Ο ιερός Χρυσόστομος υπερασπίζεται τους εργάτες των αγρών

Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος.

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)

Υπάρχουν άραγε άλλοι πιο άδικοι από αυτούς (εννοεί τους γεωκτήμονες);

Αν θελήσει κανείς να εξετάσει πώς μεταχειρίζονται τους ταλαίπωρους φτωχούς γεωργούς, θα πει ότι είναι χειρότεροι κι από τους βαρβάρους.

Τους γεωργούς, που λιώνουν από την πείνα και δουλεύουν ολημερίς, τους φορτώνουν με αδιάκοπες και αφόρητες εργασίες και τους επιβάλλουν επίπονες αγγαρείες, ωσάν να ήσαν γαϊδούρια και μουλάρια, ή μάλλον χρησιμοποιούν τα σώματά τους σαν να ’σαν πέτρες.

Δεν τους αφήνουν ούτε μια μικρή ανάσα να πάρουν. Τους στριμώχνουν δίχως έλεος στη δουλειά, είτε η γη είναι καρπερή είτε όχι.

Και το ακόμη χειρότερο: Όταν ολόκληρο τον χειμώνα κουράστηκαν και εξαντλήθηκαν από το κρύο, τη βροχή και τις αγρυπνίες, δεν φεύγουν μόνο με άδεια χέρια, αλλά χρωστάνε κι από πάνω.

Ωστόσο οι γεωργοί κι απ’ αυτή τους την πείνα κι απ’ αυτό το ναυάγιο της ζωής τους φοβούνται και τρομάζουν περισσότερο τους επιστάτες των κτημάτων, που τους βασανίζουν και τους τραβολογάνε με απαιτήσεις και δικαστήρια και άλλες υποχρεώσεις.

Τι να πει πάλι κανείς για την άλλη αδικία που τους γίνεται και για την εκμετάλλευση που τους κάνουν!

Ενώ από τους κόπους και τους ίδρωτες τους γέμισαν οι αποθήκες των γεωκτημόνων, δεν επιτρέπουν σ’ αυτούς να πάρουν για το σπίτι τους ούτε έναν τενεκέ στάρι.

Όλο τον καρπό τον καταχώνουν οι γεωκτήμονες στα παράνομα πιθάρια τους, ενώ στους γεωργούς πετάνε λίγα χρήματα.

Ταυτόχρονα όμως επινοούν νέα είδη τόκων και φτιάχνουν γραμμάτια δανείων που είναι γεμάτα από αισχρότητα και κατάρα, και τους υποχρεώνουν όχι να πληρώνουν ως τόκο το ένα εκατοστό, αλλά το μισό ολόκληρου του ποσού.

Και να σκεφθεί κανείς ότι ο γεωργός έχει γυναίκα και τρέφει παιδιά, ότι ο ίδιος είναι άνθρωπος κι ότι γέμισε με τη δουλειά του το αλώνι και την αποθήκη του γεωκτήμονα.

Δυστυχώς όμως αυτός και οι όμοιοί του δεν καταλαβαίνουν τίποτα απ’ όλα αυτά.

Μπροστά στη θηριωδία που ξέπεσε το ανθρώπινο γένος πρέπει να ξαναφωνάξει ο προφήτης: “Έκστηθι ουρανέ και φρίξον γη!”

Κι όλα αυτά τα λέω, όχι για να κατηγορήσω τη γεωργία ή τους αγρούς, αλλά τους ίδιους τους εαυτούς μας.

Υπόμνημα Εις Τον Άγιον Ματθαίον Τον Ευαγγελιστήν ΞΑ΄, Γ. Έκδοση: Έλληνες Πατέρες Της Εκκλησίας.

ΠΗΓΗ.ΔΙΑΚΟΝΗΜΑ

Oμιλία στην εορτή των Τριών Ιεραρχών

Αποτέλεσμα εικόνας για ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ-01

Βιβλιογραφια

  1. Η Παιδεία των Τριών Ιεραρχών της Εκπαιδευτικού Νίκα –Μάνου Αικατερίνης
  2. Ο παιδαγωγός και ο παιδαγωγούμενος έφηβος κατά τη διδασκαλία των Τριών Ιεραρχών»(Β.Βοξάκη)
  3. Το επαναστατικό μήνυμα των 3 Ιεραρχών σήμερα (Α.Αργυρόπουλου)
  4. ΛΟΓΟΣ ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ, υπό Πανοσιολ. Αρχιμ. κ. Γρηγορίου Παπαθωμά, Καθηγητού Πανεπιστημίου Αθηνών.
  5. Ο ΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ (Μ.Μαντούβαλου)
  6. Οι Τρεις Ιεράρχες «στα αζήτητα» (;) μιας γιορτής (;) για την Παιδεία(Του Χριστόφορου Γ. Παπασωτηρόπουλου).

