Οι Τρεις Ιεράρχες – συνέντευξη

 

3a-ΙΕΡ.-ιστ.2

Της Τριάδος οι πρόμαχοι, ευσεβείας οι πρόβολοι, οι μετά τους δώδεκα τρεις Απόστολοι, οι εξ Εδέμ αναβλύζοντες, το ζων ύδωρ ποταμοί, και το πρόσωπον της γης, ζωηρύτως ποτίζοντες, θείοις ρεύμασι, τα μεγάλα στοιχεία, τα την πίστιν, ώσπερ κτίσιν συνιστώντα, αξιοχρέως τιμάσθωσαν.  

Της Τριάδος οι πρόμαχοι, ευσεβείας οι πρόβολοι, οι μετά τους δώδεκα τρεις Απόστολοι, οι εξ Εδέμ αναβλύζοντες, το ζων ύδωρ ποταμοί, και το πρόσωπον της γης, ζωηρύτως ποτίζοντες, θείοις ρεύμασι, τα μεγάλα στοιχεία, τα την πίστιν, ώσπερ κτίσιν συνιστώντα, αξιοχρέως τιμάσθωσαν

Τρεις Ιεράρχες και παιδεία: έξοδος στη Ζωή

 

Δημοσιογράφος (Δ): Την ευχή σας, άγιοι του Θεού. Σκέφθηκα να ζητήσω τη γνώμη σας στα φλέγοντα θέματα της παιδείας και της αγωγής, στα οποία είσθε ειδικοί.

Βασίλειος (Β): Χαιρόμαστε που ενδιαφέρεσθε για την παιδεία. Η πραγματική παιδεία είναι αγωγή ωφέλιμη για την ψυχή, που την καθαρίζει από ελαττώματα, πολλές φορές με κόπο και πόνο.

Γρηγόριος(Γ): Νομίζω ότι όλοι οι φρόνιμοι άνθρωποι ομολογούν πως η παιδεία είναι το πρώτο αγαθό που διαθέτουμε. Όχι μόνο η Χριστιανική, που είναι και η ευγενέστερη και που περιφρονεί κάθε κομψότητα και κάθε φιλοδοξία των λόγων για να κρατήσει μόνο τη σωτηρία και το κάλλος των νοητών πραγμάτων, αλλά και η εξωτερική μόρφωση την οποία κάποιοι Χριστιανοί από κακή εκτίμηση απορρίπτουν διότι τάχα είναι ύπουλη και απατηλή και απομακρύνει από τον Θεο.

Ιωάννης (Ι): Από την τέχνη αυτή δεν υπάρχει μεγαλύτερη. Τίποτε δεν συγκρίνεται με το να διαπαιδαγωγήσεις την ψυχή και να διαπλάσεις τη διάνοια ενός νέου. Χρειάζεται περισσότερη προσοχή και ακρίβεια και από εκείνη που έχουν οι ζωγράφοι και οι γλύπτες.

 

Δ: Γιατί είναι τόσο μεγάλη η σημασία της παιδείας;

Β: Η δύναμη της παιδείας βασίζεται στο γεγονός ότι ασκείται πάνω σε ψυχή εύπλαστη ακόμη, όπως το κερί. Έτσι, όταν θα έλθει η ανάπτυξη του λογικού, η δύναμη της συνήθειας θα συμμαχήσει μαζί του προς την σωστή κατεύθυνση. Τα μαθήματα αρετής που θα εντυπωθούν στο παιδί από την παιδική ηλικία είναι ανεξάλειπτα.

Ι: Μεγάλος θησαυρός είναι τα παιδιά μας και χρειάζονται πολλή επιμέλεια. Όταν πρόκειται να μάθουν μία τέχνη ψάχνουμε να βρούμε τον πλέον κατάλληλο να τούς τη διδάξει. Γι΄ αυτούς που θα διαμορφώσουν την ψυχή τους, όμως, δε νοιαζόμαστε ανάλογα.

 

Δ: Πέστε μας κάτι για τις δικές σας σπουδές.

Γ: Ο Βασίλειος κι εγώ συνδεθήκαμε με στενή και ιερή φιλία στην Αθήνα όπου επήγαμε να σπουδάσουμε. Δεν γνωρίζαμε δρόμους άλλους από αυτούς που οδηγούσαν στο ναό και στη σχολή μας. Μάλιστα, μπορώ να πω ότι εκεί και τον Θεό πλησιάσαμε περισσότερο, βλέποντας τα αντίθετα παραδείγματα.

 

Δ: Μερικές φορές παρατηρούμε να μην επιτυγχάνονται οι στόχοι της παιδείας. Τι φταίει που δεν γίνεται αποτελεσματική;

Ι: Το σκοπό της εκπαιδεύσεως τον καταστρέφουν συνήθως τα εξής αίτια: οι περιορισμένες δυνατότητες του παιδιού, η αμάθεια και η οκνηρία των δασκάλων, οι πολλές απασχολήσεις του πατέρα, η έλλειψη δαπανών για την παιδεία και μισθών για τούς δασκάλους, καθώς και η κακία και ο φθόνος των συμμαθητών.

