Η Κλίμακα των αρετών (του Αγιου Ιωάννη του Σιναΐτη) σε εικόνες.

Α.Η παλιότερη και πιο πολυδημοσιευμένη εικόνα είναι η εξής:ΕικόναΗ εικόνα είναι του 12ου αιώνα και βρίσκεται στην Ι.Μ. Αγίας Αικατερίνης Σινά

Πηγή: saint.gr

Β.Άλλες δύο εξ ίσου πολυδημοσιευμένες φορητές εικόνες της Κλίμακας άγνωστης προέλευσης.

Εικόνα

Εικόνα

 

Πηγή: alopsis.gr

Γ.Εικόνα της Κλίμακας από Ρωσικό χειρόγραφο του 1560.

ΕικόναΠηγή: orthodoxhpatrologia.blogspot.com

Δ.Μια παλιά τοιχογραφία της Κλίμακος, άγνωστης προέλευσης.

proskynitis_blogspot_com05

Πηγή: proskynitis.blogspot.com

Ε.Νεώτερη τοιχογραφία της Κλίμακας άγνωστης προέλευσης.

Εικόνα

Πηγή: orthodox-world.pblogs.gr

 ΠΗΓΗ.ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ88384_4scara

 

scara-raiului

 

Advertisements

Ομιλία στην Δ΄ Κυριακή των Νηστειών(Αγ. Ἰουστίνου Πόποβιτς 1965)

 

5. Εμμ. Τζάνε, 1663 Βενετία

Κυριακή τοῦἁγίου Ἰωάννου τῆς Κλίμακος!

Γιατί ἡἘκκλησία τοποθετεῖ αὐτόν τόν Ἅγιο στό μέσον τῆς νηστείας, ὡσάν τήν πιό ἅγια εἰκόνα, ὥστε νά ἀτενίζουν ὅλοι σέ Αὐτόν;

Ὁἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος. Ποιός εἶναι αὐτός;
Εἶναι ὁἄνθρωπος πού ἐβίωσε καί ἔγραψε τήν Κλίμακα τοῦ Παραδείσου, πού ἐβίωσε τήν ἀνάβασι τοῦἀνθρώπου ἀπό τήν κόλασι μέχρι τόν Οὐρανό, μέχρι τόν Παράδεισο. Αὐτός ἐβίωσε τήν κλίμακα ἀπό τήν γῆ μέχρι τόν Οὐρανό, τήν κλίμακα πού ἐκτείνεται ἀπό τόν πυθμένα τῆς κολάσεως τοῦἀνθρώπου μέχρι τήν κορυφή τοῦ παραδείσου. Ἐβίωσε καί ἔγραψε. Ἄνθρωπος πολύ μορφωμένος, πολύ σπουδαγμένος. Ἄνθρωπος πού ὡδήγησε τήν ψυχή του εἰς τάς ὁδούς τοῦ Χριστοῦ, πού τήν ὡδήγησε ὁλόκληρη ἀπό τήν κόλασι στόν παράδεισο, ἀπό τόν διάβολο στόν Θεό, ἀπό τήν ἁμαρτία στήν ἀναμαρτησία, καί πού θεόσοφα μᾶς περιέγραψε ὅλη αὐτή τήν πορεία, τί δηλαδή βιώνει ὁἄνθρωπος πολεμώντας μέ τόν κάθε διάβολο πού βρίσκεται πίσω ἀπό τήν ἁμαρτία.

Μέ τήν ἁμαρτία μᾶς πολεμάει ὁ διάβολος, καί μένα καί σένα, ἀδελφέ μου καί ἀδελφή μου. Σέ πολεμάει μέ κάθε ἁμαρτία. Μήν ἀπατᾶσαι, μή νομίζῃς πώς κάποια μικρή καί ἀσθενής δύναμις σοῦἐπιτίθεται. Ὄχι! Αὐτός σοῦἐπιτίθεται! Ἀκόμη κι’ ἄν εἶναι ἕνας ρυπαρός λογισμός, μόνο λογισμός, γνώριζε ὅτι αὐτός ὁρμᾶ κατεπάνω σου. Λογισμός ὑπερηφανείας, κακῆς ἐπιθυμίας, φιλαργυρίας,… ἕνα ἀναρίθμητο πλῆθος λογισμῶν ἔρχεται κατεπάνω σου ἀπό ὅλες τίς πλευρές. Καί σύ, τί εἶσαι ἐσύ;
Ὤ, Κλίμακα τοῦ Παραδείσου! Πῶς, πάτερ Ἰωάννη, μπόρεσες νά στήσῃς αὐτή τήν κλίμακα τοῦ Παραδείσου ἀνάμεσα στήν γῆ καί στόν Οὐρανό; Δέν τήν ἔσχισαν οἱ δαίμονες, δέν τήν ἔκοψαν, δέν τήν ἔσπασαν; Ὄχι!… Ἡ νηστεία του ἦταν μιά φλόγα, μιά φωτιά, μιά πυρκαϊά. Ποιός διάβολος θά τήν ἄντεχε; Ὅλοι ἔφυγαν πανικοβλημένοι, ὅλοι οἱ δαίμονες ἔφυγαν κινηγημένοι ἀπό τήν ἔνδοξη καί θεία του προσευχή, ὅλοι οἱ δαίμονες ἔφυγαν τρομοκρατημένοι ἀπό τήν νηστεία του, ὅλοι οἱ δαίμονες ἐξαφανίσθηκαν ἀπό τήν πύρινη, τήν φλογερή, προσευχή του.

