσεται στην Ι.Μ. Βατοπαιδίου, είναι δώρο του Αυτοκράτορα Ιωάννου του Καντακουζηνού, ο οποίος μόνασε στην Ιερά Μονή. Το ζήτημα της πλαστότητας των κειμηλίων αφορά, κυρίως, στην Ευρώπη, όπου οι Σταυροφόροι κόμισαν λείψανα απ’ την Ανατολή, που υποτίθεται πως ήταν αυθεντικά. Και, βέβαια, κάποια, πράγματι, ήταν. Κάποια, όμως, ήταν πλαστά. Αντίθετα, τα περισσότερα κειμήλια που φυλάσσονται στο Άγιο Όρος, τα Ιεροσόλυμα και τις διάφορες αρχαίες μονές, δωρήθηκαν σ’ αυτούς τους τόπους απ’ την Κωνσταντινούπολη. Και αυτά είχαν αυθεντική προέλευση. Συγκεντρώθηκαν εκεί μια εποχή κοντά στα γεγονότα δημιουργίας των κειμηλίων.Η Αγία Ελένη επισκέφτηκε τους Αγίους Τόπους τρεις μόλις αιώνες μετά τα γεγονότα της ιεράς ιστορίας. Και η Κωνσταντινούπολη ήταν κοντά στους Αγίους Τόπους. Και, βέβαια, είχε την κυριότητα αυτών των περιοχών. Ο τόπος και ο χρόνος της εύρεσης των ιερών κειμηλίων της Ορθοδοξίας είναι πολύ κοντά ή ακόμη και ταυτίζεται με τον τόπο και χρόνο της δημιουργίας τους. Έτσι, ο Τίμιος Σταυρός βρέθηκε εκεί που σταυρώθηκε ο Χριστός, τρεις μόλις αιώνες μετά τη Σταύρωση του Κυρίου. Ο τόπος, όπου φυλάσσεται σήμερα ο Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης, είναι ο ίδιος, όπου ετάφη πριν 11 περίπου αιώνες. Το ιερό σκήνωμα ποτέ δεν μετακινήθηκε. Δεν είναι διόλου παράδοξο να φυλάσσονται οστά του Αγίου Θεοδοσίου του Κοινοβιάρχου στο σκευοφυλάκιο του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, αφού η Μονή του Αγίου βρίσκεται τόσο κοντά στα Ιεροσόλυμα και ανήκει στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου. Πολλά κειμήλια δεν γνώρισαν παρά ελάχιστες μετακινήσεις και η δωρεά τους συνοδεύτηκε με επίσημα έγγραφα. Είναι λείψανα με ιστορία. Αλλά και στη Δύση δεν είναι όλα τα λείψανα πλαστά. Ειδικά, τα λείψανα Αγίων της Δυτικής Χριστιανοσύνης έχουν, προφανώς, αυθεντική προέλευση. Δεν υπάρχει τίποτε παράδοξο στο να φυλάσσονται τα οστά του βρετανού Αγίου Βέδα στην Βρετανία.
………

ΤΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ

Χρήσιμο είναι να κάνουμε και κάποια σχόλια για το ντοκιμαντέρ. Η όλη διαδικασία της εξέτασης των λειψάνων περιγράφεται στο ντοκιμαντέρ με επάρκεια. Και το ντοκυμαντέρ είναι χρήσιμο, γιατί παρουσιάζει έναν επιστημονικό τρόπο διερεύνησης της αυθεντικότητας ενός κειμηλίου. Αρχαιολογική και ιστορική έρευνα, επιστημονική εξέταση. Βέβαια, υπάρχουν ελλείψεις. Επί παραδείγματι, δεν αναφέρονται οι αρχαίες μαρτυρίες, σχετικά με το πού φυλάσσονταν τα οστά του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, και πώς, τελικά, κατέληξαν στην Κωνσταντινούπολη, από όπου, προφανώς, μεταφέρθηκαν στο νησί « Άγιος Ιωάννης ». Παρόμοιες ελλείψεις έχουμε διαπιστώσει και σε άλλα ξένα ντοκιμαντέρ, ελλείψεις στο πεδίο της ιστορικής εξέτασης των αρχαίων μαρτυριών.

Ακόμη περισσότερο, το ντοκιμαντέρ νοσεί στο πεδίο της Θεολογίας, και, πιο συγκεκριμένα, στον τρόπο παρουσίασης της προσωπικότητας του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου. Τα διάφορα σχόλια του αφηγητή και κάποιων άλλων σχολιαστών που εμφανίζονται στο ντοκιμαντέρ, – ( αυτά τα σχόλια έχουν αφαιρεθεί από το βίντεο που παρουσιάζουμε ) – δίνουν μια, τελείως, εσφαλμένη θεώρηση για το πρόσωπο του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου. Αγνοούνται πολλά ιστορικά στοιχεία που αναφέρονται στην Καινή Διαθήκη, ενώ αυτά που αναφέρονται, αναφέρονται αποσπασματικά και παρερμηνεύονται. Το αποτέλεσμα είναι κάθε άλλο παρά συμβατό με τα πραγματικά στοιχεία που έχουμε για τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή. Σε τελική ανάλυση, τα στοιχεία που δίνουν τα Ευαγγέλια για τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο είναι τα κύρια και σημαντικότερα στοιχεία που έχουμε, ενώ μια σχετική αναφορά του Ιώσηπου δεν έρχεται σε αντίθεση με τις ευαγγελικές μαρτυρίες. Γιατί αυτά τα στοιχεία αγνοούνται τόσο συστηματικά; Γιατί παρερμηνεύονται; Και γιατί, αντί αυτών των στοιχείων, προτιμάται μια σειρά από παντελώς αστήρικτες εικασίες; Και σ’ αυτή την περίπτωση, όπως και σε τόσες άλλες, η αιτία και ο στόχος συμπλέκονται. Και, για άλλη μια φορά, ο τελικός στόχος είναι το πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα δεν είναι άλλο παρά η αμφισβήτηση της θεότητάς του. Η εικόνα που δίνει το ντοκυμαντέρ για τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο είναι παρόμοια με αυτήν που δίνει ο άθεος Ρενάν στο έργο του Ο βίος του Ιησού. Άλλωστε, και η Candida Moss, που παρουσιάζει το ντοκιμαντέρ, κινείται στο χώρο της αναθεωρητικής θεολογίας. Τελικά, το αποτέλεσμα που προκύπτει είναι παραπλανητικό. Οι παραγωγοί παίρνουν αφορμή από την εύρεση των λειψάνων του τιμίου Ιωάννου του Προδρόμου, για να κάνουν το, ακριβώς, αντίθετο από αυτό που έκανε ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος. Ο τίμιος Πρόδρομος έδειξε τον Ιησού ως τον Χριστό, ως τον Μεσσία. Αυτοί κάνουν το αντίθετο. Μιλώντας για τον Πρόδρομο, επιχειρούν να αποδομήσουν το έργο του Προδρόμου. Μιλώντας γι’ αυτόν που, δείχνοντας τον Ιησού Χριστό, είπε: « Ἵδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ… Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ », αυτοί λένε πως δεν είναι.

