Ο Χιώτης άγιος, που ήταν πολύ ήρεμος όταν του έκοβαν το κεφάλι

xiopolitis 1

Γράφει ο π. Ηλίας Μάκος για την Romfea.gr


Η μετάνοια αλλάζει τον άνθρωπο και τον ανεβάζει πολύ ψηλά. Αυτό διδάσκει ο βίος του νεομάρτυρα Δημητρίου από τη Χίο, που μαρτύρησε στις 29 Ιανουαρίου του 1802, αφού του έκοψαν το κεφάλι του. Και πολλοί έτρεχαν στον τάφο του, όπου ένιωθαν τα θαύματά του.

Πηγαίνοντας εμπορεύματα, εργαζόμενος κοντά στο μεγαλύτερο αδελφό του στην Κωνσταντινούπολη, σ’ ένα πλούσιο σπίτι, τον ερωτεύτηκε η Μουσουλμάνα κόρη του Τούρκου ιδιοκτήτη.

Και τον έπεισε να αλλαξοπιστήσει, από Χριστιανός δηλαδή να γίνει Μωαμεθανός, προκειμένου να την παντρευτεί.

Αν και μπλέχτηκε στην αμαρτία, δεν διεφθάρηκε τελείως. Γι’ αυτό πολύ γρήγορα κατάλαβε τι έκανε, πως συμπεριφέρθηκε ανάξια και λαχτάρησε η ψυχή του το Χριστό. Επέστρεψε σ’ Αυτόν και σώθηκε.

Όταν συνειδητοποίησε το τραγικό σφάλμα του στράφηκε εναντίον του εαυτού του, όχι μόνο ελέγχοντάς τον αυστηρά, αλλά και γδέρνοντας με τα νύχια το πρόσωπό του. Και παραμένοντας για 20 ημέρες νηστικός και άυπνος.

Εξομολογήθηκε την πράξη του και εμφανίστηκε αποφασισμένος να ξεπλυθεί με το αίμα του μαρτυρίου του.

Παρουσιάστηκε μπροστά στον Τούρκο διοικητή, πέταξε το σαρίκι, που φορούσε στο κεφάλι και κατέληξε σ’ ένα υγρό και υγρό κελί με απειλές και ραβδισμούς. Ακόμη και στη φυλακή δέχθηκε και την επίσκεψη της Μουσουλμάνας, που τον παρότρυνε να ξαναγυρίσει κοντά της ως Μουσουλμάνος.

Επειδή δεν υπάρχει άνθρωπος, ο οποίος όσα λάθη και αν κάνει, να μην έχει κάποια χαρίσματα, έτσι και ο νεομάρτυρας Δημήτριος, ενεργοποίησε την καλή πλευρά του εαυτού του και οριστικά δέχθηκε το σπόρο του Θεού και καρποφόρησε μέσα του αρετές.

Έκλεισε τα αυτιά του στα γλυκόλογα της κοπέλας και επέλεξε το θάνατο. Αρνήθηκε την προσφορά των συντοπιτών του από τη Χίο, που ζούσαν στην Πόλη, οι οποίοι συγκέντρωσαν χρήματα για να τον αποφυλακίσουν προσωρινά και έτοιμος εμφανίστηκε μπροστά στους εκτελεστές του.

Λέγοντας «Μνήσθητί μου Κύριε εν τη Βασιλεία Σου» έσκυψε ήρεμα, χωρίς να θελήσει να του κλείσουν τα μάτια, όπως συνηθιζόταν, και αποκεφαλίστηκε.

Και οι άγιοι εμφανίζουν ως άνθρωποι ελαττώματα, αλλά επειδή τα ξεπερνούν, φθάνουν στην αγιότητα.

Ευτυχώς η συνείδηση δεν δέχεται την επ’ αόριστον νάρκωσή της. Αργά ή γρήγορα γίνεται το κεντρί.

Μας αφυπνίζει. Μας θυμίζει το σπίτι του Πατέρα μας και μας καλεί να απομακρυνθούμε από τα φίδια, που μας περιζώνουν.

Από τις ερινύες, που μας κυνηγούν. Από τα εφιαλτικά όνειρα, που μας ταράσσουν από τον ύπνο. Από τα δάκρυα, που σε ώρες μοναξιάς και ανάνηψης μας πνίγουν. Από τη δυστυχία της αποστασίας και της απιστίας. Είναι πικρό καταπότι η απισιτία, όση εξωτερική επικάλυψη ζαχαρίνης και αν έχει.

Η μετάνοια απαιτεί ηρωισμό, γιατί το να βρει κανείς το δρόμο του γυρισμού δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση.

Είναι μεγάλη απόφαση.

Τα δύο άκρα, κατά τον άγιο Παΐσιο, και τα ζιζάνια

nafpaktoy

Tου Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου


Ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἕνας ζωντανός ὀργανισμός, εἶναι τό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ καί «κοινωνία θεώσεως». Οἱ Χριστιανοί βαπτίζονται, χρίονται, κοινωνοῦν τοῦ Σώματος καί τοῦ Αἵματος τοῦ Χριστοῦ, ἀγωνίζονται κατά τοῦ διαβόλου, τῆς ἁμαρτίας καί τοῦ θανάτου, μέ ποικίλους τρόπους καί βαθμούς, ὥστε ἀπό τό κατ’ εἰκόνα νά φθάση στό καθ’ ὁμοίωση.

Ὑπάρχουν πολλές πνευματικές ἡλικίες τῶν Χριστιανῶν. Ἐφ’ ὅσον ἡ Ἐκκλησία εἶναι Θεραπευτήριο-Νοσοκομεῖο, σημαίνει ὅτι μέσα στήν Ἐκκλησία ὑπάρχουν πνευματικά ἄρρωστοι (ἁμαρτάνοντες), θεραπευόμενοι (μετανοοῦντες) καί θερα­πευ­θέν­τες, πού εἶναι οἱ ἅγιοι. Οἱ τρεῖς αὐτές κατηγορίες εἶναι καί στούς Χριστιανούς καί στούς μοναχούς καί στούς Κληρικούς.

Ἔτσι, μέσα στήν Ἐκκλησία ὑπάρχουν πολλές πνευματικές ἡλικίες καί ὑπάρχουν πολλά προβλήματα πού δημιουργοῦν αὐτές, γιατί μέχρι τόν θερισμό στόν ἀγρό τῆς Ἐκκλησίας, κατά τήν σχετική παραβολή τοῦ Χριστοῦ (Ματθ. ιγ΄, 24-30), ὁ Ἴδιος σπέρνει σιτάρι, καί ὁ διάβολος, ὅταν κοιμοῦνται οἱ ἄνθρωποι, σπέρνει ζιζάνια.

Ἔτσι συναυξάνονται καί τά δύο (σιτάρι καί ζιζάνια) μέχρι τήν Δευτέρα Παρουσία τοῦ Χριστοῦ, καί ἐκεῖ θά γίνη ὁ χωρισμός.

Οἱ ἄνθρωποι, συνήθως, θέλουν νά χωρίζουν τά ζιζάνια ἀπό τόν σίτο πρίν τόν θερισμό, ἀλλά ὁ Χριστός δέν τούς ἐπιτρέπει, γιατί αὐτό εἶναι ἔργο δικό Του, πού θά γίνη στήν Δευτέρα Παρουσία Του μέ τήν τελική κρίση.

Οἱ δοῦλοι εἶπαν στόν ἄνθρωπο πού ἔσπειρε τό σιτάρι: «θέλεις οὖν ἀπελθόντες συλλέξωμεν αὐτά;», δηλαδή τά ζιζάνια. Ἐκεῖνος τούς ἀπάντησε: «οὔ, μήποτε συλλέγοντες τὰ ζιζάνια ἐκριζώσητε ἅμα αὐτοῖς τόν σῖτον· ἄφετε συναυξάνεσθαι ἀμφότερα μέχρι τοῦ θερισμοῦ, καὶ ἐν καιρῷ τοῦ θερισμοῦ ἐρῶ τοῖς θερισταῖς· συλλέξατε πρῶτον τὰ ζιζάνια καὶ δήσατε αὐτὰ εἰς δέσμας πρός τό κατακαῦσαι αὐτά, τόν δὲ σῖτον συναγάγετε εἰς τὴν ἀποθήκην μου» (Ματθ. ιγ’, 28-30).

Κατά τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Χρυσόστομο δέν μπορεῖ τώρα νά γίνη ὁ χωρισμός μεταξύ τοῦ σίτου καί τῶν ζιζανίων, γιατί «ἀπ’ αὐτῶν τῶν ζιζανίων πολλούς εἰκός μεταλαβέσθαι καί γενέσθαι σῖτον».

Δηλαδή, μέχρι πού νά πεθάνη ὁ καθένας καί μέχρι τόν τελικό θερισμό καί αὐτοί πού φαίνονται ὡς ζιζάνια μποροῦν νά γίνουν σιτάρι, ὅπως ἔγινε μέ τόν Ματθαῖο τόν Τελώνη, πού ἔγινε Εὐαγγελιστής, τόν Σαῦλο, πού ἔγινε Ἀπόστολος Παῦλος, καί τόν ληστή, πού ἔγινε πρῶτος πολίτης τοῦ Παραδείσου.

Ἀκόμη, ὅπως γράφει, «εἰ μέλλοιτε κινεῖν ὅπλα καί κατασφάττειν τούς αἱρε­τικούς, ἀνάγκη πολλούς καί τῶν ἁγίων συγκαταβάλλεσθαι».