Ἡ Κλίμακα τοῦ Παραδείσου!

Τί εἶναι αὐτή; Εἶναι οἱἅγιες ἀρετές, οἱἅγιες εὐαγγελικές ἀρετές: ἡ ταπείνωσις, ἡ πίστις, ἡ νηστεία, ἡ πραότης, ἡὑπομονή, ἡἀγαθότης, ἡ καλωσύνη, ἡ εὐσπλαχνία, ἡ φιλαλήθεια, ἡἀγάπη στόν Χριστό, ἡὁμολογία τοῦ Χριστοῦ, τά παθήματα χάριν τοῦ Χριστοῦ. Αὐτές καί ἄλλες πολλές ἅγιες καινοδιαθηκικές ἀρετές. Κάθε ἐντολή τοῦ Χριστοῦ, ἀδελφοί μου· αὐτό εἶναι ἀρετή. Τήν τηρεῖς; Τήν ἐφαρμόζεις; Π.χ. τήν ἐντολή του περί νηστείας τήν τηρεῖς, τήν ἐφαρμόζεις; Ἡ νηστεία εἶναι ἁγία ἀρετή, εἶναι σκαλοπάτι τῆς κλίμακος ἀπό τήν γῆ στόν Οὐρανό. Ἡ νηστεία, ἡ εὐλογημένη νηστεία, ὅπως καί ὅλη ἡ κλίμακα ἀπό τήν γῆ στόν Οὐρανό.

Κάθε ἀρετή εἶναι ἕνας μικρός παράδεισος. Κάθε ἀρετή τρέφει τήν ψυχή σου, τήν κάνει μακαρία, κατεβάζει στήν ψυχή σου θεία, οὐράνια ἀνάπαυσι. Κάθε ἀρετή εἶναι ἕνα χρυσό καί διαμαντένιο σκαλοπάτι στήν κλίμακα τῆς σωτηρίας σου, στήν κλίμακα πού ἑνώνει τήν γῆ μέ τόν Οὐρανό, πού ἐκτείνεται ἀπό τήν δική σου κόλασι μέχρι τόν δικό σου παράδεισο. Γι’ αὐτό καμμία ἀπό αὐτές δέν εἶναι ποτέ μόνη της. Ἡ πίστις στόν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό δέν εἶναι ποτέ μόνη της. Ἐκδηλώνεται μέ τήν προσευχή, μέ τήν νηστεία, μέ τήν ἐλεημοσύνη, μέ τήν ταπείνωσι, μέ τά παθήματα χάριν τοῦ πλησίον. Ὅχι μόνο ἐκδηλώνεται ἀλλά καί ζῆ κάθε ἀρετή, ἐπειδή ὑπάρχει ἡἄλλη ἀρετή. Ἡ πίστις ζῆ μέ τήν προσευχή, ἡ προσευχή ζῆ μέ τήν νηστεία, ἡ νηστεία τρέφεται μέ τήν προσευχή, ἡ νηστεία τρέφεται μέ τήν ἀγάπη, ἡἀγάπη τρέφεται μέ τήν εὐσπλαχνία. Ἔτσι κάθε ἀρετή ζῆ διά τῆς ἄλλης. Καί ὅταν μία ἀρετή κατοικήσῃ στήν ψυχή σου, ὅλες οἱἄλλες θά ἀκολουθήσουν, ὅλες σιγά-σιγά ἀπό αὐτήν θά προέλθουν καί θά ἀναπτυχθοῦν δι’ αὐτῆς καί μαζί μέ αὐτήν.

Ναί, ἡ κλίμακα τοῦ Παραδείσου ἐξαρτᾶται ἀπό σένα. Πές ὅτι νηστεύω μέ φόβο Θεοῦ, μέ εὐλάβεια, μέ πένθος, μέ δάκρυα. Μετά ὅμως τά παρατάω. Νά, ἄρχισα νά κτίζω τήν κλίμακα καί ἐγώ ὁἴδιος τήν γκρέμισα, τήν ἔσπασα. Ἐσύ πάλι, ἐσύ, νηστεύεις συχνά, ἐγκρατεύεσαι ἀπό κάθε σωματική τροφή. Ἀλλά νά, τόν καιρό τῆς νηστείας ἀφήνεις νά κατοικήσῃ στήν ψυχή σου ἡἁμαρτία, νά σπείρωνται στήν ψυχή σου διάφοροι ἀκάθαρτοι λογισμοί, ἐπιθυμίες. Σέ σένα ἀνήκει νά τούς διώχνῃς ἀμέσως μακρυά σου μέ τήν προσευχή, τό πένθος, τήν ἀνάγνωσι ἤ μέ ὁποιαδήποτε ἄλλη ἄσκησι. Ἀλλά, ἄν ἐσύ, ἐνῶ νηστεύῃς σωματικῶς, τρέφῃς τήν ψυχή σου μέ κάποια ἁμαρτία ἤ μέ κάποιο κρυφό πάθος, νά! ἐσύ, ἐνῶἀρχίζῃς νά χτίζῃς ἕνα-ἕνα τά σκαλοπάτια τῆς νηστείας ἀπό τήν γῆ πρός τόν Οὐρανό, ἐσύ ὁἴδιος πάλι τά γκρεμίζεις, τά καταστρέφεις.