 

ΤΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΟ ΑΞΙΩΜΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΑΓΙΟ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΝ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

Αποτέλεσμα εικόνας για ΤΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΟ ΑΞΙΩΜΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΑΓΙΟ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΝ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

Γράφει ο Θεολόγος- Εκκλησιαστικός ιστορικός – Νομικός κ. Ιωάννης Ελ. Σιδηράς

ΤΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΟ ΑΞΙΩΜΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΑΓΙΟ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΝ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

Κατά τον «Χρυσούν την γλώτταν χρυσούν και την καρδίαν», Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, το αξίωμα του διδασκάλου,  «είναι μέγα και θαυμαστόν». Ο διδάσκαλος «είναι άρχων πνευματικός» και η  θέση του είναι περίβλεπτη και ιδιαίτερα ευαίσθητη, «γι΄ αυτό ακόμη και αν ελάχιστα παρεκτραπεί, τα μικρά  σφάλματά του φαίνονται στους άλλους μεγάλα».Ιδιαίτερα ο διδάσκαλος που διδάσκει πνευματικές αλήθειες είναι περισσότερο αγαπητός από τον φυσικό μας πατέρα. Αν ο κατά σάρκα πατέρας χαρίζει στα παιδιά του  «το ζην», οι άξιοι διδάσκαλοι, μας μεταγγίζουν και προσφέρουν  στους μαθητές τους «το πνευματικώς και καλώς ζην», δηλαδή την ενάρετη ζωή.

Το διδασκαλικό αξίωμα δεν είναι εξουσία, ούτε κοσμική τιμή, αλλά βαρύτατη ευθύνη, καθώς είναι «διαφορετικό να σφάλλει ο μαθητής και διαφορετικό να σφάλλει ο δάσκαλος», ο οποίος δεν μπορεί ούτε την απειρία να επικαλεσθεί, ούτε να προφασισθεί άγνοια, ούτε να προβάλει ως δικαιολογία την ανάγκη και την βία… Γι΄ αυτό ανέβηκε στον διδασκαλικό θρόνο, για να σαλπίζει στους άλλους την αλήθεια και την γνώση…».

 

Έτσι, ο διδάσκαλος δεν πρέπει επ’ ουδενί να επιδεικνύει αλαζονεία, έπαρση και εγωισμό. Μόνη φροντίδα του διδασκάλου πρέπει να είναι η προκοπή και η πρόοδος των μαθητών του. Έργο του είναι να σώζει τον μαθητή που χάνεται. Το έργο του είναι θεραπευτικό και γι΄ αυτό ο διδάσκαλος επέχει θέση ιατρού και όπως ο ιατρός έτσι και ο διδάσκαλος δεν φιλονικά, ούτε βιαιοπραγεί, αλλά διορθώνει και θεραπεύει με τις νουθεσίες του κάθε μαθητή ιδιαιτέρως, ενώ ποτέ δεν εγκαταλείπει το έργο του, έως ότου δει ότι ο λόγος που έσπειρε, όντως εβλάστησε και καρποφόρησε.

Το έργο του είναι δύσκολο και επίπονο, διότι πρέπει να αγρυπνά αδιαλείπτως, να συμβουλεύει, να διδάσκει, να αντιμετωπίζει σχόλια, επικρίσεις, κατηγορίες, παρεξηγήσεις και πράξεις φθόνου από πολλούς ανθρώπους. Ο διδάσκαλος υποφέρει, πληγώνεται και δοκιμάζει «αθεράπευτο πόνο», όταν δεν εισακούεται από τους μαθητές του ή όταν αυτοί παραστρατούν και διαφθείρονται. Αντίθετα, υπομένει εύκολα τον μεγάλο κόπο της διδασκαλίας, όταν βλέπει ότι οι συμβουλές του ωφελούν τους μαθητές του. Ο διδάσκαλος πρέπει να αναλαμβάνει χωρίς δυσαρέσκεια κάθε έργο, που συντελεί στο πνευματικό καλό των μαθητών του. Το έργο του είναι αυτοθυσιαστικό, αφού σε πολλές περιστάσεις  καθίσταται βαρύς ο σταυρός, τον οποίον οφείλει να φέρει στους ώμους τους  αγόγγυστα. Δεν θα πρέπει να επιζητά, ούτε να δίνει σημασία στους επαίνους, αλλά να πράττει τα πάντα προς όφελος των μαθητών του. Η  καλύτερη σύσταση για το έργο του είναι η αρετή και η προκοπή των μαθητών του, οι οποίοι είναι και οι μάρτυρες των κατορθωμάτων του. Εξάλλου, τον ενάρετο δάσκαλο τίποτε πλέον δεν μπορεί να τον θίξει και να τον απειλήσει από την στιγμή που οι μαθητές του προοδεύουν. Το έργο του διδασκάλου θεωρείται επιτυχημένο, όταν οι μαθητές του έχουν καλλιεργήσει τόσο το εσωτερικό τους φρόνημα, ώστε να εφαρμόζουν τις εντολές του και νουθεσίες τους, όχι μόνον όταν είναι παρών, αλλά και όταν απουσιάζει ακόμη και μετά τον θάνατό του.