Εν πάση περιπτώσει. Είμαστε βέβαιοι πως οι εκκλησιαστικές αρχές, που κάλεσαν τη National Geographic Society να συντονίσει την όλη προσπάθεια και επέτρεψαν στο Discovery Channel να την παρουσιάσει, είχαν καλές προθέσεις. Επεδίωξαν την απόδειξη της αυθεντικότητας των λειψάνων του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού. Και θεώρησαν πως η εμπλοκή του Discovery Channel θα συνέβαλλε στη γνωστοποίηση του θέματος στο ευρύ κοινό. Πιστεύουμε, όμως, πως η Εκκλησία θα έπρεπε, ταυτόχρονα, να ζητήσει να έχει και κάποιο λόγο στο τελικό αποτέλεσμα που θα προέκυπτε. Και, αν δεν δεχόταν το Discovery Channelμια τέτοια ανάμειξη της Εκκλησίας, τότε υπήρχε και άλλη λύση. Θα μπορούσε η Εκκλησία να συνεργαστεί με κάποιον άλλο τηλεοπτικό ή κινηματογραφικό οργανισμό, ώστε η παραγωγή να είναι κοινή και η παρουσίαση του θέματος να γίνει με τους σωστούς, με τους δικούς της όρους. Αυτό θα εξασφάλιζε τη σωστή, και από θεολογική άποψη, παρουσίαση της όλης υπόθεσης.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΚΕΙΜΗΛΙΩΝ

ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΟΡΙΑ;

Ένα άλλο θέμα, που δεν θα ήταν άσκοπο να θίξουμε, είναι αν θα πρέπει να υπάρχουν όρια στην επιστημονική εξέταση των ποικίλων εκκλησιαστικών κειμηλίων. Το θέμα είναι καυτό και είναι επίκαιρο. Η σχέση μεταξύ Επιστήμης και Πίστης πάντοτε κινούσε, κινεί και θα κινεί το ενδιαφέρον των ανθρώπων. Έχουν γίνει και άλλες επιστημονικές εξετάσεις εκκλησιαστικών κειμηλίων, και σκοπεύουμε να παρουσιάσουμε και άλλα τέτοια θέματα. Ένα είναι βέβαιο. Η επιστημονική εξέταση των ιερών κειμηλίων είναι ένα θέμα που ενδιαφέρει τον κόσμο και, επομένως, και τις κινηματογραφικές εταιρείες και τους δημοσιογράφους. Το θέμα είναι δημοφιλές.

Οι παραδοσιακές τεχνικές της ιστορικής, αρχαιολογικής και γραμματολλογικής εξέτασης εφαρμόζονταν, ανέκαθεν, στην εξέταση των εκκλησιαστικών κειμηλίων. Στις μέρες μας προσετέθησαν και άλλες μέθοδοι, όπως π.χ. η ιατροδικαστική μέθοδος. Και, ουδέποτε, τέθηκε θέμα. Όμως, με τη ραδιοχρονολόγηση ιερών λειψάνων υπάρχει ένα ζήτημα. Πιστεύουμε πως η ραδιοχρονολόγηση ορθοδόξων κειμηλίων δεν ενδείκνυται για τους εξής λόγους.

Κατ’ αρχήν, υπάρχει το ζήτημα της καταστροφής ιερών κειμηλίων. Για την τέλεση της όλης διαδικασίας απαιτείται η καταστροφή ενός τμήματος του κειμηλίου. Για την εξαγωγή ασφαλών αποτελεσμάτων απαιτείται η καταστροφή κάποιων γραμμαρίων του προς χρονολόγησιν υλικού. Στην περίπτωση της χρονολόγησης του ξύλου π.χ. απαιτείται υλικό βάρους 13,6 γραμμαρίων. Όμως, ποιός θα αναλάμβανε την ευθύνη για την καταστροφή π.χ. 13 γραμμαρίων Τιμίου Ξύλου; Η Εκκλησία μας παρέδωσε τα ιερά κειμήλια για να τα τιμούμε και όχι για να τα καταστρέφουμε. Αν οι παπυρολόγοι και οι έφοροι μουσείων είναι απρόθυμοι να καταστρέψουν έναν πάπυρο, για να τον χρονολογήσουν, εμείς δεν θα έπρεπε να είμαστε πιο απρόθυμοι να καταστρέψουμε ιερά κειμήλια; Για τους Χριστιανούς, τα τίμια λείψανα είναι ανεκτίμητα, πιο πολύτιμα και από τον μεγαλύτερο θησαυρό. Η ενδεχόμενη καταστροφή ιερών κειμηλίων εγείρει ακόμη και νομικά ζητήματα, αφού η σύγχρονη νομολογία απαγορεύει την καταστροφή τους.

………Επίσης, θα πρέπει να τονίσουμε πως στην Ορθόδοξη Παράδοση, ανέκαθεν, η αυθεντικότητα των κειμηλίων καταδεικνυόταν όχι μόνο με ανθρώπινα μέσα, όπως είναι π.χ. η αρχαιολογική και ιστορική έρευνα, αλλά και με ουράνια σημεία. Απόδειξη της αυθεντικότητας των ιερών κειμηλίων είναι και οι θαυματουργικές ιάσεις, η υπερκόσμια ευωδία, τα ουράνια οράματα. Ας μην ξεχνάμε πως η πρώτη βιβλική αρχαιολόγος, αν όχι η πρώτη αρχαιολόγος γενικά, η Αγία Ελένη, στηρίχτηκε όχι μόνο σε ιστορικά και αρχαιολογικά στοιχεία αλλά και σε ένα θεϊκό σημάδι για να βρει τον Τίμιο Σταυρό του Κυρίου, το κατ’ εξοχήν κειμήλιο της Χριστιανοσύνης, και να τον διακρίνει από τους δύο σταυρούς των ληστών. Με υπόδειξη του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Μακαρίου, τοποθέτησε διαδοχικά τους τρεις σταυρούς, που είχαν βρεθεί στο Γολγοθά, στο κρεβάτι ενός βαρύτατα ασθενούς. Ο ασθενής θεραπεύτηκε αμέσως μόλις ήρθε σε επαφή με τον Τίμιο Σταυρό. Οι τρεις ευρέσεις της Τιμίας Κάρρας του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου συνδέονται με οράματα και θαυματουργίες… Έχουμε, όμως, και πολλά νεότερα ή και σύγχρονα παραδείγματα. Πριν δύο περίπου αιώνες, η εύρεση της Τιμίας Εικόνας της Παναγίας της Μεγαλόχαρης στην Τήνο ήταν αποτέλεσμα θείων εμφανίσεων της Μητέρας του Θεού στην Αγία Πελαγία την Τηνία και άλλα πρόσωπα, και συνδέθηκε με την παύση ενός φοβερού λοιμού και πολυάριθμα άλλα θαύματα. Τον προηγούμενο αιώνα, οι ανασκαφές στις Καρυές Μυτιλήνης αλλά και στο όρος των Αμώμων, στη Μάκρη Ατικής, κυριολεκτικά, καθοδηγούνταν από τους Αγίους Ραφαήλ, Νικόλαο και Ειρήνη στην πρώτη περίπτωση, και τον Άγιο Εφραίμ τον Νεοφανή στη δεύτερη. Επισφραγίστηκαν από πολλά και εντυπωσιακά θαύματα. Στην Ορθοδοξία το θαύμα δεν είναι, απλά, υπόθεση ιστορικής έρευνας, αλλά είναι συνεχής πραγματικότητα και καθημερινό βίωμα. Πρέπει να τονιστεί πως τα ουράνια πράγματα δεν μπορεί να εξετάζονται αποκλειστικά με γήινα μέσα.

