Τα Χριστούγεννα ως αφορμή για πνευματικό προβληματισμό (Φώτης Μιχαήλ, ιατρός)

Η ΓΕΝΝΗΣΗ, ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ 1315-1320, ΨΗΦΙΔΩΤΟ.

Κα τεκεν τν υἱὸν ατς τν πρωτότοκον, κα σπαργάνωσεν ατόν, κα νέκλινεν ατνν τ φάτν, διότι οκ ν ατος τόπος ν τ καταλύματι. (Λουκ. β,7)

Κανένα πανδοχείο και κανένας συγγενής δεν φιλοτιμήθηκε  να προσφέρει στον Νεογέννητο Χριστό τόπο για φιλοξενία.

Στην μικρή Βηθλεέμ, για όλους τους ανθρώπους υπήρχε χώρος. Για τον Πλάστη όμως και Σωτήρα, ούτε μια μικρή γωνιά δεν βρέθηκε, παρεκτός από το σπήλαιο και την φάτνη!

Σήμερα, στο δικό μας κατάλυμα, δηλαδή, στην Πατρίδα μας, στο χωριό μας, στις οικογένειές μας, στις καρδιές μας, υπάρχει άραγε διαθέσιμος τόπος για τον Ενανθρωπήσαντα Χριστό;

(1) Και πρώτα-πρώτα ας ρωτήσουμε τον εαυτό μας.

Εμείς, οι βαφτισμένοι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, έχουμε άραγε τόπο για τον Κύριό μας στο κατάλυμα της καρδιάς μας;

Καθαριζόμαστε από τα πάθη, ώστε να γίνει η καρδιά μας φάτνη άνετη και ζεστή για τον Χριστό, που γεννιέται;

(2) Ευρίσκει ο Χριστός τόπο στο κατάλυμα του δικού μας σπιτιού;

Έχει θέση ο Χριστός στην οικογενειακή μας ζωή;

(3) Ευρίσκει ο Χριστός κατάλυμα μέσα στον χώρο της Εκκλησίας;

Ευρίσκει τόπο να σταθεί στους διαθρησκειακούς διαλόγους και στις σχέσεις μας με τους παπικούς και τους προτεστάντες;

(4) Ευρίσκει  σήμερα ο Χριστός κατάλυμα στο πνευματικό πανδοχείο του Γένους μας, που είναι το σχολείο το Ελληνικό;

Ποια είναι η θέση του Χριστού στην αγωγή και την εκπαίδευση της νεότητας;

(5) Ευρίσκει ο Χριστός κατάλυμα στο μεγάλο ’’φροντιστήριο’’ της σύγχρονης ελληνικής οικογένειας, που είναι η τηλεόραση;

Έχει τόπο ο Χριστός να αναπαυθεί στα τηλεοπτικά προγράμματα και ιδιαίτερα στα προγράμματα ψυχαγωγίας των παιδιών;

(6) Ευρίσκει ο Χριστός κατάλυμα στις ολόφωτες πλατείες των ημερών των Χριστουγέννων με τους κλόουν, με τα ξωτικά και με τους μάγους;

(7) Ευρίσκει ο Χριστός κατάλυμα στην Βουλή των Ελλήνων;

Υπάρχει τόπος για τον Σαρκωθέντα Λόγο μέσα στις καρδιές των πολιτικών μας ανδρών, στις αποφάσεις τους και στους νόμους, που ψηφίζουν;

Εάν αποπειραθούμε με στοιχειώδη ειλικρίνεια, να απαντήσουμε στα παραπάνω ερωτήματα, τότε θα καταλήξουμε στην θλιβερή διαπίστωση, ότι και σήμερα στην πολύπαθη Πατρίδα μας μέρα Χριστουγέννων, συνεχίζουμε  κατά τα φαινόμενα και μιλάμε την γλώσσα της Βηθλεέμ:

– Δεν έχουμε χώρο για Σένα, Χριστέ, στην οικογένεια.

– Δεν μπορούμε να Σε φιλοξενήσουμε στην κοινωνική μας ζωή.

– Δεν έχουμε για Σένα κατάλυμα στους νόμους μας και στα βουλευτήριά μας.

– Δεν έχουμε τόπο για Σένα μέσα στα σχολεία μας.

– Σε θέλουμε έξω από την προσωπική μας ζωή.

– Δεν μπορείς να μείνεις μαζί μας.

Παρ’ όλα αυτά οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι, όπως πάντοτε, υπάρχει και σήμερα η μικρή μαγιά, που λαβώθηκε μεν, αλλά δεν πειράχτηκε θανάσιμα από τα μικρόβια του μισόκαλου, δηλαδή τα πάθη, τον ευδαιμονισμό, την φιλαυτία, την εκκοσμίκευση και τον οικουμενισμό.