Ἡ νηστεία ἀπαιτεῖ εὐσπλαχνία, ταπείνωσι, πραότητα. Ὅλα αὐτά πᾶνε μαζί. Εἶναι σάν ἕνα συνεργεῖο οἰκοδόμων, τῶν ὁποίων ἀρχηγός εἶναι ἡ προσευχή. Αὐτή εἶναι ὁἀρχιμάστορας, ὁἀρχιτέκτονας, ὁἀρχιμηχανικός τῆς πνευματικῆς μας ζωῆς, τῶν πνευματικῶν μας ἐφέσεων, τῆς κλίμακος πού θά στήσουμε μεταξύ γῆς καί Οὐρανοῦ. Ἡ προσευχή κατέχει τήν πρώτη θέσι. Ὅταν ἡ προσευχή ἐγκατασταθῇ στήν καρδιά σου καί αὐτή φλέγεται ἀπό ἀδιάλειπτη δίψα γιά τόν Κύριο, ὅταν Αὐτόν συνέχεια βλέπει, Αὐτόν συνέχεια αἰσθάνεται, τότε μέ τήν προσευχή εἰσάγεις στήν ψυχή σου ὅλες τίς ἄλλες ἀρετές. Τότε ὁ μηχανικός (ἡ προσευχή) ἔχει ἄριστους τεχνίτες, κτίζει γρήγορα-γρήγορα θαυμάσιες κλίμακες ἀπό τήν γῆ μέχρι τόν Οὐρανό, τίς κλίμακες τῶν σταδιακῶν σου ἀναβάσεων πρός τόν Θεό, πρός τήν τελειότητά Του. Ὅταν ἔχῃς δύναμι, δυνατή προσευχή, τότε καμμία νηστεία δέν θά σοῦ εἶναι δύσκολη, τότε καμμία ἀγάπη δέν θά σοῦ εἶναι ἀδύνατη. Ἁγία εὐαγγελική ἀγάπη!

Ἡ προσευχή ἁγιάζει τά πάντα μέσα σου, τήν κάθε ἄσκησί σου, τόν κάθε λογισμό σου, τήν κάθε αἴσθησί σου, τήν κάθε διάθεσί σου. Προσευχή! Δύναμις θεϊκή, τήν ὁποία μᾶς ἔδωσε ὁ Κύριος γιά νά ἁγιάζουμε ὁ,τιδήποτε ἐναγές μέσα μας, στήν ψυχή μας. Ἡ προσευχή σέ ἑνώνει μέ τόν Πανεύσπλαχνο Κύριο, καί Αὐτός ἐκχέει μέσα στήν καρδιά σου τήν συμπάθεια γιά κάθε ἄνθρωπο, γιά τόν ἁμαρτωλό, γιά τόν ἀδελφό πού εἶναι ἀδύναμος ὅπως καί σύ, πού πέφτει ὅπως καί σύ, ἀλλά καί πού μπορεῖ νά σηκωθῇὅπως καί σύ· πού τοῦ χρειάζεται ὅμως ἡ δική σου βοήθεια, ἡἀδελφική σου βοήθεια, ἡ προσευχητική σου βοήθεια, ἡἐκκλησιαστική σου βοήθεια. Τότε, ὅταν δώσῃς βοήθεια, χωρίς ἀμφιβολία θά κτίσῃς τήν δική σου κλίμακα, τήν κλίμακα πού ὁδηγεῖἀπό τήν κόλασί σου στόν παράδεισό σου· τότε, μέ βεβαιότητα στήν καρδιά θά ἀνεβαίνῃς ἀπό σκαλοπάτι σέ σκαλοπάτι, ἀπό ἀρετή σέ ἀρετή, καί θά φθάσῃς ἔτσι στήν κορυφή τῆς κλίμακος, στόν Οὐρανό, θά ἀποβιβασθῇς στόν Οὐρανό, θά ἀποβιβασθῇς στόν οὐράνιο Παράδεισο.