( Απόσπασμα – χωρίς τις υποσημειώσεις – από την προς δημοσίευσιν μελέτη του Βασιλείου Ταμιωλάκη

Ιστορική Έρευνα περί των Τιμίων Λειψάνων και των Θαυμάτων του Τιμίου Ενδόξου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου )

ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΛΕΙΨΑΝΑ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΒΙΒΛΙΟ 17 24

https://www.scribd.com/embeds/251834690/content?start_page=1&view_mode=scroll&show_recommendations=true

 
 

Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα

Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Εικόνα του λειψάνου του αγίου Σπυρίδωνα.
Ιερά Μονή Παναγίας Κασσωπίτρας, Κέρκυρα.
Στην ανάρτηση της λειψανοθήκης – Σπάνια μεταβυζαντινή εικόνα με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα είχαμε παρουσιάσει μία εικόνα του λειψάνου του Αγίου Σπυρίδωνα μέσα σε κουβούκλιο, έργο του Κεφαλλονίτη ιερέα και αγιογράφου Ιωάννη Καρύδη που αγιογραφήθηκε το 1682 και ανήκει σήμερα στο Βυζαντινό Μουσείο Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης. Η παράσταση εικόνας, όπου ιστορείται όχι ο ίδιος ο άγιος, αλλά το λείψανό του, είναι σπάνια, αν όχι μοναδική.
Ακόμα οι εικόνες με την παράσταση του λειψάνου του προστάτη άγιου της Κέρκυρας, που παραγγέλλονταν για ναούς ή είχαν αποδέκτες προσκυνητές, είχαν μεγάλη διάδοση, γεγονός που σχετίζεται με τη μεγάλη ακμή και εξάπλωση της λατρείας του αγίου Σπυρίδωνα όχι μόνο στην Κέρκυρα, αλλά και σε όλο τον ορθόδοξο κόσμο κατά τη μεταβυζαντινή περίοδο.

Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Εικόνα του αγίου Σπυρίδωνα με σκηνές από τον βίο του.
Εικονίζεται επίσης και το ιερό λείψανο του αγίου.
Έργο του Νικόλαου Καλλέργη, 18ος αι.
Κοινωφελές Ίδρυμα Α. Ωνάση.
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Το ιερόν λείψανον κατά παλαιάν ξυλογραφίαν.
Κέρκυρα.
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Το λείψανο του αγίου Σπυρίδωνος.
Χαλκογραφία (1880).
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Εικόνα του λειψάνου του αγίου Σπυρίδωνα.
Κρήτη, 17ος αι.
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Εικόνα του λειψάνου του αγίου Σπυρίδωνα.
Εικόνα του Θεόδωρου Πουλάκη, περ. 1670-1690, Κρήτη.
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Εικόνα του λειψάνου του αγίου Σπυρίδωνα.
Ι. Ν. Υπεραγίας Θεοτόκου «Ελεούσα»,
Κυνοπιάστες, Κέρκυρα.
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Εικόνα του λειψάνου του αγίου Σπυρίδωνα.
Ι. Ν. Αγίου Σπυρίδωνα,
Κυνοπιάστες, Κέρκυρα.
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Εικόνα του λειψάνου του αγίου Σπυρίδωνα.
Ι.Ν.Υπεραγίας Θεοτόκου Μεσοχωριτίσσης Δουκάδων.
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Εικόνα του λειψάνου του αγίου Σπυρίδωνα.
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Εικόνα του λειψάνου του αγίου Σπυρίδωνα.
Αγιογράφος π. Διονύσιος Λυκογιάννης.
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Εικόνα του λειψάνου του αγίου Σπυρίδωνα.
Ιδιωτική συλλογή, Κέρκυρα.
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Εικόνα του λειψάνου του αγίου Σπυρίδωνα.
Μοναστήρι, πΓΔΜ.
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Θαυματουργή εικόνα του λειψάνου του αγίου Διονυσίου. Ρουμανία (;).
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Εικόνα του λειψάνου του αγίου Σπυρίδωνα.
Κρήτη, 18ος αι.
Επισκοπικό Μέγαρο, Τούζλα, Βοσνία-Ερζεγοβίνη.
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Σχέδιο εικόνας του λειψάνου του αγίου Σπυρίδωνα.
1726, Κάθισμα μονής Ευαγγελισμού Πάτμου.
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Εικόνα του λειψάνου του αγίου Σπυρίδωνα.
Κρήτη, 18ος αι.
Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας.
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Εικόνα του λειψάνου του αγίου Σπυρίδωνα
και του Νεομάρτυρα Γεωργίου του εξ Ιωαννίνων.
Μεταβυζαντινές εικόνες με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Το σεπτό λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα.
 ΠΗΓΗ.ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ
 
 

Λείψανο του Αγίου Νικολάου στη Γάνδη του Βελγίου

Λείψανο του Αγίου Νικολάου στη Γάνδη του Βελγίου http://leipsanothiki.blogspot.be/
Η λειψανοθήκη με το λείψανο του Αγίου Νικολάου
στη Ρωμαιοκαθολική εκκλησία του Αγίου Νικολάου στη Γάνδη του Βελγίου.
Στη Ρωμαιοκαθολική εκκλησία του Αγίου Νικολάου (Sint-Niklaaskerk) στη Γάνδη του Βελγίου φυλάσσεται και ένα μικρό λείψανο του Αγίου Νικολάου προερχόμενο πιθανότατα από τον τάφο του Αγίου στο Μπάρι της Ιταλίας.
Η Γάνδη του Βελγίου. http://leipsanothiki.blogspot.be/
Η Γάνδη του Βελγίου.
Διαβάστε περισσότερα παρακάτω:

Λείψανο του Αγίου Νικολάου στη Γάνδη του Βελγίου http://leipsanothiki.blogspot.be/
Σύγχρονη ρωσική εικόνα του Αγίου Νικολάου
αφιέρωμα στη Ρωμαιοκαθολική εκκλησία του Αγίου Νικολάου στη Γάνδη του Βελγίου.
Προστάτης άγιος των θαλασσινών, των αρτοποιών και των εμπόρων, ο Άγιος Νικόλαος αποτελεί ένα πολύ αγαπητό άγιο της Δυτικής χριστιανοσύνης, ιδιαίτερα στο Βέλγιο και στην Ολλανδία, ο οποίος την ημέρα της εορτής του, 6 Δεκεμβρίου (5 Δεκεμβρίου στην Ολλανδία), φέρνει γλυκά και δώρα στα παιδιά (Saint Nicolas), συνοδευόμενος από τον μαύρο βοηθό του Père Fouettard (στα γαλλικά) ή Zwarte Piet (στα ολλανδικά).
Συνηθιζόταν στη Λατινική Δύση η τρισδιάστατη απεικόνιση της μορφής του Αγίου Νικολάου σε λειψανοθήκες που περιέχουν έστω και ελαχιστότατο λείψανο του Αγίου, και η λειψανοθήκη της Γάνδης δεν αποτελεί σε αυτό εξαίρεση.
Λείψανο του Αγίου Νικολάου στη Γάνδη του Βελγίου http://leipsanothiki.blogspot.be/
Η λειψανοθήκη με το λείψανο του Αγίου Νικολάου
στη Ρωμαιοκαθολική εκκλησία του Αγίου Νικολάου στη Γάνδη του Βελγίου.
Το λείψανο σε κοινή θέα μπροστά από τη λειψανοθήκη, πίσω από τη γυάλινη θήκη.

ΠΗΓΗ.ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ

 

Η ιστορία του Σταυρού του Αγίου Ανδρέα.

agios_andreas_stavrosi_01_547_420

Ο Άγιος Ανδρέας, πολιούχος της πόλης των Πατρών, είναι άμεσα συνδεδεμένος με την πόλη, αφού στον ομώνυμο Ιερό Ναό βρίσκεται ο τάφος, τα Ιερά Λείψανα του, η Τίμια Κάρα και ο Σταυρός πάνω στον οποίο μαρτύρησε.

Η ιστορία του Σταυρού του Αγίου, δεν είναι ιδιαίτερα γνωστή στο ευρύ κοινό. Που φυλασσόταν μέχρι να μεταφερθεί μόνιμα στην Πάτρα, από τι υλικό ήταν κατασκευασμένος και αν ο Απόστολος Ανδρέας άφησε όντως την τελευταία του πνοή πάνω στο συγκεκριμένο Σταυρό.