Αυτή η μαγιά, με την χάρη του Θεού, δίνει στις ημέρες μας τις πρώτες μαρτυρίες, ότι ο Λαός μας, ’’καθήμενος εν σκότει και σκιά θανάτου’’ επί έτη πολλά, αρχίζει τώρα και βλέπει ’’φώς μέγα’’. Αρχίζει και δείχνει την απογοήτευσή του από τις φαύλες επιλογές του παρελθόντος και στρέφει σιγά-σιγά τις ελπίδες του προς τον Ενανθρωπήσαντα Χριστό.

Όσο για τους συνανθρώπους μας εκείνους, που φέρονται τάχα αδιάφορα ή ακόμα και εχθρικά απέναντι στο γεγονός της Βηθλεέμ, φαίνεται πως τώρα αρχίζουν κι αυτοί –κάτω από τις απειλές του πορτοφολιού- να προβληματίζονται και να συσπειρώνονται γύρω από αξίες πατροπαράδοτες,  που λησμονήθηκαν: την αλληλεγγύη, το φιλότιμο, την συμπόνια, την ανθρωπιά.   

Άλλωστε -όπως έγραψε κάποιος- τώρα που μας τέλειωσαν τα λεφτά, τι μας μένει εκτός από τον Χριστό, για να ακουμπήσουμε επάνω του;

Ο πολυαγαπημένος μας Άγιος Παΐσιος , σε κάποια από τα Χριστούγεννα που μας πέρασαν, είπε:

’’Μέγα και παράδοξον θαύμα τετέλεσται σήμερον.

Άμα ο νους μας είναι εκεί, στο «παράδοξον», τότε θα ζήσουμε και το μεγάλο μυστήριο της Γεννήσεως του Χριστού. Εύχομαι η καρδιά σας να γίνει Αγία Φάτνη και το Πανάγιο Βρέφος της Βηθλεέμ να σας δώσει όλες τις ευλογίες Του’’.

Καλά και ευλογημένα Χριστούγεννα σε όλους μας.

Advertisements

Τα ψεύδη, οι διαστρεβλώσεις και το μεγάλο Αγιολογικό ατόπημα στενών συνεργατών Αγιορείτικης Μονής, που αφορούν τον Όσιο Μάξιμο τον Γραικό. (Δ)

 

επιμέλεια έρευνας: πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου.

ΜΕΡΟΣ  Δ

Το υμνογραφικό έργο του Οσίου Μαξίμου του Γραικού για το Άγιο Πνεύμα  (3)

Συνέχεια από το Γ μέρος.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει  το τρίτο μέρος του Δ τόμου των Λόγων του Οσίου Μαξίμου (Έκδοση Νοέμβριος 2017)  και τα γραφόμενα σε αυτό από τον π.Χρυσόστομο Παπαδάκη (π.Χ.Π), ο οποίος παρουσίασε το περιεχόμενο της ενότητας αυτής και σε video  στην ιστοσελίδα http://www.pemptousia.gr και συγκεκριμένα στην ηλεκτρονική διεύθυνση. http://www.pemptousia.gr/video/paraklitikos-kanon-ston-paraklito-tou-ag-maximou-tou-grekou/.

Σε προηγούμενο άρθρο μας και συγκεκριμένα στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://fdathanasiou.wordpress.com/2018/12/11/%CE%B7-%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%E1%BD%B4-%CF%83%E1%BD%B2-%CF%85%CE%BC%CE%BD%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%BA%E1%BD%B8-%CE%BA%CE%B5%CE%AF%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF/

απομαγνητοφωνήσαμε ένα μέρος της βιντεοπαρουσίασης.

Πριν σχολιάσουμε αναλυτικότερα τα λεχθέντα, ας στρέψουμε την προσοχή μας σε ένα αντιφατικό γεγονός.

Ένα αξιομνημόνευτο αντιφατικό γεγονός.

Είναι γνωστό ότι η Αγιορείτικη Μονή (με την οποία συνεργάστηκε ο π.Χ.Π)  συνεργάζεται άμεσα με τους διαχειριστές ορισμένων ιστοσελίδων. Σε μια από αυτές τις ιστοσελίδες τον Οκτώβριο 2014 παρουσιάστηκαν, ως αναδημοσίευση από το ιστολόγιό μας δύο βασικά άρθρα που έχουν σχέση με την έκδοση και με την υμνογραφική μεταγραφή του επίσημου κειμένου 1908  /2014. Τα άρθρα της αναδημοσίευσης και  οι ηλεκτρονικές διευθύνσεις  φαίνονται αναλυτικά παρακάτω.