Ο Ιερός Χρυσόστομος αναφερόμενος ειδικότερα στις αρετές οι οποίες θα πρέπει να κοσμούν τον διδάσκαλο, υπογραμμίζει με έμφαση ότι ο διδάσκαλος, όπως και κάθε άρχοντας, «δεν θα πρέπει να υπερέχει στις τιμές, αλλά στις πνευματικές αρετές». Γι αυτό όλη η ζωή του θα πρέπει να είναι ενάρετη και αδιάβλητη, επειδή κανείς δεν μπορεί να καθοδηγήσει άλλους, όταν ο ίδιος δεν είναι σε θέση να ρυθμίζει τον ψυχικό του κόσμο και να υποτάσσει τα πάθη του.

Η πρώτη, βασική και ύψιστη αρετή του αληθινού διδασκάλου είναι η ανυπόκριτη αγάπη και η εξ αυτής φιλοστοργία προς τους μαθητές του .Ένας δάσκαλος που έχει μέσα του αγάπη πιστεύει ότι αποτελεί ένα αδιαίρετο σώμα με τους μαθητές του και χαίρεται με την χαρά τους και λυπάται με την λύπη τους. Φροντίζει με στοργή για τα προβλήματά τους και τους προστατεύει από κάθε αδικία και κίνδυνο. Ακόμη και στον προσωπικό τους πόνο δεν τους λησμονεί και δεν παύει να τους ενθαρρύνει. Ο καλός δάσκαλος είναι άνθρωπος αυταπαρνήσεως και θυσίας. Παραβλέπει τα δικά του συμφέροντα και φροντίζει για τα προβλήματα των μαθητών του.

Ο άξιος διδάσκαλος, κατά τον Ιερό Χρυσόστομο, ως άριστος παιδαγωγός, θα πρέπει να είναι απαλλαγμένος από την έπαρση, την αλαζονεία και από το προστακτικό και εξουσιαστικό ύφος. Θα πρέπει να είναι ανεπίδευτα και γνήσια ταπεινός, και να αποφεύγει κάθε περιαυτολογία, συναισθανόμενος και αναγνωρίζοντας τις δικές του ατέλειες και αδυναμίες. Τότε η ταπείνωσή του είναι καρπός της αυτογνωσίας του. Κάτω δε από την μέγιστη αρετή της αγάπης θα πρέπει να υπάρχουν και άλλα ενάρετα προσόντα. Ο άξιος διδάσκαλος θα πρέπει να είναι ήπιος,  πράος και επιεικής, να μην ερεθίζεται όταν τον κατηγορούν ή τον αδικούν.

Ο διδάσκαλος  ως άριστος παιδαγωγός είναι ολιγόλογος, αλλά τα λόγια του έχουν βαρύτητα. Είναι αξιόπιστος, έμπειρος, συνετός, τολμηρός και θαρραλέος. Υπομένει και επιμένει να συμβουλεύει, να προτρέπει αδιαλείπτως για το αγαθό, να διδάσκει, να παρακινεί για πνευματικά ζητήματα έως ότου καρποφορήσει η διδασκαλία του. Δεν απογοητεύεται και δε βοηθά τους μαθητές τους «μόνον με τον λόγο του, αλλά και με τις προσευχές του».

Ο Ιερός Χρυσόστομος δίδει ιδιαίτερη σημασία στο παράδειγμα του διδασκάλου προς τους μαθητές του. Ο ιερός πατήρ χαρακτηρίζει τον διδάσκαλο ως «αρχέτυπο» και υποδειγματικό πρότυπο για τους μαθητές του, όταν «ο βίος του λάμπει και ο λόγος του είναι σύμφωνος με αυτόν». Η αυτοαγωγή και το προσωπικό παράδειγμα του διδασκάλου ως έκφραση του ενάρετου βίου του ακτινοβολεί στα μάτια και στις ψυχές των μαθητών του. Ο Ιερός Χρυσόστομος γράφει χαρακτηριστικά: «το αναμμένο και φωτεινό λυχνάρι μπορεί να ανάψει άπειρα λυχνάρια». Έτσι και ο άξιος διδάσκαλος ως φωτεινή λύχνος φωτίζει και αναδεικνύει «άπειρους μαθητές και μελλοντικούς δασκάλους που τον έχουν ως υγιές πρότυπο».