Αὐτό σημαίνει ὅτι μέ τήν «φόρα» πού ἔχει πάρει κάποιος νά ἐξολοθρεύση αὐτούς πού θεωρεῖ αἱρετικούς μπορεῖ νά σκοτώση καί τούς ἁγίους, ἀφοῦ αὐτός νομίζει ὅτι εἶναι κριτής τῆς οἰκουμένης καί πρέπει νά ἐξαφα­νίζονται ὅλοι ὅσοι ἔχουν διαφορετική γνώμη ἀπό αὐτόν.

Ἐπίσης, ὅπως λέγει, αὐτό δέν σημαίνει ὅτι ὁ Χριστός ἀπαγορεύει νά παρεμποδίζονται οἱ αἱρετικοί, νά ἀποστομώνωνται ἤ νά ἀποκόπτεται ἡ θρασύτητά τους καί νά διαλύωνται οἱ συγκεντρώσεις τους, ἀλλά ἀπαγορεύεται νά φονεύονται καί νά κατασφάζωνται. Γι’ αὐτό καί ἡ Ἐκκλησία κατεδίκασε τίς αἱρέσεις.

Κατά τόν ἱερό Θεοφύλακτο Ἀρχιεπίσκοπο Ἀχρίδος, πού ἀκολουθεῖ κατά βάση τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Χρυσόστομο, ὁ ἀγρός εἶναι ὁ κόσμος ἤ ἡ ψυχή κάθε ἀνθρώπου.

Ὁ σπορεύς εἶναι ὁ Χριστός καί καλό σπέρμα εἶναι οἱ ἀγαθοί ἄνθρωποι ἤ οἱ λογισμοί. Ζιζάνια εἶναι οἱ αἱρέσεις καί οἱ πονηροί λογισμοί.

Ἐκεῖνος πού σπέρνει τά ζιζάνια εἶναι ὁ διάβολος. Καθεύδοντες εἶναι οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι λόγῳ ραθυμίας δίνουν χῶρο στούς αἰρετικούς καί τούς πονηρούς λογισμούς.

Δοῦλοι εἶναι οἱ ἄγγελοι οἰ ὁποῖοι ἀγανακτοῦν γιά τό ὅτι ὑπάρχουν αἱρέσεις ἤ λογισμοί πονηροί στήν ψυχή τῶν ἀνθρώπων καί θέλουν νά ξεριζώσουν καί νά κόψουν ἀπό τόν βίο τούς αἱρετικούς καί αὐτούς πού σκέφτονται πονηρά.

Ὅμως ὁ Θεός «οὐ συγχωρεῖ τούς αἰρετικούς διά πολέμων ἀναλίσκεσθαι ἵνα μή συμπάσχωσι καί συναναλίσκονται καί οἱ δίκαιοι».

Ἐπίσης, ὁ Θεός δέν θέλει νά κόψη τόν ἄνθρωπο καί τούς πονηρούς λογισμούς πού ἔχει μέσα του «ἵνα μή καί ὁ σῖτος συνδιαφθαρῇ».

Μάλιστα δέ ἀναφέρει τό παράδειγμα τοῦ Ματθαίου, τοῦ Παύλου καί τοῦ Ληστοῦ, οἱ ὁποῖοι «ζιζάνια ὄντες οὐκ ἐξεκόπησαν, ἀλλά συνεχωρήθησαν ζῇν ἵνα αὐξηθῇ ἡ μετά ταῦτα αὐτῶν ἀρετή».

Οἱ ἑρμηνευτικές αὐτές ἀναλύσεις τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου καί τοῦ ἱεροῦ Θεοφυλάκτου εἶναι πολύ σημαντικές καί δείχνουν ὅτι δέν ἔχουν ἁρμοδιότητα μεμονωμένοι καί μάλιστα ἐμπαθεῖς ἄνθρωποι νά διαχωρίζουν τά ζιζάνια ἀπό τόν σῖτο πρίν τήν Δευτέρα Παρουσία τοῦ Χριστοῦ.

Ἡ Ἐκκλησία, διά τῶν Συνόδων, στίς ὁποῖες συμμετέχουν θεοφόροι Πατέρες φωτιζόμενοι ἀπό τό Ἅγιον Πνεῦμα, ἀντιμετωπίζει τίς αἱρέσεις καί τούς αἱρετικούς μέ ἀγάπη γιά τήν ἀλήθεια καί τά μέλη τῆς Ἐκκλησίας, γιά νά τά προφυλάξουν καί νά μήν ἀσθενήσουν πνευματικά, ἀφήνοντας τήν τελική κρίση στόν Χριστό.

Δέν πρέπει νά ἐνεργοῦμε μεμονωμένα, ἀλλά νά ὑπακούουμε στήν Ἐκκλησία, τήν Σύνοδο τῶν Ἐπισκόπων, γιά νά διασφαλίζονται οἱ ἐνέργειές μας, καί νά μή κάνουμε λάθη, γιατί «τά πνευματικά λάθη πληρώνονται πολύ ἀκριβά»!

Ὅταν κάποτε ἡ Σύνοδος τῶν Ἐπισκόπων, ἡ Ἱεραρχία, μπορεῖ νά κάνη κάποιο λάθος στόν χειρισμό τῶν διαφόρων θεμάτων, τότε ὁ Χριστός πού εἶναι ἡ Κεφαλή τῆς Ἐκκλη­σίας, μέ τό Ἅγιον Πνεῦμα θά φωτίση τήν ἴδια τήν Ἱεραρχία νά διορθώση τό τυχόν λάθος της, σέ ἐπί μέρους ζητήματα.

Εἶναι ἐπικίνδυνο νά διάγη κανείς μέ ἀλαζονεία, χρησιμο­ποιώντας τόν φανατισμό, πού στίς ἡμέρες μας μέ τά σύγχρονα μέσα ἐπικοινωνίας μπορεῖ νά προκαλέση σύγχυση καί μεγάλη ζημία στούς Χριστιανούς.

Γι’ αὐτό χρειάζεται ταπείνωση, πνεῦμα μαθητείας καί ὅταν θέλουμε νά ποῦμε τήν ἄποψή μας, τότε πρέπει νά ἀναφερθοῦμε στά Συνοδικά ὄργανα τῆς Ἐκκλησίας.

Ἐδῶ ἁπλῶς νά ἀναφερθῶ στήν μεγάλη καί εὐγενική μορφή τοῦ ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ, ὁ ὁποῖος ὅταν κατάλαβε ὅτι ἀνα­πτύσσεται ἡ αἵρεση τοῦ μονοθελητισμοῦ χρησιμοποίησε τά Συνο­δικά ὄργανα γιά νά τήν ἀντιμετωπίσουν.

Ἔπειτα, γιά ὅλους μας εἶναι κριτής ὁ Θεός καί ὄχι οἱ ἄνθρωποι. Αὐτό σημαίνει ὅτι πρέπει νά μᾶς διακρίνη ἐκκλησιαστικό φρόνημα, ὅλους μας, Κληρικούς, μοναχούς καί λαϊκούς, καί νά ἔχουμε μεγάλη προσοχή γιά νά μή δημιουργοῦνται σχίσματα καί διαιρέσεις μέσα στήν Ἐκκλησία. Αὐτές οἱ σκέψεις μέ διακατεῖχαν αὐτόν τόν καιρό ὅταν ξανα­διάβασα στόν ἅγιο Παΐσιο κάτι πού εἶχα διαβάσει στό παρελθόν, πού μοῦ ἔκανε μεγάλη ἐντύπωση.

Ὁ ἅγιος Παΐσιος κάνει λόγο γιά τό πῶς οἱ Κληρικοί, μοναχοί καί λαϊκοί Χριστιανοί πρέπει νά ἀντιμετωπίζουν διάφορα ἐκκλησιαστικά θέματα.

Ἔλεγε ὅτι θά πρέπει νά ἀποφεύγονται τά «ἄκρα». Ἄλλωστε, κατά τούς Πατέρας, οἱ ἀκρότητες εἶναι ἰσότητες. Μέ τά ἄκρα δέν ἐπιλύονται τά θέματα, ἁπλῶς αὐξάνονται.

Ὅταν ρωτήθηκε, λοιπόν, ὁ ἅγιος Παΐσιος «ποιά εἶναι ἡ σωστή ἀντιμε­τώ­πιση, ὅταν προκύπτουν δύσκολα ἐκκλησιαστικά θέματα» ἀπάντησε μέ ἕναν ὡραῖο, ἰσορροπημένο καί πατερικό τρόπο. Εἶπε:

«Νά ἀποφεύγωνται τά ἄκρα∙ μέ τά ἄκρα δέν λύνονται τά θέματα. Βλέπαμε παλιά, ὁ μπακάλης ἔβαζε λίγο-λίγο μέ τήν σέσουλα στήν ζυγαριά. Δηλαδή δέν ἔβαζε ἀπότομα πολύ οὔτε ἀφαιροῦσε ἀπότομα πολύ. Τά δύο ἄκρα πάντα ταλαιπωροῦν τήν Μητέρα Ἐκκλησία καί οἱ ἴδιοι πού τά κρατοῦν ταλαιπωροῦνται, γιατί τά δύο ἄκρα συνήθως καρφώνουν…

Εἶναι σάν νά κρατάη τό ἕνα ἄκρο δαιμονισμένος, ὅταν ἔχη ἀναίδεια πνευματική (περι­φρόνηση γιά ὅλα), καί τό ἄλλο ἄκρο σάν νά τό κρατάη τρελλός, ὅταν ἔχη μωρό ζῆλο μέ στενοκεφαλιά. Ἕνας πνευματικά ἀναιδής δηλαδή μέ ἕναν ζηλωτή, πού ἔχει μωρό ζῆλο, ποτέ δέν συμφωνοῦν, ἀλλά τρώγονται καί χτυπιοῦνται, γιατί καί οἱ δύο στεροῦνται τήν θεία Χάρη.