Ὅλα τά ἔχουμε, καί σύ καί ἐγώ: ἐννέα Μακαρισμοί, ἐννέα ἅγιες εὐαγγελικές ἀρετές. Αὐτό εἶναι τό εὐαγγέλιο τῆς νηστείας, τό εὐαγγέλιο τοῦἁγίου Ἰωάννου τῆς Κλίμακος. Ἀρετές, ἀδελφοί, μεγάλες ἀρετές. Τίς δύσκολες ἀσκήσεις τῆς νηστείας, τῆς προσευχῆς, τῆς ταπεινώσεως, ὁ Κύριος τίς παρουσίασε ὡς Μακαρισμούς. Μακάριοι οἱ πτωχοί τῷ πνεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν (Ματθ. ε΄ 3)…

Ἡ ταπείνωσις! Αὐτή εἶναι ἡἀρχή τῆς χριστιανικῆς ζωῆς, αὐτή εἶναι ἡἀρχή τῆς πίστεώς μας, αὐτή εἶναι ἡἀρχή τῆς ἀρετῆς μας, αὐτή εἶναι ἡἀρχή τῆς ἀναβάσεώς μας πρός τόν Οὐρανό, αὐτή εἶναι τό θεμέλιο τῆς κλίμακός μας. Κύριε, ἐγώ εἶμαι ἕνα τίποτα, Ἐσύ εἶσαι τό πᾶν! Ἐγώ τίποτα, Ἐσύ τό πᾶν! Ὁ νοῦς μου εἶναι τίποτα μπροστά στόν δικό Σου Νοῦ, τό πνεῦμα μου εἶναι τίποτα μπροστά στό Πνεῦμα Σου, ἡ καρδιά μου, ἡ γνῶσις μου… ὤ! τίποτα, τίποτα, μπροστά στήν γνῶσι Σου Κύριε! Ἐγώ, ἐγώ, μηδέν, μηδέν… καί πίσω ἀπό αὐτό ἀναρίθμητα ἄλλα μηδενικά. Αὐτό εἶμαι ἐγώ μπροστά Σου, Κύριε.

Ἡ ταπείνωσις! Αὐτή εἶναι ἡ πρώτη ἁγία ἀρετή, ἡ πρώτη χριστιανική ἀρετή. Ὅλα ἀρχίζουν ἀπό αὐτήν…

Ἀλλά οἱ Χριστιανοί αὐτοῦ τοῦ κόσμου, πού οἰκοδομοῦμε τήν κλίμακα τῆς σωτηρίας μας, πάντοτε κινδυνεύουμε ἀπό τίς ἀκάθαρτες δυνάμεις. Ποιές εἶναι αὐτές; Οἱἁμαρτίες, οἱἁμαρτίες μας, τά πάθη μας. Καί πίσω ἀπό αὐτές ὁ διάβολος, … Ὅπως οἱἅγιες ἀρετές οἰκοδομοῦν τήν οὐράνια κλίμακα μεταξύ Οὐρανοῦ καί γῆς, ἔτσι καί οἱἁμαρτίες μας φτιάχνουν μία σκάλα γιά τήν κόλασι. Κάθε ἁμαρτία. Ἄν ὑπάρχουν ἁμαρτίες στήν ψυχή σου, πρόσεχε! Ἄν κρατᾶς μῖσος στήν ψυχή σου μιά, δυό, τρεῖς, πενήντα μέρες, πρόσεξε νά δῇς σέ τί κόλασι ἔχει μεταβληθῆἡ ψυχή σου. Τό ἴδιο κι ἄν κρατᾶς θυμό, φιλαργυρία, αἰσχρή ἐπιθυμία… Καί σύ, τί κάνεις; Πραγματικά, μόνος σου φτιάχνεις μιά σκάλα γιά τήν κόλασι.

Ἀλλά ὁἈγαθός Κύριος μᾶς δίνει θαυμαστό παράδειγμα. Νά, στό μέσον τῆς νηστείας, προβάλλει τόν μεγαλώνυμο, τόν θαυμάσιο, τόν ἅγιο Ἰωάννη τῆς Κλίμακος. Ὅλος λάμπει ἀπό τίς ἅγιες εὐαγγελικές ἀρετές. Τόν βλέπουμε πῶς ἀνεβαίνει γρήγορα καί σοφά τήν κλίμακα τοῦ Παραδείσου, τήν ὁποία ἔστησε ἀνάμεσα στήν γῆ καί στόν Οὐρανό. Ὡς διδάσκαλος, ὡς ἅγιος ὁδηγός, μᾶς δίνει τήν Κλίμακά του σέ μᾶς τούς Χριστιανούς ὡς πρότυπο γιά νά ἀνεβοῦμε ἀπό τήν κόλασι στόν Παράδεισο, ἀπό τόν διάβολο στόν Θεό, ἀπό τήν γῆ στόν Οὐρανό…

Εὔχομαι ὁἐλεήμων καί μέγας ἅγιος πατήρ ἡμῶν Ἰωάννης τῆς Κλίμακος… νά μᾶς χειραγωγῇ στούς ἀγῶνες μας ἐναντίον ὅλων τῶν ἁμαρτιῶν μας μέ στόχο τίς ἅγιες ἀρετές· νά οἰκοδομήσουμε καί ἐμεῖς μέ τήν βοήθειά του τήν δική μας κλίμακα καί ἀκολουθώντας τον νά φθάσωμε στήν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν, στόν Παράδεισο, ὅπου ὑπάρχουν ὅλες οἱ οὐράνιες ἀναπαύσεις, ὅλες οἱ αἰώνιες χαρές, ὅπου μαζί του ἐκεῖ θά δοξάζουμε τόν Βασιλέα ὅλων ἐκείνων τῶν ἀγαθῶν, τόν Αἰώνιο Βασιλέα τῆς Οὐρανίου Βασιλείας, τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, ᾯἡ δόξα καί ἡ τιμή νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