  1. Κανών Παρακλητικός εις το Θείον και προσκυνούμενον, Πανάγιον και παράκλητον Πνεύμα. ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ  22 Οκτωβρίου 2014.(http://www.diakonima.gr/2014/10/22/%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CF%8E%CE%BD-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%BA%CE%BB%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82-%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CF%84%CE%BF-%CE%B8%CE%B5%CE%AF%CE%BF%CE%BD-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%80%CF%81/
  2. Το ιστορικό της Έκδοσης του Παρακλητικού Κανόνα στο Θείο, Πανάγιο, Προσκυνούμενο και Παράκλητο Πνεύμα του Αγ.Μαξίμου του Γραικού. ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ 23 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014(http://www.diakonima.gr/2014/10/23/%CF%84%CE%BF-%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%AD%CE%BA%CE%B4%CE%BF%CF%83%CE%B7%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%BA%CE%BB%CE%B7%CF%84%CE%B9-2/

Σχολιάζοντας  τα λεχθέντα στην βιντεοπαρουσίαση από τον π.Χ.Π.

Ο π.Χ.Π και με τα γραπτά του και με τα λεγόμενά του μας αποδεικνύει, ότι δεν έχει ασχοληθεί ούτε σε βάθος, αλλά ούτε και σε πλάτος με το θέμα. Και επίσης φαίνεται ότι δεν γνωρίζει, ούτε αυτά που η Αγιορείτικη Μονή έχει δημοσιεύσει και τα οποία τα παρουσιάσαμε αναλυτικά στο Γ μέρος του άρθρου μας (αγγελοφάνειες – Θεία Κοινωνία του Οσίου από τον Άγγελο), ούτε προφορικά τα μνημονεύει, ούτε τα γράφει, ούτε υπάρχει σχετική παραπομπή. Και είναι άξιο απορίας, πώς η Μονή επέτρεψε να δημοσιεύσει κείμενο του π.Χ.Π με το ιστορικό του Κανόνα, που είναι ελλιπέστατος και αδικεί τον Όσιο; Όμως ο π.Χ.Π είναι λαλίστατος σε διαστρεβλώσεις και ψεύδη.

Και ιδιαίτερα όταν προσπαθεί να αποδείξει, ότι αυτό, που αυτός μετέγραψε στην υμνογραφική γλώσσα, είναι το ένα και μοναδικό.

Τα ψεύδη.

Α. Η συγκεκριμένη μεταγραφή του παρακλητικού κανόνα στο Άγιο Πνεύμα  σε υμνογραφικό κείμενο στην Ελληνική γλώσσα του Δ τόμου  είναι η πρώτη και η μοναδική.(ΠΡΩΤΟ ΨΕΜΑ).

Β. Το μοναδικό κείμενο με παρακλητικό κανόνα στο Άγιο Πνεύμα του Αγίου Μαξίμου είναι αυτό που υπάρχει στον κώδικα 42 της Κρατικής βιβλιοθήκης της Μόσχας. (ΔΕΥΤΕΡΟ ΨΕΜΑ).

Γ. Υπάρχει κάποια μετάφραση στην ελληνική γλώσσα, που έκαναν κάποιοι άλλοι αλλά χρησιμοποίησαν αλλοιωμένο κείμενο. (ΤΡΙΤΟ ΨΕΜΑ).

Δ. Μόνο η Αγιορείτικη Μονή, που εξέδωσε και τον Δ τόμο, ενδιαφέρθηκε για την εύρεση του κειμένου του Κανόνα, την μετάφρασή του και την μεταγραφή. (ΤΕΤΑΡΤΟ ΨΕΜΑ).

ΟΙ  ΑΛΗΘΕΙΕΣ.

Την ύπαρξη στην ρωσική γλώσσα Παρακλητικού Κανόνα του Οσίου Μαξίμου του Γραικού την γνωστοποίησε ο μακαριστός Αρτινός ιστορικός ερευνητής Κ.Τσιλιγιάννης στην μελέτη του  «Τα έξι επιγράμματα του Αγίου Μαξίμου του Γραικού».  Άγιο Όρος 1994, σελ.50.

Στην γραπτή μας παρέμβαση στην ημερίδα στην Σταυρούπολη της Θεσ/νίκης στις 17 Δεκεμβρίου (που τελικά απαγορεύτηκε να διαβαστεί;;;;!!!!!!!!!) εξηγήσαμε αναλυτικά τι ακριβώς συμβαίνει με το θέμα. Για την διευκόλυνση των αναγνωστών του ιστολογίου επαναλαμβάνουμε τα βασικότερα σημεία.

-Το 1908 η Λαύρα του Αγίου Σεργίου της Ιεράς Μονής της Αγίας Τριάδος εξέδωσε βιβλίο με τον βίο του Αγίου Μαξίμου του Γραικού με τίτλο «MAKCHMA ΓΡΕΚΑ». Στο τέλος του βιβλίου και στις σελίδες 109-123 δημοσίευσε και ολόκληρο τον υπέροχο Παρακλητικό Κανόνα του Μαξίμου Γραικού προς το Άγιο Πνεύμα στην ρωσική γλώσσα.