Τότε –Θεός φυλάξοι!– μπορεῖ νά χτυπιοῦνται συνέχεια τά δύο ἄκρα καί «ἄκρη νά μήν τούς βρίσκη» κανείς.

Ἐκεῖνοι πού θά μπορέσουν νά λυγίσουν τά δύο αὐτά ἄκρα, γιά νά ἑνωθοῦν –νά ὁμονοήσουν–, θά στεφανωθοῦν ἀπό τόν Χριστό μέ δύο ἀμάραντα στεφάνια.

Νά προσέχουμε νά μή δημιουργοῦμε θέματα στήν Ἐκκλη­σία οὔτε νά μεγαλοποιοῦμε τίς μικρές ἀνθρώπινες ἀταξίες πού γίνονται, γιά νά μή δημιουργοῦμε μεγαλύτερο κακό καί χαίρεται ὁ πονηρός.

Ὅποιος γιά μικρή ἀταξία ταράσσεται καί ὁρμάει ἀπότομα μέ ὀργή, δῆθεν νά τήν διορθώση, μοιάζει μέ ἐλαφρό­μυαλο νεωκόρο πού βλέπει νά στάζη ἕνα κερί καί ὁρμάει ἀπότομα, μέ φόρα, γιά νά τό διορθώση δῆθεν, ἀλλά παίρνει σβάρνα ἀνθρώπους καί μανουάλια, καί δημιουργεῖ μεγαλύτερη ἀταξία τήν ὥρα τῆς λατρείας.

Δυστυχῶς στήν ἐποχή μας ἔχουμε πολλούς πού ταράσσουν τήν Μητέρα Ἐκκλησία.

Ὅσοι ἀπό αὐτούς εἶναι μορφωμένοι ἔπιασαν τό δόγμα μέ τό μυαλό καί ὄχι μέ τό πνεῦμα τῶν Ἁγίων Πατέρων.

Ὅσοι πάλι εἶναι ἀγράμματοι ἔπιασαν καί αὐτοί τό δόγμα μέ τά δόντια, γι’ αὐτό καί τρίζουν τά δόντια, ὅταν συζητοῦν ἐκκλησιαστικά θέματα, καί ἔτσι δημιουρ­γεῖται μεγαλύτερη ζημία στήν Ἐκκλησία ἀπό αὐτούς παρά ἀπό τούς πολέμιους τῆς Ὀρθοδοξίας μας.

Καλά εἶναι τό ποτάμι νά μήν εἶναι πολύ ὁρμητικό, γιατί παίρνει σβάρνα κούτσουρα, πέτρες, ἀνθρώπους, ἀλλά οὔτε βέβαια πολύ ρηχό, γιατί θά κάθωνται κουνούπια…

Εἶναι μερικοί πάλι πού ἀσχολοῦνται μέ τήν κριτική ὁ ἕνας τοῦ ἄλλου καί ὄχι μέ τό γενικώτερο καλό.

Παρακολουθεῖ ὁ ἕνας τόν ἄλλο περισσότερο ἀπό τόν ἑαυτό του. Κοιτάζει τί θά πῆ ἤ τί θά γράψη ὁ ἄλλος, γιά νά τόν χτυπήση κατόπιν ἀλύπητα, ἐνῶ ὁ ἴδιος, ἐάν ἔλεγε ἤ ἔγραφε τό ἴδιο πράγμα, θά τό ὑποστήριζε καί μέ πολλές μαρτυρίες ἀπό τήν Ἁγία Γραφή καί τούς Πατέρες.

Τό κακό πού κάνει εἶναι μεγάλο, γιατί ἀφ’ ἑνός μέν ἀδικεῖ τόν πλησίον του, ἀφ’ ἑτέρου δέ τόν γκρεμίζει μπροστά στά μάτια τῶν πιστῶν.

Πολλές φορές μάλιστα σπέρνει καί τήν ἀπιστία στίς ψυχές τῶν ἀδυνάτων, γιατί τούς σκανδαλίζει.

Ὅσοι δικαιολογοῦν τήν κακία τους μέ τόν δῆθεν ἔλεγχο τῶν ἄλλων καί ὄχι τοῦ ἑαυτοῦ τους ἤ μέ τό νά δημοσιεύουν στόν κόσμο ἐκκλησιαστικές καταστάσεις –ἀκόμη καί πράγματα πού δέν λέγονται– προφα­σιζόμενοι τό «εἰπέ τῇ Ἐκκλησία», ἄς κάνουν πρῶτα ἀρχή ἀπό τήν μικρή τους ἐκκλησία, τήν οἰκογένειά τους ἤ τήν Ἀδελφότητά τους καί, ἐάν τούς φανῆ καλό, τότε ἄς ρεζιλέψουν καί τήν Μητέρα Ἐκκλησία. Τά καλά παιδιά, νομίζω, δέν κατηγοροῦν τήν μάνα τους.

Ὅλοι χρειάζονται στήν Ἐκκλησία. Ὅλοι προσφέρουν τίς ὑπηρεσίες τους σ’ αὐτήν∙ καί οἱ ἤπιοι χαρακτῆρες καί οἱ αὐστηροί. Ὅπως στό σῶμα τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἀπαραίτητα καί τά γλυκά καί τά ξινά, ἀκόμη καί τά πικρά ραδίκια, γιατί τό καθένα ἔχει τίς δικές του οὐσίες καί βιταμίνες, ἔτσι καί στό Σῶμα τῆς Ἐκκλησίας ὅλοι εἶναι ἀπαραίτητοι.

Ὁ ἕνας συμπληρώνει τόν χαρακτήρα τοῦ ἄλλου καί ὅλοι εἴμαστε ὑποχρεωμένοι νά ἀνεχώ­μαστε ὄχι μόνον τόν πνευματικό χαρακτήρα τοῦ ἄλλου ἀλλά ἀκόμη καί τίς ἀδυναμίες πού ἔχει σάν ἄνθρωπος. Δυστυχῶς μερικοί ἔχουν παράλογες ἀπαιτήσεις ἀπό τούς ἄλλους.

Θέλουν νά ἔχουν ὅλοι ἴδιο πνευματικό χαρακτήρα μέ τόν δικό τους, καί ὅταν κάποιος δέν συμφωνῆ μέ τόν χαρακτήρα τους, δηλαδή ἤ εἶναι λίγο ἐπιεικής ἤ λίγο ὀξύς, ἀμέσως βγάζουν τό συμπέρασμα ὅτι δέν εἶναι πνευματικός ἄνθρωπος» (Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου Λόγοι, Μέ πόνο καί ἀγάπη γιά τόν σύγχρονο ἄνθρωπο, ἔκδ. Ἱερόν Ἡσυχαστήριον «Εὐαγγελιστής Ἰωάννης ὁ Θεολόγος», Σουρωτή Θεσσαλονίκης, τόμος Α΄, σελ. 322-324).

Ὁ λόγος τοῦ ἁγίου Παϊσίου εἶναι καθαρός, σάν τό χρυσάφι εἰκοσιτεσσάρων καρατίων, γι’ αὐτό δέν χρειάζεται κανένας ἰδιαίτερος σχολιασμός.

Ἁπλῶς νά ὑπογραμμισθῆ ὅτι τό «δόγμα» δέν πρέπει νά τό πιάνουμε μέ «τό μυαλό», ὅπως κάνουν «οἱ μορφωμένοι», καί νά ἀγνοοῦμε «τό πνεῦμα τῶν Πατέρων», οὔτε νά τό πιάνουμε μέ «τά δόντια», ὅπως κάνουν οἱ ἀγράμματοι» καί «τρίζουν τά δόντια», καί μέ τόν τρόπο αὐτόν συζητοῦμε «ἐκκλησιαστικά θέματα, καί ἔτσι δημιουργεῖται μεγαλύτερη ζημία στήν Ἐκκλησία ἀπό αὐτούς παρά ἀπό τούς πολέμιους τῆς Ὀρθοδοξίας μας».

Τό σημαντικό εἶναι νά βλέπουμε «τό πνεῦμα τῶν Πατέρων».

Μέσα στήν Ἐκκλησία ὑπάρχουν πολλά χαρίσματα καί πολλοί χαρακτῆρες, τούς ὁποίους πρέπει νά ἀνεχόμαστε, ἀλλά πρέπει νά «ἀποφεύγονται τά ἄκρα∙ μέ τά ἄκρα δέν λύνονται τά θέματα», διότι τά δύο ἄκρα ἑνός πράγματος εἶναι σάν νά τά κρατοῦν ἕνας «δαιμονισμένος», πού ἔχει «ἀναίδεια πνευματική» καί ἕνας «τρελλός», δηλαδή «ζηλωτής πού ἔχει μωρό ζῆλο».

«Καί οἱ δύο στεροῦνται τήν θεία Χάρη». Καί αὐτοί δέν βλέπουν τόν ἑαυτό τους «τήν μικρή τους ἐκκλησιαστική οἰκογένεια», ἀλλά ἐπιδιώκουν νά «ρεζιλέψουν καί τήν Μητέρα Ἐκκλησία».

Ὅμως, αὐτά εἶναι ἀπαράδεκτα, γιατί «τά καλά παιδιά, νομίζω, δέν κατη­γοροῦν τήν μάνα τους».

Ἔτσι, «οἱ δαιμονισμένοι» καί «οἱ τρελοί» κάνουν μεγάλο κακό στήν Ἐκκλησία καί τήν κοινωνία. Ὁπότε, «ἐκεῖνοι πού θά μπορέσουν νά λυγίσουν τά δύο αὐτά ἄκρα, γιά νά ἑνωθοῦν –νά ὁμονοήσουν– θά στεφανωθοῦν ἀπό τόν Χριστό μέ δύο ἀμάραντα στεφάνια».

