H IΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΕΟΡΤΩΝ ΚΑΙ  Η ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ  ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ.

article_22884_104496

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ

http://www.amen.gr/article/h-istoria-tis-apodosis-ton-eorton-kai-i-eorti-tis-apodosis-tis-koimiseos-tis-theotokou

Επιμέλεια: πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

Με τη λέξη απόδοση πολλά εννοούνται σήμερα: αποδίδω ευθύνες σε κάποιον, οι καταθέσεις μου στην τράπεζα αποδίδουν κάποια κέρδη, μία προσπάθειά μου αποδίδει καρπούς. Στην εκκλησιαστική γλώσσα σημαίνει την μετά πάροδο οκτώ συνήθως ημερών επανάληψη της εορτής που μ’ αυτόν τον τρόπο η διάρκειά της παρατείνεται μεθεορτίως, μέχρις αυτή την ημέρα. Αυτό σημαίνει ότι ο εορτασμός δεν είναι στιγμιαίος.

Σύντομα ιστορικά στοιχεία για την καθιέρωση της Απόδοσης των εορτών

Με ρητή διάταξη του Μωσαϊκού Νόμου, οι μεγάλες Ισραηλιτικές εορτές διαρκούσαν 8 ημέρες. (Έξοδος 2/β: 15-19, Λευϊτικό 23/κγ: 36-39 και Αριθμοί 29/κθ: 35). Αυτή τη συνήθεια την κληρονόμησε και η Χριστιανική λατρεία. Πρώτη μαρτυρία περί παράτασης Χριστιανικής γιορτής για οκταήμερο, παρέχεται από τον Ευσέβιο, και πρόκειται για τα εγκαίνια των βασιλικών Τύρου και Ιεροσολύμων (355). Αυτό όμως ήταν κάποιο έκτακτο γεγονός. Πάντως πολύ ενωρίς επικρατούσε η συνήθεια, (τουλάχιστον στην Εκκλησία των Ιεροσολύμων), να παρατείνεται ο εορτασμός των μεγάλων Χριστιανικών εορτών του Πάσχα, των Επιφανείων και της Πεντηκοστής για οκτώ ημέρες.

Κατά την μαρτυρία της Αιθερίας (τέλος Δ΄ αιώνα), κατά τις οκτώ ημέρες της εβδομάδος του Πάσχα τελούντο καθημερινές Λειτουργίες. Τη Δευτέρα και Τρίτη στο Μαρτύριο, την Τετάρτη στον Ελαιώνα, την Πέμπτη στην Ανάσταση, την Παρασκευή στην Αγία Σιών, το Σάββατο στον Σταυρό και την Κυριακή και πάλι στο Μαρτύριο. (Itinerarium 39, έκδ. H. Pétré, Ethérie, Journal de Voyage, Sources Chrétiennes 21, Paris 1948, σ. 242).

Παρόμοια συνέβαιναν και κατά τις οκτώ ημέρες μετά την εορτή των Επιφανείων, με Λειτουργίες και τελετές στα διάφορα προσκυνήματα της αγίας Πόλεως, με ιδιάζουσα λαμπρότητα και Εκκλησιαστική πομπή («Ac sic ergo per octo dies haec omnis laetitia et is hornatus celebratur in omnibus locis sanctis», Itinerarium 25, όπου και πριν, σ. 204). Τα ίδια γίνονταν και στη Βηθλεέμ κατ’ αυτή την περίοδο. (Itinerarium 25, όπου και πριν, σ. 206).

Η πράξη της Μητέρας των Εκκλησιών, γρήγορα διαδόθηκε στην Ανατολή και τη Δύση. Ήδη η Αιθερία, μαρτυρεί, ότι και στην πατρίδα της, με τον ίδιο τρόπο εορταζόταν το οκταήμερο του Πάσχα (Itinerarium 25, όπου και πριν, σ. 241). Πράγματι, κατά το Missale Mosarabicum, καθορίζεται η διάρκεια της εορτής του Πάσχα σε επτά ημέρες και ο ιερός Αυγουστίνος γνωρίζει την πράξη αυτή στις Εκκλησίες της Αφρικής. Μάλιστα την αποκαλεί «παλιά εκκλησιαστική συνήθεια» (Epist. 55, PL 33, 204 – 223).

Στην Ανατολή οι ημέρες της «Διακαινησίμου» εβδομάδος θεωρούνταν ως «μία και η αυτή λαμπροφόρος ημέρα της Αναστάσεως». Μάλιστα Εκκλησιαστικοί κανόνες και πολιτικοί νόμοι (Πενθέκτης κανόνας ΞΣΤ’, Βαλεντινιανού ΙΙ [389]) επέβαλλαν την αργία για να μπορεί ο λαός να πηγαίνει στους ναούς. Διαρκούσε όμως η εορτή αυτή για σαράντα μέρες, μέχρι της αποδόσεώς της, την Τετάρτη πριν από την Αναλήψη, κατά την οποία ψαλλόταν όλη η αναστάσιμη ακολουθία του Πάσχα. Και έτσι «αποδιδόταν» η γιορτή.

Η γιορτή των Θεοφανίων, ακολουθούμενη στην Ανατολή από τη σύναξη τού Προδρόμου, διαρκούσε (κατά τον ίδιο τρόπο) επί οκτώ ημέρες, αποδιδόμενη την 14η Ιανουαρίου. Στα Δυτικά λειτουργικά βιβλία βρίσκονται ίχνη του οκταήμερου εορτασμού μόνο μετά τον Η’ αιώνα, ενώ στη Ρώμη μέχρι του ΙΒ’ αιώνα η γιορτή διαρκούσε τρεις μόνο ημέρες.