 

Δ: Με ποιο τρόπο παίζει ρόλο και ο εκπαιδευτικός;

Ι: Με την προσωπικότητά του. Ας είναι κοινό σχολείο σε όλους και υπόδειγμα αρετής η λαμπρότητα του βίου σου, η οποία πρέπει να βρίσκεται μπροστά σε όλους σαν αρχέτυπη εικόνα, έχοντας όλα τα καλά μέσα της και δίνοντας με μεγάλη ευκολία τα παραδείγματα σ΄ εκείνους που θέλουν να αποτυπώσουν μέσα τους κάποιο από τα καλά που έχει. Οι μαθητές τότε προ πάντων αγαπούν και μιμούνται το καλό, όταν έχουν τέτοια παραδείγματα από τούς δασκάλους τους… Εκείνος που εφαρμόζει πρώτος εκείνα που συμβουλεύει στους άλλους, με την έμπρακτη τήρηση της συμβουλής πείθει περισσότερο απ’ όλα τον ακροατή.

Β: Οι νέοι δεν πρέπει να παραδώσουν δια μιας τα πηδάλια της διάνοιάς τους στους δασκάλους και στους λογίους και να τούς ακολουθούν όπου αυτοί τούς οδηγούν, αλλά να γνωρίζουν τι να δέχονται από αυτούς και τι να παραβλέπουν.

Ι: Ο καλός δάσκαλος είναι απαλλαγμένος από φθόνο και έπαρση. Θέλει οι αρετές να γίνουν κοινό κτήμα των μαθητών του, θέλει μόνο να τούς εξισώσει σε όλα με τον εαυτό του. Γιατί αυτό κυρίως είναι το γνώρισμα του πραγματικού δασκάλου, το να συμπάσχει στις συμφορές των μαθητών του, το να θρηνεί και να πενθεί για τα τραύματα αυτών που έχει στην ευθύνη του.

 

Δ: Πως πρέπει να γίνεται το μάθημα ώστε να εκπληρώνεται το μορφωτικό ιδεώδες;

Β:Τα μαθήματα πρέπει να γίνονται με ευχάριστο τρόπο και να προσφέρονται βραβεία στους μαθητές, ώστε να εκπληρώνουν τον σκοπό τους άνετα και χωρίς πίεση και λύπη. Μάθημα που έγινε με βία δεν είναι δυνατό να παραμείνει· όσα όμως εισέρχονται μέσα μας με ευχαρίστηση και χάρη, κάπως μονιμότερα εγκαθίστανται στην ψυχή μας.

Ι: Δεν αρκεί μόνο η ανάγνωση αν δεν προστεθεί και η κατανόηση. Διότι, όπως ακριβώς αν κάποιος τρέφεται αλλά δεν χωνεύει την τροφή δεν θα ζήσει ποτέ, έτσι και αν κάποιος διαβάζει αλλά δεν καταλαβαίνει τίποτε, δεν θα βρει την αλήθεια.

 

Δ: Συμμερίζεσθε και σεις την άποψη ότι δεν πρέπει να υπερφορτώνεται το παιδί με γνώσεις;

Β: Φυσικά. Όταν η διάνοια αδυνατεί να τα συλλάβει όλα μαζί, παθαίνει το ίδιο με το στομάχι που αδυνατεί να χωνέψει αυτά που έφαγε, εξ αιτίας του υπερβολικού κόρου.

 

Δ: Φαντάζομαι πόσο κουραστικό θα είναι το λειτούργημα του δασκάλου.

Ι: Ο κόπος είναι βαρύς όταν είναι μάταιος. Αν ο μαθητής προσέχει και το αποδεικνύει με έργα, δεν αισθανόμαστε καθόλου τούς κόπους μας.

 

Δ: Γιατί οι περισσότεροι μαθητές βρίσκουν κουραστική την παιδεία και την αποστρέφονται;

Β: Η παιδεία στην αρχή φαίνεται να προξενεί δυσφορία και όχι χαρά· αργότερα όμως αποφέρει καρπό ειρήνης και σωτηρίας. Δυστυχώς οι περισσότεροι κουράζονται από την δυσκολία των πραγμάτων και δεν αναμένουν την ωφέλεια από την έκβαση, αλλά με το να δυσανασχετούν μπροστά στην δυσχέρεια της μαθήσεως παραμένουν στην αρρώστια της αμάθειας.

Ι: Η παιδαγωγία είναι σκληρή αλλά έχει καρπούς γλυκείς, όπως από τον τραχύ κορμό του δένδρου βγαίνει γλυκό φρούτο.

 

Δ: Παρατηρούμε το φαινόμενο να επιδιώκουν σχεδόν όλοι ανώτατες σπουδές και να μην καταδέχονται τα πρακτικά επαγγέλματα.