Θεωρείται ένα πολύ σημαντικό κειμήλιο για όλον τον Χριστιανικό κόσμο.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 1980

Από την ημέρα της σταύρωσης του Αποστόλου έως και την εποχή της Φραγκοκρατίας όπου και αρπάχθηκε , ο Σταυρός βρισκόταν στην Πάτρα. Η εποχή εκείνη χαρακτηρίζεται σκοτεινή γιατί πολλά κειμήλια της Εκκλησίας αρπάχτηκαν και μεταφέρθηκαν στη Δύση. Ένα από αυτά ήταν δυστυχώς και ο Σταυρός του Αποστόλου Ανδρέα.

Σύμφωνα με τα αρχεία του Δουκάτου της Βουργουνδίας, ο Σταυρός αρχικά τοποθετήθηκε στη Μονή Weaume στη Μασσαλία, ενώ αργότερα μεταφέρθηκε στη Μονή του Αγίου Βίκτωρος της ίδιας πόλης.

Κατά τη Γαλλική Επανάσταση επιχείρησαν να κλέψουν τον Σταυρό πράγμα που τελικά δεν επιτεύχθηκε. Τα τμήματα του, διασώθηκαν και τοποθετήθηκαν σε θήκη σχήματος κανονικού Σταυρού.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ

Στις 9 Οκτωβρίου 1979 ο τότε Μητροπολίτης Πατρών Νικόδημος συναντήθηκε με τον τότε πρόεδρο της Γαλλικής Ιεραρχίας και ολόκληρης της Ρωμαιοκαθολικής Ιεραρχίας της Δυτικής Ευρώπης, Καρδινάλιο και Roger Etchegaray στη Μασσαλία, για να συζητήσουν το θέμα της επιστροφής του Σταυρού στη Πάτρα.

Αφού έγιναν διαβουλεύσεις μεταξύ Ρωμαιοκαθολικών και Ορθοδόξων, ο Καρδινάλιος είπε στον Μητροπολίτη Πατρών «εφ όσον εκ Πατρών εκομίσθη ενταυθα ο Σταυρός, ανήκει εις Πάτρας».

Σύντομα άρχισαν οι επαφές και οι συζητήσεις των δυο πλευρών για την επιστροφή του Σταυρού στην Πάτρα.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως και η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, ενημερώθηκαν για το θέμα .


Από το αρχείο της Ι.Μ. Πατρών

Στις 18 Ιανουαρίου 1980 αεροπλάνο της πολεμικής αεροπορίας με την αντιπροσωπεία της Ιεράς Μητρόπολης Πατρών, αναχώρησε για τη Γαλλία για την παραλαβή και τη μεταφορά του Σταυρού στην Πάτρα.

Αφού μετέβησαν στη Μασσαλία, παραδόθηκε ο Σταυρός στην ελληνική αντιπροσωπεία, μέσω μιας «άτυπης» τελετής.

Την επόμενη μέρα 19 Ιανουαρίου , αφίχθη στο αεροδρόμιο του Άραξου το αεροπλάνο που μετέφερε το σταυρό, και τις δυο αντιπροσωπείες, των Ορθόδοξων και των Ρωμαιοκαθολικών, και στη συνέχεια και έγινε η επίσημη υποδοχή.

ΤΟ ΥΛΙΚΟ

Όσον αφορά το είδος του ξύλου του Σταυρού, υπάρχουν διαφορετικές αναφορές. Ο Ιππόλυτος Ρώμης αναφέρει για ξύλο ελιάς, ο Επιφάνιος μιλάει για σταυρό χωρίς να προσδιορίσει το ξύλο, ο Αρσένιος Κέρκυρας αναφέρεται σε ένα φυτό το οποίο δεν προσδιορίζει, ενώ ο ιστορικός Στέφανος Θωμόπουλος μιλά επίσης για δέντρο ελιάς.

Σε μελέτες που έχουν γίνει πάντως έχει αποδειχθεί πως πρόκειται πράγματι για ξύλο ελιάς και χρονολογείται στον πρώτο αιώνα.

Ο ΤΡΟΠΟΣ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΩΣΗΣ

Για τον τρόπο σταύρωσης δεν υπάρχει ομοφωνία. Υπάρχουν αναφορές περί «προσηλώσεως» και όχι περί «προσδέσεως». Στο δεξί πέλμα του Αγίου Ανδρέα, υπάρχει ουλή από το καρφί το οποίο καρφώθηκε στο ξύλο πάνω στο οποίο πέθανε.

Οι υμνογράφοι της Εκκλησίας μιλούν για «προσήλωσιν επί Σταυρού» ενώ παλαιοχριστιανικά έγγραφα μιλούν περί «πρόσδέσεως του Αποστόλου επι του Σταυρού»

ΤΟ ΣΧΗΜΑ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

Υπάρχουν διαφορετικές απόψεις όσον αφορά το σχήμα του Σταυρού. Αγιογραφίες και φορητές εικόνες σε Ναούς, απεικονίζουν τον Απόστολο Ανδρέα πάνω στο Σταυρό με κάθετα τα δύο ξύλα του ενώ άλλες τον απεικονίζουν πάνω στο σταυρό με το κεφάλι προς τα κάτω.

Ωστόσο η επικρατέστερη άποψη είναι εκείνη που λέει ότι ο Σταυρός ήταν σε σχήμα Χ.Η άποψη αυτή είναι τόσο διαδεδομένη έτσι ώστε συνηθίζεται πλέον τους Σταυρούς σε σχήμα Χ να τους χαρακτηρίζουν ως «Σταυρός του Αποστόλου Ανδρέου».

Κατά τη μεταφορά του στην Πάτρα, το 1980, ήταν τοποθετημένος σε θήκη σχήματος κανονικού Σταυρού αλλά αντικαταστάθηκε από μεγαλύτερη και πιο επιβλητική θήκη, αυτή τη φορά σε σχήμα Χ.

Χαρακτηριστικό της δυναμικής του Σταυρού του Αγίου Ανδρέα είναι το γεγονός πως το Χ, από το σχήμα του είναι το σύμβολο του Πολεμικού Ναυτικού της Ρωσίας το οποίο έχει τον Απόστολο Ανδρέα προστάτη του.

πηγή.ΠΑΝΑΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΧΑΡΗ

 

Ο Νεομάρτυρας Φιλούμενος 

 

Από μικρός ο Άγιος Φιλούμενος αγάπησε τον Χριστό.

Σε ηλικία δέκα ετών μαζί με τον αδελφό του περίμεναν να αποκοιμηθεί ο μεγαλύτερος τους αδελφός και αυτοί σηκώνονταν και προσεύχονταν κρυφά για ώρες.

Κατάγονταν από το χωριό Ορούντα της επαρχίας Μόρφου.

Καλή παιδαγωγό και δασκάλα της ευσεβείας είχαν τη γιαγιά τους Λωξάντρα, η οποία τους ζητούσε να της διαβάζουν βίους αγίων.

Διαβάζοντας ο Άγιος του Θεού Φιλούμενος, τον βίο του Αγίου Ιωάννου του Καυσοκαλυβίτου, ως άλλος μιμητής εκείνου, έκαυσε τις επιθυμίες του κόσμου τούτου.

Σε ηλικία δεκατεσσάρων χρόνων με το δίδυμο αδελφό του – π. Ελπίδιο που πολλά προσέφερε στο Νοσοκομείο του Ερυθρού Σταυρού και μόνασε στο Άγιον Όρος – ανέβηκαν στο αυστηρό μοναστήρι «Σταυροβούνι» της Κύπρου, που’ χει συνδέσει την ιστορία του με την Αγία Ελένη.