Η άλλη μεγάλη παλιά γιορτή της Πεντηκοστής, ακολουθούμενη από τη γιορτή του Αγίου Πνεύματος, εορτάζεται ομοίως επί οκτώ ημέρες, ολοκληρώνοντας τον κύκλο των κινητών εορτών του έτους, μαζί με την Κυριακή μνήμης των Αγίων Πάντων. Στη δύση στο Γελασιανό ήδη ευχολόγιο (ΣΤ’ αιώνας) απαντούν «orationes ad vesperas intra octavas pentecostes», αλλά ήδη από τον Ε’ αιώνα ήταν στην Ανατολή και τη Δύση γνωστός ο οκταήμερος εορτασμός της εορτής. Ο Αμαλάριος μαρτυράει, ότι κάθε μία από τις  των επτά ημέρες που ακολουθούσαν,  ήταν αφιερωμένη προς τιμήν των επτά χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος. Και ολοκληρωνόταν η γιορτή κατά τον γαλλικανικό τύπο, το μετά απ’ αυτή Σάββατο ή την Κυριακή, ή το αργότερο μέσω της εορτής της Αγίας Τριάδος.

Κατά μίμηση των εορτών αυτών και οι νεότερες δεσποτικές και θεομητορικές εορτές ακολουθήθηκαν από οκταήμερο εορτασμό, που ολοκληρωνόταν μέσω απόδοσης. Το μήκος όμως αυτού του μετά την εορτή εορτασμού, προσδιορίζεται εκάστοτε είτε από τυχόν άλλη γιορτή που ακολουθεί, είτε από τη σύμπτωση κάποιων απ’ αυτών, στην περίοδο του Τριωδίου. Έτσι η γιορτή των Γενεσίων της Θεοτόκου (8 Σεπτεμβρίου) αποδίδεται την 12η, λόγω της εορτής της Υψώσεως του τιμίου Σταύρου που πλησιάζει, η οποία πάλι αποδίδεται κανονικά την 21η Σεπτεμβρίου.

Η γιορτή των Εισοδίων διαρκεί από την 21η μέχρι την 25η Νοεμβρίου, των Χριστουγέννων από την 25η μέχρι την 31η Δεκεμβρίου και της Μεταμορφώσεως από την 6η μέχρι της 13η Αύγουστου. Η θεομητορική γιορτή της Υπαπαντής, εάν μεν συμπέσει στην Τεσσαρακοστή, αποδίδεται αυθημερόν, εάν όμως προηγηθεί απ’ αυτή, τότε οι ημέρες του εορτασμού και η απόδοση εξαρτώνται από το πόσο κοντά είναι προς εκείνη. Η γιορτή του ευαγγελισμού αποδίδεται αυθημερόν, συμπληρωνόμενη στις 26, δηλαδή στη Σύναξη του Αρχαγγέλου Γαβριήλ. Σημειωτέον όμως ότι η διάρκεια του εορτασμού κάθε μίας από αυτές τις γιορτές, ποίκιλλε σε διάφορες εποχές και κατά τα διάφορα Τυπικά. Το Τυπικό επί παραδείγμα της Ευεργέτιδος (ΙΑ’ αιώνας) τοποθετεί την απόδοση της Υψώσεως στις 15 Σεπτεμβρίου, των Εισοδίων στις 23 Νοεμβρίου, των Επιφανειών στις 13 Ιανουαρίου και της Υπαπαντής στις 6 Φεβρουαρίου. Μεγαλύτερες διακυμάνσεις γνώρισε η διάρκεια της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Στην Εκκλησία των Ιεροσολύμων απεδίδετο στις 22, στη μονή του Στουδίου στις 18, σε άλλες Κωνσταντινουπολίτικες μονές στις 23, αλλά και στις 28 Αυγούστου, όπως συνέβαινε και στο Άγιο Όρος «δια το είναι ταύτην (την Θεοτόκον) και γνωρίζεσθαι προστάτιν κατ’ εξοχήν αυτού». Τέλος, ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β΄ ο Παλαιολόγος (1282-1328) όρισε να εορτάζεται η γιορτή αυτή καθ’ όλο τον Αύγουστο από 1η μέχρι και της 31η του μήνα.

Με όμοιο τρόπο κατά τη διαμόρφωση του Πεντηκοσταρίου οι ενδιάμεσες σ’ αυτό κινητές γιορτές ακολουθούνται από διαφορετικό αριθμό μεθεορτίων ημερών, και αποδίδονται στην τελευταία μέρα τους.(Ι.Φουντούλης. Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, τόμ. 2.)

Απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου

Η 23η Αυγούστου  είναι αφιερωμένη από την  Αγία μας Εκκλησία στην απόδοση της γιορτής της Κοίμησης της Υπεραγίας Θεοτόκου, που σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, είναι γνωστή στον ευρύτερο ελληνικό χώρο ως  τα εννιάμερα της Παναγίας.

Ασφαλώς, από θεολογικής και λειτουργικής απόψεως, αυτό που τελείται σήμερα δεν είναι εννεαήμερο μνημόσυνο για την Παναγία, αφού η μητέρα του Κυρίου «μετέστη προς την ζωήν, μήτηρ υπάρχουσα της ζωής» και πρεσβεύει για τη δική μας σωτηρία και, συνεπώς, δεν νοείται τέλεση μνημοσύνου υπέρ αναπαύσεως της ψυχής της.