Το κείμενο του κανόνα δημοσιεύτηκε ως επίμετρο στο βιβλίο του μακαριστού Αρτινού ιστορικού ερευνητή  Κ. Τσιλιγιάννη : ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΓΡΑΙΚΟΥ ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΟΣ ΚΑΝΩΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΤΙΜΙΟΝ ΠΡΟΔΡΟΜΟΝ -ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ 2001- στις σελίδες 75-88. (Ο μακαριστός Κ.Τσιλιγιάννης βραβεύτηκε από την Ι.Μ.Βατοπαιδίου σε εκδήλωση στην Αθήνα για το έργο του για τον Άγιο Μάξιμο τον Γραικό).

Έγραφε  σχετικά  ο μακαριστός ερευνητής Κ.Τσιλιγιάννης στην σελ.74 του βιβλίου  τα εξής:

«Το βιβλίο «MAKCHMA ΓΡΕΚΑ» υπάρχει σήμερα στο Άγιο Όρος και συγκεκριμένα στην Ιερά Μονή Χιλανδαρίου. Το περιλαμβάνον τον Παρακλητικό κανόνα στο Άγιο Πνεύμα σε φωτοτυπικά αντίγραφα μου τα εχορήγησε ο μοναχός Σεραφείμ με την ευλογία του Γέροντος Μωϋσέως καθηγουμένου της Ι.Μονής Χιλανδαρίου».

-Το κείμενο με τον Παρακλητικό Κανόνα στο Άγιο Πνεύμα είναι επίσημο λειτουργικό κείμενο της Ορθόδοξης Ρωσικής Εκκλησίας και υπάρχει σε παράρτημα στο Μηνιαίο του Μαΐου  στις σελίδες 479- 487 της Έκδοσης του Μηνιαίου του Πατριαρχείου Μόσχας 2002.

-Το κείμενο αυτό μεταγράφηκε στην υμνογραφική γλώσσα  και δημοσιεύτηκε το 2014 σε σχετικό βιβλίο 114 σελίδων, όπου υπάρχει το ιστορικό του Κανόνα, θεολογικός σχολιασμός και άλλα κείμενα που αφορούν την προσωπικότητα του Οσίου Μαξίμου του Γραικού.

Το βιβλίο, ως πρωτότυπη έκδοση, καταχωρήθηκε στην Εθνική βιβλιοθήκη με ISBN: 978-960-93-6214-6 και το copyright της έκδοσης είναι του πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου.

Αντίτυπα του βιβλίου  στάλθηκαν  στην Εθνική βιβλιοθήκη, σε Ανώτατα επιστημονικά ιδρύματα, σε όλες τις Μονές του Αγίου Όρους, σε Αγιορείτικες Σκήτες και κελιά, σε ιερές Μητροπόλεις, σε Ιερές  Μονές της Ελλάδος καθώς και στην Μόσχα (σε επιστημονικά ιδρύματα και ελληνικές κοινότητες). Υπάρχουν και οι σχετικές κριτικές.

-Το  αρχικό ρωσοσλαβωνικό υμνογραφικό κείμενο είναι γραμμένο στον τέταρτο ήχο με αρχικό ειρμό «Θείῳ καλυφθεὶς ὁ βραδύγλωσσος γνόφῳ…». Ακολουθεί τους ειρμούς του κανόνα της Πεντηκοστής  του Ιωάννου του Αρκλά  και ως επίλογο έχει προσευχή μόνο προς το Πανάγιο Πνεύμα. Άλλα χαρακτηριστικά του Κανόνα υπάρχουν στο εκδοθέν  βιβλίο, αντίτυπα του οποίου στέλνονται στην Επιστημονική Επιτροπή. Γνωστοποιώ όμως στους συνέδρους, ότι ο κανόνας που εκδόθηκε το 2014 έχει δύο μορφές. Ένα σε ήχο τέταρτο (δ), όπως το αρχικό κείμενο και ένα σε ήχο πλάγιο δ (έγινε με πρωτοβουλία του υμνογράφου κ.Αντωνίου Μάρκου με βάση τον αρχικό κανόνα), σύμφωνα με τον μικρό παρακλητικό κανόνα  για ευκολότερη προσευχητική  χρήση από τους πιστούς.

-Για την έκδοση του βιβλίου συνεργάστηκαν.

1.Το μεταφραστικό Κέντρο Α-Ζ EUROPEAN BUSINESS CENTRE.

2. O Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Κυρήνης κ.κ.Αθανάσιος, Έξαρχος του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας στη Μόσχα. Ασχολήθηκε, σε συνεργασία με ελληνιστές Ρώσους  καθηγητές, με την αξιολόγηση της μετάφρασης  από την ρωσοσλαβωνική γλώσσα στην νέα ελληνική γλώσσα..

