Για την εξομολόγηση.

1. Αν ήταν και κουφός…! Η άγνοιά μας, τα πάθη μας και ο Σατανάς πολλές φορές γίνονται εμπόδια στο δρόμο μας προς το μυστήριο της εξομολόγησης. Πολύ παραστατικά για τέτοιες περιπτώσεις και μέσα από συγκεκριμένα και ζωντανά περιστατικά δίδασκε με τον γεμάτο χάρη τρόπο του ο γέροντας Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος.

*** Κάποια κυρία, που εξομολογείτο για πρώτη φορά σ’ αυτόν του είπε στο τέλος: -Εγώ, πάτερ μου, θα προτιμούσα να εξομολογούμαι σε κάποιον πνευματικό, που να είναι γέρος και τυφλός… Και ο γέροντας με ετοιμότητα: -Αν ήταν και κουφός, ακόμη καλύτερα!

*** Σε κάποιον, που προφασιζόταν ότι δυσκολεύεται να βρει κατάλληλο πνευματικό, του απάντησε: -Αγαπητέ μου δεν έχεις πρόβλημα πνευματικού. Πρόβλημα με τον εαυτό σου έχεις… Δεν είναι τόσο από αγίους γεροντάδες που έχουμε ανάγκη, όσο από αγία υπακοή. Αυτή μας λείπει. Μήπως όλοι οι μεγάλοι άγιοι της Εκκλησίας είχαν κάποιον άγιο γέροντα; Όχι! Αυτό το οποίο είχαν, ήταν η αγία ταπείνωση και η αγία υπακοή. Γι’ αυτό και άγιασαν.

*** Κάποια γυναίκα πήγε να εξομολογηθεί και άρχισε να κατηγορεί τη νύφη της. Ο γέροντας την σταματούσε και με αυστηρό ύφος της έλεγε: -Άφησε τη νύφη σου! Τα δικά σου αμαρτήματα πες μου! Εκείνη, λες και δεν άκουγε, συνέχιζε ακάθεκτη το κατηγορητήριο. Κάποτε τελείωσε. Σηκώνεται τότε ο γέροντας και της λέει: -Να πεις στη νύφη σου, να έλθει να της διαβάσω την ευχή! Όποτε εκείνη με απορία ρωτά: -Κι έμενα; -Σε σένα θα διαβάσω, όταν εξομολογηθείς τα δικά σου αμαρτήματα! Τη δίδαξε έτσι, ότι στην εξομολόγηση πηγαίνουμε με αύτομεμψία και όχι με αυτοδικαίωση. Προσπαθώντας να αναγνωρίσουμε και να αναλάβουμε τις ευθύνες μας και όχι ρίχνοντας το φταίξιμο στους άλλους και κατηγορώντας εύκολα τους άλλους, ενώ αθωώνουμε παράλληλα τον εαυτό μας.

 

2.Το τραύμα, ο γιατρός και η εξομολόγηση. Όταν γίνεται προτροπή και υπόδειξη σε κάποιον για εξομολόγηση, μια από τις πιό συνηθισμένες δικαιολογίες και υπεκφυγές που ακούγονται είναι:

¬ -Τί να εξομολογηθώ; Αφού μετά πάλι τα ιδία θα κάνω. Τί νόημα έχει; Ένας σύγχρονος ενάρετος γέροντας σε παρόμοια λογικοφανή ένσταση κάποιου, στον οποίο συνέστησε να πάει να εξομολογηθεί, απάντησε με την εξής εκφραστική και πολύ διδακτική εικόνα¬: -Κοίταξε να δεις. Στον πόλεμο, όταν ένας τραυματιστεί στο πόδι από μια σφαίρα, πρέπει να πάει να του περιποιηθεί το τραύμα του ο γιατρός. Και μετά να πάει ξανά, να πολεμήσει. Αν όμως πει, «και γιατί να πάω να μου επιδέσουν το τραύμα, αφού πάλι θα τραυματιστώ;», τότε θα αρχίσει να χάνει αίμα όλο και πιό πολύ από την πληγή. Και, επειδή θα είναι ανοιχτή η πληγή, θα μολυνθεί. Και έτσι δεν θα χρειαστεί να ξαναχτυπηθεί. Θα πεθάνει από αιμορραγία και μόλυνση. Το ίδιο συμβαίνει και με την εξομολόγηση στην περίπτωσή σου. Γι’ αυτό εσύ να εξομολογηθείς. Και, αν ξαναπέσεις, πάλι να εξομολογηθείς. Και αυτό ας γίνεται, μέχρι να μάθεις να στέκεσαι στα πόδια σου και να μην πέφτεις. Επομένως. Είναι όχι απλώς λάθος, αλλά ιδιαίτερα επιζήμιο λάθος, να μας αποτρέπουν από την εξομολόγηση ανάλογες παράλογες «λογικές».

(Αρχιμ. Σάββα Δημητρέα, «Κατεύθυνον τα διαβήματά μου», εκδ. Ι.Μ.Προφήτου Ηλιού, Πρέβεζα 2012)

Γύρισε κανείς;

 

«Άμα πεθάνει κανείς… άμα κλείσει, τα μάτια του… πάει… όλα τελείωσαν. Ποιός γύρισε από τον άλλο κόσμο να μας πει, αν είναι τίποτε;… Δε βαριέσαι… Εδώ είναι ο παράδεισος και η κόλαση,.

Λόγια γνωστά. Χιλιοειπωμένα. «Τροπάριο»! Τα λένε συνεχώς πολλοί. Με… πολλή σοβαρότητα. Με την πεποίθηση ότι είναι μία σοφή διαπίστωση· με τετραγωνική λογική!

Αλλά δεν είναι. Είναι φτηνές ανοησίες· αφέλειες· απερισκεψίες· επιπόλαια λόγια.

Θέλετε να το διαπιστώσετε; Ρωτήστε τους! Όχι πολλά πράγματα. Μόνο τούτο:

- Πώς το καταλάβατε; Πώς φθάσατε σ’ αυτή τη διαπίστωση; Τί έρευνα κάνατε;

Δεν έχουν τί να απαντήσουν. Όμως έρχονται τα γεγονότα, που φανερώνουν, πόσο εκτός πραγματικότητας είναι κάτι τέτοιες «διαπιστώσεις»! Και δείχνουν ότι αυτοί που τα λένε δεν έχουν επαφή με την πραγματικότητα· ζουν στον κόσμο τους! Γεγονότα είναι οι συνεχείς και αδιάκοπες εμφανίσεις και παρεμβάσεις των αγίων στην ζωή μας. Και όλη η παρουσία των αγίων στη ζωή μας, μας λέει, όχι απλά «κάτι», αλλά «κάτι» για την μετά θάνατο ζωή.

* * *

Το θαυμαστό είναι ότι για εκείνη την πραγματικότητα μας αποκαλύπτουν αισθητά την αλήθεια όχι μόνο άγιοι, αλλά και αμαρτωλοί.

Στο βιβλίο «ΣΤΑΤΕΡΣ ΒΑΡΣΑΝΟΥΦΙΟΣ» τ. Α΄, ο όσιος αυτός Ρώσσος αναφέρει, ότι μια χήρα του διηγήθηκε τα εξής:

«Μερικά χρόνια πριν, όταν έχασα τον άνδρα μου, ήμουν φοβερά λυπημένη. Η ζωή είχε χάσει για μένα κάθε ενδιαφέρον· και η σκέψη για αυτοκτονία ερχόταν στο νου μου όλο και πιο συχνά. Ποτέ δεν θα ξεχάσω την παραμονή του Πάσχα εκείνης της τραγικής για μένα χρονιάς. Με την φροντίδα της μητέρας όλα ήταν έτοιμα για τον μεγάλο εορτασμό· και το σπίτι μας είχε πάρει την πανηγυρική του όψη. Μόνο που στην ψυχή μου δεν είχα Πάσχα! Αντίθετα μάλιστα, κυριαρχούσε εκεί το ζοφερό σκοτάδι της απογοήτευσης. Η μητέρα μου όμως, που ήξερε τη βαρειά μου ψυχική κατάσταση, δεν με άφηνε ούτε βήμα να κάνω από κοντά της, χωρίς να με παρακολουθεί. Και τότε εγώ, σαν χρόνο κατάλληλο να φέρω σε πέρας το λογισμό μου, να θέσω τέρμα με την αυτοκτονία στη ζωή μου, διάλεξα τη νύχτα του Πάσχα. Έτσι δεν θα ήταν στο σπίτι, σκεφτόμουν, κανένας -εκτός από την κορούλα μου- να με εμποδίσει! Είπα λοιπόν στην μητέρα μου, πως εγώ θα αργούσα λίγο, γιατί με πονούσε τάχα το κεφάλι. «Καλά τότε, ξάπλωσε λίγο -με συμβούλευσε η μητέρα- και, αφού σου περάσει το κεφάλι, θα πάμε μαζί στην εκκλησία».

Για να αποφύγω την κουβέντα της ξάπλωσα. Και χωρίς να το καταλάβω αποκοιμήθηκα. Και ξαφνικά βλέπω ένα παράξενο όνειρο. Ευρίσκομαι σε κάποιο σκοτεινό και τρομακτικό υπόγειο. Μακριά, βλέπω τεράστιες φλόγες. Και από το κάτω μέρος του υπογείου αυτού χώρου, κατακαμένη, φρικιαστική, μ’ ένα σχοινί στο λαιμό, τρέχει προς το μέρος μου μια παλιά μου συμμαθήτρια. «Όλγα, Όλγα,  τί κάνεις;» Φωνάζω. «Δυστυχή, και συ θέλεις νά ’ρθης εδώ;» μου σκούζει εκείνη. Και αμέσως αντηχεί ο γλυκύς ήχος της μεγάλης μας καμπάνας».

Ήταν η καμπάνα της εκκλησίας, που χτυπούσε για την ακολουθία της Αναστάσεως. Η Όλγα με το σχοινί στο λαιμό, που είχε φανεί μέσα σ’ εκείνη τη φρικτή κατάσταση, είχε αυτοκτονήσει πριν ένα χρόνο.

Το γεγονός αυτό συνέτισε την απελπισμένη γυναίκα. Την έβγαλε από το τέλμα της απόγνωσης, που είναι η χειρότερη παγίδα του διαβόλου. Και εμάς μας διδάσκει ότι:

1. Ναι. Έχουν έλθει και έρχονται και θα έρχονται από τον «άλλο κόσμο» πολλοί· και άγιοι και αμαρτωλοί· και μας το λένε καθαρά ότι ο θάνατος δεν είναι ΤΕΛΟΣ· και ότι μετά τον θάνατο ακολουθεί η ΑΙΩΝΙΑ ΖΩΗ, ή η ΑΙΩΝΙΑ ΚΟΛΑΣΗ.
2. Δεν υπάρχει για τον άνθρωπο, μεγαλύτερο λάθος, από το να μη προσδοκά «Ανάσταση νεκρών και ζωήν του μέλλοντος αιώνος».

 

(Αρχιμ Σάββα Δημητρέα, «Κατεύθυνον τα διαβήματά μου», εκδ. Ι.Μ.Προφ. Ηλιού, Πρέβεζα 2012)

Τί γιατρό θέλουμε;

Ένας ισχυρός βασιλιάς άκουσε για έναν άγιο ιερέα, πως έχει θεραπευτικές ικανότητες. Τον κάλεσε, λοιπόν, μήπως τον Βοηθήσει να αντιμετωπίσει τους δυνατούς πόνους στην σπονδυλική του στήλη.