Σύμφωνα με την τυπική διάταξη των ιερών ακολουθιών, κατά την εορτή της απόδοσης, της ημέρας δηλαδή που κλείνει ο κύκλος εορτασμού της Κοιμήσεως,  τελείται η ίδια ακολουθία με αυτήν της 15ης Αυγούστου, κάτι που συμβαίνει σε όλες τις περιπτώσεις των μεγάλων δεσποτικών και θεομητορικών γιορτών.

– Ιδιαίτερη εντύπωση μας  προκαλεί η απόδοση στις 23 κι όχι στις 22 Αυγούστου.(κάτι ανάλογο συμβαίνει και των Θεοφανίων)

– Από το ΤΜΕ επιλέγονται αναγνώσματα της Θεοτόκου (Θ.Λειτουργίας) σε αντίθεση με άλλες αποδόσεις όπου «προτιμά» τα της ημέρας.
(Αν υπήρχε διπλή ανάγνωση δε θα υπήρχε βέβαια θέμα επιλογής)
Η τιμητική προσκύνηση της Παναγίας
Στην  Ευαγγελική περικοπή της εορτής , αναφέρεται σε δύο περιστατικά στα οποία πρωταγωνίστησε ο Κύριος. Το πρώτο είναι η συνάντησή Του με τις αδελφές του Λαζάρου Μάρθα και Μαρία στο σπίτι τους στην Βηθανία. Κατά τη συνάντηση αυτή η μεν Μαρία εγκατέλειψε όλες τις ασχολίες της και κάθισε στα πόδια Του για ν’ ακούσει τη διδασκαλία Του, η δε Μάρθα έκανε τα πάντα για να Τον περιποιηθεί. Μάλιστα, διαμαρτυρήθηκε στον Κύριο γιατί Εκείνος έδειξε να αδιαφορεί για το γεγονός ότι η αδελφή της δεν την βοηθούσε. Ο Χριστός τής επεσήμανε ότι δεν πρέπει να μεριμνούμε για πολλά και δευτερεύοντα πράγματα, αλλά μόνο για το αγαθό.

Το επόμενο περιστατικό αναφέρεται στην φωνή που μία άγνωστη γυναίκα έβγαλε, μετά το κήρυγμα του Κυρίου στον λαό, προφανώς επηρεασμένη από το βάθος του περιεχομένου του, η οποία μακάρισε την μητέρα του Ιησού, που Τον γέννησε και Τον θήλασε. Και η μητέρα εκείνη δεν ήταν άλλη από την Υπεραγία Θεοτόκο.

« Σύμφωνα με τον Όσιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό, «τιμούμε την Παναγία επειδή είναι η Μητέρα του Θεού. Δεν την τιμούμε μεμονωμένα, αλλά λόγω της σχέσης της με τον Χριστό. Έτσι, η τιμή που δείχνουμε στην Θεοτόκο, όχι μόνο δε μειώνει την λατρεία μας προς τον Θεό, αλλά έχει ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα: όσο περισσότερο τιμούμε την Θεοτόκο, τόσο περισσότερο συνειδητοποιούμε την μεγαλειότητα του Υιού της, επειδή τιμούμε τη Μητέρα ακριβώς λόγω του Υιού»( Κάλλιστος Ware, «Η Ορθόδοξη Εκκλησία», σελ. 408 – 409)

«Η έξαρση της τιμητικής προσκύνησης της Παναγίας, ως μεμονωμένου προσώπου, ανεξαρτήτως του Υιού της, συνιστά αίρεση μέσα στην Εκκλησία. Είναι δε, μία από τις βασικές δογματικές διαφορές της Ορθοδόξου Εκκλησίας από την Ρωμαιοκαθολική ομολογία, η οποία υπερτιμά την Θεοτόκο, δημιουργώντας ολόκληρη καινοφανή «θεολογία», τη λεγόμενη Μαριολατρεία, αποδίδοντας σ’ αυτήν ιδιότητες που δεν έχει, όπως, π.χ. η άσπορος σύλληψις. Η Παναγία εξαρτάται αποκλειστικά από τον Κύριο και υπάρχει και τιμάται μέσα στην Εκκλησία σε απόλυτη συνάρτηση μαζί Του. Και αυτό συμβαίνει γιατί «η Παναγία αφοσιώθηκε στην έμπρακτη εφαρμογή του νόμου του Θεού και δεν παρέβηκε ποτέ το θέλημά Του. Για τον λόγο αυτό, πριν ακόμη φανερώσει σωματικά τον Θεό στους ανθρώπους, Τον αποτύπωσε και Τον απεικόνισε πρώτα με τα ίδια τα έργα της πάνω στον εαυτό της. Τηρώντας σε τέτοιο βαθμό και με απόλυτη ακρίβεια τις Θείες εντολές, ολοκληρώθηκε ως πρόσωπο και έγινε μέτοχος στη Θεία ζωή. Την Παναγία, που ήταν άσπιλη και άχραντη, διάλεξε ο Θεός ως ναό για τον εαυτό Του προτιμώντας την από όλη την κτίση. Με την εκούσια αποδοχή του Θείου θελήματος η Παναγία ξεπέρασε κάθε κορυφή αγιότητας. Γι’ αυτό ο Θεός όχι μόνο την αποκάλεσε τιμητικά μητέρα, αλλά την έκανε πραγματικά Μητέρα Του. Η υπερβολή της αγιότητας καταξίωσε την Παναγία να γίνει μητέρα του Θεού…»(Μαρία Αλεξοπούλου, «Θεοδρομία», Τεύχος 7, Ιούλιος – Σεπτέμβριος 2000, σελ. 48)».