3. Ο Μητροπολίτης Κυθήρων κ.κ.Σεραφείμ, που αξιολόγησε  την μεταγραφή του κειμένου στην υμνογραφική εκκλησιαστική γλώσσα, επειδή  και ο ίδιος είναι υμνογράφος.

4. Ο θεολόγος, καθηγητής Αγιολογίας και υμνογράφος κ.Αντώνιος Μάρκου (του Αγιολογικού Κέντρου ΟΣΙΟΣ ΣΥΜΕΩΝ Ο ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗΣ) που ανέλαβε την μεταγραφή του κειμένου στην υμνογραφική εκκλησιαστική γλώσσα.

5. Ο ομότιμος καθηγητής Βλάσιος Σαββίδης του Ca.S.Univercity της Σχολής Ελληνικών Σπουδών του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, στην έδρα της Κλασικής Φιλολογίας, που προλογίζει το βιβλίο και αξιολογεί και από φιλολογικής απόψεως την υμνογραφική μεταγραφή.

6. Ο πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου και η πρεσβυτέρα φιλόλογος Τσουλιάη Χαρούλα που ασχολήθηκαν με το ιστορικό του κανόνα, τον θεολογικό σχολιασμό του και την φιλολογική επιμέλεια των κειμένων.

7. Ο πρωτοψάλτης κ.Γεώργιος Χρονόπουλος που έκανε τον μουσικοφιλολογικό έλεγχο του κειμένου.

Συμπεράσματα

Με βάση τα παραπάνω καθώς και τα γραφόμενα στις σελ. 259-285  του Δ τόμου των Απάντων του Αγίου Μαξίμου του Γραικού προκύπτουν τα εξής:

-Υπάρχουν ΔΥΟ ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ του Αγίου Μαξίμου του Γραικού με το ίδιο θέμα. Ένα το προαναφερόμενο, που μεταγράφηκε  στην ελληνική υμνογραφική γλώσσα και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 2014 και έχει τίτλο: «Αγίου Μαξίμου του Γραικού. Κανών Παρακλητικός εις το Θείον και Προσκυνούμενον, Πανάγιον και Παράκλητον Πνεύμα».

Και το δεύτερο που δημοσιεύτηκε στον Δ τόμο των Απάντων του Αγίου Μαξίμου  και έχει τίτλο «Κανών Παρακλητικός εις τον Θείον και Προσκυνητόν Παράκλητον» και βασίζεται στο κείμενο του κώδικα 42 του 16ου αιώνα και βρίσκεται στην Ρωσική Κρατική βιβλιοθήκη.

Δεν είναι παράξενο το γεγονός  ότι  υπάρχει και άλλο κείμενο του Οσίου Μαξίμου, επειδή Παρακλητικό κανόνα με τα ίδια χαρακτηριστικά (βασιζόμενο στον Μικρό Παρακλητικό Κανόνα)  έχει συνθέσει ο Όσιος Μάξιμος και για τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Και πιθανόν το κείμενο  που παρουσιάζει η Μονή Βατοπαιδίου, ως πρώτη μεταγραφή στην ελληνική γλώσσα  (που τελικά είναι η δεύτερη χρονολογικά) να είναι η πρώτη προσπάθεια του Αγίου να συνθέσει  Παρακλητικό κανόνα προς τον Παράκλητο. Και γι΄ αυτό δεν εκδόθηκε από την Λαύρα του Αγίου Σεργίου, αφού το άλλο κείμενο, το εκδοθέν στα ελληνικά το 2014 είναι τελειοποιημένο, υψηλότερου επιπέδου και από άποψη υμνογραφική και από άποψη θεολογική.

Επίσης μπορεί να υπάρχει. χωρίς να έχει βρεθεί ή υπήρχε και έχει καταστραφεί και το κείμενο του Παρακλητικού Κανόνα στην Ελληνική γλώσσα. Σύμφωνα με τον ερευνητή/μελετητή του αγ. Μαξίμου του Γραικού Κ. Τσιλιγιάννη, ο Κανόνας στην Ρωσική γλώσσα και πιο συγκεκριμένα στην Ρωσοσλαβωνική, γράφτηκε μεταξύ των ετών 1525-1531. Όμως, όπως ο ίδιος μελετητής σημειώνει, «ουδείς δύναται να αμφισβητήσει το ενδεχόμενο, ότι ο αγ. Μάξιμος πριν παραδώσει στους πατέρες της Λαύρας του αγ. Σεργίου τον Παρακλητικό Κανόνα προς το Άγιο Πνεύμα στην Ρωσική γλώσσα, δεν τον είχε προηγουμένως συνθέσει στην Ελληνική, κατά παγίαν συνήθειά του».