Ο έμπειρος δάσκαλος διδάσκει και με την ομιλία του και με την σιωπή του και με το βάδισμά του και με το βλέμμα του και με την εμφάνισή του. Ο ενάρετος παιδαγωγός «κι αν ακόμη κλείσει το στόμα του, θα ηχήσει δυνατότερα από την σάλπιγγα και στους παρόντες και σε εκείνους που βρίσκονται μακράν», όπως ακριβώς και ο ουρανός χωρίς να έχει στόμα, με την ωραιότητά του διηγείται την δόξα του Θεού».

Ως οικουμενικός διδάσκαλος ο Ιερός Χρυσόστομος προτρέπει τους κάθε βαθμίδος εκπαιδευτικούς λέγοντάς τους:«Το πρότυπο του βίου να είστε εσείς. Να προβάλλετε ως εικόνα, ως νόμος ζωντανός, ως κανόνας και μέτρο υποδειγματικής ζωής». Κατά τον Ιερό Πατέρα, το αιώνιο πρότυπο και υπόδειγμα μας το παρέδωσε ο Μέγας Παιδαγωγός και Διδάσκαλος όλων των αιώνων, ο Ιησούς Χριστός, ο οποίος και εκάλεσε τους δασκάλους όλων των εποχών να ακολουθήσουν τα ίχνη του.

Στο σημείο αυτό εντύπωση προκαλεί ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει ο Ιερός Χρυσόστομος τους κακούς και ανάξιους δασκάλους. Γράφει χαρακτηριστικά τα παρακάτω συγκλονιστικά: «Ανάμεσα στις λέξεις «κακός» και «διδάσκαλος» υπάρχει μια αντίφαση, επειδή ακριβώς θα έπρεπε εξ αρχής να αποκλείεται από τις τάξεις των εκπαιδευτικών, που έχουν το προνόμιο να διακονούν στους ναούς της παιδείας, κάθε άτομο που υπηρετεί την κακία. Ένας τέτοιος δάσκαλος δεν είναι μόνο ακατάλληλος για το παιδευτικό έργο, αλλά  και επικίνδυνος γιατί στα τόσα χρόνια της υπηρεσίας του μπορεί να διαφθείρει τις τρυφερές ψυχές χιλιάδων μαθητών. Η ευθύνη τέτοιων δασκάλων είναι βαρυτάτη γιατί με την πονηρή διαγωγή τους  διαφθείρουν και αλώνουν την ψυχή, τον χαρακτήρα και την εν γένει προσωπικότητα των μαθητών τους.

Ο Ιερός Πατήρ δεν διστάζει να υπογραμμίσει  τις ολέθριες συνέπειες της υπάρξεως τέτοιων διαφθορέων  δασκάλων αναφέροντας ότι: «Διά τούτο ημίν αι πόλεις εισί διεφθαρμέναι, ότι πονηροί της νεότητος εισί διδάσκαλοι». Πώς λοιπόν θα μπορέσεις να σωφρονίσεις το νέο, ο οποίος συνήθως είναι άσεμνος λόγω της ηλικίας και  των παθών του, όταν συ ο ίδιος με τα άσπρα μαλλιά παρασύρεσαι από άσεμνα και αήθη θεάματα

Όταν η κεφαλή δεν είναι υγιής, πώς είναι δυνατόν να παραμένει εύρωστο το υπόλοιπο σώμα;». Σε άλλο σημείο ο Ιερός Χρυσόστομος στιγματίζει την ασυνέπεια μερικών δασκάλων και την αντίφαση που παρατηρεί ότι υφίσταται ανάμεσα στα λόγια και στα έργα τους. Όταν, όπως γράφει, έχουμε αναλάβει να παιδαγωγήσουμε τους άλλους, πρέπει να κοκκινίζουμε και να ντρεπόμαστε, εάν παραλείπουμε αυτά, που συνιστούμε στους άλλους να κάνουν. Επιμένει μάλιστα ότι ο δάσκαλος που «είναι αίτιος κακού» θα πρέπει να τιμωρείται αυστηρά και παραδειγματικά. Θεωρεί δε ότι είναι σημείο ηθικής κρίσεως και εκφυλισμού το να είναι οι μαθητές καλύτεροι από τους δασκάλους τους. Το θεωρεί εσχάτη κατάντημα.