 

 

«ΚΛΙΜΑΞ»Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Σιναΐτου : οι 30 ΒΑΘΜΙΔΕΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΘΕΩΣΗ

47581413927378692363168
Η «Κλιμαξ» (κλίμακα, σκάλα) τοῦ ὁσίου Ἰωάννου τοῦ Σιναΐτου, «Λόγος Ἀσκητικός, ἐπονομαζόμενος Πλάκες Πνευματικαί», καταγράφει τήν πορεία τοῦ ἀνθρώπου πρός τή θέωση ὡς ἀνάβαση σέ μιά σκάλα πρός τόν οὐρανό. Τό ἔργο διαιρεῖται σέ τριάντα κεφάλαια, τά ὁποῖα ὡσάν βαθμίδες κλίμακος, ἀναβιβάζουν ὅσους τά ἀκολουθοῦν ἀπό τά χαμηλότερα στά ὑψηλότερα, ἀπό τά πρῶτα στάδια στά τελειότερα τῆς πνευματικῆς ζωῆς· συνιστᾶ μιά «οὐρανοδρόνο κλίμακα», ἕναν πολύτιμο ὁδηγό – ἐγχειρίδιο ὄχι μόνο γιά μοναχούς, ἀλλά γιά ὅλους τούς πιστούς κάθε εποχῆς.
Τό ἔργο συνέγραψε ὁ ὅσιος Ἰωάννης, ἡγούμενος τῆς Μονῆς τοῦ Σινᾶ, κατά παραγγελία τοῦ ὁσίου Ἰωάννου, ἡγουμένου τῆς Ραϊθοῦ. Ὁ ὅσιος Ἰωάννης ὁ Σιναΐτης, ἤ Ἰωάννης τῆς Κλίμακος (6ος αἰ.), μετέβη στήν ἔρημο τοῦ Σινᾶ σέ ἡλικία 16 ἐτῶν. Μετά τό θάνατο τοῦ Γέροντά του, ἀποσύρθηκε σέ ἀσκητικό σπήλαιο καί ἄσκησε τήν ἡσυχαστική ζωή ἐπί 40 ἔτη. Σέ προχωρημένη ἡλικία τόν ἀναβίβασαν σέ ἡγούμενο τῆς Μονῆς τοῦ Σινᾶ. Κοιμήθηκε τήν 30ή Μαρτίου τοῦ 600, σέ ἡλικία 75 ἐτῶν.
Ἡ «Κλῖμαξ» κυκλοφορεῖ ἀπό τήν Ἱ. Μονή τοῦ Παρακλήτου (Ὠρωποῦ) σέ δύο ἐκδόσεις: Κείμενο-μετάφραση ἤ μόνο σέ μετάφραση.
1. Περί ἀποταγῆς. Ἀναχώρηση ἀπό τόν κόσμο εἶναι τό νά μισήσεις μέ τή θέλησή σου πράγματα ἐπαινετά γιά νά ἐπιτύχεις τά ὑπέρ φύσιν. Ὅλοι ὅσοι ἐγκατέλειψαν πρόθυμα τά βιοτικά, τό ἔπραξαν ἀναμφιβόλως ἤ γιά τή μέλλουσα βασιλεία ἤ γιά τά πολλά τους ἁμαρτήματα ἤ γιά τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ.
2. Περί ἀπροσπαθείας. Ὅποιος μίσησε τόν κόσμο, αὐτός γλίτωσε ἀπό τή λύπη. Ἐνῶ ἐκεῖνος πού ἔχει «προσπάθεια» (= ἡ μετά πάθους προσκόλληση) σέ κάποιο ἀπό τά ὑλικά καί ὁρατά, δέν ἔχει λυτρωθεῖ ἀκόμη ἀπό τή λύπη.
3. Περί ξενιτείας. Εἶναι ἡ ὁριστική ἐγκατάλειψη ὅλων ἐκείνων πού ὑπάρχουν στήν πατρίδα μας καί πού μᾶς ἐμποδίζουν νά ἐπιτύχουμε τόν εὐσεβή σκοπό τῆς ζωῆς μας. Ἡ ξενιτεία εἶναι ζωή μυστική, σκοπός πού δέν βλέπεται, ὄρεξη τῆς εὐτελείας.
4. Περί ὑπακοῆς. Ὑπακοή σημαίνει ἐνταφιασμός τῆς δικῆς μας θελήσεως καί ἀνάσταση τῆς ταπεινώσεως. Σημαίνει νά ἀποθέσουμε τή δική μας διάκριση στήν πλούσια διάκριση τοῦ Γέροντος.
5. Περί μετανοίας. Μετάνοια σημαίνει ἀνανέωση τοῦ βαπτίσματος, συμφωνία μέ τόν Θεό γιά νέα ζωή. Μετάνοια σημαίνει σκέψη αὐτοκατακρίσεως, ἀμεριμνησία γιά ὅλα τά ἄλλα καί μέριμνα γιά τή σωτηρία τοῦ ἑαυτοῦ μας.
6. Περί μνήμης θανάτου. Ἡ μνήμη τοῦ θανάτου εἶναι καθημερινός θάνατος. Καί ἡ μνήμη τῆς ἐξόδου μας ἀπό τή ζωή αὐτή, εἶναι συνεχής στεναγμός.