Ο άλλος βασικός λόγος της τιμητικής προσκύνησης της Παναγίας, είναι το γεγονός ότι η Παρθένος άνοιξε τους ουρανούς για εμάς τους γήινους ανθρώπους. Ακούμε, κατά τη διάρκεια της ακολουθίας των Χαιρετισμών, να επιβεβαιώνεται εμφαντικά αυτή η αλήθεια: «Χαίρε, κλίμαξ επουράνιε, δι’ ης κατέβη ο Θεός. Χαίρε, γέφυρα μετάγουσα τους εκ γης προς ουρανόν. Χαίρε ότι τα ουράνια συναγάλλεται τη γη. Χαίρε, ότι τα επίγεια συγχορεύει ουρανοίς».

Στο πρόσωπο της Κυρίας των Αγγέλων ο Θεός φανέρωσε στον άνθρωπο ότι πλησίαζε η ώρα να ανεβεί και πάλι στην παραδείσια μακαριότητα, υποδεικνύοντάς του μια μυστική κλίμακα, την οποία θα μπορούσε να ανέλθει με ασφάλεια, αφού Εκείνος θα την στερέωνε ασάλευτα με την δική Του κάθοδο. Κλίμακα θαυμαστή γίνεται η Θεοτόκος, με την ατίμητη και δυσερμήνευτη για την ανθρώπινη ιδιοτέλεια προσφορά της ζωής της στον Θεό και στον άνθρωπο. Η προσφορά της ήταν η θυσία της ζωής της σ’ ένα έργο υπέρλογο και μεγαλειώδες, στο έργο της κένωσης του Θεού για την κατά χάρη θέωση του ανθρώπου. Και ο Θεός την χρησιμοποιεί σαν σκάλα για την κάθοδό Του στην ανθρώπινη φτώχεια. Την καθιστά θρόνο της επίγειας ταπείνωσής Του. Μετατρέπει την ταπεινή γαστέρα της σε παλάτι ευρυχωρότερο του ουρανού. Ανυψώνει την Κεχαριτωμένη στην υπέρλαμπρη δόξα της Μητέρας του Θεού. Μητέρας του ελέους και της στοργής, της καταλλαγής και της συμφιλίωσης των άνω και των κάτω. Μητέρας των γήινων ανθρώπων και βασίλισσας των Αγγέλων. Αυτή είναι η μυστική κλίμακα για τα ουράνια δώματα.

(ΠΗΓΗ. Η τιμητική προσκύνηση της Υπεραγίας Θεοτόκο .Απο την ιστοσελίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος)

Η Απόδοσις της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο  Πατριαρχείο Ιεροσολύμων

123 111111111 article_10317_1949 article_10317_1950 article_10317_1951 article_10317_1953

Στις  23ην Αυγούστου/5ην Σεπτεμβρίου γιορτάζεται από  το  Πατριαρχείο Ιεροσολύμων η «Απόδοσις της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου», ήτοι η συμπλήρωση του διαστήματος οκτώ ημερών, κατά τας οποίας ψάλλονταν  τροπάρια της Θεομητορικής αυτής εορτής.

Κατά την ημέρα αυτή  της Αποδόσεως της εορτής, σύμφωνα με την τάξη του Πατριαρχείου, η εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, η οποία  φυλάσσεται  στο Θεομητορικό Μνήμα, μεταφέρεται με λιτανεία  στο παρεκκλήσιο –Μετόχιο της Γεθσημανή, που βρίσκεται στην αυλή του Ναού της Αναστάσεως, αφού προηγηθεί  Θεία Λειτουργία .Κατά την διάρκεια της λιτανείας γίνονται τρείς στάσεις με δεήσεις μπροστά στις Μονές   του αγίου Στεφάνου εκτός των Τειχών και των αγίων και δικαίων Θεοπατόρων Ιωακείμ και Άννης, του Πραιτωρίου, του Αγίου Χαραλάμπους και της Σεϊδανάγιας εντός των Τειχών.

Μηνύματα από την εορτή της Κοιμήσεως από τις  ομιλίες του Οικουμενικού Πατριάρχη στην Παναγία Σουμελά.

Α.Αύγουστος 2010

«Π α ν η γ υ ρ ι ζ ε τ ω σ α ν  ο ι  θ ε ο φ ρ ο ν ε ς»!

Με τα λόγια αυτά, Ιερώτατοι αδελφοί Αρχιερείς, Ευλαβέστατοι λοιποί κληρικοί…..και ευλογημένα τέκνα της Εκκλησίας, ο Άγιος Κοσμάς ο Μελωδός μας παρακινεί να πανηγυρίσουμε την πάνσεπτον Κοίμησιν και ιεράν εις ουρανούς Μετάστασιν της Παναγίας Θεομήτορος!

«Πανηγυριζέτωσαν οἱ θεόφρονες»!