-Ο Θεός θα μας βοηθήσει, είπε ο άγιος άνθρωπος, όταν έφθασε. Προτείνω στην μεγαλειότητά Σας να εξομολογηθείτε τώρα. Γιατί η εξομολόγηση βοηθά τον άνθρωπο στην αντιμετώπιση των προβλημάτων του, και προ παντός τον απαλλάσσει από πολλές ενοχές και τύψεις, συμφιλιώνοντάς τον με το Θεό.

Ο βασιλιάς, δυσαρεστημένος από μια τέτοια υποχρέωση, είπε:

-Δεν θέλω να μιλήσω για τέτοια ζητήματα. Χρειάζομαι κάποιον που θα με θεραπεύσει χωρίς ερωτήσεις.

Ο ιερέας έφυγε και επέστρεψε λίγο αργότερα, έχοντας μαζί του έναν άλλον άνθρωπο.

-Εγώ πιστεύω πως ο λόγος και η αποκατάσταση της σχέσης μας με το Θεό μπορεί να μας ανακουφίσει από τον πόνο και να μας βοηθήσει -ενδεχομένως- να βρούμε τον σωστό δρόμο προς τη θεραπεία. Σεις. όμως, δεν θέλετε να συζητήσουμε· και έτσι δεν μπορώ να σας βοηθήσω. Να, όμως ο άνθρωπος που χρειάζεσθε: ο φίλος μου είναι κτηνίατρος και συνήθως δεν κουβεντιάζει με τους ασθενείς του (!!).

***

Εμείς θα λέγαμε: πολύ δηκτικός και σκληρός ο λόγος του παπά! Και ίσως, σε υπερήφανους απόλυτους άρχοντες, να χρειάζονται και κάτι τέτοια. Όμως. το θέμα, που παραμένει ανοιχτό για όλους μας, είναι:

Θέλουμε από το Θεό γρήγορες και προπαντός εύκολες λύσεις στα προβλήματά μας. Αλλά μας διαφεύγει της προσοχής ότι η ταραχή και η θλίψη μας μπορεί να οφείλονται στις αμαρτίες μας! Εφόσον η συγχώρηση των αμαρτιών είναι εντολή του Χριστού και χάρισμα που δόθηκε στους αποστόλους (Ιωάν. 20, 23) και φυσικά στους διαδόχους τους ιερείς και αρχιερείς, είναι πολύ εύκολο να δοκιμάσουμε τη «συνταγή» του Χριστού για την εξομολόγηση. Να μιλήσουμε δηλ. σε ιερέα-πνευματικό.

Υπάρχει και κάτι ακόμη που γίνεται στην εξομολόγηση. Ο Χριστός είπε στους αποστόλους λίγο πριν την ανάληψή Του:

-Να κάνετε μαθητές Μου όλα τα έθνη. Να τους βαπτίζετε στον όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Και να τους διδάσκετε να τηρούν και αυτοί όλα εκείνα που έχω είπει σε σας (Ματθ. 28, 19-20).

Συνεπώς, ο ιερέας-εξομολόγος μπορεί να είναι και προσωπικός διδάσκαλος στην πνευματική ζωή. Δηλ. πραγματικός πνευματικός ιατρός, με τις οδηγίες του οποίου μπορεί ο χριστιανός να νικήσει τις αμαρτίες και τις αδυναμίες του.

Τώρα, λοιπόν, που διανύουμε την Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ας αναζητήσουμε (αν δεν έχουμε ήδη βρει) ιερέα-πνευματικό, ικανό στα λόγια και στα έργα του Ευαγγελίου και στις πνευματικές συμβουλές· και έτσι να αρχίσουμε δυναμικά την πνευματική μας θεραπεία.

Αρχιμ. Ν. Κ.