Εκεί παρέμειναν για πέντε χρόνια και μετά ανεχωρήσαν από τη μαρτυρική γη της Κύπρου στην Αγία Γην των Ιεροσολύμων. Ο πατήρ Ελπίδιος μετά από δώδεκα έτη διακονίας στα Ιεροσόλυμα συνέχισε τον εκκλησιαστικό του βίο σε διάφορα μέρη της Ορθοδοξίας και εκοιμήθη στο Άγιο Όρός.

Ο Φιλούμενος έμεινε στην αγία γη για 46 έτη διακονώντας την εκεί αδελφότητα του Πατριαρχείου, ως φύλακας αγίων τόπων, αλλά εξαιρέτως αγίων τρόπων.

Τελευταίος σταθμός της διακονίας του ήταν το Φρέαρ του Ιακώβ, το οποίον έγινε τόπος του μαρτυρίου του.

Μοναχός με υπακοή πηγαίνει, όπου η «Αγιοταφική Αδελφότης» τον στέλνει. Έτσι τον γνώρισε σχεδόν όλη η Παλαιστίνη. Βηθλεέμ, Άγιος Κωνσταντίνος Τιβεριάδος, Ιόππη, Ραμάλα, Άγιος Σάββας, Άγιος Θεοδόσιος, Προφήτης Ηλίας και τελευταία το φρέαρ του Ιακώβ τον αισθάνονται κοντά τους λειτουργό του Θεού του Υψίστου, που δεν παύει ν’ απευθύνει στο Θεό του ελέους παρακλήσεις, δεήσεις, αίνους και δοξολογίες, ευχαριστίες …; Και αυτά έως τις 29 του Νοέμβρη του 1979.

Στις 29 Νοεμβρίου 1979,ημέρα της ονομαστική του εορτής,φανατικοί σιωνιστές,που διεκδικούσαν το προσκύνημα ως δικό τους,τον κατέκοψαν την ώρα του εσπερινού.

Μια εβδομάδα πριν, μια ομάδα φανατικών σιωνιστών πήγε στο μοναστήρι του Φρέαρ του Ιακώβ, ισχυριζόμενοι ότι ήταν Εβραϊκός ιερός τόπος και απαιτώντας όπως όλοι οι Σταυροί και οι εικόνες να απομακρυνθούν. Βέβαια, ο άγιος επεσήμανε ότι το πάτωμα στο οποίο ήταν τώρα είχε κατασκευαστεί από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο πριν από το 331 μ.Χ. και ότι χρησιμοποιήθηκε ως ΟρθόδοξοςΧριστιανικός ιερός τόπος για δεκαέξι αιώνες πριν το ισραηλινό κράτος έχει δημιουργηθεί, και ότι ήταν στα χέρια των Σαμαρειτών οκτώ αιώνες πριν από αυτό, (το υπόλοιπο του αρχικού ναού είχε καταστραφεί κατά την εισβολή του Σάχη Χοσράν Παρνίς στον έβδομο αιώνα, κατά την οποία οι Εβραίοι είχαν σφαγιάσει όλους τους Χριστιανούς της Ιερουσαλήμ.)

Η ομάδα έφυγε με απειλές, ύβρεις και αισχρότητες του είδους που οι ντόπιο χριστιανοί υποφέρουν τακτικά. Μετά από λίγες μέρες, στις 29 Νοεμβρίου, κατά τη διάρκεια μιας χειμαρρώδης νεροποντής, μια ομάδα σιωνιστών γύρισε στο μοναστήρι. Ο άγιος είχε ήδη βάλει το πετραχήλι του για τον Εσπερινό. Η αποσπασματική κοπή των τριών δακτύλων με το οποίο έκανε το σημείο του Σταυρού του έδειξε ότι είχε βασανιστεί σε μια προσπάθεια να τον κάνουν να αρνηθεί την Ορθόδοξη Χριστιανική Πίστη.Το πρόσωπο του είχε χαραχθεί άγρια στη μορφή του Σταυρού. Η εκκλησία και ιερά σκεύη είχαν όλα καταστραφεί από την διάπραξη της ιεροσυλίας.

Το σκήνωμα του αγίου παραδόθηκε στους ορθοδόξους μετά από 6 μέρες, αλλά διατηρούσε την ευκαμψία του και ετάφη στο κοιμητήριο της Αγίας Σιών. Μετά από τέσσερα χρόνια στην ανακομιδή των ιερών του λειψάνων, το σώμα βρέθηκε άφθαρτο και ευωδίαζε. Τότε, έκλεισαν τον τάφο και τον ξανάνοιξαν τα Χριστούγεννα του 1984, οπότε το ιερό σκήνος διατηρούσε μερική αφθαρσία και το τοποθέτησαν σε υάλινη λειψανοθήκη στο βόρειο τμήμα του ιερού βήματος στο ναό της Αγίας Σιών.

Γραφει ο φιλος του πατηρ Σωφρονιος.

Ο μακαρίτης ο πατηρ Φιλουμενος, μας έλεγε ότι κάθε Παρασκευη, πολλοί από τους θρησκευομενους Εβραιους πηγαιναν για να προσευχηθουν στο φρεαρ του Ιακωβ. Συνεχεια του ελεγαν να σηκωση ολες τις εικονες και τον Εσταυρωμενον ακόμα, να τις παρει και να φυγει διοτι το φρεαρ είναι δικο τους και όχι δικο μας. Ειδ’ αλλως θα το μετανοιωση πικρα αλλά θα είναι αργα.
Από τον καιρό που πηγε εκει ολο και τον φοβεριζαν. Αυτός όμως ηξερε τα Εβραϊκα και τους αποστομωνε. Δεν ειδοποιησε ποτε την αστυνομια να το εχη υποψιν της και ούτε το φανταζονταν ότι θα τον σκοτωναν.

Στις 16 Νοεμβριου ( 29 Νοεμβριου με το νέο ημερολογιο) ειχε μεγάλη βροχη, αστραπες, βροντες, χαλασμο Κυριου ολη μερα.
Βρηκαν ευκαιρια, που δεν υπηρχε κανενας λογω της κακοκαιριας, πηγαν και τον σκοτωσαν μέσα στο φρεαρ του Ιακωβ, μεταξυ του ναου και του θυσιαστηριου, οπως εκαναν και στον προφητη Ζαχαρια τον πατερα του Προδρομου. Την ωρα που εκανε εσπερινο, εκεινη την ωρα ωρμησαν, Κυριος οιδε πόσοι ησαν και τον σκοτωσαν με το τσεκουρι στα μουτρα και στο δεξι χερι, κοβοντας τα δακτυλα του. Επισης η σιαγονα του και το ένα ματι του βγαλμενο και το άλλο κτυπημενο.

Το πώς μπηκαν μέσα στο μοναστηρι, Κυριος οιδεν, διοτι ο φυλακας έφυγε στις 4 το απογευμα και εκλεισε το μοναστηρι. Ο φονος έγινε στις 5.
Το πρωϊ πηγαινει ο φυλακας στις 7. Φωναζει, πατερ Φιλουμενε, ξαναφωναζει, στο δωματιο του δεν τον βρισκει. Πηγαινει στην εκκλησια και τον βλεπει σκοτωμενο, μέσα στα αιματα. Αμεσως ειδοποιησε την αστυνομια και η αστυνομια το Πατριαρχειο. Πηγαν οι πατερες, ο Καισαρειας Βασιλειος, ο Πετρας Γερμανος, ο π. Γρηγοριος, ο π. Μελιτωνας, ο π. Διονυσιος, και άλλοι.

Αλλά αφού τον σκοτωσαν ερριξαν και χειροβομβιδα εξω στην προσκομιδη και τα έκαμαν όλα κομματια. Ούτε μανουαλια άφησαν γερα, ούτε εικονες. Και αυτόν τον Εσταυρωμενον του εκοψαν το χερι του το αριστερο. Τα άγια ποτηρια χυμενα. Ήταν τοσο τρομερη η καταστασι σαν να μην κατοικουσε άνθρωπος μέσα από χρονια.