Και σε άλλη σχετική εργασία του ο ίδιος μελετητής γράφει: «Τελικά, όταν πλέον κατείχε καλώς την Ρωσοσλαβωνική γλώσσα, το 1552 (μετά την αποφυλάκισή του), εις το Ζαγκόρσκ, κατόρθωσε να συνθέσει τον Κανόνα στην Ρωσοσλαβωνική γλώσσα.

Εξ’ αιτίας αυτού του γεγονότος, ευγνώμονες οι Ρώσοι μοναχοί, όταν ο αγ. Μάξιμος κοιμήθηκε το 1556, τον ενταφίασαν τιμητικά στον βορεινό τοίχο του περίτεχνου Ναού του Αγίου Πνεύματος, στην Λαύρα της Αγίας Τριάδος – αγ. Σεργίου, στο Σεργκίεβ Ποσάντ της Μόσχας.

Δηλαδή, ο αγ. Μάξιμος έγραψε τον Κανόνα στην αρχική του μορφή στην Ελληνική γλώσσα, με κάρβουνο στον τοίχο του κελιού του, κατά την εξαετία της φυλακίσεώς του στην Μονή Βολοκολάμσκ (1525-1531). Αυτό προκύπτει και από την ακόλουθη ιστορική λεπτομέρεια. Το 1531, κατά την μεταφορά του στη Μονή Ότροτσυ της Επισκοπής Τβερ, ο μετριοπαθής επίσκοπος Ακάκιος του επέτρεψε την χρήση γραφικής ύλης, οπότε δεν ήταν αναγκασμένος να γράφει με κάρβουνο στον τοίχο του κελιού του. Αργότερα, το 1552, μετά την απελευθέρωσή του και γνωρίζοντας πλέον καλά την Ρωσοσλαβωνική γλώσσα, τον έγραψε στην τελική του μορφή στην γλώσσα αυτή και τον παρέδωσε στους πατέρες της Λαύρας Αγίας Τριάδος – αγ. Σεργίου».

Τα δύο παραπάνω υμνογραφικά κείμενα έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά.

 

 

Ένα άλλο σημείο από την βιντεοπαρουσίαση, που δημιουργεί εύλογες απορίες είναι η ερμηνεία που δίνει ο π.Χ.Π στην εύλογη απορία «Γιατί ο Άγιος Μάξιμος έγραψε Παρακλητικό Κανόνα για το Άγιο Πνεύμα».

Χωρίς να διαφωνούμε με την ερμηνεία που δίνει ο π.Χ. (θέση 15.23-16.20 video), όμως υπάρχουν  και άλλοι λόγοι. Συγκεκριμένα όπως αναγράφει και η Αγιορείτικη Μονή:

«…Κάποια μέρα Άγγελος κατέβηκε στη φυλακή και πρόσφερε σ’ αυτόν το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και εξ’ αιτίας αυτού του θαύματος και «της υπέρ νουν θείας οράσεως και αντιλήψεως», με θεία έξαρση συνέθεσε και έγραψε με κάρβουνο στον τοίχο της φυλακής την ανωτέρω αναφερθείσα Ωδή προς το Άγιο Πνεύμα, που αρχίζει: «Ο τω μάννα ποτέ εν ερήμω διαθρέψας τον Ισραήλ…» και στη συνέχεια «συν τοις ασωμάτοις Σου Λειτουργοίς άδω Σοι καγώ…», που υπονοούν τη θεία οπτασία του Αγγέλου, που του μετέδωσε το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου».

Επίσης πρέπει να τονίσουμε ότι ο Άγιος Μάξιμος ασχολήθηκε πολύ με την καταπολέμηση της αίρεσης του filioque. Κείμενα (επιστολές και λόγοι)  με το θέμα αυτό υπάρχουν στον Β Τόμο των λόγων του Οσίου Μαξίμου και θα ήταν ωφέλιμο κάποτε να αναφερθούν. (Παλιότερα είχαμε δημοσιεύσει σχετικό άρθρο). Τα κείμενα απευθύνονται σε Ουνίτες και Λατινόφρονες της εποχής του και είναι πάντα επίκαιρα.

Ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν και από τον π.Χ.Π και από την Αγιορείτικη Μονή

1. Μπορεί να μας εξηγήσει ο π.Χ.Π  τι εννοεί ακριβώς στα λεγόμενά του  «υπήρξαν αρκετές εκδόσεις μετά ταύτα, μέσα στις οποίες είχαν υπεισέλθει χέρια, τα οποία είχαν κάνει τροποποιήσεις… δεν ήταν δηλαδή το αυθεντικό κείμενο του Αγίου Μαξίμου. Και αυτό, αφού το κυκλοφόρησαν, το πήραν και μία από αυτές τις εκδόσεις τις Ρωσικές την χρησιμοποίησαν και κάναν κάποια ελληνική μετάφραση»;