Ως πιο συνηθισμένα ελαττώματα και πάθη του κακού διδασκάλου αναφέρονται από τον Ιερό Χρυσόστομο  τα εξής: η θρασύτητα, η εριστικότητα, οι ύβρεις η δολιότητα, η υποκρισία, η ειρωνεία, η κολακεία, η σκευωρία, η απάτη. Ειδικά για το ελάττωμα της δημαγωγίας ο ιερός πατήρ αναφέρει ότι: «οι διδάσκαλοι που δεν διδάσκουν στους μαθητές αυτά που τους συμφέρουν, είναι άξιοι βασανισμού και τιμωρίας… διότι ο φονιάς σκοτώνει μόνον το σώμα, ο δημαγωγός όμως που ομιλεί ως λαοπλάνος για να γίνει ευχάριστος, καταστρέφει την ψυχή τους».

Συνεχίζοντας ο Ιερός Χρυσόστομος την καταγραφή των ελαττωμάτων του κακού διδασκάλου αναφέρει και τα εξής: το ψεύδος, την ασυνέπεια, την εξουσιαστικότητα και την κατάχρηση του αξιώματός του, την αμέλεια και την αδιαφορία για τους μαθητές του, την σκανδαλώδη ζωή και την ασάφεια στη διδασκαλία του.

Στο τελευταίο μέρος αξίζει να αναφερθούμε στο πώς αντιλαμβάνεται ο Ιερός Χρυσόστομος την ιδιαίτερη παιδαγωγική σχέση ανάμεσα στο δάσκαλο και τον μαθητή. Βάση και θεμέλιο λοιπόν της παιδαγωγικής σχέσεως διδασκάλου και μαθητού είναι κατά τον ιερό Πατέρα η Αγάπη.

Η ανυπόκριτη αγάπη ωθεί τον άξιο διδάσκαλο να διαλέγεται με τους μαθητές του ως ομότιμος φίλος και αδελφός. Να είναι αυστηρός προς τον εαυτό του, αλλά επιεικής και μακρόθυμος προς τους μαθητές του. Να ανταποκρίνεται στα ενδιαφέροντα των μαθητών του και να επιδεικνύει την στοργή του φροντίζοντας για τα προβλήματά τους. Να αγωνιά και να μεριμνά για την πρόοδό τους και να διαθέτει όχι μόνον επιστημονική αυθεντία αλλά κυρίως αληθή καλωσύνη, την οποία οφείλει να επιδεικνύει ως θερμός και ανοικτόκαρδος πατέρας σε κάθε επαφή μαζί τους. Να παιδαγωγεί με ανεξικακία και πραότητα  τους αντιρρησίες, με όλη την μαθητική κοινότητα.

Ως πνευματικός παιδαγωγός ο Ιερός Χρυσόστομος με έμφαση υπογραμμίζει ότι ο διδάσκαλος οφείλει να είναι συγκαταβατικός στις αδυναμίες των μαθητών του, τους οποίους δεν θα πρέπει να κολακεύει, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και να τους δυσαρεστεί για το συμφέρον τους. Απέναντι στους μαθητές του θα πρέπει να είναι απλός, ειλικρινής, άδολος, απονήρευτος και πάντοτε να αποστρέφεται  την ειρωνεία και την υποκρισία. Οφείλει να επιδεικνύει δημοκρατικό πνεύμα και να σέβεται την γνώμη των μαθητών του. Δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζει με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές, αλλά να είναι άλλοτε συγκαταβατικός και άλλοτε με διάκριση αυστηρός ανάλογα με την περίσταση. Ο άξιος διδάσκαλος παιδαγωγεί και διορθώνει τα κακώς κείμενα, αλλά δεν διαπομπεύει, δεν διασύρρει και δεν εξαναγκάζει εκβιαστικά τον μαθητή. Να μη παραγνωρίζεται και να μην εξοικειώνεται υπερβολικά μαζί τους, αλλά και να μην απογοητεύεται εύκολα όταν οι μαθητές του ανυπακούουν και αδιαφορούν στις νουθεσίες του.

Η ανωτέρω λεπτομερώς περιγραφομένη από τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο ανιδιοτελής συμπεριφορά του άξιου διδασκάλου έχει ως αποτέλεσμα να προσελκύει τους μαθητές του και να αποκτά την ευμένεια, την εκτίμηση και το σεβασμό τους. Η διδασκαλία του πολλαπλώς καρποφορεί και υπάρχει ψυχική επαφή ανάμεσα στο διδάσκαλο και τους μαθητές.