Ὅλοι οἱ Πνευματικοί Πατέρες, τούς ὁποίους ἔστειλε ὁ Θεός στήν ζωή μου, Μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανῆς καί Κονίτσης Σεβαστιανός, Μητροπολίτης Ἐδέσσης Καλλίνικος, ἅγιος Παΐσιος, ἅγιος Σωφρόνιος, π. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος κ.ἄ. ἦταν ὑπέρ τοῦ μέτρου καί ἐναντίον τῶν ἄκρων, τά ὁποῖα δημιουργοῦν προβλήματα στήν Ἐκκλησία.

Ὁ ἅγιος Σωφρόνιος εἶπε σέ μιά ὁμιλία του: «Ἡ καλύτερη μέθοδος γιά νά διορθώσουμε τήν κατάσταση μέσα στήν Ἐκκλησία εἶναι νά προσευχόμαστε γι᾿ αὐτήν μέ κλάμα.

Ὁ Chavchavadzé, ἕνας ἅγιος τῆς Γεωργιανῆς ἐκκλησίας, «ἁρπά­χθηκε» στούς οὐρανούς, ὅπου εἶδε τούς ἁγίους νά κλαῖνε γιά τήν Ἐκκλησία. Θά σᾶς πῶ ὅτι ἐντυπωσιάστηκα ἀπό τήν ὅραση αὐτή.

Ἐκεῖ προσεύχονται γιά τήν Ἐκκλησία, καί αὐτή εἶναι ἡ καλύτερη ὁδός γιά νά διορθώσουμε τά πράγματα, ὄχι ἡ ὁδός τῶν κρίσεων, τῶν μή σωστῶν ἐνεργειῶν, τῶν συκοφαντιῶν κλπ.

Νά ἔχετε λοιπόν μιά σωστή, εὐθεία θεώρηση τῶν πραγμάτων καί νά ἐνεργεῖτε στήν Ἐκκλησία μέ τρόπο ἐξίσου σωστό. Νά κλαῖτε γιά τήν Ἐκκλησία. Νά κλαῖτε γιά ὅλη τήν ἀνθρωπό­τητα. Γιατί γιά ὅλη τήν ἀνθρωπότητα; Διότι ὁλόκληρη ἡ ἀνθρωπό­τητα νοσεῖ».

Τελικά, «οἱ ἀκρότητες πού εἶναι ἰσότητες» κάνουν μεγάλο κακό στήν Ἐκκλησία, στό ἐξωτερικό της μέρος, ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκη ἀπό προσευχή καί θετική διακονία, καί βέβαια εἶναι ἀνάγκη νά γνωρίζουμε ὅτι ὁ χωρισμός τοῦ σίτου ἀπό τά ζιζάνια εἶναι ἔργο τοῦ Χριστοῦ, πού θά γίνη στήν Δευτέρα Παρουσία Του, καί δέν εἶναι δικό μας ἔργο.

ΠΗΓΗ.ΡΟΜΦΕΑ

Μαρτυρικός ο θάνατος των δύο Μητροπολιτών στη Συρία

Βασανίστηκαν μέχρι θανάτου για να προχωρήσουν στο Ισλάμ οι δύο Μητροπολίτες που απήχθησαν στη Συρία στις 22 Απριλίου 2013, ο  Μητροπολίτης Χαλεπίου κ. Παύλος, αδελφός του Πατριάρχη Αντιοχείας και ο Συρορθόδοξος Μητροπολίτης κ. Γιοχάνα Ιμπραήμ. Δράστες φανατικοί ισλαμιστές που χρηματοδοτούνταν και εξοπλίζονταν από τις ΗΠΑ και τη Σαουδική Αραβία, ενώ ενέχονται και οι τουρκικές μυστικές υπηρεσίες στο έγκλημα. 

του Κωνσταντίνου Μπλάθρα*

Φρικτό και μαρτυρικό θάνατο βίωσαν τον Δεκέμβριο του 2016 οι δύο Σύροι αιχμάλωτοι επίσκοποι ο Ελληνορθόδοξος Μητροπολίτης Χαλεπίου κ. Παύλος Γιαζίγκι (ο μικρότερος αδελφός του Πατριάρχη Αντιοχείας κ. Ιωάννη) και ο Συρορθόδοξος Μητροπολίτης κ. Γιοχάνα Ιμπραήμ, οι οποίοι είχαν απαχθεί από τζιχαντιστές. Αυτό είναι το συμπέρασμα έρευνας που δημοσιεύει το ιστολόγιο medium.com και διεξήγαγε ο Σύρος Mansur Sahib, ο οποίος ζει στις ΗΠΑ, με την βοήθεια των Nadine Martin, Klaus Ulbricht και Fatih Mehmetoglu.
Σύμφωνα με τα ανεπιβεβαίωτα από επίσημες πηγές στοιχεία της έρευνας, και οι δύο σκοτώθηκαν από μαχητές του ομίλου Nur al-Din al-Zenki, που θεωρήθηκε ως «ανεξάρτητος» συμμετέχων στη συριακή διαμάχη και λάμβανε χρήματα και όπλα από τη Σαουδική Αραβία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι συντάκτες της έρευνας ισχυρίζονται ότι άτομα που σχετίζονται με την τουρκική υπηρεσία πληροφοριών ΜΙΤ συμμετείχαν στην απαγωγή. Στις γειτονιές του Χαλεπίου εκείνη την εποχή ήταν «πολλές ξένες υπηρεσίες πληροφοριών» που δύσκολα θα μπορούσαν να έχουν επιτύχει οτιδήποτε χωρίς τη βοήθεια των «συνηθισμένων τρομοκρατών», γράφουν μέλη της ομάδας του Mansur Salib.
Οι δημοσιογράφοι θεωρούν τον πιο πολύτιμο μάρτυρα τον Γιασέρ Μουχτί, ο οποίος ονομάζεται «φύλακας» των δύο μητροπολιτών. Αργότερα συνελήφθη από κυβερνητικές δυνάμεις και κατέθεσε. Ωστόσο, η επίσημη έρευνα δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, καθώς δεν βρέθηκαν τα λείψανα των μαρτύρων-επισκόπων.