Ι: Κανείς από όσους ασκούν χειρωνακτικό επάγγελμα να μην ντρέπεται, αλλά να ντρέπονται όσοι τρέφονται άδικα και μένουν αργοί και χρησιμοποιούν πολλούς υπηρέτες. Το να τρέφεται κάποιος πάντοτε εργαζόμενος αποτελεί είδος φιλοσοφημένης ζωής· οι ψυχές των ανθρώπων αυτών είναι καθαρότερες και οι διάνοιές τους πιο ρωμαλέες.

Β: Ο καθένας πρέπει να προσέχει τη δική του εργασία και να την φροντίζει με ζήλο και προθυμία και επιμέλεια, σα να την εποπτεύει ο Θεός. Και να μην πηγαίνει από τη μία δουλειά στην άλλη, διότι είναι προτιμότερο να εκτελούμε μία τέχνη σωστά παρά να καταπιανόμαστε με πολλές ατελώς. Αυτό φανερώνει επιπόλαιο χαρακτήρα· η, αν δεν υπάρχει, τον δημιουργεί.

 

Δ: Ποιόν θεωρείτε αληθινά μορφωμένο;

Β: Ανθρώπινη σοφία είναι η εμπειρική γνώση των πραγμάτων της ζωής… Σοφία αληθινή είναι η επιστήμη και των θείων και των ανθρωπίνων πραγμάτων και των αιτιών τους. Πολλοί, εξ αιτίας της μελέτης των επιστημών, έχουν παραμελήσει τη γνώση του Θεού.

Γ: Για μένα δεν είναι σοφός εκείνος που έχει σοφία λόγου, ούτε εκείνος που παρουσιάζει μεν ευφράδεια αλλά έχει άστατη και αδιαμόρφωτη ψυχή, σαν τούς τάφους οι οποίοι εξωτερικά μεν είναι εμφανίσιμοι και ωραίοι ενώ εσωτερικά κρύβουν πτώματα και δυσωδία. Σοφό θεωρώ εκείνον που λέει μεν λίγα περί αρετής, αλλά παρουσιάζει πολλά με τη ζωή του και επιβεβαιώνει με την πράξη την αξιοπιστία του λόγου του. Σοφία είναι το να γνωρίζει κανείς τον εαυτό του και να μην υπερηφανεύεται.

Ι: Θέλετε να σας πω ποιο είναι τα γνωρίσματα του αληθινά φιλοσοφημένου και καλλιεργημένου ανθρώπου; Είναι η περιφρόνηση του πλούτου και της δόξας, καθώς και το να είναι ανώτερος από φθόνο και κάθε πάθος.

 

Δ: Τι απαντάτε σ’ εκείνους που ισχυρίζονται πως η πίστη αναιρεί τις δυνατότητες του ανθρώπινου λογικού;

Γ: Η λογική μας είναι κατώτερη των θείων πραγματικοτήτων… Η πίστη είναι η πλήρωση του λογικού μας.

 

Δ: Πάντως καταλαβαίνω ότι δεν θεωρείτε περιττή την γενικότερη εκπαίδευση.

Β: Να σας φέρω μια εικόνα. Η αλήθεια του Θεού είναι ο καρπός του δένδρου, ενώ οι επιστήμες είναι τα φύλλα. Άλλωστε και ο μέγας Μωυσής και ο σοφός Δανιήλ διδάχθηκαν την κοσμική σοφία πριν από τα θεία διδάγματα… Πρώτα μαθαίνουμε να παρατηρούμε το είδωλο του ήλιου στο νερό και κατόπιν μαθαίνουμε για τον ήλιο… Το θέμα είναι να έχουμε κριτικό πνεύμα ώστε να παίρνουμε ότι αξίζει και ωφελεί την ψυχή, να αποφεύγουμε δε ότι μας βλάπτει πνευματικά, όπως η μέλισσα επιλέγει τα άνθη, η όπως πηγαίνουμε στο τριαντάφυλλο αποφεύγοντας το αγκάθι… Και τούτο διότι εμείς οι Χριστιανοί τα πράττουμε όλα με σκοπό την προετοιμασία για άλλη ζωή.

Γ: Άλλωστε δεν βλέπετε ότι ο σπουδαίος και άγιος Βασίλειος υπήρξε ο ικανότερος από τούς συμφοιτητές του; Προσπαθούμε απλώς να έχουμε σωστή ιεράρχηση. Αυτοί που κατηγορούν τη μόρφωση το κάνουν για να κρύβεται μέσα στη γενική απαιδευσία η δική τους κι έτσι να μην ελέγχονται.

 

Δ: Μπορείτε να γίνετε πιο συγκεκριμένοι γύρω από το ποια πρέπει να απορρίπτουμε και ποια να κρατούμε;

Γ: Ότι οδηγεί σε πλάνη γύρω από το Θεό και τον κόσμο η οδηγεί σε είδωλα η αστρολογία και μαντεία, τα πολεμούμε και τα απορρίπτουμε. Κρατούμε όμως την έρευνα γύρω από τον άνθρωπο και τη φύση, γύρω από την ψυχή και τις θεϊκές πραγματικότητες. Δεχόμαστε ότι αφορά στην έρευνα και στη θεωρία. Απορρίπτουμε ότι οδηγεί στους δαίμονες και στην πλάνη και στον βυθό της απώλειας.