Ένας τέτοιος διδάσκαλος αισθάνεται ικανοποίηση, όταν οι μαθητές του ακολουθούν τις οδηγίες του και παρουσιάζουν πνευματική καρποφορία. Χαίρεται και ευφραίνεται για την πρόοδό τους, ενώ η προθυμία και το φιλότιμό τους αυξάνουν τον ζήλο του και ανανεώνουν τον παιδαγωγικό ενθουσιασμό του.

Τελικώς, κατά την ώρα της κρίσεως, ο άξιος διδάσκαλος, ο οποίος αφού ανάλωσε την ζωή του στη διακονία των μαθητών του, επαξίως μέλλει να ακούει της φωνής του Κυρίου: «Ευ διδάσκαλε αγαθέ, είσελθε εις την χαράν του Κυρίου σου…».

ΠΗΓΗ.ΑΜΒΩΝ ΦΑΝΑΡΙΟΥ

Η επανάσταση της ζωής – Μια ειδική συζήτηση με τον Ιησού Χριστό και τον Καρλ Μαρξ

Αποτέλεσμα εικόνας για Η επανάσταση της ζωής
Πρώτη δημοσίευση «Δρόμος της Αριστεράς» 08.05.2019
του Ηλία Φιλιππίδη*
Αυτό που μ’ ενοχλεί στον θάνατο είναι ο καταναγκαστικός του χαρακτήρας. Αυτός είναι ο μεγαλύτερος περιορισμός της ελευθερίας του ανθρώπου. Θα ήθελα: α) ο κάθε άνθρωπος να έχει το δικαίωμα να επιλέγει, πότε θα απέλθει από την ζωή. Εξαναγκασμός δεν είναι μόνο το ίδιο το γεγονός του θανάτου αλλά και η βαθμιαία βιολογική κατάρρευση του ανθρώπου. β) Να υπάρχει το δικαίωμα ανακλήσεως στην ζωή μεγάλων προσωπικοτήτων, οι οποίες μας έχουνε αφήσει βαριές παρακαταθήκες με τις διδασκαλίες τους και εμείς συγκρουόμαστε, για το αν τις ερμηνεύουμε σωστά και αποτυγχάνουμε στην επικαιροποίησή τους. Εξάλλου θα θέλαμε να ξέραμε, τί θα ‘λεγαν οι ίδιοι σε σχέση με τις σημερινές συνθήκες της ζωής του ανθρώπου.
Η ανάκληση θα γίνεται με δημοψήφισμα. Θα προηγούνται ανοικτές συζητήσεις σε όλη την χώρα για το ποιές προσωπικότητες θα ανακαλέσουμε, για ποιο λόγο και τι θα τους ερωτήσουμε. Επίσης θα είχε πολύ ενδιαφέρον να οργανώναμε δημόσιες συζητήσεις τραπέζης μεταξύ τους. Φαντάζεσθε, τι θα γινόταν, αν είχαμε σε ένα τραπέζι τον Σωκράτη, τον Ιησού Χριστό και τον Μάρξ!
Ένα μεγάλο κανάλι οργανώνει ειδική συζήτηση με τον Ιησού Χριστό και τον Κάρλ Μάρξ. Το CNN ανέλαβε να την μεταδώσει σε όλο τον κόσμο.
 Ο συντονιστής της συζητήσεως θέτει στον Ιησού την ερώτηση: Πώς βλέπετε σήμερα τον Χριστιανισμό, είσθε ευχαριστημένος από την εξέλιξη του έργου σας;
Ιησούς: Αυτό που έκανα ήταν η επανάσταση της ζωής. Η ανάστασή μου ήταν η τελική μονομαχία με τον Θάνατο. Ήθελα να ολοκληρώσω την ελληνική έννοια του αγαθού και να της δώσω σάρκα και οστά. Ταύτισα το κακό με τον θάνατο. Η έννοια της ζωής αποτελεί την υπέρτατη έκφραση του ανθρώπου. Η ζωή δεν είναι θεωρία, είναι βεβαίως πίστη και πεποίθηση αλλά κυρίως καθημερινό βίωμα και πράξη. Όμως ζει την ζωή μόνο αυτός, που είναι έτοιμος να πεθάνει για την ζωή. Οι ακόλουθοί μου, αυτοί που διαμόρφωσαν τον ιστορικό χριστιανισμό, έκαναν το λάθος να χωρίσουν την ζωή από την σωτηρία τους. Μετέτρεψαν την διδασκαλία μου σε προετοιμασία θανάτου.