ΗΠΑ και Τουρκία συνυπεύθυνες

Σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες αναφορές, τα οποία δημοσίευσε ο Μάνος Χατζηγιάννης, στο σάιτ exapsalmos.gr, στις 16 Ιανουαρίου, και οι δύο Μητροπολίτες υποβλήθηκαν σε βασανιστήρια και ένας από αυτούς (πιθανότατα ο Μητροπολίτης Παύλος) απεστάλη για θεραπεία σε νοσοκομείο στην τουρκική πόλη Αντάκια (Αντιόχεια) το 2015. Στην απαγωγή, σύμφωνα με την έρευνα, εμπλέκεται και η τουρκική υπηρεσία πληροφοριών ΜΙΤ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των ερευνητών οι Μητροπολίτες βασανίστηκαν βίαια ενώ φυλακίστηκαν από τους ισλαμιστές. Πρώτον, έκοψαν τους τένοντες στα πόδια τους, έτσι ώστε οι ιερείς να μην μπορούν να τρέξουν μακριά. Στερήθηκαν ύπνο, φαγητό, νερό και τους χτυπούσαν συνεχώς. Οι δράστες έφτασαν στο σημείο να αποκόπτουν κομμάτια δέρματος από το σώμα τους, να τους πνίγουν σε βαρέλια προσπαθώντας να τους αναγκάσουν να μεταστραφούν στο Ισλάμ. Μετά από βασανιστήρια ένας από τους επισκόπους σχεδόν έσβησε, οπότε οι τζιχαντιστές έπρεπε να τον βγάλουν προσωρινά στην Τουρκία για την αποκατάσταση.
Ο Yasir Muhdi είπε επίσης ότι ο Μητροπολίτης μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο της Αντιόχειας Devlet Hastanesi στην τουρκική επαρχία Hatay. Οι ερευνητές, ετά από μακρά αναζήτηση, κατόρθωσαν να έρθουν σε επαφή με έναν από τους υπαλλήλους του νοσοκομείου, ο οποίος ανώνυμα κατέθεσε ότι στις αρχές του 2015, ένας ηλικιωμένος άνδρας πήγε στο νοσοκομείο και κρατήθηκε σε ξεχωριστό δωμάτιο στον τελευταίο όροφο. Ένοπλοι ήταν πάντα φρουρά μπροστά στην είσοδό του. Ο ασθενής παραδόθηκε σε κρίσιμη κατάσταση υγείας και χρειάστηκε επειγόντως μετάγγιση αίματος. Το σώμα του άνδρα ήταν γεμάτο μώλωπες, δύο δάχτυλα στο αριστερό του χέρι ήταν σχεδόν κομμένα και η άρθρωση του γόνατος του δεξιού ποδιού σπασμένη εντελώς. Δύο εβδομάδες αργότερα, απομακρύνθηκε κρυφά το βράδυ, και η τύχη του είναι άγνωστη στον υπάλληλο από τότε.
Στα τέλη του 2016, όταν ο Συριακός Αραβικός Στρατός απελευθέρωνε με επιτυχία τις γειτονιές του Χαλεπίου οι απαγωγείς αισθάνθηκαν τον κίνδυνο. Μέχρι εκείνη την εποχή, οι Επίσκοποι ήταν σε αιχμαλωσία για περισσότερα από τρία χρόνια. Η απελευθέρωση του χωριού Mashad θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες για τον Al-Zenki και τους δυτικούς του προστάτες. Διάφορες ειδικές υπηρεσίες της Συρίας αναζητούσαν τους Μητροπολίτες, καθώς η ελευθερία τους ήταν θέμα αρχής. Αν οι είχαν βρεθεί σε αυτόν τον οικισμό, οι μαχητές θα το πλήρωναν με τη ζωή τους. Γι‘ αυτό, στις αρχές Δεκεμβρίου του 2016, χωρίς να έχει επιτύχει τη μεταστροφή τους στο Ισλάμ και αφού οι δράστες είχαν τις αντιληφθεί τις δυσκολίες με την περαιτέρω μεταφορά τους σε άλλο μέρος της χώρας, ένας από τους κυβερνητές της ομάδς Al-Zenki (σύμφωνα με τον Yasir Muhdi ήταν ο Abu Hassan) αποφάσισε να πυροβολήσει τους επισκόπους και να κρυψει τα σώματά τους.
Η έρευνα λέει ακόμη πως όταν ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Δημήτρης Αβραμόπουλος, το 2013, μίλησε τηλεφωνικά με τον ηγέτη της συριακής αντιπολίτευσης Σάμπρα, ο τελευταίος υποσχέθηκε με κάθε δυνατό τρόπο να διευκολύνει την απελευθέρωση των Επισκόπων, οι οποίοι εκείνη την εποχή θα μπορούσαν να απελευθερωθούν. Ωστόσο, ο Σάμπρα δεν είχε σκοπό να ανταποκριθεί στο ελληνικό αίτημα, καθώς η συριακή αντιπολίτευση είχε εντελώς διαφορετικά σχέδια για τους Επισκόπους.
Η έρευνα καταλήγει πως οι Μητροπολίτες Παύλος Γιαζίγκι και Γιοχάννα Ιμπραήμ δολοφονήθηκαν για την χριστιανική πίστη τους από τους μαχητές του Nour al-Din al-Zenki που για μεγάλο χρονικό διάστημα χρηματοδοτήθηκαν και υποστηρίχθηκαν από τη Δύση. Η επιμονή και η σταθερότητα αυτών των Ιεραρχών τους τοποθετούν σε σειρά με άλλους εθνικούς ήρωες της Συρίας, που έδωσαν τη ζωή τους για τη δόξα της πατρίδας τους, καταλήγει η έρευνα.
«Συνεχείς προσπάθειες για την αναζήτηση των δύο Επισκόπων μας»
Εν τω μεταξύ, ανακοίνωση εξέδωσαν το Ελληνορθόδοξο και το Συρορθόδοξο Πατριαρχείο Αντιοχείας, σχετικά με τη δημοσίευση των πιο πάνω πληροφοριών.
Όπως τονίζεται στην ανακοίνωσή τους που εκδόθηκε στις 20 Ιανουαρίου (δημοσιεύεται στο orthodoxia.info): «Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο μηνών, πολλές ανησυχητικές αναφορές και δηλώσεις σχετικά με την υπόθεση και τύχη των δύο απαχθέντων μητροπολιτών Χαλεπίου Παύλου Γιαζίγκι και του Συρορθόδοξου μητροπολίτη Γιοχάννα Ιμπραήμ, οι οποίοι απήχθησαν στις 22 Απριλίου 2013 στη δυτική ύπαιθρο του Χαλεπίου Συρίας, έχουν δει το φως της δημοσιότητας.
Το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Αντιοχείας και πάσης Ανατολής και το Συρορθόδοξο Πατριαρχείο Αντιοχείας και πάσης Ανατολής παρακολουθούν στενά αυτές τις εκθέσεις που είναι απόλυτα ανεξάρτητες από τις συνεχείς προσπάθειες μας για την αναζήτηση των δύο Επισκόπων μας που αγνοούνται και είμαστε αποφασισμένοι να μην αφήσουμε ούτε πέτρα μέχρι να εντοπίσουμε τον τόπο και τη μοίρα τους.
Από αυτή την άποψη, δεν επιβεβαιώνουμε ούτε αμφισβητούμε την εγκυρότητα αυτών των αναφορών ή τις διάφορες άλλες δηλώσεις που λαμβάνουμε από διάφορες πηγές σε καθημερινή βάση.
Εκφράζοντας την ειλικρινή μας ευγνωμοσύνη σε όλα τα άτομα και τις οντότητες που ανησυχούν για την τύχη των Επισκόπων μας και ειδικά εκείνων που αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για να βοηθήσουν να ρίξουν φως στη δοκιμασία τους, ζητούμε από όλους να προσευχηθούν για τους δύο Αρχιεπίσκοπους και προσκαλούμε όσους μπορούν να βοηθήσουν στην επίσημη προσπάθειά μας να τερματίσουμε αυτή την ανθρωπιστική υπόθεση.

*”Χριστιανική” 24 Ιανουαρίου 2020

Η Παιδεία στις Διδαχές του Aγίου Κοσμά του Αιτωλού

Αλεξάνδρου – Ελευθερίου ΙνεπολόγλουΦοιτητού Θεολογικής Σχολής Θεσσαλονίκης ΑΠΘ

Η Παιδεια στις Διδαχες

του αγιου Κοσμα του Αιτωλου

 

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ…………………………………………………….Σελίδα 3

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το ιστορικό πλαίσιο της εποχής αγίου Κοσμά του Αιτωλού…………………Σελίδα 4

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄

  1. Ο βιος του αγίου Κοσμά του Αιτωλού……………………………………Σελίδα 5
  2. Το έργο του αγίου Πατρός…………………………………………………Σελίδα 8

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄

Αποδελτίωση των σχετικών με την Παιδεία χωρίων από τις Διδαχές του αγίου Κοσμά του Αιτωλού………………………………………………………………….Σελίδα 10

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Α. ΠΗΓΕΣ

ΚΑΝΤΙΩΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ (Επισκ.)    Κοσμάς ο Αιτωλός. Αθήναι: εκδ. Ο Σταυρός, 1981.

ΜΕΝΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ,                            Κοσμά του Αιτωλού Διδαχές (και βιογραφία). Αθήνα:εκδ. Τήνος, 1979.

Β. ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ

ΜΑΜΑΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ                               Παιδεία και Γλώσσα στον άγιο Κοσμά τον Αιτωλό. Διδακτορική Διατριβή, Γιάννενα, 2001. (http://thesis.ekt.gr/thesisBookReader/id/13147#page/1/mode/2up)

Αρχιμανδρίτου ΙΑΚΩΒΟΥ ΚΑΝΑΚΗ       Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός για την παιδεία.

(https://www.pemptousia.gr/2019/08/o-agios-kosmas-o-etolos-gia-tin-pedia/)

ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΕΚΕΡΗ                                 Ιστορικό της ανακήρυξης του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού «ως Προστάτου της Δασικής Υπηρεσίας της Ελλάδας και των υπαλλήλων αυτής»

(https://dasarxeio.com/2016/08/23/34049/)

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το ιστορικό πλαίσιο της εποχής αγίου Κοσμά του Αιτωλού

Η περίοδος του 17ου αιώνα μ.Χ. βρίσκει την Ελληνική επικράτεια κάτω από τον Τουρκικό Ζύγό. Οι Έλληνες αναγκάζονται να ζουν υποδουλωμένοι στους Οθωμανούς Τούρκους. Αυτό είχε σημαντικές επιπτώσεις. Το Οθωμανικό κράτος είναι πιστό στον Μουσουλμανισμό. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι Χριστιανοί της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας να έρθουν σε δεύτερη μοίρα. Μέσα σε αυτήν την Τουρκοκρατούμενη Ελλάδα, και συγκεκριμένα κατά το έτος 1714, γεννιέται και ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, ο οποίος και αγωνίστηκε για τον Χριστιανισμό και την Ελληνική Παιδεία στην κατεχόμενη από τους Οθωμανούς Τούρκους Ελληνική Επικράτεια.

Ο πατροκοσμάς υπήρξε για την γεννιά του ένας γνήσιος και αληθινός ιεραπόστολος.[1]  Έφερε εις πέρας την εντολή  εκείνη του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη» Στον αιώνα αυτόν που έζησε ο Πατροκοσμάς, υπήρξε για τον Χριστιανισμό της Ανατολής αιώνας μεγάλης σημασίας της Ορθοδόξου πίστεως. Οι άρχοντες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όλοι φανατικοί οπαδοί του Κορανίου και του προφήτη Μωάμεθ, πίεζαν τους Χριστιανούς της Αυτοκρατορίας να απαρνηθούν την πίστη τους και να ασπαστούν το Ισλάμ.

Σημαντικό είναι να αναφερθεί βεβαίως και το γεγονός, ότι ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός συνέβαλε σημαντικά στην παιδεία, αλλά και στην ίδρυση σχολείων. Σύμφωνα με τον ίδιο τον Άγιο: το σχολείο είναι ο ναός της αληθινής γνώσης και έτσι μέσα σε αυτό «ιερουργούν» οι εκπαιδευτικοί, όχι σε πέτρινες πλάκες, αλλά στις καρδιές των παιδιών.[2]

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄

  1. Ο βιος του αγίου Κοσμά του Αιτωλού

Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός γεννήθηκε κατά το έτος 1714 στο χωριό Μέγα Δένδρο της Αιτωλοακαρνανίας. Εκείνη την περίοδο, η Ελλάδα βρισκόνταν υπό Οθωμανική κατοχή.[3] Το κοσμικό του όνομα ήταν Κώνστας. Πρώτος βιογράφος του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, είναι ο σύγχρονός του Νικόδημος ο Αγιορείτης. Μάλιστα, ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, θα πρέπει να θεωρηθεί ως ο πιο αξιόπιστος βιογράφος του πατροκοσμά, σε σχέση με τους Παπακυριακού και Μιχαλόπουλο.

Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός θα πρέπει να άρχισε να μαθαίνει γράμματα από μικρή ηλικία. Τα πρώτα του γράμματα τα έμαθε κοντά στον ιεροδιάκονο Γεράσιμο Λίτσικα στην Σιγδίτσα της Παρνασσίδας. Γύρω στα είκοσί του χρόνια, ο πατροκοσμάς έλαβε την εγκύκλιο μόρφωσή του υπό την επίβλεψη του ιεροδιακόνου Ανανία.

Αφού ολοκλήρωσε και την εγκύκλιο μόρφωσή του, αναχώρησε για την Αθωνιάδα πολιτεία, προκειμένου να φοιτήσει στην εκεί ιερατική σχολή, αλλά και να μονάσει στην συνέχεια, στην Ιερά Μονή Φιλοθέου. Ο Άγιος είχε πει χαρακτηριστικά: «Επήγα και εις το ΄Αγιον ΄Ορος και έκλαιγα διά τες αμαρτίες μου δεκαεπτά χρόνους»[4].

Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός πιθανολογείται ότι έμεινε στο Άγιον Όρος κατά τα έτη 1750-1760. Έλεγε χαρακτηριστικά ο Άγιος Κοσμάς για την μόρφωσή του: «Και εγώ από το σχολείον έμαθα τα εικοσιτέσσερα γράμματα….έμαθα και πεντέξι ελληνικά…[5] Είναι άγνωστο το περιεχόμενο της μόρφωσης του αγίου πατρός.

Ο Άγιος Κοσμάς αποχώρησε από το περιβόλι της Παναγιάς το έτος 1760. Από εκεί, πήγε στην βασιλεύουσα Κωνσταντινούπολη, όπου και ζήτησε και έλαβε την ευλογία του τότε προκαθημένου του Οικουμενικού Θρόνου της πρωτοθρόνου εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, Οικουμενικού Πατριάρχου Σεραφείμ, προκειμένου να αρχίσει την κηρύγματά του. Όπως μας πληροφορεί ο Νικόδημος ο Αγιορείτης, η πρώτη περιοδεία του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, έγινε στην Ηπειρωτική Ελλάδα. Σημαντικό είναι βέβαια να σημειωθεί, ότι σε κατά την διαρκειά των περιοδειών του για την κηρυγματική του δράση, ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, πέρασε ξανά από την Κωνσταντινούπολη το έτος 1774, προκειμένου να λάβει νέα ευλογία από τον νέο προκαθήμενο της πρωτοθρόνου Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, οικουμενικό πατριάρχη Σωφρόνιο, ώστε να αρχίσει μια νέα περιοδεία κηρυγμάτων, αλλά και από τον Άγιον Όρος, το 1775, προκειμένου να παραμείνει εκεί για λίγο καιρό και να μελετήσει. Άγνωστος παραμένει ο αριθμός των περιοδειών του Αγίου από τους μελετητές. Συγκεκριμένα, κάποιοι μελετητές υποστηρίζουν πως οι περιοδείες του πατροκοσμά είναι τρεις, ενώ κάποιοι άλλοι υποστηρίζουν πως είναι τέσσερις. Λίγες πληροφορίες για τα κηρύγματα του Αγίου, συναντάμε και στο έργο του Αγίου «Οι Διδαχές».

Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός βρήκε μαρτυρικό θάνατο από τους Οθωμανούς Τούρκους κάτα το έτος 1779. Ως ημέρα του μαρτυρίου του χρονολογείται η 24η Αυγούστου 1779. Δεν έχει εξακριβωθεί η αιτία του μαρτυρίου του. Μια πιθανή αιτία, είναι η μεταφορά του παζαριού από την Κυριακή στο Σάββατο, κάτι που κατάφερε ο Άγιος με την δύναμη των κηρυγμάτων του. [6] Ο θάνατος του Αγίου προήλθε από απαγχονισμό. Ο Άγιος ήταν τότε 65 ετών.

Στις 24 Αυγούστου 1961, η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, υπό την πατριαρχία του Οικουμενικού Πατριάρχου  Αθηναγόρου, τον κατέταξε στο Αγιολόγιο της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας. Κλείνοντας, σημαντικό είναι να αναφερθεί και το γεγονός, ότι το έτος 2016, ανακηρύχθηκε προστάτης Προστάτης της Δασικής Υπηρεσίας της Ελλάδας και των υπαλλήλων αυτής.[7]

  1. Το έργο του αγίου Πατρός

Το έργο του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, βασίζεται στις λεγόμενες «Διδαχές» και «Προφητείες» του εν Αγίοις ημών πατρός. Πρόκειται για κηρύγματα τα οποία έκανε ο πατροκοσμάς όσο ήταν στην ζωή. Οι «Διδαχές» ήταν ο κύριος τρόπος δράσης του Αγίου Πατρός, ανάμεσα στον υποδουλωμένο από τον Οθωμανικό ζυγό Ελληνικό λαό.[8]  Οι Διδαχές του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού αποτελούν επτά στον αριθμό.

Μέχρι τις μέρες μας, έφθασαν σε εμάς εικοσιέξι κείμενα του Αγίου Πατροκοσμά από τα κηρύγματά του.[9] Όμως, προκύπτει ένα σημαντικό πρόβλημα. Το πρόβλημα αυτό αφορά στην πιστότητα και την εγκυρότητά τους προς τον λόγο του Αγίου, καθώς ο Άγιος πατέρας, δεν έγραψε ο ίδιος τα κηρύγματά του, αλλά γράφτηκαν από το ακροατήριό του. Επομένως, αυτό είχε ως αποτέλεσμα να μην σωθεί, αλλά ούτε και να υπάρξει ποτέ κάποιο πρωτότυπο κείμενο από τα κηρύγματα του Αγίου.

Όμως, άλλο ένα πρόβλημα που εμφανίζεται, είναι το εξής: Πολύ συχνά, δύο ή περισσότερα κείμενα του Αγίου πατρός τυγχάνουν να είναι ίδια ως προς ένα σημείο , ενώ από ένα σημείο και έπειτα, τα νοήματα των κειμένων, αρχίζουν και εμφανίζουν ομοιότητες προς άλλα κείμενα, άσχετα μέχρι εκείνη την στιγμή.

Ας δούμε ένα παράδειγμα του μελετητή Απ. Βακαλόπουλου: «Οι σωζόμενες διδαχές του δεν έχουν γραφτή από τον ίδιο, αλλά από θερμούς μαθητές του, οι οποίοι τον ακολουθούσαν πιστά στις ιεραποστολικές περιοδείες του. Την υπόθεσή μου επιβεβαιώνει η παρουσία ερωταποκρίσεων στις διδαχές του, με ονόματα, που αναφέρονται στους ακροατές του, καθώς και η απροσδόκητη πολλές φορές μετάβαση από το ένα θέμα στο άλλο. Η κάθε διδαχή του δεν φαίνεται να αποτελεί το περιεχόμενο μιας ομιλίας του, αλλά είναι σύνθεση επί μέρους ομιλιών, που έκανε σε διάφορους τόπους. Αλλιώς δεν εξηγείται η ανωμαλία ως προς την διαδοχή των θεμάτων, που συζητούνται, καθώς και η συχνή επανάληψη των ίδιων διηγήσεων και ιδεών».[10]

Μέσα στο ποιμαντικό του έργο, ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, αγωνίστηκε και για την παιδεία. [11] Πονούσε πολύ για το «απαίδευτον». Μέσα από την παιδεία ο Άγιος ήθελε να καλλιεργήσει το λεγόμενο «Ρωμαίικο». Έλεγε ότι με την παιδεία ο άνθρωπος φωτίζεται και ότι εκείνοι οι γονείς που δεν επιτρέπουν στα παιδιά τους να μορφωθούν, διαπράττουν αμάρτημα. Σύμφωνα με τον πατροκοσμά, η παιδεία έπρεπε να είναι για όλους και μάλιστα δωρεάν. Επιθυμούσε μια χριστοκεντρική παιδεία και λυπόταν για την έλλειψη της παιδείας από την πλευρά των Οθωμανών Τούρκων.

Ο Άγιος μίλησε ακόμα και για την θέση της παιδείας στο Ευαγγέλιο. Το Ευαγγέλιο ήταν γραμμένο στην Ελληνική γλώσσα και για να το κατανοήσει κανείς είναι αναγκαίο να ομιλεί και να γράφει την Ελληνική γλώσσα.

Απ΄ όπου πέρασε ο ιερομόναχος Κοσμάς για να κηρύξει, έχτιζε και σχολεία. Ο Άγιος πατέρας πίστευε πολύ στον θεσμό του σχολείου. Έλεγε ότι το σχολείο είναι ο ναός της αληθινής γνώσης κι έτσι μέσα σε αυτό, οι εκπαιδευτικοί «ιερουργούν» όχι σε πέτρινες πλάκες, αλλά στις καρδιές των μαθητών τους.