Β: Επίσης δίνουμε προσοχή στη λογοτεχνία που έχει ηθική επίδραση πάνω μας επειδή εξυμνεί την αρετή και απορρίπτουμε εκείνη που καλλιεργεί πάθη. Φροντίζουμε η επιστήμη να μην υπηρετεί το ψέμα. Γενικά, αγαπούμε ότι είναι οικείο και συγγενεύει προς την αλήθεια.

Ι: Δεν θα γκρεμίσουμε το σχολείο φυσικά, αλλά δεν πρέπει να επιτρέψουμε το σχολείο να γκρεμίσει την ψυχή. Όταν η ψυχή σωφρονεί δεν προέρχεται καμία ζημιά από την άγνοια της ρητορικής τέχνης, όταν όμως η ψυχή είναι διεφθαρμένη, η βλάβη είναι πολύ μεγάλη, έστω και αν η γλώσσα είναι εξασκημένη· και μάλιστα η βλάβη είναι τόσο χειρότερη, όσο μεγαλύτερη είναι και η ρητορική δύναμη. Διότι όταν η πονηρία συνοδεύεται και από ευφράδεια, κάνει τα πράγματα πολύ χειρότερα από την αμάθεια.

Γ: Την κοσμική γνώση πρέπει να την υποτάξουμε στη θεϊκή, διότι αυτή κατάγεται από τον ουρανό. Η γήινη παιδεία πρέπει να την υπηρετεί κόσμια.

 

Δ: Εκτός από το μορφωτικό έργο ο εκπαιδευτικός ενεργεί γενικότερη αγωγή. Πως θα έπρεπε να βοηθήσει τον νέο ως προς τον χαρακτήρα του;

Β: Τώρα θίγετε ένα θέμα τόσο σημαντικό όσο και παραμελημένο. Χρειάζεται ο νέος να μάθει να ερωτά χωρίς εριστικότητα και να απαντά χωρίς υπεροψία. Να μη διακόπτει τον συνομιλητή του, ούτε να παρεμβάλλει τα δικά του λόγια επιδεικτικά. Αν έχει διδαχτεί κάτι από άλλον να μην το κρύβει σα να ήταν δική του σκέψη, αλλά να φανερώνει τίνος είναι. Πρώτα να εξετάζει μέσα του τι πρόκειται να πει.

Ι: Πρέπει ο δάσκαλος να είναι ελεύθερος εσωτερικά και να έχει το θάρρος της γνώμης του, συγχρόνως δε να είναι συγκαταβατικός όταν αυτό ωφελεί και το απαιτεί η περίσταση. Να είναι συγχρόνως και καλοκάγαθος και αυστηρός. Τίποτε δεν συμβάλλει τόσο στο να πείσει κάποιος τον ακροατή του να δεχτεί τις συμβουλές, όσο το να γνωρίζει ότι αυτές λέγονται με πολλή αγάπη. Μάλλον, όταν υπάρχει αγάπη δεν χρειάζονται πολλές συμβουλές και εντολές.

 

Δ: Ο εκπαιδευτικός έρχεται συνεχώς σε επαφή με τη συμπεριφορά του νέου, η οποία δεν είναι πάντοτε η ενδεδειγμένη. Με ποιο τρόπο πιστεύετε ότι πρέπει ο δάσκαλος να προσεγγίζει τα παραπτώματα των νέων;

Β: Να είναι ευπροσήγορος, ακόμη και όταν πρόκειται να επιτιμήσει, διότι μόνο έτσι γίνεται ευπρόσδεκτος. Τα σφάλματα των νέων πρέπει να διορθώνονται με πατρική ευσπλαχνία και με επιστημονικό λόγο.

 

Δ: Τι εννοείτε με επιστημονικό λόγο;

Β: Δηλαδή κάθε σφάλμα χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση. Άλλοτε είναι καιρός για ταπεινοφροσύνη, άλλοτε για εξουσία, άλλοτε για έλεγχο, άλλοτε για παρηγοριά, πότε για καλωσύνη και πότε για αποτομία κτλ.

Γ: Όπως στα σώματα δεν προσφέρονται η ίδια τροφή και τα ίδια φάρμακα, έτσι και τα ελαττώματα των ανθρώπων δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο. Άλλοι είναι οκνηροί και δυσκίνητοι οπότε χρειάζεται να τούς κεντρίζουμε, ενώ άλλοι είναι θερμόαιμοι και βιαστικοί οπότε χρειάζονται χαλινάρι. Άλλους ωφελεί ο έπαινος και άλλους η επίπληξη, όταν και τα δύο γίνονται την κατάλληλη στιγμή. Άλλους διορθώνει η παρηγοριά και άλλους η επίπληξη.

Ι: Ακόμη, αν μιλήσεις μία φορά και δεν πείσεις, κι αν συμβουλέψεις και δεύτερη και τρίτη και πολλές φορές, μην αποκάμεις να επαναλαμβάνεις τα ίδια λόγια, χωρίς όμως δυσαρέσκεια αλλά χαριτολογώντας.