(πηγή: «Λυχνία Νικοπόλεως», Μάρτιος 2012)

Η δυσκολία της απάτης.

Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι πορεία προς το Πάσχα. Πορεία, όμως, πνευματικού αγώνα. Ένας τέτοιος αγώνας παρουσιάζει δυσκολίες εξωτερικές-σωματικές αλλά και εσωτερικές-πνευματικές.

Τις δυσκολίες αυτές τις επισημαίνει ο άγιος απόστολος Παύλος στην προς Εβραίους επιστολή στο τρίτο κεφάλαιο, λέγοντας, «σήμερον εάν της φωνής αυτού ακούσητε μη σκληρύνητε τας καρδίας υμών…». Τί σημαίνει αυτό; Ότι τώρα (Μ. Τεσσαρακοστή) που ακούσατε τη φωνή του Χριστού για έξοδο από τη χώρα της δουλείας και είστε στη πορεία της ελευθερίας, μην αφήσετε τις καρδιές σας (εσωτερικό άνθρωπο) να σκληρύνουν εγωιστικά και να μην «ακούνε» ούτε το λόγο του Χριστού.

Πώς σκληραίνει ο άνθρωπος; Το λέει ο ίδιος προηγουμένως: «απάτη της αμαρτίας…». Τον απατά η αμαρτία. Απατάται κάποιος από άγνοια, απατάται από «προτάσεις», απατάται (το χειρότερο) και από τον εαυτό του (αυταπατάται). Ποιός θα πείσει αυταπατώμενο άνθρωπο ότι κάνει λάθος; «Πώς να διδάξεις στη φλόγα τη σταγόνα;» που λέει και ο ποιητής.

Αν δεν αγαπήσεις για να εμπιστευτείς και ως εκ τούτου να ακούσεις (υπακούσεις) στο λόγο του αγαπημένου, πώς να μπορέσεις να βγεις από τη φυλακή της αυταπάτης; Το «αρεστόν τοις οφθαλμοίς αυτού», αυτό που του φαίνεται σωστό, θα κάνει ο άνθρωπος όταν δεν αγαπάει το Χριστό. Όσο περισσότερο τον αγαπάμε τόσο σωστότερα τον υπάκουμε. Και πάντοτε βέβαια μένει ο κίνδυνος τον οποίο επισημαίνει ο απόστολος Παύλος: «Τινές γαρ ακούσαντες παρεπίκραναν». Ποιοί είναι αυτοί που υποτίθεται τον άκουσαν και όμως αδιαφόρησαν και τον πίκραναν; «Αλλ’ ου πάντες οι εξελθόντες εξ Αιγύπτου διά Μωϋσέως;» Δεν είναι αυτοί που βγήκαν μαζί με τον Μωϋσή από τη χώρα της δουλείας (Αίγυπτο);

Τρομερό. Ο Χριστός μας βγάζει από τη δουλεία μας στα πάθη (φιλαυτία φιλαργυρία, φιληδονία) που μας εγκλωβίζουν σε ανυπόφορη μοναξιά, μας παίρνει μαζί Του και με τους άλλους αδελφούς μας συνοδοιπόρους προς το Πάσχα της ελευθερίας μας και εμείς, κυριολεκτικώς στα χέρια Του, «χαζεύουμε» αυταπατώμενοι σε χίλια-μύρια άχρηστα. Επιθυμίες σωματικές, ψυχικά πάθη, διανοητική θρασύτητα γίνονται εμπόδια στη πορεία.

Ας ικετεύσουμε το Χριστό να μας κάνει μετόχους των καρπών της γης της Επαγγελίας, της Βασιλείας των ουρανών που κατά τον άγιο Ιωάννη το Χρυσόστομο: «Τί είναι ή βασιλεία παρά αυτός ο Χριστός;».

Αρχιμ. Θ. Μ.

 

(πηγή: «Λυχνία Νικοπόλεως», Μάρτιος 2012)