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄

Αποδελτίωση των σχετικών με την Παιδεία χωρίων από τις Διδαχές του αγίου Κοσμά του Αιτωλού

Διδάσκαλος και Διδασκαλία
ΜΕΝΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, Κοσμά του Αιτωλού Διδαχές (και βιογραφία). Αθήνα:εκδ. Τήνος, 1979, Διδαχή Α1, 4, σ. 115.
«Πρέπον και εύλογον είναι, αδελφοί μου, ένας διδάσκαλος όταν θέλη να διδάξη να εξετάζη πρώτον τι ακροατάς, ομοίως και οι ακροαταί να εξετάζουν τι διδάσκαλος είναι. Και εγώ, αδελφοί μου, οπού αξιώθηκα και εστάθηκα εις αυτόν τον άγιον τόπον, τον αποστολικόν, διά την ευσπλαχνίαν του Χριστού μας, εξέταξα πρώτον δια λόγου σας και έμαθα πως με την χάριν του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και Θεού δεν είστενε Έλληνες, δεν είστενε ασεβείς, αιρετικοί,/ άθεοι, αλλά είστενε ευσεβείς ορθόδοξοι χριστιανοί, πιστεύετε και είστε βαπτισμένοι εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, και είστε τέκνα και θυγατέρες του Χριστού μας. Και όχι μόνον δεν είναι άξιος να σας διδάξω, αλλά μήτε τα ποδάρια να σας φιλήσω, διατί ο καθένας από λόγου σας είναι τιμιώτερος από όλον τον κόσμον»
Σχόλιο: Εδώ ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, εξηγεί πως πρέπει να είναι ένας διδάσκαλος. Ο διδάσκαλος θα πρέπει να εξετάζει τι ακροατές έχει. Ακόμη εξηγεί ότι ένας εκπαιδευόμενος, θα πρέπει και αυτός να εξετάζει τον εκπαιδευτικό που θέλει να τους διδάξει. Τέλος, με το παράδειγμα που δίνει ο Άγιος, καταλαβαίνουμε ότι ο διδάσκαλος, πρέπει να είναι ταπεινός και να έχει το μέτρο.
Ο σωστός και αφιλάργυρος διδάσκαλος
ΜΕΝΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, Κοσμά του Αιτωλού Διδαχές (και βιογραφία). Αθήνα:εκδ. Τήνος, 1979, Διδαχή Α1, 6, σ.118
«Κάμνοντας αρχήν να διδάσκω με ήλθε ένας λογισμός: εδώ οπού περιπατώ να ζητώ να παίρνω άσπρα, διατί ήμουνα φιλάργυρος και τα αγαπούσα τα γρόσια, ναι, μα και τα φλωριά περισσότερον, όχι ωσάν την ευγενεία σας, οπού τα καταφρονάτε- ή δεν τα καταφρονάτε; Διαβάζοντας πάλιν το άγιον και ιερόν Ευαγγέλιον ηύρα και άλλον λόγον όπου λέγει ο Χριστός μας πως χάρισμα σε έδωκα και εγώ την χάριν μου, χάρισμα να την δίνης και εσύ εις τους αδελφούς σου, χάρισμα να διδάσκης, χάρισμα να συμβουλεύης, χάρισμα να εξομολογάς και ανίσως και ζητήσης να πάρης τίποτε πληρωμήν δια την διδαχήν σου ή πολλά ή ολίγα ή ένα άσπρο, εγώ σε θανατώνω και σε βάνω εις την κόλασιν.»
Σχόλιο: Ο σωστός ιεροκήρυξ και ιεροδιδάσκαλος, δεν πρέπει να αμοίβεται για τις υπηρεσίες που προσφέρει προς τον λαό Του Θεού. Οφείλει άμισθα να προσφέρει τις υπηρεσίες του προς τους Χριστιανούς.
Ο Θεός Πατέρας, η αρχή της κάθε διδαχής
ΜΕΝΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, Κοσμά του Αιτωλού Διδαχές (και βιογραφία).

Αθήνα:εκδ. Τήνος, 1979, Διδαχή Α1, 7, σ.119

«Πρέπον και εύλογον είναι, χριστιανοί μου, καθώς μανθάνομεν από το άγιον Ευαγγέλιον,από τας θείας Γραφάς, να αρχίζωμεν την διδασκαλία μας από τον Θεόν και όταν τελειώσωμεν, να ευχαριστήσωμεν τον Θεόν»
Σχόλιο: Το ιερό Ευαγγέλιο, το οποίο συμβολίζει τον Λόγο του Θεού, είναι πηγή γνώσης και διδαχής. Η διδασκαλία και η γνώση οφείλουν ξεκινάν από τον Θεό. Ο πατροκοσμάς θέλει να μας πει ότι οφείλουμε να ευχαριστήσουμε τον Θεό για κάθε διδαχή και κάθε γνώση που λαμβάνουμε.
Η μόρφωση δεν έχει διάκριση πλούσιος και φτωχός
ΜΕΝΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, Κοσμά του Αιτωλού Διδαχές (και βιογραφία).

Αθήνα:εκδ. Τήνος, 1979, Διδαχή Α1, 36-37, σ. 142

«Καλά, παιδιά μου, μου εχαρίσετε τα παιδιά σας, αμή να ιδούμεν, έχετε και σχολείον όπου να διαβάζου, να μανθάνουν γράμματα τα παιδιά μας; -Δεν έχομε Άγιε του Θεού-. Τέτοια παιδιά αγράμματα μου εχαρίσετε; Τι τα θέλω; Χάρισμά σας. Παιδιά ωσάν τα γουρουνόπουλα να έχω δεν το καταδέχομαι, διατί είμαι υπερήφανος. Χάρισμά σας. Ωσάν θέλετε χαρίσετέ μου και ένα σχολείον εδώ εις την χώρα σας να μανθάνουν τα παιδιά μας γράμματα, να ηξεύρουν που περιπατούνε και τότε ναν τα εύχωμαι να ζήσουν, να προκόψουν. Αμή δεν είναι καλά να βάλετε όλοι σας να κάμετε ένα ρεφενέ, να βάλετε και επιτρόπους ναν το κυβερνούν το σχολείον, να βάνουν διδάσκαλον να μανθάνουν όλα τα παιδιά και πλούσια και πτωχά χωρίς να πληρώνουν»;
Σχόλιο: Σύμφωνα με αυτό το σημείο της διδαχής του εν Αγίοις Πατρός ημών Κοσμά του Αιτώλου, κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να μένει απαίδευτος. Όλα τα παιδιά, είτε πλούσια είναι, είτε πτωχά, θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα στην μόρφωση. Ίσως εδώ ο Άγιος πατέρας να αφήνει να εννοηθεί ότι η εκπαίδευση θα πρέπει να είναι δημόσια και μέριμνα των κυβερνώντων, από το εξής χωρίο: «Αμή δεν…..χωρίς να πληρώνουν».[12]
Σχολείο και Χριστιανισμός
ΜΕΝΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, Κοσμά του Αιτωλού Διδαχές (και βιογραφία).

Αθήνα:εκδ. Τήνος, 1979, Διδαχή Α1, 37, σ. 142

«Διατί από το σχολείον μανθάνομεν το κατά δύναμιν τι είναι Θεός, τι είναι Αγία Τριάς, τι είναι άγγελοι, αρχάγγελοι, τι είναι δαίμονες,τι είναι Παράδεισος, τι είναι Κόλασις, τι είναι αμαρτία, αρετή. Από το σχολείον μανθάνομεν τι είναι Αγία Κοινωνία, τι είναι Βάπτισμα, τι είναι το άγιον Ευχέλαιον, ο Τίμιος Γάμος, τι είναι ψυχή, τι είναι κορμί, τα πάντα από το σχολείον τα μανθάνομεν, διατί χωρίς το σχολείον περιπατούμεν εις σκότος. Καλύτερα να έχης εις την χώραν σου σχολείον ελληνικόν παρά να έχης βρύσες και ποταμούς, διατί η βρύσις ποτίζει το σώμα, το δε σχολείον ποτίζει την ψυχήν, το σχολείον ανοίγει τες εκκλησίες, το σχολείον ανοίγει τα μοναστήρια. Ανίσως και δεν ήτανε σχολεία, που ήθελα εγώ να μάθω να σας διδάσκω;»
Σχόλιο: Ο Χριστιανισμός συμβάλει ιδιαίτερα στο σχολείο, και το σχολείο στον Χριστιανισμό. Εδώ, αν λάβουμε υπ΄ όψιν μας και κάποια σημερινά δεδομένα[13], ίσως αναφέρεται η σημαντινικότητα της παροχής χριστιανικής παιδείας από τον εκπαιδευτικό προς τον εκπαιδευόμενο.
Η μάθηση, σημαντική προϋπόθεση ακόμη και για την πίστη
ΜΕΝΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, Κοσμά του Αιτωλού Διδαχές (και βιογραφία).

Αθήνα:εκδ. Τήνος, 1979, Διδαχή Α2, 782,σ.148

«Εγώ, χριστιανοί μου, θέλω να σας φανερώσω την αιτίαν οπού επαρακινήθηκα και εβγήκα να περιπατώ εις κόσμον. Σιμά εις  τα άπειρα χαρίσματα οπού μου εχάρισεν ο πανάγαθος Θεός, με αξίωσε και μένα τον αμαρτωλόν και έμαθα πεντέξι γράμματα και έγινα και ιερεύς αναξίως, έγινα και καλόγερος, επ­­­ήγα και εις το Άγιον Όρος και έκλαιγα διά τες αμαρτίες μου δέκα επτά χρόνους και διαβάζοντας το άγιον και ιερόν Ευαγγέλιον ευρήκα και ετούτον τον λόγον όπου λέγει ο Χριστός μας πως όποιος φροντίζει μόνον διά λόγου του πώς να σωθή και δεν φροντίζει και δια τους αδελφούς του τους χριστιανούς να σωθο­­ύν και εκείνοι έχει βέβαια να κολασθή».
Σχόλιο: Η παιδεία έχει ιδιαίτερη σημασία, ακόμη και για την πίστη. Χαρακτηριστικό είναι και το παράδειγμα που χρησιμοποιεί ο Άγιος Κοσμάς για τον εαυτό του. Δεν είναι δυνατόν αν κάποιος δεν λάβει την ανάλογη παιδεία, να μελετήσει το ιερό ευαγγέλιο, τα ιερά κείμενα, να γνωρίσει την Ορθόδοξη Χριστιανική πίστη.
Η διαχρονικότητα της Παιδείας
ΜΕΝΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, Κοσμά του Αιτωλού Διδαχές (και βιογραφία).