 

Δ: Πως θα το επιτύχει αυτό; Και ο εκπαιδευτικός άνθρωπος είναι και μπορεί να θυμώσει.

Ι: Βεβαία. Όμως όσο περισσότερο μπορεί ο λόγος πρέπει να είναι λόγος ανθρώπου που διδάσκει μάλλον παρά που ελέγχει, που παιδαγωγεί παρά που τιμωρεί, που βάζει τάξη παρά που διαπομπεύει, που διορθώνει παρά που επεμβαίνει στη ζωή του άλλου. Ο δάσκαλος προ πάντων πρέπει να διδάσκει και να παιδαγωγεί με πραότητα, διότι μία ψυχή που έχει ανάγκη να μάθει, δεν είναι δυνατό να μάθει κάτι ωφέλιμο όταν αυτό προσφέρεται με θρασύτητα και εριστικότητα. Ακόμη κι αν έχει τη διάθεση να προσέξει θα αισθανθεί δύσκολα και δεν θα μάθει τίποτε. Εκείνος που θέλει να μάθει κάτι ωφέλιμο, πριν απ’ όλα τ’ άλλα πρέπει να διάκειται ευμενώς προς τον δάσκαλο. Όπως είναι γνωστό, κανείς δεν αισθάνεται ευχάριστα απέναντι σ’ εκείνον που βρίζει με θράσος.

Β: Να μην είσαι αυστηρός στις επιτιμήσεις και να μην ελέγχεις αμέσως και με εμπάθεια (διότι αυτό είναι αυθάδεια), ούτε να καταδικάζεις τον άλλο για μικρά σφάλματα σαν να είσαι ο ίδιος ακριβοδίκαιος.

Γ: Στον φόβο ανάμιξε την ηπιότητα. Μετρίασε την απειλή με την ελπίδα. Γνωρίζω πως η καλωσύνη επιτυγχάνει πολλά και παρακινεί στην ανάλογη ανταπόδοση.

Ι: Κι αν ακόμη οι έπαινοι δεν είναι απολύτως δίκαιοι, χρησιμοποιούνται κατ’ οικονομίαν, διότι προετοιμάζουν το έδαφος για ν’ ακολουθήσουν τα λόγια μας. Διότι εκείνος που από την αρχή απευθύνει αμέσως συστάσεις που δυσαρεστούν, έχει ως αποτέλεσμα να μην τον ακούν οι αδύνατοι κατά την θέληση. Γενικά, τις προτροπές προς το καλό να τις κάνετε μαζί με επαίνους, διότι έτσι γίνονται και ευπρόσδεκτες, όταν δηλαδή υποκινούμε τον ζήλο αυτών των ίδιων που συμβουλεύουμε.

 

Δ: Καταλαβαίνω ότι δίνετε πολλή σημασία στην ενθάρρυνση.

Ι: Οπωσδήποτε. Εκείνος που δεν κατόρθωσε απολύτως τίποτε γίνεται οκνηρός και χάνει γρήγορα το θάρρος του. Εκείνος όμως που συνειδητοποίησε ότι εκτέλεσε με επιτυχία έστω μία εντολή, παίρνοντας απ’ αυτή θάρρος, θα προχωρήσει με μεγαλύτερο ζήλο προς την πραγματοποίηση και των υπολοίπων.

 

Δ: Σχετικά με τις τιμωρίες τι θα είχατε να πείτε;

Ι:Πρέπει να εξετάζουμε με μεγάλη ακρίβεια και να μην καταδικάζουμε αυτούς που σφάλλουν μόνο από όσα ακούσαμε, ούτε να βγάζουμε αποφάσεις χωρίς αποδείξεις. Δεν είναι μικρή παρηγοριά… το να γνωρίζεις και να συναισθάνεσαι ότι τιμωρείσαι δίκαια.

Β: Κυρίως δεν πρέπει να οργιζόμαστε εναντίον εκείνων που σφάλλουν, διότι αυτό δείχνει εμπάθεια. Ιδιαίτερα να προσέχουμε να μη γινόμαστε πιο αυστηροί όταν έχουν προσβάλει εμάς τούς ίδιους.

 

Δ: Φαντάζομαι θα συνιστάτε και φειδώ στις τιμωρίες.

Ι: Αν το παιδί συνηθίσει να παιδαγωγείται μόνο με την τιμωρία, θα μάθει και να περιφρονεί τις τιμωρίες. Και αν μάθει να περιφρονεί τις τιμωρίες τότε πάνε όλα χαμένα… Επίσης η απειλή τότε είναι αποτελεσματική όταν το παιδί πιστεύει ότι θα πραγματοποιηθεί… Όταν δεις όμως ότι ο φόβος τον ωφέλησε, χαλάρωσε την αυστηρότητα, διότι η ανθρώπινη φύση έχει ανάγκη και από επιείκεια.

Δ: Απορρίπτουμε δηλαδή την παιδαγωγική του φόβου.