Όσοι πιστεύουν εις τον Χριστόν, όσοι προσκυνούν την πανύμνητον Δέσποιναν Μαρίαν ως αληθή Θεοτόκον, όσοι αισθάνονται τέκνα της, κατά την υιοθεσίαν που μας χαρίζει ο Υιός της, ας πανηγυρίζουν σήμερον! Διότι αυτή, η οποία «εν τη Γεννήσει την παρθενίαν εφύλαξε», κατά την σημερινήν Κοίμησίν της δεν εγκατέλειψε τον κόσμον, αλλ’ ως Κυρία του κόσμου και Παντάνασσα, Παντοβασίλισσα -όπως θα έλεγαν οι Τριγλιανοί-, φέρει ενώπιον του Θρόνου του Υιού της όλον τον κόσμον, δεομένη απαύστως υπέρ όλων των ανθρώπων. Εκείνη που είναι ο «κόσμος» του κόσμου, δηλαδή το στολίδι και η ευπρέπεια όλης της Δημιουργίας, γίνεται μεσίτρια του κόσμου προς τον Οικτίρμονα Θεόν, και μεταβιβάζει τον πόνον του κόσμου, την αγωνίαν του κόσμου, τον φόβον του κόσμου, την ανάγκην του κόσμου, αλλά και την ελπίδα και τον πόθον του κόσμου εις τον Σωτήρα του κόσμου, ο Οποίος την τιμά ως Μητέρα Του και επακούει ευχαρίστως των μητρικών πρεσβειών και ικεσιών της! «Πανηγυριζέτωσαν, λοιπόν, οι θεόφρονες», διότι η Παναγία είναι για πάντα δική μας! «Τεμέτερον Παναΐαν τρανέσσαν»!

Β.Αύγουστος 2015.

…..«εν κυμβάλοις ηχήσωμεν, εν ωδαίς αλαλάξωμεν, εορτήν εξόδιον προεξάρχοντες και επιτύμβια άσματα φαιδρώς εκβοήσωμεν» προς την Παναγία μας, την Μητέρα μας, μαζί με τας αγίας ουρανίους δυνάμεις και τα ανά πάσαν την οικουμένην συστήματα των ευσεβώς συνεορταζόντων αδελφών μας! Δεν είναι «ξόδι» προς τον θάνατο το σημερινό. Είναι εξόδιος πομπή παγχαρμόσυνη, που καταλήγει στην Πηγή της ζωής και της χαράς, στην Πηγή του φωτός και της αιωνίου μακαριότητος, δηλαδή στον Ιησού Χριστό.
Β.Αύγουστος 2013

…«Πάσχα ιερόν ημίν σήμερον αναδέδεικται». Αυτό το καλοκαιρινό Πάσχα, η Κοίμησις της Θεοτόκου. Και είναι όντως π α σ χ α.

Είναι α ν α σ τ α σ ι ς. Μετέστη προς την Ζωήν, η Μήτηρ της Ζωής, η κατά σάρκα Μήτηρ του Αναστάντος Κυρίου. Και αντί λύπης διά την κοίμησίν της, τα πάντα πεπλήρωται χαράς και φωτός και αναστάσεως.

..Εις την ε ι κ ο ν α  της σημερινής εορτής της Κοιμήσεως εικονίζεται η Παναγία, περιστοιχιζομένη υπό των θείων Αποστόλων, και του Υιού της παραλαμβάνοντος την ψυχήν της. «Σην κορφήν κάθεται ο Χριστός, η Παναγιά ση᾽ ρίζαν, σ᾽ άκρας κάθουν οι Άγγελοι, σα φύλλα οι Προφητάδες». Καί όπως η φυσική μητέρα μας προσπαθεί να εκπληρώση κάθε επιθυμίαν του παιδιού της, έτσι και η Παναγία από εκεί, από τους ουρανούς, εκπληρώνει πάσαν καλήν επιθυμίαν μας.

…………..

Η Παναγία μ ε τ ε σ τ η προς την Ζωήν!

Καί πρεσβεύει και μεσιτεύει και ικετεύει και παρακαλεί τον Υιόν Της υπέρ ημών!

Καί αδεται παντού και πάντοτε ο νικητήριος π α ι α ν  της Σοφίας, της Δυνάμεως και της Ειρήνης του Θεού, το  Χριστός Ανέστη!

..

Η Μήτηρ της Ζωής πρεσβεύει και νικά διά της μητρικής αγάπης και στοργής της!

Ας μιμηθούμε κατά το ανθρωπίνως δυνατόν το παράδειγμά της και την Εικόνα της, παραδιδούσης το πνεύμα εις τον Κύριον και Θεόν της, διά να εύρωμεν χάριν και έλεος όταν θα συναντηθούμε εις την ουράνιον Γαλιλαίαν και θα ιδούμε το Πρόσωπον του απροσωπολήπτου Κυρίου, «καθώς εστι» δίκαιος και αληθινός και κρίνων και αγαπών και σώζων.

Είθε όλοι να αξιωθώμεν αυτής της μοναδικής χ α ρ α ς  «εν τη Χώρα των ζώντων».

Μέχρι τότε, απευθύνουμε εις την Παναγίαν, σήμερα και πάντοτε, με ένα στόμα και μία καρδιά, την «Μυστική Παράκλησι» του Μεσολογγίτου ποιητού Κωστή Παλαμά:
«Δέσποινα,
κανένα φόρεμα τή γύμνια μου
δέ φθάνει νά σκεπάσει,

Πρόστρεξε, Μυροφόρα,
μονάχα εσένα πίστεψα,
καί λάτρεψα μονάχα εσένα,
από τά πρωτινά γλυκοχαράματα
κι᾿ ως τώρα στά αιματοστάλαχτα
μιας ωργισμένης δύσης.

Δέσποινα, στήριξέ με εσύ
και μη μ᾽ αφήσεις…….». Αμήν.
Γ.Αύγουστος 2012.