Αθήνα:εκδ. Τήνος, 1979, Διδαχή Α2, 1043, σ.175

«Εγώ, αδελφοί μου, επαιδεύθηκα εις την σπουδήν σαράντα και πενήντα χρόνους, / εδιάβασα πολλά και διάφορα βιβλία και περί Εβραίων και περί Ελλήνων και περί άλλων ασεβών και αιρετικών, ερεύνησα τα βάθη της σοφίας και ηύρα ότι οι άλλες πίστες είναι ψεύτικες, κάλπικες, μόνον η εδική μας, η χριστιανική είναι ορθόδοξος, αληθινή και αγία».
Σχόλιο: Η παιδεία, είναι διαχρονική. Καθ΄όλη την διάρκεια ο άνθρωπος, διδάσκεται και διδάσκει. Η παιδεία είναι σημαντική και για όσους μελετούν τα χριστιανικά γράμματα. Δεν είναι δυνατόν ο άνθρωπος να μάθει για την ορθόδοξο πίστη μας, αλλά και για τις αιρέσεις από τις οποίες αυτή διακινδυνεύεται, αν δεν λάβει και την στοιχειώδη μόρφωση.
Η αμάθεια του γένους μας
ΜΕΝΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, Κοσμά του Αιτωλού Διδαχές (και βιογραφία).

Αθήνα:εκδ. Τήνος, 1979, Διδαχή Β1, 46, σ. 200

«Μα θέλετε ειπή: Και εσύ καλόγερος είσαι, διατί συναναστρέφεσαι εις τον κόσμον; Και εγώ αδελφοί μου, κακά το κάμνω, / μα, επειδή το γένος μας έπεσε εις αμάθειαν, είπα: Ας χάση ο Χριστός μου εμένα, ένα πρόβατον, και ας κερδίση τα άλλα. Ίσως η ευσπλαγχνία του Θεού και η ευχή σας να σώσει και εμένα»
Σχόλιο: Εδώ ο Άγιος εκφράζει την πίκρα του για την αμάθεια του γένους μας, του Ελληνικού. Ο άνθρωπος, δεν πάει πουθενά χωρίς να μάθει.
Τα εμπόδια στην παιδεία από τους Εβραίους
Επισκ. Αυγουστίνου Ν. Καντιώτου, Κοσμάς ο Αιτωλός, Διδαχή Δ΄, «Η Τιμωρία των Εβραίων», σελ. 195
«Τον παλαιόν καιρόν οι Εβραίοι εθανάτωσαν όλους τους προφήτας, όλους τους δικαίους διδασκάλους»
Σχόλιο: Εμπόδια στην παιδεία έμπαιναν ανέκαθεν. Εδώ ο Άγιος Κοσμάς, εκφράζει το παράπονό του από τους Εβραίους. Οι Εβραίου θανάτωναν ακόμα και τους δίκαιους δασκάλους, βάζοντας εμπόδια στην μάθηση και παιδεία των ανθρώπων.
Χριστιανική Παιδεία, Ελληνική Γλώσσα και Νέοι
Επισκ. Αυγουστίνου Ν. Καντιώτου, Κοσμάς ο Αιτωλός, Διδαχή Ε΄. «Η Χριστιανική μόρφωσις της νέας γενεάς». Σελ. 204
«Να σπουδάζετε και σεος, αδελφοί μου, να μανθάνετε γράμματα όσον ημπορείτε. Και αν δεν εμάθετε οι πατέρες, να σπουδάζετε τα παιδιά σας, να μανθάνουν τα ελληνικά, διότι και η Εκκλησία μας εινε εις την ελληνικήν. Και αν δεν σπουδάσης τα ελληνικά, αδελφέ μου, δεν ημπορείς να καταλάβης εκείνα που ομολογεί η Εκκλησία μας. Καλύτερον, αδελφέ μου, να έχης ελληνικόν σχολείον εις την χώραν σου, παρά να έχης βρύσες και ποτάμια. 
Σχόλιο:  Σε αυτό το χωρίο, ο πατροκοσμάς τονίζει ιδιαίτερα την αξία της Ελληνικής Γλώσσας στην πίστη και την παιδεία και καλεί τους γονείς να μην φέρουν εμπόδια στην μόρφωση των παιδιών τους.
Ο Ρόλος του σχολείου στην Ορθοδοξία
Επισκ. Αυγουστίνου Ν. Καντιώτου, Κοσμάς ο Αιτωλός, Διδαχή ΣΤ, «Ο προορισμός του σχολείου», σελ. 226
«Το σχολείον φωτίζει τους ανθρώπους. Ανοίγουν τα ομμάτια των ευσεβών και ορθοδόξων χριστιανών να μανθάνουν τα μυστήρια»
Σχόλιο: Το σχολείο, οφείλει να διδάξει και την Ορθόδοξη Χριστιανική Πίστη στους ανθρώπους. Ο ρόλος του σχολείου είναι ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς και μέσα από το σχολείο, οι άνθρωποι μπορούν να διδαχθούν την σημασια που έχει το κάθε μυστήριο της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας.
Η πίστη ως ένας μικρός σπόρος
Επισκ. Αυγουστίνου Ν. Καντιώτου, Κοσμάς ο Αιτωλός, Διδαχή Β΄, «Η παραβολή του σπόρεως»[14]
«Ιδού εξήλθεν ο σπείρων του σπείραι τον σπόρον αυτού»
Σχόλιο: Η όμορφη αυτή παραβολή, μας διδάσκει πολλά. Ένα από αυτά, έχει να κάνει με την χριστιανική πίστη. Αν ό άνθρωπος λάβει την κατάλληλη παιδεία, η πίστη είναι ένας μικρός σπόρος, ο οποίος μεγαλώνει μέσα του και γίνεται ένας σωστός Χριστιανός.

 

[1] Κοσμάς ο Αιτωλός, Επισκόπου Αυγουστίνου Ν. Καντιώτου, «Πόσον ολίγον….διά να εγκαταλέιψουν την Πίστιν των», σελ.31-32

[2] Βλ. σχετικά το άρθρο του πανοσιολογιωτάτου αρχιμ. Ιακώβου Κανάκη, πρωτοσυγκέλου της Ιεράς Μητροπόλεως Γόρτυνος και μεγαλοπόλεως, «Χαρακτηριστικό είναι αυτό…..  της παιδείας».

[3] Βλ. σχετικά με την βιογραφία: Ιωάννου Β. Μενούνου, Κοσμά του Αιτωλού Διδαχές (και Βιογραφία), σελ. 17-29(Ο Κοσμάς Αιτωλός…..στο κήρυγμα του Αιτωλού)

[4] Ιωάννου Β. Μενούνου, Κοσμά του Αιτωλού Διδαχές (και Βιογραφία), σ.117 και 148

[5] Προφανώς με τα λεγόμενα «εικοσιτέσσερα γράμματα», ο Άγιος εννοεί την στοιχειώδη παιδεία, ενώ με τα «πέντε-έξι ελληνικά» τις εγκύκλιες σπουδές, τις σχετικές μάλιστα με την αρχαία ελληνική γλώσσα.

[6] Βλ. σχετικά: Ιωάννου Β. Μενούνου, Κοσμά του Αιτωλού Διδαχές (και Βιογραφία), σ.27-28, «Ο θάνατος τον βρήκε…..ή  έστω προφητική κατηγορία».

[7] Βλ. σχετικά: Ιστορικό της ανακήρυξης του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού «ως Προστάτου της Δασικής Υπηρεσίας της Ελλάδας και των υπαλλήλων αυτής»

[8] Βλ. σχετικά: Ιωάννου Β. Μενούνου, Κοσμά του Αιτωλού Διδαχές (και Βιογραφία), «Ο Κοσμάς Αιτωλός….. της Ορθόδοξης διδασκαλίας», σελ. 29

[9] ο.π., «Ως εμάς…..για να απομακρυνθούν σε λίγο κ.ο.κ», σελ. 29-30

[10] ο.π., «Άλλος μελετητής…..και ιδεών», σελ. 65

[11] Βλ. σχετικά το άρθρο: «Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός για την παιδεία» του πανοσιολωγιοτάτου Αρχιμανδρίτου Ιακώβου Κανάκη, Πρωτοσυγκέλου της Ιεράς Μητροπόλεως Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως

[12] Βλ. σχετικά: Μενούνος Ιωάννης, Κοσμά του Αιτωλού Διδαχές (και βιογραφία).

Αθήνα:εκδ. Τήνος, 1979, Διδαχή Α1, 36-37, σ. 142

[13] Στην σημερινή εποχή, το μάθημα των Θρησκευτικών, έχει έρθει σε δεύτερη μοίρα στην εκπαίδευση. Ίσως ο Άγιος θέλει να τονίσει ότι το σχολείο οφείλει να παρέχει χριστιανική παιδεία στα νέα παιδιά, με σοβαρότητα.

[14] Η Διδαχή του πατροκοσμά για την παραβολή του σπόρεως, όπως μας πληροφορεί ο Μακαριστός Μητροπολίτης Φλωρίνης κ.κ. Αυγουστίνος (υποσημ. 27, σελ. 134), εκφωνήθηκε κατά την περιοδεία του Αγίου στο νησί της Κεφαλληνίας