Ι: Δεν είναι δυνατό να γίνει κάποιος καλός δια της βίας. Διότι μόλις απαλλαγή από την βία θα επιστρέψει στην κακία του. Εκείνος, όμως, που θα γίνει καλός με την προαίρεσή του θα παραμείνει σταθερός στην αρετή.

 

Δ: Βγάζω το συμπέρασμα ότι δεν σας ενδιαφέρει απλώς και μόνο να εξαλειφθή πάση θυσία η κακή συμπεριφορά, αλλά δίνετε πολλή σημασία στο σεβασμό της προσωπικότητος του παιδιού.

Β: Ναι, διότι πρόκειται για εικόνα Θεού. Για παράδειγμα, όταν μας ρωτά κάτι δεν πρέπει να απαντούμε απρόθυμα, διότι αυτό δείχνει περιφρόνηση προς τον αδελφό μας και έτσι προσβολή προς τον Θεό.

Ι: Άλλο παράδειγμα σεβασμού της προσωπικότητος του μαθητή: Είναι πολύ καλό να κάμεις τη συμβουλή χωρίς να γίνει γνωστή στους άλλους… Μην προσθέτεις πληγή πάνω στις υπάρχουσες πληγές.

 

Δ: Πολλοί μαθητές παραπονούνται πως οι δάσκαλοί τους φέρονται με τρόπο που τούς κάνει ανάξιους σεβασμού.

Ι: Οι αρχόμενοι συνηθίζουν να προσβλέπουν στη συμπεριφορά εκείνων που τούς διοικούν σαν σε αρχέτυπη εικόνα, και να εξομοιώνουν τη συμπεριφορά τους με εκείνων.

Β: Πράγματι, είναι καθοριστική η δύναμη του παραδείγματος. Η αξιοπιστία του δασκάλου καθιστά ευπρόσδεκτο τον λόγο του και προετοιμάζει τούς μαθητές να προσέξουν περισσότερο.

Ι: Εκείνος που διδάσκει άλλους, αν δεν ωφελείται τίποτε άλλο, τουλάχιστον λέγοντας συγκινείται βαθιά, και μάλιστα όταν βλέπει ότι είναι υπεύθυνος γι΄ αυτά για τα οποία επικρίνει τούς άλλους. Ποιο είναι λοιπόν το όφελος της διδασκαλίας όταν δεν διδάσκουμε και δεν διορθώνουμε τούς εαυτούς μας; Ο δάσκαλος πρέπει πρώτα να είναι δάσκαλος του εαυτού του. Όπως ακριβώς ο στρατηγός, αν δεν γίνει προηγουμένως άριστος στρατιώτης, δεν θα μπορέσει ποτέ να γίνει στρατηγός, έτσι και ο δάσκαλος.

 

Δ: Τι θα είχατε να προσθέσετε πριν κλείσουμε;

Ι: Κατι προς τούς εκπαιδευτικούς: Κι αν ακόμη είμαστε δάσκαλοι, ας μην απορρίπτουμε ως ανάξιες λόγου τις συμβουλές των ανωτέρων μας.

Β: Εγώ κάτι προς τούς μαθητές: Κάθε άνθρωπος να πολλαπλασιάσει το χάρισμα που θα αποδειχτεί κατόπιν δοκιμής ότι έχει από τον Θεό, χρησιμοποιώντας το για το καλό και το όφελος των πολλών. Διότι ουδείς είναι αμέτοχος της χρηστότητος του Θεού, κανείς δεν έμεινε χωρίς χαρίσματα.

Γ: Κι εγώ κάτι προς όλους: Η παιδεία είναι αγαθό που πρέπει να μεταδίδεται. Ο αδελφός μου ο Καισάριος, αφού εσπούδασε στην Αλεξάνδρεια κάθε επιστήμη και αρίστευσε, επέστρεψε στην πατρίδα μας για να μεταδώσει και σε άλλους όσα είχε πάρει.

Ι: Μου επιτρέπετε και μία σύντομη δευτερολογία;

 

Δ: Βεβαίως, παρακαλώ.

Ι: Μια έκκληση προς τούς υπεύθυνους: Στούς δασκάλους πρέπει να χορηγούμε με αφθονία τα αναγκαία υλικά αγαθά για να μην αποκάμνουν ούτε να απογοητεύονται.

 

Δ: Σας ευχαριστώ θερμά.

Όλοι Κι εμείς. Ας έχουν όλοι οι εμπλεκόμενοι στην παιδεία την ευλογία του Θεού.

 

Συνέντευξη από τους Τρεις Ιεράρχες

 

 

 

Advertisements

Η σκοπιμότητα του καθεστώτος της πρώην Γιουγκοσλαβίας, προσέδωσε την ελληνική ονομασία ‘’ Μακεδονία’’  στο κράτος των Σκοπίων  

HRSE8pLV1Gyx0OwOxlmH

Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

_____________________

Η ελληνική ονομασία Μακεδονία στο Κρατίδιο των Σκοπίων,  δόθηκε ως ‘’δώρο’’  από το απάνθρωπο και αντίθεο   καθεστώς της τότε κομμουνιστικής Γιουγκοσλαβίας, για να  του προσδώσει εθνικότητα. Η ονομασία Μακεδονία για άλλες σκοπιμότητες δόθηκε στο Κρατίδιο των Σκοπίων.  Η απαράδεκτη αυτή ενέργεια του τότε κομμουνιστικού καθεστώτος, είχε ως αποτέλεσμα την παραχάραξη της αδιαμφισβήτητης ιστορικότητας του ελληνικού ονόματος Μακεδονία.