Στην πραγματικότητα διαχώρισαν την ανάστασή μου από την ανάληψή μου. Μετέτρεψαν την ανάληψή μου σε ευκαιρία εξορίας της ζωής από την γη και την ξαπέστειλαν στον ουρανό ως μεταφυσική ελπίδα. Την έκαναν μόνο μετά θάνατον ζωή. Έτσι η προτεραιότητα δόθηκε στη θεσμική ιεραρχία και την ταύτιση με την εξουσία. Θα είμαι με αυτούς που αγωνίζονται, ακόμη και με θυσία της ζωής τους, για να αναστήσουν την ζωή πάνω στη γη, χωρίς να θέλουν να γίνουν εξουσία, χωρίς ανταλλάγματα.

 Δημοσιογράφος: Από τους συνεχιστές σας ποιόν εκτιμάτε περισσότερο;
Ιησούς: Τον επίσκοπο Κωνσταντινουπόλεως Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Η ζωή του ήταν ένας διαρκής αγώνας μέσα και έξω από την Εκκλησία κατά της διαφθοράς και της κοινωνικής αδικίας. Τα έβαλε και με την αυτοκρατορική αυλή. Γι’ αυτό εξορίσθηκε δύο φορές και πέθανε στην εξορία από τις κακουχίες, στις οποίες τον υπέβαλαν οι διώκτες του. Ο κατηχητικός του λόγος, που διαβάζεται το βράδυ της Αναστάσεως, αποτελεί την επιτομή του έργου μου. Από εκεί και η φράση «Ανέστη Χριστός και η ζωή πολιτεύεται». Δηλαδή η ζωή ως πρότυπο αξιών αναδεικνύεται σε ρυθμιστή της ιδιωτικής και της δημόσιας ζωής των ανθρώπων. Η ζωή είναι όπως το φως. Μπορείς να περιορίσεις την ακτινοβολία του φωτός; Εκτός και αν το περιορίσεις σε τέσσερις τοίχους. Δυστυχώς αυτό έχει κάνει η θεσμοποιημένη Εκκλησία, όπως οι Φαρισαίοι, για να αποφεύγει τα δύσκολα…
Ζήτω η ζωή, κάτω ο θάνατος!
Ανέστη Χριστός και ζωή πολιτεύεται
Άλλος δημοσιογράφος απευθύνεται προς τον Μαρξ: Κύριε Μαρξ, τι πήγε στραβά με την δική σας θεωρία; Γιατί απέτυχε ο Υπαρκτός Σοσιαλισμός;
Μαρξ: Το θεμέλιο της θεωρίας μου είναι η ιδέα της κοινοκτημοσύνης. Πρώτος μίλησε γι’ αυτήν ο Πλάτων. Οι πρώτες χριστιανικές κοινότητες εφήρμοσαν την καταναλωτική κοινοκτημοσύνη και γι’ αυτό απέτυχαν. Πίστευα, ότι είχα βρει το κλειδί της ζωής στην κοινοκτημοσύνη των μέσων παραγωγής. Το λάθος των ακολούθων μου είναι, ότι θεώρησαν την κρατικοποίηση των μέσων παραγωγής ως την μόνιμη εφαρμογή της θεωρίας μου, ενώ ήταν η πρώτη, η επαναστατική φάση. Μάλλον παρασύρθηκαν από τον τίτλο που έδωσα στην πρώτη φάση ως την δικτατορία του προλεταριάτου. Τελικά εγκατέλειψαν τον μετασχηματισμό της κοινωνίας και κράτησαν την δικτατορία, όπως σωστά διαπιστώνει ο Β. Ράιχ. Τα λεγόμενα τότε σοσιαλιστικά κράτη είχαν μετατραπεί σε στρατόπεδα συγκεντρώσεως, γι’ αυτό και κατέρρευσαν. Βέβαια και εγώ είχα παρασυρθεί από τον όχι απλώς αισιόδοξο αλλά δογματικό χαρακτήρα των θέσεων του υλισμού του 19ου αιώνα, ότι ο υλισμός δεν αφορά μόνο την επιστήμη αλλά και τον άνθρωπο και την κοινωνία, ότι όλα αυτά αποτελούν ένα ενιαίο σύμπαν. Πίστεψα, ότι, όταν ο σκοπός και η πραγματικότητα είναι δεδομένα, τα μέσα έχουν δευτερεύοντα ρόλο. Ήταν λάθος να χρησιμοποιήσω την λέξη «δικτατορία». Το βασικό μου λάθος βρίσκεται στην ανθρωπολογία της θεωρίας μου. Η ιστορική εξέλιξη απέδειξε, ότι ο άνθρωπος δεν ελέγχεται. Ο άνθρωπος δεν είναι ένα άγραφο χαρτί, πάνω στο οποίο μπορείς να γράψεις, ό,τι θέλεις. Για να αλλάξεις τον κόσμο, πρέπει να πείσεις τον άνθρωπο και μάλιστα εκ των προτέρων και για να τον πείσεις, πρέπει να ερευνήσεις την κάθε γωνιά της ψυχής του.