Τον πηγαν στο νεκροτομειο. Μετά τον εκαναν νεκροψια στο Τελ Αβιβ και στις 21 Νοεμβριου μας ειδοποιησαν. Εγώ πηγα μαζι με τρεις αλλους πατερες του Πατριαρχειου και μας τον εδωσαν γυμνον. Όταν τους ρωτησαμε που είναι τα ρουχα του, μας ειπαν είναι στη Νεαπολι. Ευτυχως που ειχαμε παρει μαζι μας όλα τα χρειαζουμενα για να τον ντυσουμε.
Αλλά δεν φανταζεστε, όταν μας το παρεδωσαν κομματιασμενο, το προσωπο του αγνωριστο, φερων τα στιγματα του Μαρτυριου, όπως οι Περσες εσφαξαν τους πατερες του αγιου Σαββα και λοιπων μονστηριων. Έτσι και σημερα. Ακολουθησε νέο μαρτυριο, στον πατερα Φιλουμενο.
Πεντε μερες τον ειχαν στο ψυγειο. Και όμως ηταν μαλακωτατος, σαν να μην ειχε πεθανει. Όταν αρχισα να τον ντυνω – διοτι οι άλλοι δεν μπορουσαν, δεν αντεχαν να τον βλεπουν από τις κακουχιες που ειχε. Του λέγω, σαν να ήταν ζωντανος:
– Γεροντα μου, τώρα θα με βοηθησης να σε ντυσω, διοτι βλεπεις ειμαι μονος μου.
– Όταν αρχισα και του εβαλα την φανελλα, το πρωτο χερι αμεσως το κατεβασε μονος του. Όπως και το άλλο χερι. Και τα ποδια ομοιως. Του μαζευα τα ποδια να του φορεσω τα ρουχα και όταν τελειωνα τα απλωνε μονος του.
– Στο αριστερο ποδι από κατω ειχε χτυπημα με το τσεκουρι.
– Από το νεκροτομειο τον φεραμε στο πατριαρχειο. Στην άγια Θεκλα έγινε η νεκρωσιμος ακολουθια εν μεσω των αγιοταφιτων πατερων, των αδελφων του μακαριτη και άλλων πολλων. Ηλθαν μέχρι και πολλοί ξενων δογματων και μουσουλμανοι και χοτζαδες. Γιατί όμως όλοι αυτοί; Διοτι όλοι τον αγαπουσαν και ηλθαν να του δωσουν τον τελευταιον ασπασμον. Τι οδυρμος! Τι θρηνος! Τι κοπετος, ήταν αυτός!
– Η Κυβερνησι από το πρωϊ μέχρι και πριν τον ενταφιασμο στη Σιων, εστειλε αστυνομια κοντα στους αγιοταφιτας πατερας, φοβουμενη αντιποινα. Πηρε αυστηρα μετρα. Και νεκρον ακόμα τον εφοβουντο. Το αιμα του, οπως ειπα, να τους ευρη μέχρι τεταρτης γενεας, όπως λεει και το Ευαγγελιο.
– Το φρέαρ μενει ακόμα κλειστο. Κανενας δεν περνει αποφασι να παη εάν δεν ξεκαθαριση ο φονος του μακαριτη πατρος Φιλουμενου.
– Παντως το Πατριαρχειο διαμαρτυρηθηκε στην Κυβερνησι. Δοθηκαν υποσχεσεις πολλες. Όμως «στου κουφου την πορτα οσο θελεις βροντα», όπως λεει και η παροιμια.
– Η εκκλησια του φρέατος, νομιζει κανεις, πως ήταν σκοποβολειο.
– Τον π. Φιλουμενο όλοι τον κλαψαμε, διοτι ήταν ένας καλος και αγιος πνευματικος. Ο Πατριαρχης τον αποκαλουσε «πρωχοπροδρομο». Και, όντως, ήταν. Οι τελειοι κληρονομουν την βασιλεια των ουρανων.
– Υπέμεινε λιγο μαρτυριο και βρισκεται μεταξυ των ιερομαρτυρων και των οσιομαρτυρων.
– Ων ταις πρεσβειαις, ειθε να αξιωθουμε και εμεις της Βασιλειας των Ουρανων.
– Ιερομοναχος ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ Αγιοταφίτης

 

 

Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, κατόπιν Συνοδικής Αποφάσεως, θα τελέσει  Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2009, τη τελετήκατατάξεως στο αγιολόγιο της Ορθοδόξου Εκκλησίας του νέου ιερομάρτυρος Φιλουμένου Αγιοταφίτου, ηγουμένου του προσκυνήματος του Φρέατος του Ιακώβ. 

Ο ιερομάρτυρας Φιλούμενος μαρτύρησε στο ιστορικό Φρέαρ στη Νεάπολη της Σαμάρειας στις 29 Νοεμβρίου του 1979, καθώς τελούσε την ακολουθία του Εσπερινού.

 

Επίσης ο νέος ιερομάρτυρας Φιλούμενος καταγόταν από την Κύπρο, και σε νεαρή ηλικία προσήλθε στην Αγιοταφιτική Αδελφότητα και διακονούσε πριν το μαρτυρικό του τέλος ως ηγούμενος της Ιεράς Μονής του Φρέατος του Ιακώβ.

 

Να σημειωθεί, ότι στη συνείδηση πολλών εκ των τιμίων μελών της Εκκλησίας, καθώς και των Αφιοταφίτων Πατέρων ο ηγούμενος Φιλούμενος ήταν ήδη καθιερωμένος ως Νεομάρτυς.

 

Πατριαρχική Θεία Λειτουργία στο Καθολικό της Ιεράς Μονής, Ιερό Ναό της Αγίας Φωτεινής, της Σαμαρείτιδος θα τελέσει ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλος, ο οποίος θα αναγνώσει και την επίσημη πράξη αγιοκατατάξεως του νέου Ιερομάρτυρα Φιλουμένου ενώπιον της ιεράς λάρνακας που βρίσκεται το ιερό λείψανο του.

 

Τέλος, να σημειωθεί ότι στη τελετή θα συμμετάσχουν από την πατρίδα του ιερομάρτυρα Φιλουμένου την Κύπρο, ο Μητροπολίτης Μόρφου κ. Νεόφυτος, ο Μητροπολίτης Ταμασού κ. Ησαΐας, ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος στα Ιεροσόλυμα κ. Σωτήριος Αθανασίου καθώς και άλλοι διπλωματικοί Αντιπρόσωποι.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η ΠΡΩΤΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΘΕΙΣΑ ΕΙΚΟΝΑ ΠΡΟΣ ΤΙΜΗΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ, ΑΓΙΟΓΡΑΦΗΘΗΚΕ (15/12/1994) ΣΤΗΝ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΩΝ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΙ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΣΑΡΩΦ ΤΡΙΚΟΡΦΟΥ ΦΩΚΙΔΟΣ.

 

 

 

 

Απολυτίκιον. Ήχος α΄. Της ερήμου πολίτην.

Της Ορούντης τον γόνον, νήσου Κύπρου του βλάστημα και ιερομάρτυρα νέον Ιακώβ θείου Φρέατος, Φιλούμενον τιμήσωμεν, πιστοί, ως πρόμαχον της πίστεως ημών, και αήττητον οπλίτην Χριστού της αληθείας, πόθω κράζοντες‧ δόξα τω σε δοξάσαντι Χριστώ, δόξα τω σε αφθαρτίσαντι, δόξα τω σε ημίν χειραγωγόν προς πόλον δείξαντι!

Κοντάκιον. Ήχος πλ. δ΄. Τη Υπερμάχω.