2. Το επίσημο κείμενο του Παρακλητικού Κανόνα προς το Άγιο Πνεύμα, που δημοσίευσε η Λαύρα του Αγίου Σεργίου και που χρησιμοποιεί η Ορθόδοξη Ρωσική Εκκλησία (και είναι αυτό που μεταγράφηκε υμνογραφικά το 2014) είναι αλλοιωμένο;

3. Μήπως το κείμενο του κώδικα 42 της Κρατικής Ρωσικής βιβλιοθήκης, που μεταγράφηκε υμνογραφικά από τον π.Χ.Π. είναι το αλλοιωμένο γι΄αυτό δεν δημοσιεύτηκε από την Λαύρα του Αγίου Σεργίου, απ όπου προέρχεται;

4. Τον Παρακλητικό Κανόνα αυτόν (κωδ. 42/2017) τον χρησιμοποιεί σήμερα η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία; Είναι καταχωρημένος σε επίσημο λειτουργικό βιβλίο και σε ποιο;

Σημείωση.

Λόγω της σοβαρότητας και της σπουδαιότητας του θέματος, θα επανέλθουμε  μετά το πέρας των εορτών του Αγίου Δωδεκαημέρου.

Ευχόμαστε στους αγαπητούς αναγνώστες: «Ευλογημένο Άγιο Δωδεκαήμερο».

Καρπούς αξίους της μετανοίας «προσάξωμεν Χριστώ,  τω δι΄ημάς ενανθρωπήσαντι».

π.Δ.

Τα ψεύδη, οι διαστρεβλώσεις και το μεγάλο Αγιολογικό ατόπημα στενών συνεργατών Αγιορείτικης Μονής, που αφορούν τον Όσιο Μάξιμο τον Γραικό. (Γ)

 

επιμέλεια έρευνας: πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου.

ΜΕΡΟΣ  Γ

Το υμνογραφικό έργο του Οσίου Μαξίμου του Γραικού για το Άγιο Πνεύμα  (2)

Συνέχεια από το Β μέρος.

Με όσα αναφέρθηκαν στο Β μέρος του άρθρου μας, αλλά και με όσα αναγράφονται στην σελ.259-260 του Δ τόμου των Απάντων του Οσίου Μαξίμου, προκύπτουν τα εξής.

-Ο Άγιος Μάξιμος έγραψε αρχικά Κανόνα στο Άγιο Πνεύμα στην ελληνική γλώσσα στους τοίχους της φυλακής Βολοκολάμσκ.

-Έχοντας την εμπειρία της σύνθεσης του μικρού Παρακλητικού Κανόνος προς τον Τίμιο Πρόδρομο, που συνέθεσε, όταν βρισκόταν στην Μονή της μετανοίας του στο Άγιο όρος, ακολούθησε το ίδιο μοτίβο του πλαγίου δ ήχου.

-Το κείμενο αυτό μεταφέρθηκε στην σλαβωνική γλώσσα, πιθανόν από τον Άγιο Σιλβανό, που ήταν μαθητής του Αγίου και φυλακισμένος στον ίδιο χώρο.

-Με την πρώτη αποφυλάκισή του από την φυλακή Βολοκολάμσκ και πριν την φυλάκισή του στην Μονή Τβερ, αντιγράφτηκε από μαθητές του το κείμενο του Κανόνα στο χειρόγραφο 42 της Κρατικής Ρωσικής Βιβλιοθήκης. Επειδή κατά την αντιγραφή υπήρξαν λάθη  ο Όσιος έκανε διορθωτικές παρεμβάσεις.

– «…όταν πλέον κατείχε καλώς την Ρωσοσλαβωνική γλώσσα, το 1552 (μετά την αποφυλάκισή του), εις το Ζαγκόρσκ, κατόρθωσε να συνθέσει τον Κανόνα στην Ρωσοσλαβωνική γλώσσα». (Κ.Τσιλιγιάννης)

Αυτό υιοθέτησε ως το αρτιότερο η Λαύρα του Αγίου Σεργίου και το εξέδωσε και σήμερα βρίσκεται στα επίσημα λειτουργικά κείμενα της Ορθόδοξης Ρωσικής Εκκλησίας.

-Υπάρχουν επομένως ΔΥΟ ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ (ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ) του Οσίου Mαξίμου.

Ένα το κείμενο που χρησιμοποιεί και η Ρωσική Εκκλησία και είναι αυτό που μεταγράφηκε  στην ελληνική υμνογραφική γλώσσα και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 2014 και έχει τίτλο: «Αγίου Μαξίμου του Γραικού. Κανών Παρακλητικός εις το Θείον και Προσκυνούμενον, Πανάγιον και Παράκλητον Πνεύμα». (στο εξής κείμενο 1908 /2014).