… Δεκαπενταύγουστος!… Πάνδημος Θεομητορική πανήγυρις!… Συναγερμός γης και ουρανού!.. Η Παναγία. Παραδίδει το πνεύμα στα πανάγια χέρια του Υιού της και εμπιστεύεται το χοικόν σώμα Της εις το οικείον χώμα της Γεθσημανή. Καταπαύσεως ημέρα δι’ Εκείνην που εβάστασεν εν Αγίω Πνεύματι το μοναδικόν βάρος της Θεογονίας, την ευθύνην της συνεργασίας του κτίσματος με τον Κτίστην διά την ανάπλασιν του ανθρώπου και την σωτηρίαν του κόσμου. Αναπαύσεως ημέρα δι’ Εκείνην που εχάρισε την ανάπαυσιν και την χαράν εις την ανθρωπότητα. Τελειώσεως ημέρα δι’ Εκείνην που μας άνοιξε την οδόν της εν Χριστώ τω Υιώ Της τελειώσεως. Διαβάσεως ημέρα «εκ θανάτου προς ζωήν και εκ γης προς ουρανόν», Εκείνης που έκαμεν ουρανόν την γην διά του αχράντου τόκου Της και εγένετο «γέφυρα μετάγουσα τους εκ γης προς ουρανόν». Πάσχα ιερόν και άγιον δι’ Εκείνην που έπιε μέχρι τελευταίας ρανίδος το ποτήριον του Πάθους, του Σταυρού και του τριημέρου θανάτου του Υιού Της και διήλθε την καρδίαν Της ρομφαία, αλλά και πρώτη κατόπιν εδέχθη τον ειρηναίον και χαροποιόν του Αναστάντος ασπασμόν και πρώτη εφωτίσθη από το απρόσιτον φως της Αναστάσεως!
Καμπάνες μεγαλόφωνες εις όλον τον κόσμον δονούν τους αιθέρας και συνεγείρουν τους πιστούς εις πανήγυριν δημοτελή, και ευφροσύνην εόρτιον!

…Ευσεβείς συμπανηγυρισταί!

Ας έλθωμεν ήδη εις την υπόθεσιν της εορτής, η οποία μας έφερεν εδώ εις Όρος υψηλόν και άγιον, μεταξύ ουρανού και γης! Ας σιγήση κάθε βέβηλος φωνή! Ας παύση κάθε αμαρτωλή παραχορδία! Ας σταματήση κάθε ματαιόσπουδος κίνησις! «Σχολάσατε και γνώτε» οι πάντες, της μακαρίας Παρθένου την ένδοξον αναχώρησιν! Ανοίξατε τα όμματα της ψυχής και τα ώτα της καρδίας διά της πίστεως, προκειμένου να λάβετε αίσθησιν του μεγαλείου της Παναγίας! Η δόξα Αυτής, πάντοτε «ευκλεής, θεοφεγγέσιν εκλάμπουσα χάρισι», σήμερον, εις την Κοίμησίν Της, κορυφούται απείρως• θαμβώνει τον ήλιον! Διάχρυσον και θεαυγές το Θεοδόχον σώμα, καταστόλιστον με το σύνολον της ανθρωπίνης αρετής, παραδίδεται επισήμως πάντιμον, μαζί με την αγίαν και αξιόθεον ψυχήν της Μαριάμ, εις τον επιθυμήσαντα του κάλλους Της Βασιλέα των όλων. Είναι αληθές και αναντίρρητον ότι «νενίκηνται της φύσεως οι όροι» εις την μοναδικήν περίπτωσιν της Παναγίας. «Παρθενεύει γαρ τόκος και ζωήν προμνηστεύεται θάνατος».
Σήμαντρα γλυκύλαλα συναθροίζουν ήδη τον θεόφρονα λαόν εις σύναξιν λειτουργικήν, και κοινωνίαν χάριτος και ευλογίας Θεομητορικής, εις κάθε γωνίαν της γης! Άνθρωποι και Άγγελοι συγχορεύουν μυστικώς, προσκυνούν από κοινού την κοινήν των Κυρίαν και Δέσποιναν, και λιτανεύοντες «το θεοδόχον και ακραιφνέστατον σώμα προπέμπουσιν» εις τον ξενοδόχον τάφον, γεμάτοι από δέος! Εδώ ειδικώς εις τον αγιοτόκον και αγιοτρόφον Πόντον, εις την σημερινήν Θεομητορικήν λιτανείαν, «κ’ η Σουμελά κι ο Βαζελώντς κι ο Περιστερεώτας, πάγνε ιμπροστά και ευλογούν, παγν’ από πισ’ και κλαίγνε»! Φωναί ιεραί ύμνων εξοδίων και λυρικών τεχνουργημάτων της πίστεως απευθύνονται από χείλη κεκαθαρμένα και αγιασμένα προς την πανύμνητον Παντάνασσαν! Ρητόρων θεολόγων στόματα ρητορεύουν θεομητροπρεπή εγκώμια. Όμματα ευσεβή ατενίζουν με θάμβος επάνω εις τον νεκρικόν κράββατον την ευρυχωροτέραν των ουρανών. Γόνατα ευλαβείας κάμπτονται προσκυνητικώς ενώπιον της Υπερμάχου Στρατηγού, που κρατεί διαχρονικώς ορθήν και ζώσαν την ψυχήν του ευσεβούς Γένους των Ορθοδόξων. Άνθη αμώμου ευσεβείας κατατίθενται ενώπιον της ζωαρχικής σορού της Κεχαριτωμένης. Λαμπάδες ορθοδόξου φρονήματος ανάπτονται φαιδραί εμπρός εις την σεβασμίαν εικόνα της αθανάτου Κοιμήσεως. Θυμιάματα αφοσιώσεως και μύρα ελπίδος ακαταισχύντου ευωδιάζουν εις την νεκροπομπήν της Θεόπαιδος. Δάκρυα διφυή, χαράς και λύπης εξ ίσου, θερμά και καρδιοστάλακτα, καταχέονται εις τους αχράντους πόδας της Μητέρας του Θεού, η οποία είναι και ιδική μας Μητέρα. Καί δη δισσώς, Μητέρα ημών και του Γένους μας, σύμφωνα με τον πονεμένον ποιητήν, ο οποίος Την θέλει: «Μάννα του Πλάστη μια φορά, και δυό φορές δική μου. Γιατί έχεις δυό φορές παιδί εκείνον οπού κλαίει»! Καί η Ρωμηοσύνη έχει πολύ κλαύσει εις το παρελθόν και εξακολουθεί να έχη πολλούς λόγους να κλαίη!… Μυστικοί ψιθυρισμοί αιτημάτων πολλών απευθύνονται από κατανενυγμένας καρδίας προς την Μεσίτριάν μας προς τον Θεόν, με ασφαλή την ελπίδα της φιλοστόργου από μέρους Της ανταποκρίσεως.