7. Περί τοῦ χαροποιοῦ πένθους. Νά κρατᾶς σφικτά τή μακαρία χαρμολύπη, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπό τήν εὐλογημένη κατάνυξη· καί ἀκατάπαυστα νά τήν καλλιεργεῖς μέχρις ὅτου σέ ἀνυψώσει ἀπό τά γήϊνα καί σέ παρουσιάσει καθαρό ἐμπρός στόν Χριστό.
8. Περί ἀοργησίας. Ἀοργησία σημαίνει ἀκόρεστη ἐπιθυμία γιά ἀτιμία, ὅμοια μέ τήν ἀπέραντη ἐπιθυμία τῶν κενοδόξων γιά ἔπαινο. Ἀοργησία σημαίνει νίκη κατά τῆς ἀνθρώπινης φύσεως, πού φαίνεται μέ τήν ἀναισθησία ἀπέναντι στίς ὕβρεις.
9. Περί μνησικακίας. Μνησικακία σημαίνει κατάληξη τοῦ θυμοῦ, φύλακας τῶν ἁμαρτημάτων, μίσος τῆς δικαιοσύνης, ἀπώλεια τῶν ἀρετῶν, δηλητήριο τῆς ψυχῆς, σαράκι τοῦ νοῦ.
10. Περί καταλαλιᾶς. Καταλαλιά σημαίνει γέννημα τοῦ μίσους, ἀσθένεια λεπτή, ἀλλά καί παχειά· παχειά βδέλλα, κρυμμένη καί ἀφανής, πού ἀπορροφᾶ καί ἐξαφανίζει τό αἷμα τῆς ἀγάπης. Σημαίνει ὑπόκριση ἀγάπης, αἰτία τῆς ἀκαθαρσίας.
11. Περί πολυλογίας καί σιωπῆς. Ἡ πολυλογία εἶναι ἡ καθέδρα τῆς κενοδοξίας. Καθισμένη ἐπάνω της ἡ κενοδοξία προβάλλει καί διαφημίζει τόν ἑαυτό της. Εἶναι σημάδι ἀγνωσίας, θύρα τῆς καταλαλιᾶς, ὁδηγός στά εὐτράπελα, πρόξενος τῆς ψευδολογίας, σκορπισμός τῆς κατανύξεως.
12. Περί ψεύδους. Κανείς συνετός ἄνθρωπος ἄς μή θεωρεῖ μικρό τό ἁμάρτημα τοῦ ψεύδους, διότι τό Πανάγιον Πνεῦμα ἐξέδωσε ἐναντίον του τήν πιό φοβερή ἀπόφαση: «Ἀπολεῖς πάντας τούς λαλοῦντας τό ψεῦδος» (Ψλ. 5,7).
13. Περί ἀκηδίας. Ἀκηδία σημαίνει παράλυση τῆς ψυχῆς καί ἔκλυση τοῦ νοῦ, ὀκνηρία καί ἀδιαφορία πρός τήν ἄσκηση. Φέρνει ἀτονία τήν ὥρα τῆς ψαλμωδίας καί ἀδυναμία τήν ὥρα τῆς προσευχῆς.
14. Περί γαστριμαργίας. Γαστριμαργία εἶναι ἡ ὑποκριτική συμπεριφορά τῆς κοιλίας, ἡ ὁποία, ἐνῶ εἶναι χορτασμένη, φωνάζει πώς εἶναι ἐνδεής· καί ἐνῶ εἶναι παραφορτωμένη μέχρι διαρρήξεως, ἀνακράζει ὅτι πεινᾶ. Γαστριμαργία εἶναι μία ἀπάτη τῶν ὀφθαλμῶν.
15. Περί ἁγνείας. Ἁγνεία σημαίνει ἀπόκτηση τῆς ἀσωμάτου φύσεως· ζηλευτός οἶκος τοῦ Χριστοῦ καί ἐπίγειος οὐρανός τῆς καρδιᾶς· ὑπερφυσική ἀπάρνηση τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως.
16. Περί φιλαργυρίας (καθώς καί περί ἀκτημοσύνης). Ἡ φιλαργυρία εἶναι προσκύνηση τῶν εἰδώλων, θυγατέρα τῆς ἀπιστίας, προφασίστρια νόσων, μάντης γηρατειῶν, ὑποβολεύς ἀνομβρίας.
17. Περί ἀναισθησίας (γιά τή νέκρωση τῆς ψυχῆς καί γιά τό θάνατο τοῦ νοῦ, πρό τοῦ σωματικοῦ θανάτου). Ἡ ἀναλγησία εἶναι πολυκαιρισμένη καί μονιμοποιημένη ἀμέλεια, ναρκωμένη σκέψη, γέννημα τῶν «προλήψεων». Εἶναι θύρα τῆς ἀπογνώσεως.
18. Περί ὕπνου καί προσευχῆς. Ὁ ὕπνος εἶναι σπουδαῖο συστατικό τῆς φύσεώς μας, ἀπεικόνιση τοῦ θανάτου, ἀργία τῶν αἰσθήσεων. Εἶναι μέν ἕνας, ἀλλά ἔχει πλεῖστες αἰτίες καί ἀφορμές.
19. Περί ἀγρυπνίας. Ὁ ἄγρυπνος ὀφθαλμός ἐξάγνισε τό νοῦ, ἐνῶ ὁ πολύς ὕπνος πώρωσε τήν ψυχή. Ἡ ἀγρυπνία εἶναι θραύση τῆς σαρκικῆς πυρώσεως, φυγαδευτήριο τῶν αἰσχρῶν φαντασιῶν.