Και το δεύτερο που δημοσιεύτηκε στον Δ τόμο των Απάντων του Αγίου Μαξίμου  και έχει τίτλο «Κανών Παρακλητικός εις τον Θείον και Προσκυνητόν Παράκλητον» και βασίζεται στο κείμενο του κώδικα 42 του 16ου αιώνα και βρίσκεται στην Ρωσική Κρατική βιβλιοθήκη. (στο εξής κείμενο κωδ.42/2017)

ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΙΝΩΝΑΕΙ ΤΟΝ ΑΓ.ΜΑΞΙΜΟ ΣΤΗΝ ΦΥΛΑΚΗ

Το αγιολογικό ατόπημα και οι σοβαρές παραλείψεις.

Στον Δ τόμο των λόγων του Οσίου, που εκδόθηκε τον Νοέμβριο του  2017 και περιλαμβάνει ολόκληρο το υμνογραφικό έργο του Οσίου Μαξίμου, δεν γίνεται κάποια σχετική  αναφορά, ούτε  συμπεριλαμβάνεται ο επίσημος Παρακλητικός Κανόνας στο Άγιο Πνεύμα (κειμ.1908/2014) και ο οποίος μεταγράφηκε στην υμνογραφική γλώσσα  και εκδόθηκε το 2014.

Στον Δ τόμο υπάρχει μόνο η υμνογραφική μεταγραφή του Κανόνα του κώδ.42/2017)

Αξιομνημόνευτα είναι και τα εξής. Γνωστοποιήσαμε γραπτά στην Αγιορείτικη Μονή την πρόθεσή μας να εκδώσουμε τον επίσημο Παρακλητικό Κανόνα στο Άγιο Πνεύμα (κείμενο 1908/2014) σε υμνογραφική μεταγραφή με θεολογικό σχολιασμό και άλλα σχετικά κείμενα και προτείναμε να προπορευτεί η Μονή της συγκεκριμένης έκδοσης, προλογίζοντας το βιβλίο.

Η Μονή για τους δικούς της λόγους αρνήθηκε προφορικά τη συνεργασία. Σεβαστήκαμε την απόφασή της, αλλά προχωρήσαμε στην έκδοση. Όταν όμως εκδόθηκε το βιβλίο στείλαμε αντίτυπο στην Μονή. Από τα υπάρχοντα όμως στοιχεία συμπεραίνουμε ότι το βιβλίο  αγνοήθηκε τελείως. Και μάλιστα αγνοήθηκαν τελείως πολύ σημαντικά ιστορικά στοιχεία που περιλαμβάνονται σε άρθρα του ηγουμένου της Μονής και τα είχαμε συμπεριλάβει στην έκδοση 2014 στην σελ.44.

Συγκεκριμένα στα άρθρα -«Εγκώμιο στον Άγιο Μάξιμο τον Γραικό». (Έκδοση της Αγιορείτικης Μονής)  και  «Ο Άγιος Μάξιμος ο Βατοπεδινός – Ο ακατάβλητος κήρυκας της Πατερικής Παραδόσεως» Περιοδικό ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ, φ. 20/Απρίλιος-Ιούλιος 2006, σελ. 114-121), γράφονται τα παρακάτω  συγκλονιστικά και αξιομνημόνευτα, που όμως ο Δ τόμος δεν περιλαμβάνει.

«…Κατά την πρώτη φυλάκισή του στη Μονή Βολοκολάμσκ και στη συνέχεια κατά την δεύτερη μετακίνησή του στη Μονή Οτρότς ήταν φυλακισμένος σε υγρή και σκοτεινή –υπόγεια στα έγκατα της γης– φυλακή, στερούμενος φωτός και θέρμανης, στερούμενος κάθε ανθρώπινη παρηγορία, που δικαιούται και ο τελευταίος κακούργος. Επιπλέον ήταν σιδηροδέσμιος με βαριές αλυσίδες σαν ο αίσχιστος των εγκληματιών, καταδικασμένος από συναγωγή πονηρευομένων, ο Φωτιστής ως αιρετικός, ο Θεοφόρος ως βλάσφημος προς τα θεία, μη μπορώντας να συμμετέχει στα Θεία Μυστήρια.

…Κάποια μέρα Άγγελος κατέβηκε στη φυλακή και πρόσφερε σ’ αυτόν το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και εξ’ αιτίας αυτού του θαύματος και «της υπέρ νουν θείας οράσεως και αντιλήψεως», με θεία έξαρση συνέθεσε και έγραψε με κάρβουνο στον τοίχο της φυλακής την ανωτέρω αναφερθείσα Ωδή προς το Άγιο Πνεύμα, που αρχίζει: «Ο τω μάννα ποτέ εν ερήμω διαθρέψας τον Ισραήλ…» και στη συνέχεια «συν τοις ασωμάτοις Σου Λειτουργοίς άδω Σοι καγώ…», που υπονοούν την θεία οπτασία του Αγγέλου, που του μετέδωσε το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου».

 

Συνεχίζεται…..