Την ιστορία μελέτησαν οι τότε κρατούντες της κομμουνιστικής Γιουγκοσλαβίας, οι οποίοι προσέφεραν τόσες μελανές σελίδες στην ιστορία της ανθρωπότητας, με τις αντίθεες και απάνθρωπες δικτατορικές ‘’επιλογές’’ τους;  Δεν πρόσεξαν αυτό που o αρχαίος εκείνος Στράβων αναφέρει ότι ‘’έστιν ουν Ελλάς και η Μακεδονία’’;

Δεν πρόσεξαν ότι ο αρχαίος Σκύλαξ στο έργο του Περίπλους – Περί Μακεδονίας, επαναλαμβάνει για τις πόλεις της Μακεδονίας το αναμφισβήτητο ‘’πόλις Ελληνίς’’. Για παράδειγμα το ‘’Πρώτη πόλις Μακεδονίας Ηράκλειον, Δίον, Πύδνα πόλις Ελληνίς’’ κλπ, δεν το πρόσεξαν;

Έλαβαν υπόψη τους οι Σκοπιανοί παραχαράκτες της Ιστορίας, ότι κατά τους Ολυμπιακούς αγώνες του έτους 496 π.Χ., ο Αλέξανδρος ο Α΄ ‘’εκρίθη τε είναι Έλλην’’ (Ηροδ.5,22), όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Ηρόδοτος, γιατί ως γνωστό ‘’ου βαρβάρων αγωνιστέων είναι τον αγώνα αλλά Ελλήνων’’(Ηροδ.5,22);

Έλαβαν υπόψη τους οι Σκοπιανοί παραχαράκτες της Ιστορίας, αυτό που ανέφερε ο Αλέξανδρος ο Α΄ φθάνοντας στο στρατόπεδο των Ελλήνων ‘’αυτός τε γαρ Έλλην ειμί τωρχαίον’’ (Ηροδ. 9,45), για να συμπληρώσει την έγνοια του για την κοινή πατρίδα Ελλάδα ‘’και αντ’ ελεύθερης δεδουλωμένην ουκ αν εθέλοιμι οράν την Ελλάδα’’;  Μα την ιστορία έλαβαν υπόψη τους ή την υψίστη γι’ αυτούς σκοπιμότητα και έγνοια για το  απάνθρωπο και αντίθεο τότε κομμουνιστικό καθεστώς;

Ελληνικά γράμματα δεν υπήρχαν στα πρώτα νομίσματα της Μακεδονίας επί Αλεξάνδρου του Α΄;  Ο Αριστοτέλης έμαθε τη γλώσσα των Σκοπίων για να διδάξει τον Αλέξανδρο τον Μέγα;  Έλαβαν υπόψη τους οι Σκοπιανοί παραχαράκτες της Ιστορίας, αυτό που ανναφέρει ο Πλούταρχος ότι ‘’Αλέξανδρος παίδας Περσών τρισμυρίοις επιλεξάμενος εκέλευσε γράμματα τε μανθάνειν ελληνικά’’.  Αλήθεια, προβληματίστηκαν γιατί ο Αλέξανδρος ‘’εκέλευσε γράμματα τε μανθάνειν ελληνικά’’; Τι να απαντήσουν, αφού δεν μπορούν να μιλήσουν την γλώσσα του ‘’προγόνου’’ τους οι Σκοπιανοί παραχαράκτες της Ιστορίας.  Αν και οι Σκοπιανοί μπορούν φυσικά να μάθουν Ελληνικά, όπως και οι παίδες των Περσών, αλλά ως ξένη μονάχα γι’ αυτούς γλώσσα.

Η σκοπιμότητα του τότε καθεστώτος της πρώην Γιουγκοσλαβίας προσέδωσε την ελληνική ονομασία ‘’Μακεδονία’’  στο Κρατίδιο των Σκοπίων.  Αυτό ποιος το αμφιβάλλει;  Από τη μια αυτοαπεκαλούντο Γιουγκοσλάβοι και από την άλλη ‘’Μακεδόνες’’. ‘’Αυτός τε γαρ Έλλην ειμί τωρχαίον’’ (Ηροδ. 9,45) είπε ο Αλέξανδρος ο Α΄ φθάνοντας στο στρατόπεδο των Ελλήνων.  Τέτοιοι Μακεδόνες είναι κι οι Σκοπιανοί, ‘’Έλληνες εισί τωρχαίον’’;