Τον ανατείλαντα ως άστρον νεαυγέστατον τη Εκκλησία του Χριστού αρτίως μέλψωμεν, μαρτυρίου ταις ακτίσι και θαυμασίων ταις βολαίς νεοφανέντα ιερόαθλον, ού ηφθάρτισε το σκήνωμα ο Ύψιστος, πόθω κράζοντες‧ χαίροις, μάκαρ Φιλούμενε.

Μεγαλυνάριον

Χαίροις, της Ορούντης σεπτός βλαστός, χαίροις, νήσου Κύπρου πολυτίμητος θησαυρός, χαίροις, Εκκλησίας της Μόρφου ωραιότητης, Φιλούμενε, μαρτύρων νέων υπόδειγμα!

ΚΑΙ

Απολυτίκιον ήχος πλ. α’

Σαμαρείτιδος βίον πάτερ μιμούμενος, κατηκολούθησας χαίρων τω Ζωοδότη Χριστώ, και το Φρέαρ Ιακώβ τανυν κατέλαβες, ένθα εκέρδισας λαμπρώς παραδείσου την τρυφήν, αγώσι του μαρτυρίου Φιλούμενε ιερομάρτυς των Ορθοδόξων νέον καύχημα.

Σε όλη τη διάρκεια της υπηρεσίας του ως μέλους της Aγιοταφικής αδελφότητας o π. Φιλούμενος έζησε αθόρυβα και ταπεινά. H ασκητική ζωή και η ακρί­βεια της τήρησης των μοναχικών ιδεωδών ήταν τα κυ­ριότερα χαρακτηριστικά που τον διέκριναν. Έχοντας μυηθεί στην πνευματική παράδοση της Εκκλησίας μας από τα πρώτα χρόνια της ζωής του, όπου μόναζε στο Σταυροβούνι, φρόντιζε πάντοτε να μη δημιουργεί εντυπώσεις γύρω από το όνομά του. Κύριο και βασικό μέλημά του ήταν να ζει απερίσπαστα, αθόρυβα και τα­πεινά την εν Χριστώ ζωή και να προοδεύει πνευματι­κά. Αυτοί που δεν τον γνώριζαν καλά, έμεναν ανυπο­ψίαστοι από το ορθόδοξό του ήθος και την πνευματι­κή του ζωή. Πολλές φορές μάλιστα έκανε και το σαλό για να κρύβεται από τον κόσμο. Αναφέρεται ανάμεσα στα άλλα πως για οκτώ χρόνια που ασκήτευε μαζί με τον Αρχιεπίσκοπο Λύδδης Υμέναιο δεν κάθισαν πο­τέ σε τραπέζι για να φάνε, αλλά έτρωγαν όρθιοι και μέσα σε κατσαρόλα για άσκηση και απλότητα.

 

Η απαράμιλλη ελεημοσύνη του Αγίου Ιωάννου του Ελεήμονος

TEUXOS_75-page-008 TEUXOS_75-page-009

 

Ο ‘Αγιος Μηνάς στον «Καπετάν Μιχάλη» του Καζαντζάκη

Ο Μπαρμπαγιάννης – η μαμή του Μεγάλου Κάστρου – αισθάνεται την παρουσία του Αγίου σαν γεγονός καθημερινό.

« Κι εκεί που πήγαινε και μονομιλούσε και βλαστημούσε τη μοίρα του, ακούει πίσω του πεταλιές αλόγου. Μα δεν ήταν ετούτο άλογο σαν εκείνα που κατέχουμε, που τρώνε κριθάρι, χλιμιντρούν και κάνουν καβαλίνες. Ο Μπαρμπαγιάννης το γνώρισε από τις πεταλιές, που ήταν

  μαλακές, σα να ΄ταν τυλιγμένα με μπαμπάκι τα πέταλα, κι από μιαν άγια μυρωδιά μοσκολίβανου που περεχύθηκε στον αγέρα… Κατάλαβε ο Μπαρμπαγιάννης, δεν ήταν η πρώτη φορά, κόλλησε στον τοίχο, έκαμε το σταυρό του και περίμενε. Το απάλαφρο ανάερο τριπόδι ζύγωνε, η μυρωδιά πλήθαινε. Μνήστητί μου Κύριε, μουρμούρισε, Άγιε Μηνά μου, καλησπερούδια σου !

Σήκωσε μ’ ευλάβεια τα μάτια, είδε, από την άκρα του δρόμου φάνηκε, μέσα στο σκοτάδι, να φεγγοβολάει, καβάλα στο χρυσοχάμουρο ντορή του με το κόκκινο κοντάρι ακουμπισμένο στον ώμο, με τα ψαρά του κοντόσγουρα γένια, με τα ασημένια διχτάτα άρματα του, ο λεβεντόγερος προστάτης του Μεγάλου Κάστρου, ο Αι- Μηνάς. ΄Εκανε κι απόψε τη βόλτα του. Κάθε μεσάνυχτα, την ώρα που ‘ναι χαμένη στον ύπνο η πολιτεία, ο Αι- Μηνάς κατεβαίνει αθόρυβα από το κόνισμά του, παίρνει σβάρνα τα μουράγια, διαβαίνει στις ρωμέικες γειτονιές, αν έχουν ξεχάσει καμιάν πόρτα ανοιχτή, τη σφαλνάει, αν κανείς χριστιανός είναι άρρωστος κι είναι φωτισμένο το παραθύρι του, στέκεται και παρακαλάει το Θεό να τον γιάνει. Μάτι ανθρώπου δεν έχει τη δύναμη να τον δει, μονάχα τα σκυλιά κουνούν τις ουρές τους, κι από τους ανθρώπους δυο μονάχα σε ολάκερη την πολιτεία: Ο Μπαρμπαγιάννης ετούτος κι η Εφεντίνα Καβαλίνα, ο παρακούζολος χότζας. Κι άμα τελέψει τη βόλτα του, χαράματα πια, γυρίζει πάλι στο κόνισμα του, και κανένας δε θα καταλάβαινε τι μυστήρια γίνουνται την πάσα νύχτα,

Εικόνα Αγίου Μηνά
αν δεν έβρισκε ο καντηλανάφτης ο Μούρτζουφλος, το πρωί που πάει να συγυρίσει την εκκλησία, το άλογο του Αι- Μηνά ιδρωμένο.Ο Μπαρμπαγιάννης κοίταζε τον άγιο να αλαγαίρνει και να λιώνει μέσα στο σκοτάδι κι έκαμε το σταυρό του.

– Τον είδα πάλι απόψε, μεγάλη η χάρη του, καλά θα πάνε οι δουλειές μου, μουρμούρισε.»

Εδώ ο Άγιος εμφανίζεται ως προστάτης που έχει την ευθύνη της πόλης και περιφέρεται τα βράδια καβαλάρης για να κλείσει κάποια ξεχασμένη ανοιχτή πόρτα ή να μεσολαβήσει στο Θεό για κάποιον άρρωστο. Ο Μπαρμπαγιάννης καθώς αισθάνεται την παρουσία του τον καλησπερίζει, κάνει το σταυρό του και χαίρεται γιατί θα πάει καλά η μέρα του.

Η Ρεθυμνιώτισσα Πηνελόπη που έχει μείνει χωρίς παιδιά εξαιτίας του ανεπρόκοπου Δημητρίου σταυροκοπιέται έξω από τον ναό του Αγίου Μηνά.

« Αι-Μηνά μου μουρμούρισε, κατέχεις εσύ τη όρεξή μου, βοήθα!»

Για τους Τούρκους αντίθετα ο Άγιος είναι ο φόβος και ο τρόμος. Μόνο η αναφορά στο όνομα του τους κάνει να φεύγουν περίτρομοι, ενώ καθόλου δεν αμφισβητούν την παρουσία του και τη θαυματουργή του δύναμη.