20. Περί δειλίας. Ἡ δειλία εἶναι νηπιακή συμπεριφορά μιᾶς ψυχῆς πού γέρασε στήν κενοδοξία. Ἡ δειλία εἶναι ἀπομάκρυνση τῆς πίστεως, μέ τήν ἰδέα ὅτι ἀναμένονται ἀπροσδόκητα κακά.
21. Περί κενοδοξίας. Ἡ κενοδοξία εἶναι ὡς πρός μέν τή μορφή, μεταβολή τῆς φυσικῆς τάξεως καί διαστροφή τῶν καλῶν ἠθῶν καί παρατήρηση παντός ἀξιομέμπτου πράγματος. Ὡς πρός δέ τήν ποιότητα, σκορπισμός τῶν καμάτων, δόλιος κλέπτης τοῦ θησαυροῦ.
22. Περί ὑπερηφανείας. Ἡ ὑπερηφανεία εἶναι ἄρνηση τοῦ Θεοῦ, ἐφεύρεση τῶν δαιμόνων, ἐξουδένωση τῶν ἀνθρώπων, μητέρα τῆς κατακρίσεως, ἀπόγονος τῶν ἐπαίνων, ἀπόδειξη ἀκαρπίας.
23. Περί λογισμῶν βλασφημίας. Ἀπό δηλητηριώδη ρίζα (τή μολυσμένη ὑπερηφάνεια) προέρχεται ἡ ἀνέκφραστη βλασφημία. Εἶναι ἐχθρός καί ἀντίπαλος φοβερότερος ἀπό κάθε ἄλλον.
24. Περί πραότητος καί ἁπλότητος. Ἡ πραότητα εἶναι μιά ἀμετακίνητη κατάσταση τοῦ νοῦ, πού παραμένει ἡ ἴδια καί στίς τιμές καί στίς περιφρονήσεις. Σημαίνει τό νά προσεύχεσαι εἰλικρινῶς γιά τόν πλησίον σου.
25. Περί ταπεινοφροσύνης. Ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι ἀνώνυμη χάρη τῆς ψυχῆς, ἡ ὁποία μπορεῖ νά ὀνομασθεῖ μόνο ἀπό ὅσους τή δοκίμασαν ἐκ πείρας. Εἶναι ἀνέκφραστος πλοῦτος, ὀνομασία τοῦ Θεοῦ, δωρεά τοῦ Θεοῦ.
26. Περί διακρίσεως (περί διακρίσεως λογισμῶν καί παθῶν καί ἀρετῶν). Στούς μέν ἀρχαρίους εἶναι ἡ ὀρθή ἐπίγνωση τοῦ ἑαυτοῦ τους· στούς μεσαίους εἶναι ἡ νοερά αἴσθηση· στούς δέ τελείους εἶναι ἡ γνώση πού ἔχουν ἀπό θεϊκή ἔλλαμψη.
27. Περί ἡσυχίας (γιά τήν ἱερά «ἡσυχία», τή σωματική καί τήν ψυχική). Ἀρχή τῆς ἡσυχίας εἶναι τό νά ἀποκρούει κανείς τούς κτύπους (τῶν δαιμόνων), διότι τοῦ ταράζουν τόν βυθό (τῆς καρδίας).
28. Περί προσευχῆς. Ὡς πρός τήν ποιότητά της, εἶναι συνουσία καί ἕνωση τοῦ ἀνθρώπου μέ τόν Θεό· ὡς πρός τήν ἐνέργειά της, σύσταση καί διατήρηση τοῦ κόσμου, συμφιλίωση μέ τόν Θεό, μητέρα τῶν δακρύων, ἔργο τῶν Ἀγγέλων, τροφή ὅλων τῶν ἀσωμάτων.
29. Περί ἀπαθείας. Δέν εἶναι τίποτε ἄλλο παρά «ἐγκάρδιος οὐρανός τοῦ νοός», ὁ ὁποῖος λογαριάζει γιά παιγνίδια τίς πανουργίες τῶν δαιμόνων. Αὐτή λοιπόν ἡ ἀπάθεια, «ἡ τελεία τῶν τελείων ἀτέλεστος τελειότης», ἁγιάζει τόν νοῦ καί τόν ἁρπάζει ἀπό τά ὑλικά.
30. Περί ἀγάπης, ἐλπίδος καί πίστεως. Ἡ μία, ἡ πίστη, δύναται νά ἐπιτελέσει τά πάντα. Ἡ ἄλλη, ἡ ἐλπίδα, περικυκλώνει μέ τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ καί δέν καταισχύνει τόν ἐλπίζοντα. Καί ἡ τρίτη, ἡ ἀγάπη, δέν πέφτει ποτέ ἀπό τό ὕψος της. Αὐτός πού θέλει νά ὁμιλεῖ γιά τήν ἀγάπη εἶναι σάν νά ἐπιχειρεῖ νά ὁμιλεῖ γιά τόν ἴδιο τόν Θεό.
[ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΣΙΝΑΪΤΟΥ, Kλῖμαξ. Εἰσαγωγή–κείμενον–μετάφρασις–σχόλια–πίνακες ὑπό ἀρχιμ. Ἰγνατίου, 3η ἔκδ. (Ὠρωπός: Ἱ. Mονή τοῦ Παρακλήτου, 1986). Ἀπόσπασμα].