 Δημοσιογράφος: Κύριε Μαρξ, τι σκοπεύετε να κάνετε τελικά με την θεωρία σας;
Μαρξ: Παραμένω πιστός στην αριστερή οπτική γωνία της πραγματικότητας. Όσο θα υπάρχει κοινωνική αδικία και ανισότητα, η θεωρία μου θα είναι χρήσιμη. Όμως δεν είμαι ούτε ο πρώτος που έθεσα το πρόβλημα ούτε είμαι εγώ που ίδρυσα το εργατικό κίνημα. Οπωσδήποτε χρειάζεται μία νέα αριστερή θεωρία και πολιτική πρόταση. Το όνομά της θα το βρείτε εσείς. Το πρώτο αξίωμα αυτής της θεωρίας θα πρέπει να είναι η ιστορική διαλεκτική, δηλαδή: α) η συλλογή και η επαναξιολόγηση όλων των δεδομένων του παρελθόντος, β) η γεωπολιτική, πολιτική, τεχνολογική, οικονομική και πολιτισμική αξιολόγηση όλων των νέων δεδομένων και γ) η ανθρωπολογική ανάλυση του ανθρώπου ως διαχρονικού και σύγχρονου όντος.
 Ένας ακροατής: Κύριε Μαρξ, αυτή η νέα θεωρία μπορεί να είναι παγκόσμια ή θα πρέπει να περιορισθεί σε συγκεκριμένες γεωπολιτισμικές ενότητες;
Μαρξ: Πολύ σωστή η ερώτηση. Η ίδια η περιπέτεια του κομμουνιστικού κινήματος απέδειξε, ότι ο κόσμος δεν είναι ενιαίος. Γι ‘ αυτό σε παγκόσμιο επίπεδο μπορεί να λειτουργήσει μόνο ένας Χάρτης γενικών αρχών. Εσείς οι Έλληνες έχετε παράδοση στην φιλοσοφία, αναδείξατε και σύγχρονους διανοητές, όπως τον Ν. Πουλαντζά, Κ. Αξελό, Κ. Καστοριάδη και Π. Κονδύλη. Μπορείτε να πάρετε πρωτοβουλία συνεργασίας με την ευρύτερη ευρωπαϊκή διανόηση, για την διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής προτάσεως για ένα πολυκεντρικό κόσμο ειρήνης, συνεργασίας και ισορροπίας των διεθνών γεωπολιτικών και γεω-οικονομικών συμφερόντων. Πρώτη προϋπόθεση είναι μία ανεξάρτητη Ευρώπη. Πάντως η όποια πρόταση δεν μπορεί πλέον να έχει ταξικό χαρακτήρα. Αναγνωρίζω, ότι τα σύγχρονα προβλήματα έχουν πλανητικό και πανανθρώπινο χαρακτήρα. Ξεκινήστε και τα λέμε πάλι.
Ο συντονιστής κλείνει την συζήτηση: Αναγνωρίζουμε, ότι στην εποχή σας, κ. Μαρξ, υπήρχε μεγάλος ενθουσιασμός, μεγάλη εμπιστοσύνη στο μέλλον και την επιστήμη. Κυριαρχούσε η πεποίθηση, ότι το αργότερο μέσα στον 20ο αιώνα θα λυνόντουσαν όλα τα προβλήματα του ανθρώπου…
 Τον διακόπτει ο Μαρξ: Πράγματι, έτσι ήταν. Με λένε απόλυτο και δογματικό, ακόμη και μεταφυσικό. Αφήνω την κρίση σε σας. Αυτό που θέλω να πω για μένα, είναι ότι με βάση το κλίμα της εποχής ήθελα να προλάβω τις εξελίξεις, προτού διαμορφωθεί για πρώτη φορά μία πάγια παγκόσμια κατάσταση.
 Συντονιστής: Η εποχή μας είναι πολύ πιο πολύπλοκη, δεν υπάρχει εμπιστοσύνη στο μέλλον και η κοινωνική συλλογικότητα έχει ατονήσει. Επικρατεί ο ατομισμός. Χρειάζεται μεγάλος αγώνας.
* Ο Ηλίας Φιλιππίδης έχει διατελέσει πανεπιστημιακός καθηγητής κοινωνιολογίας και νομικός