Παντού «ήχος καθαρός εορταζόντων» θεοφρόνων, που συναντώνται σήμερον με το Μυστήριον της πολυυμνήτου Θεοτόκου, η οποία και καθ’ εαυτήν συνιστά ουσιαστικώς μίαν τρανωτάτην φανέρωσιν του μεγάλου Μυστηρίου της αγάπης του Θεού διά τον άνθρωπον, και του εις αυτήν ανταποκρινομένου ανθρώπου διά τον Θεόν.

…. Αδελφοί και τέκνα εν Κυρίω!

Το μυστήριον τούτο προσκυνούντες με πίστιν και ευλάβειαν σήμερον, ας χαρούμε πνευματικώς την μεγάλην εορτήν μας. Ας αφήσουμε την καρδιά μας να αγρυπνήση δίπλα εις την ζωοπάροχον νεκρικήν κλίνην της Παναγίας και να καταφιλήση τους αχράντους πόδας Της με άπειρον ευγνωμοσύνην και λατρευτικήν αγάπην και αφοσίωσιν, ψάλλουσα: «Χαίρε η μεταστάσα προς τα άνω βασίλεια!… Κεχαριτωμένη, χαίρε, μετά Σού ο Κύριος, ο παρέχων τω κόσμω διά Σού το μέγα έλεος»!  Ας Την παρακαλέσωμεν δι’ ο,τι ο καθένας νομίζει καλλίτερον και χρησιμώτερον και προς ψυχικήν του σωτηρίαν λυσιτελέστερον. Ας Της ζητήσωμεν να σκέπη πάντοτε κραταιώς την σεβασμίαν Μητέρα μας, το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, την Μεγάλην του Χριστού Εκκλησίαν και τα ανά τον κόσμον πολυάριθμα τέκνα Της•…..

Ας Της ζητήσωμεν να γίνεται καθημερινώς, όπως Εκείνη ξέρει, γέφυρα συνεννοήσεως, καταλλαγής, φιλίας και δημιουργικής συνεργασίας μεταξύ των θρησκειών και των πολιτισμών και των λαών, και ιδιαιτέρως των εντεύθεν και εκείθεν του Αιγαίου, λαμβανομένου υπ’ όψιν ότι ανέκαθεν η Μεγαλόχαρη Σουμελιώτισσα εχάριζε την παρηγορίαν των θαυμάτων Της και εις τους Χριστιανούς και εις τους Μουσουλμάνους που Την επεκαλούντο.

Δ. Αύγουστος 2011.

…«Εκ περάτων συνέδραμον αποστόλων οι πρόκριτοι θεαρχίω νεύματι του κηδεύσαί σε», ψάλλει διά την σημερινήν εορτήν η εύλαλος γλώσσα του ιερού υμνογράφου. Όμως, ο λόγος του δεν διακόπτεται εις την λέξιν «κηδεύσαι», αλλά συνεχίζει, καθώς συνεχίζει και η ιστορία της Παναχράντου Παρθένου, καθώς συνεχίζει και η ιστορία του κόσμου.

Συνέδραμον οι απόστολοι διά να κηδεύσουν την Παναγίαν Μητέρα, αλλ᾽ αντ᾽ αυτού έγιναν μάρτυρες ενός απερινοήτου θαύματος, «θεώμενοι» αυτήν «από γης αιρομένην προς ύψος», ορώντες προς ζωήν μεταβαίνουσαν την κυήσασαν την ζωήν και ανατρέπουσαν διά μίαν εισέτι φοράν τους όρους της φύσεως. Ο θάνατος μεταποιείται με την Κοίμησίν της εις ζωήν και ο τάφος εις κλίμακα μετάγουσαν προς ουρανόν. Όντως, «νενίκηνται της φύσεως οι όροι».

Ιδού το θαύμα! Ιδού το ακατάληπτον «και αγγέλοις και βροτοίς» επί τη Θεοτόκω τελούμενον μυστήριον! Ιδού το ουράνιον μήνυμα της ελπίδος και της αισιοδοξίας, το οποίον μας δίδει η Υπεραγία Θεοτόκος κατά την πανευφρόσυνον αυτήν ημέραν της ενδόξου Κοιμήσεώς της.