Διηγήσεις εκ του Λειμωναρίου: Συμβολικό όνειρο ενός Σύρου τραπεζίτη για την Πνευματική πορνεία του αδελφού του.

 

Διηγήσεις εκ του Λειμωναρίου: Συμβολικό όνειρο ενός Σύρου τραπεζίτη για την Πνευματική πορνεία του αδελφού του.

Διηγήσεις εκ του Λειμωναρίου

Συμβολικό όνειρο ενός Σύρου τραπεζίτη για την
Πνευματική πορνεία του αδελφού του.

Ο αββάς Θεόδωρος, ο ηγούμενος της παλαιάς Λαύρας, μας διηγήθηκε ότι ήσαν στην Κωνσταντινούπολη δυο αδελφοί τραπεζίτες Σύροι. Και λέει ο μεγάλος στο μικρό: «Ας κατεβούμε στη Συρία, να πάρουμε το γονικό μας σπίτι». Του λέει ο μικρότερος: «Και γιατί να αφήσουμε και οι δυο την τράπεζα; Λοιπόν ή κατέβα εσύ και θα μείνω εδώ, ή κατεβαίνω και μείνε εσύ». Συμφώνησαν λοιπόν να κατεβεί ο μικρός. Και μόλις κατέβηκε ο μικρότερος, μετά από λίγο καιρό βλέπει ένα όνειρο αυτός που έμεινε στην Κωνσταντινούπολη, δηλαδή ένα γέροντα ιεροπρεπή που του έλεγε: «Ξέρεις ότι ο αδελφός σου πόρνευσε με τη γυναίκα του καπήλου;» Αυτός, όταν σηκώθηκε, λυπήθηκε και είπε μέσα του: «Εγώ είμαι ο αίτιος. Γιατί λοιπόν τον άφησα μόνο;» Και μετά από λίγο καιρό ξαναβλέπει τον ίδιο να του λέει: «Ξέρεις ότι ό αδελφός σου έπεσε στην αμαρτία με την γυναίκα του καπήλου;» Βλέποντάς τον ξανά, λυπήθηκε. Μετά από λίγο καιρό τον ξαναβλέπει τρίτη φορά και του λέει: «Δεν ξέρεις ότι ο αδελφός σου έχασε την ελευθερία και κυλίστηκε με τη σύζυγο του καπήλου;» Και του γράφει από την Κωνσταντινούπολη στη Συρία: «Αμέσως και στη στιγμή άφησέ τα όλα και γύρισε στο Βυζάντιο». Αυτός, μόλις πήρε τα γράμματα, τα άφησε όλα κι ανέβηκε κοντά στον αδελφό του. Τότε, μόλις τον είδε, τον παίρνει στη Μεγάλη Εκκλησία κι άρχισε με λύπη να τον κατηγορεί και να του λέει: «Ωραία που πόρνευσες με τη γυναίκα του καπήλου;» Ο άλλος όταν το άκουσε, άρχισε να ορκίζεται στο Θεό τον Παντοκράτορα και να λέει: «Δεν ξέρω τί λες, ούτε πόρνευσα ούτε γνώρισα καμιά γυναίκα εν αμαρτία, εκτός από τη νόμιμη». Μόλις λοιπόν τα άκουσε ο αδελφός ο μεγαλύτερος, του λέει: «Λοιπόν μήπως έπραξες τίποτα βαρύτερο;» Αυτός αποκάλυψε τούτο: «Δεν νομίζω ότι διέπραξα τίποτε άπρεπο, εκτός από το ότι βρήκα στο χωριό μας μοναχούς από το δόγμα του Σεβήρου. Κι επειδή δεν ήξερα αν είναι κακό, ερχόμουν σε μυστηριακή κοινωνία μ’ αυτούς. Άλλο τίποτε δεν νομίζω να έπραξα». Τότε κατάλαβε ο μεγαλύτερος αδελφός ότι αυτό ήταν η πορνεία του, το ότι άφησε την αγία Καθολική Εκκλησία κι έπεσε στην αίρεση του Σεβήρου του ακεφάλου, ο οποίος ήταν πράγματι κάπηλος, και καταντροπιάστηκε και μόλυνε την ευγένεια της ορθόδοξης πίστης[1].

[1] Ιωάννου Μόσχου, Λειμωνάριον ένθ. αν., σ. 212-213