«Έκαμαν κορδόνι και του ‘φραξαν το δρόμο. Η Εφεντίνα στάθηκε, ξεγλωσσισμένη απελπισμένος… θα ‘χει φτάσει πια ο Αράπης, θα ΄χει σπάσει την πόρτα, θα ‘χει σφάξει τον καπετάν Μιχάλη.– Δεν έχετε, μωρέ, Θεό απάνω σας; κλαψούρισε. Αφήστε με να περάσω. Βιάζουμαι, μωρέ αδέρφια!

– Ποιος σε κυνηγάει, Εφεντίνα Καβαλίνα; Αυτό να μας πεις, να περάσεις!

Η μια όψη του αναμνηστικού μεταλλίου για τα 100 χρόνια από την ανέγερση του ναού Το μυαλό της Εφεντίνας άστραψε. Κοίταξε πίσω του, έσυρε φωνή:-Ο Αι- Μηνάς!

Οι τουρκαλάδες ξέσπασαν στα γέλια.

– Τι γελάτε, μωρέ αθεόφοβοι; Δεν ακούτε τα πέταλα του αλόγου του; Τον είδα να βγαίνει από την εκκλησία, τον είδα! Και με πήρε ξοπίσω . Δεν ακούτε; Νάτος! ζυγώνει!

Οι τουρκαλάδες ένιωσαν να σηκώνεται η τρίχα τους. Σα ν΄άκουσαν, αλήθεια, πεταλιές αλόγου. Κάποιος καβαλάρης ζύγωνε!

– Νάτον! φώναξε πάλι η Εφεντίνα και τα μάτια της γούρλωσαν τρομαγμένα. Νάτος! Νάτος!

Μα οι τουρκαλάδες που να γυρίσουν να δουν! πήραν δρόμο κι αφανίστηκαν.

Ως τους είδε η Εφεντίνα να φεύγουν αλαφιασμένοι, κοκάλωσε. «Μωρέ, έχει το χάζι του να ΄ναι αλήθεια!» συλλογίστηκε με τρόμο. Κι άλλη φορά, στην άλλη Επανάσταση, δεν τον είχε δει να χιμάει καβαλάρης και να κυνηγάει τους Τούρκους που ήθελαν να πατήσουν την εκκλησία του; Κρύος σπυρωτός ιδρώτας τον έκοψε…πεντακάθαρα τώρα γρικούσε το άλογο που ζύγωνε.

– Αλλάχ! Αλλάχ! ξεφώνισε, ανασκουμπώθηκε πάλι και έβαλε τις φτέρνες στον ώμο.

Έτρεχε, έτρεχε αλαλιασμένος. Ως ξεπρόβαλε στου Ιδομενέα τη βρύση, ξέκρινε απόξω από του καπετάν Μιχάλη τον αράπακα και τους συντρόφους του να βαρούν την πόρτα, να τη σπάσουν. Χύθηκε καταπάνω τους.

Νίκος Καζαντζάκης
– Βάρδα, παιδιά φώναξε, βάρδα και θα μας φάει! Έρχεται καβαλάρης!– Ποιος, μωρέ κουζούλακα; ούρλιασε ο Αράπης.

– Ο γείτονας

– Ποιος γείτονας;

– Ο Αι- Μηνάς, νάτος!

Όλοι στράφηκαν. Τα μάτια τους πεταλούδιζαν, δε διάκριναν τίποτα.

– Νάτος! Νάτος! φώναζε η Εφεντίνα κι ακούμπησε στην πόρτα του καπετάν Μιχάλη αλλοπαρμένος

Κόλλησε πιτακώθηκε απάνω στην πόρτα, σα να ‘θελε να κρυφτεί και να περάσει ο Αϊ Μηνάς, χωρίς να τον αρπάξει το μάτι του. Είχε προβάλει τώρα στου Ιδομενέα τη βρύση, τον έβλεπε καθαρά, ο ίδιος απαράλλαχτος όπως ήταν στο κόνισμα: ηλιοκαμένος, ψαροσγουρογένης, απάνω σε μούρτζινο άλογο και χρυσά σελοχάλινα. Όλος ο αέρας μπροστά από του Ιδομενέα τη βρύση γέμισε ψαρά γένια, μούρτζινο άλογο και σελοχάλινα.

– Νάτος! Νάτος! φάνηκε μουρμούριζε και το κατωσάγονό του καταχτυπούσε.

– Που ‘ναι, μωρέ; τα μάτια μου θάμπωσαν!

– Δεν τον θωράς; νάτος! νάτος! μαύρος ψαρογένης, μ’ ένα κόκκινο κοντάρι… Μας είδε, χύνεται καταπάνω μας!

Έδωσε ένα σάλτο, ξεκόλλησε από την πόρτα, πήρε κατά το λιμάνι. Πίσω του φυσομανώντας, έτρεχαν πιλάλα κι οι Τούρκοι άκουγαν τώρα κι αυτοί το άλογο που τους είχε πάρει του κυνήγου, κι ο Αράπης, που στράφηκε μια στιγμή, ξέκρινε από πάνω του, στον αέρα, έναν καβαλάρη:

– Γρήγορα πόδια, μωρέ πόδια! φώναξε κι είχε κυλήσει το κίτρινο μπουρνούζι του χάμω – μα που να σταθεί να το περιμαζώξει, πιλαλούσε τώρα ολόγυμνος,

Ξεπνεμένοι έφτασαν στο λιμάνι. Σφούγγιξαν τον ιδρώτα τους, κουκούβισαν στον ίσκιο, έβγαλαν έξω τις γλώσσες τους κι  αναβόλιαζαν σα σκύλοι. Η  Εφεντίνα είχε πέσει μπρούμυτα κάτω στις πέτρες και σπάραζε. Κάμποσην ώρα δεν μπορούσαν να μιλήσουν. Τέλος ο Αράπης άνοιξε το στόμα:

– Φτηνά τη γλιτώσαμε, είπε.»

Η σκηνή αυτή είναι από τις πιο καλογραμμένες μέσα στον Καπετάν-Μιχάλη. Εδώ η παρουσία του Αγίου λειτουργεί ανάλογα με τον από μηχανής Θεό της αρχαίας τραγωδίας και δίνει τη λύση μόνο η αναφορά στο όνομά του. Συγκρατεί τη μανία του αφηνιασμένου τούρκικου όχλου καθώς και εκείνοι μέσα στην πόλη είναι κοινωνοί της θαυματουργής παρουσίας που κατέχει τις ψυχές των Χριστιανών.

Ο Ναός του Αγίου είναι χώρος συνάντησης, προσευχής και συχνά τα κηρύγματα μετατρέπονται σε σαλπίσματα επανάστασης. Ο αγώνας των Χριστιανών να οικοδομήσουν στον Άγιο ένα τόσο μεγαλόπρεπο ναό, κατόρθωμα αρχιτεκτονικής ακόμη και σήμερα με την ανάπτυξη της τεχνικής εκφράζει τον βαθύ δεσμό του Αγίου με τους Καστρινούς. Αυτή η βαθιά σχέση αποτυπώνεται στον Καπετάν Μιχάλη. Βέβαια έχει τα στοιχεία μιας ανταλλακτικής καθαρά λαϊκής αντίληψης . Η προσφορά του πιστού προς τον Άγιο γίνεται με την προσδοκία της ανταπόδοσης. Δίδει για να τον δώσει. Και αν ο Άγιος θέλει να εξακολουθήσει να απολαμβάνει τις προσφορές του πιστού επιβάλλεται να ικανοποιήσει το αίτημα του.

ΠΗΓΗ.www.clab.edc.uoc.gr

 
 
Follow

Ενημερωθείτε για κάθε νέα δημοσίευση στο email σας.

Μαζί με 147 ακόμα followers