Οσοι προσήλθομεν ενταύθα, δεν ήλθομεν διά να την κηδεύσωμεν, δεν ήλθομεν διά να κλαύσωμεν και να θρηνήσωμεν την απώλειάν της, αλλά διά να την τιμήσωμεν ως αεί ζώσαν Μητέρα της Ζωής.

Όσοι προσήλθομεν ενταύθα, ήλθομεν διά να γίνωμεν και ημείς θεαταί του θαύματος της Θεομήτορος· θεαταί του θαύματος της μεταλλαγής του θανάτου εις ζωήν, της μεταλλάξεως των λυπηρών επί τα θυμηδέστερα. Εδώ «σε πιάνουν κλάματα – και όποιος δεν το᾿ χει αισθανθεί, δεν ξέρει από θαύματα».

Όσοι προσήλθομεν ενταύθα, δεν ήλθομεν διά να θρηνήσωμεν απωλείας, αλλά διά να ανανεώσωμεν την ελπίδα και την πίστιν ότι και εκ του θανάτου είναι δυνατόν να οδηγηθώμεν εις την ζωήν, αρκεί να πιστεύσωμεν εις την Παναγίαν Μητέρα μας ειλικρινώς και ακραδάντως· αρκεί να εμπιστευθώμεν εν ενότητι πίστεως και πνεύματος «εαυτούς και αλλήλους και πάσαν την ζωήν ημών» εις την μητρικήν της αγάπην και εις την ανύστακτον προς τον Πανοικτίρμονα Υιόν της μεσιτείαν της.

Όσοι προσήλθομεν ενταύθα, ας μη περιορισθώμεν να την ατενίζωμεν «αιρομένην προς ύψος», ας μη αρκεσθώμεν εις το φυσικόν αυτό ύψος, το όρος Μελά, εις το οποίον ανήλθομεν σήμερον διά να προσκυνήσωμεν την Χάριν της και να εορτάσωμεν την ένδοξον Κοίμησίν της. Ας αξιοποιήσωμεν την Υπεραγίαν Θεοτόκον ως όντως κλίμακα διά να ανέλθωμεν και ημείς προς τον Υιόν της.

Ας μη αρκεσθώμεν μόνον εις την άνοδόν μας προς «το θείον τούτο όρος και άγιον» της Θεομήτορος, αλλά ας φροντίσωμεν να παραμερίσωμεν «παν όρος και βουνόν», το οποίον παρακωλύει την επικοινωνίαν μας με τον Θεόν και την Παναγίαν Μητέρα μας. Ας απαλλαγώμεν από τα δεσμεύοντα την ψυχήν μας ποικιλώνυμα πάθη, ας αποκηρύξωμεν τον εγωισμόν και την φιλαυτίαν, τα οποία δημιουργούν μεν εις τον άνθρωπον προσωρινώς την ψευδαίσθησιν της ισχύος και της αυταρκείας, οδηγούν όμως αυτόν τελικώς εις την αυτοκαταστροφήν. Ας προκρίνωμεν αντ᾽ αυτών την ανυπέρβλητον δύναμιν της ανιδιοτελούς αγάπης και την ακατανίκητον ισχύν της υψοποιού ταπεινώσεως, αι οποίαι εκόσμουν την Παναγίαν Παρθένον εις τοιούτον βαθμόν, ώστε να αξιωθή να γίνη η Χώρα του αχωρήτου Θεού και να μακαρίζεται ως η Πλατυτέρα των ουρανών και ως Κυρία των αγγέλων και των ανθρώπων.
Εις αυτήν την επιλογήν καλούμεν μετά πολλής αγάπης πάντας υμάς, ώστε η συγκίνησις εκ της ιεράς αυτής αποδημίας εις την Θεομητοροφρούρητον Μονήν της Παναγίας Σουμελά να μη αποτελέση προσωρινόν μόνον συναίσθημα συντόμως εξατμιζόμενον, αλλ᾽ αφορμήν ριζικής αλλαγής και μεταστροφής του έσω ημών ανθρώπου εις κατά Θεόν κτισθέντα καινόν άνθρωπον.

Τοιουτοτρόπως θα ζήσωμεν και ημείς το θαύμα, το οποίον εβίωσαν οι απόστολοι, και θα αισθανθώμεν το στοργικόν χέρι της πανυπερευλογημένης Θεοτόκου να σφογγίζη τα δάκρυά μας και να μας ενθαρρύνη διά να αγωνισθώμεν έτι πλέον τον καλόν αγώνα, να διατηρώμεν άσβεστον την κανδήλαν της προς αυτήν αγάπης και πίστεως και εις το μέγα αυτό Μοναστήρι της του Πόντου αλλά και εις τας ψυχάς μας.

ΠΗΓΕΣ.

Α. Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, τόμ. 2, εκδ. Μαρτίνος Αθ., Αθήνα 1963, στ. 1072-1074.

Β.Τ.Μ.Ε-Σ. Ευστρατιάδου, Το Εορτολόγιο της Ορθόδοξου Εκκλησίας, Αθήνα 1937.

Γ.www.ec-patr.org

Δ.www.Amen.gr

E.O.O.Δ.Ε (www.oodegr.co)

One thought on “H IΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΕΟΡΤΩΝ ΚΑΙ  Η ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ  ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ.

  1. Παράθεμα: H IΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΕΟΡΤΩΝ ΚΑΙ  Η ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ  ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ. | Orthodoxia

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s