Το αναφερόμενον στις Πράξεις των Αποστόλων, ‘’και όραμα δια της νυχτός ώφθη τω Παύλω· ανήρ τις Μακεδών εστώς, παρακαλών αυτόν και λέγων· διαβάς εις Μακεδονίαν βοήθησον ημίν’’(Πραξ.16,9), το πρόσεξαν;   Τα Σκόπια καλεί Μακεδονίαν;  Φυσικά όχι. Μα τι ομιλούμεν περί των Πράξεων των Αποστόλων και του Αποστόλου Παύλου;  Η αιτία  της ονομασίας ‘’ Μακεδονία’’ για το Κρατίδιο των Σκοπίων, ερείδετο στην αλλότριο   σκοπιμότητα του αντίθεου τότε κομμουνιστικού καθεστώτος, από τις Πράξεις των Αποστόλων και τον Απόστολο Παύλο, θα ερείδοντο για την ονομασία αυτή;

Θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθώ και στην  έγνοια του Αγίου Παϊσίου για την Ελληνικότητα της Μακεδονίας.  Κοντά στα χρόνια που  σπουδάζαμε, είχα πληροφορηθεί το ακόλουθο περιστατικό με τον Άγιο Παΐσιο :  ‘’Σέρβος ανώτατος αξιωματικός Ορθόδοξος της πρώην Γιουγκοσλαβίας, τον καιρό του αντίθεου καθεστώτος, επισκέφθηκε τον Άγιο  Παΐσιο και ανάμεσα στα άλλα, ανέφερε ότι τα επεκτατικά σχέδια της πρώην Γιουγκοσλαβίας  έφθαναν μέχρι τη Λάρισα’’, λόγω φυσικά και της ιστορικής παραχάραξης που είχαν προβεί στο θέμα των Σκοπίων.  Ο Άγιος  Παΐσιος παρηγορητικά ανέφερε ότι ‘’με αυτά που θα  συμβούν θα ασχοληθούν με τα δικά τους και όχι με την Ελλάδα’’.

Ενθυμούμαι την άκρα ειρωνεία που αντιμετώπισα τα χρόνια εκείνα, όταν κατόπιν ανέφερα σε κάποιους την παρήγορο ρήση του Αγίου Παϊσίου, για το ότι ‘’θα ασχολούντο με τα δικά τους (οι Γιουγκοσλάβοι) και όχι με την Ελλάδα’’.  Το άρρηκτο του τότε κομμουνιστικού διακρατικού συνοθυλεύματος, δεν επέτρεπε την οποιαδήποτε αμφισβήτηση.  Η επακολουθήσασα διάσπαση της πρώην Γιουγκοσλαβίας, επιβεβαίωσε την αλήθεια των λόγων του Αγίου Γέροντος.

Ίσως κάποιοι θεωρήσουν ανεδαφική και υπερβολική την αναφορά ότι ‘’τα επεκτατικά σχέδια της πρώην Γιουγκοσλαβίας  έφθαναν μέχρι τη Λάρισα’’.  Όμως τούτο αλλοτρόπως επιβεβαιώνεται με αυτό που συνέβηκε τον Αύγουστο του 2017, σε  εκδήλωση των Σκοπιανών για την λεγόμενη ‘’Εθνική Ημέρα της Μακεδονίας’’, στην οποία είχαν παραστεί και στελέχη της κυβέρνησης των Σκοπίων, όπου προβλήθηκε το φτιαχτό ιδεολόγημα της ‘’Μεγάλης Μακεδονίας’’, με αποκορύφωμα την επίδειξη χάρτη που έφθανε μέχρι τη Λάρισα.

Πολλά μέσα ενημέρωσης τις ημέρες εκείνες αναφέρθηκαν στην προκλητική αυτή εκδήλωση των Σκοπιανών. Αναφέρω ενδεικτικά  αυτό που έγραφε το ‘’Πρώτο θέμα’’ (27 Αυγούστου 2017) με τίτλο ‘’Τα Σκόπια έφτιαξαν χάρτη μέχρι τη Λάρισα’’. Η παρουσία του χάρτη αυτού έγινε κατά την εκδήλωση των Σκοπιανών για την λεγόμενη ‘’Εθνική Ημέρα της Μακεδονίας’’.  Αποτέλεσμα της προκλητικής στάσης των ήταν η δηλωθείσα πρόθεση της Ελλάδας να προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο  για το θέμα τούτο.

Η ελληνική ονομασία ‘’Μακεδονία’’ για το κράτος των Σκοπίων δεν είναι το αποτέλεσμα της εθνικής αυτοσυνειδησίας του λαού των Σκοπίων, αλλά  το σκόπιμο ‘’δώρο’’ από το απάνθρωπο και αντίθεο κομμουνιστικό καθεστώς της τότε Γιουγκοσλαβίας, στην προσπάθειά του να προσδώσει εθνικότητα στο Κρατίδιο των Σκοπίων.  Είναι απαράδεκτη η λύση του Σκοπιανού προβλήματος με ονομασία που να εμπεριέχει το ελληνικό όνομα ‘’Μακεδονία’’  για το κράτος των Σκοπίων.

ΠΗΓΗ.ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